Բարև ձեզ, ես Էլեն Շահվերդյանն եմ: Սովորում եմ «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի հարավային դպրոցի 5.1 դասարանում: Մենք այսօր գնացել էինք բակ և կարդում էինք գրքեր: Ես կարդում էի Ալան Ալեքսանդր Միլն, Փու Արջուկը տու է կառուցում: Ես այդ գրքի մասին կպտմեմ համառոտ: Այդ գիրքը մի արջուկի մասին է, ով ցանկանում էր պատրաստել տուն և իր ընկերների հետ:

1. Слон убежал из зоопарка. 2. Слон побежал в лесу. 3. Ёжик сидел на
   пеньке. 4. Волк проснулся и вылез из своей норы. 5. Звери решили
   покататься на Слоне. 6. Все веселились до самого утра. 7. Слона долго искали и нашли его в лесу. 8. Слона отвели в зоопарк.

1. Ես երբեմն գնում եմ կինոթատրոն շաբաթ և կիրակի օրերին- I sometimes go to the movies on Saturdays and Sundays.

2. Մենք միշտ լվանում ենք մեր ձեռքերը և երեսը առավոտյան-We always wash our hands and face in the morning.

3. Անին միշտ օգնում է իր մայրիկին խոհանոցում-Ani always helps her mother in the kitchen.

4. Իմ հայրիկը հազվադեպ է լվանում իր ավտոմեքենան-My dad rarely washes his car.

5. Իմ եղբայրը երբեք չի խմում կաթ նախաճաշին-My brother never drinks milk for breakfast

from the sentences I invented

1. Ես միշտ գնում եմ պարդի դասերի իմ ընկերների հետ-I always go to dance classes with my friends.

2. Ես երբեք չեմ խմում գազավորված ըմպելիք-I never drink fizzy drinks.

3. Ես երբեմն վարում եմ հեծանիվ-I sometimes ride a bike

4. Ես հաճախ կարդում եմ անգլերեն գրքեր-I often read English books

5. Ես հազվադեպ եմ իմ ընկերների հետ զբոսնում-I seldom go for walks with my friends.

Բնության մեջ գոյություն ունեն ատոմների տարբեր տեսակներ, որոնք զանազանվում են իրենց զանգվածով, չափերով, միջուկի կառուցվածքով:

Ատոմների որոշակի տեսակը կոչվում է քիմիական տարր:Ներկայումս հայտնի է 118 քիմիական տարր: Դրանցից վերջին մի քանիսի հայտնագործման մեջ մեծ է մեր հայրենակից, Ռուսաստանի գի­տությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, պրոֆեսոր Յուրի Հովհաննիս­յանի դերը:

Տարրերի ատոմները միանում են նույն կամ այլ տարրի ատոմներին՝ առաջացնելով պարզ և բարդ նյութեր:

Մեկ քիմիական տարրի ատոմներից կազմված նյութերը կոչվում են պարզ:

Օրինակ՝ ազոտը, թթվածինը, ծծումբդը, երկաթը, պղինձը, ոսկին պարզ նյութեր են, քանի որ կազմված են համապատասխանաբար միայն ազոտ, թթվածին, ծծումբ, երկաթ, պղինձ, ոսկի տարրերի ատոմներից: Ինչպես տեսնում եք՝ պարզ նյութի անվանումը սովորաբար (բայց ոչ միշտ) համընկնում է տարրի անվանման հետ:

Պարզ նյութերի մեջ տարբերում են մետաղներ և ոչ մետաղներ: Ձեզ հայտնի են մեծ թվով մետաղներ՝ երկաթը, ալյումինը, պղինձը, կապարը, արծաթը, ոսկին և այլն:

Մետաղները կարելի է տարբերել ոչ մետաղներից իրենց ընդհանուր հատկություններով: Այսպես՝ մետաղները սովորական պայմաններում պինդ նյութեր են (բացառությամբ սնդիկի, որդ հեղուկ է): Մետաղները լավ ջերմաէլեկտրահաղորդիչներ են: Պղնձից, ալյումինից, արծաթից, ոսկուց պատրաստում են հաղորդալարեր: Դրանք պլաստիկ են՝ մաքուր մետաղից պատրաստած ձողը հնարավոր է «ծեծել», դարձնել թիթեղ: Մաքուր վիճա­կում մետաղները սովորաբար փայլուն են:

Ոչ մետաղների մեջ կան ինչպես պինդ (ծծումբ, ածխածին, ֆոսֆոր), այնպես էլ՝ հեղուկ (բրոմ) և գազային (ազոտ, ջրածին, թթվածին) նյութեր: Պինդ ոչ մետաղները սովորաբար պլաստիկ չեն, դրանք փխրուն են: Ոչ մետաղներն էլեկտրական հոսանք չեն հաղորդում (բացառություն է ածխածինը), վատ ջերմահաղորդիչներ են:

Մեկից ավելի քիմիական տարրերի ատոմներից կազմված նյութերը կոչվում են բարդ:

Օրինակ՝ ածխաթթու գազը կամ ջուրը բարդ նյութեր են: Առաջինը կազմված է ածխածին և թթվածին, երկրորդը՝ ջրածին և թթվածին տարրե­րի ատոմներից:

Բարդ նյութերն այլ կերպ անվանում են քիմիական միացություններ:

Քիմիական տարրերի ատոմները քիմիական փոխազդեցությունների ընթացքում չեն անհետանում, մեկ միացությունից կարող են մի այլ միացու­թյան բաղադրության մեջ անցնել:

Ամեն քիմիական տարր ունի իր նշանը և անվանումը: Քիմիական տարրի անվանումը տարբեր լեզուներով կարող է տարբեր հնչել: Լատինե­րեն «ferrum», անգլերեն «iron», ռուսերեն «железо», հայերեն «երկաթ»՝ դրանք նույն տարրի անվանումներն են: Որպես քիմիական տարրի նշան՝ ընդունվում է լատիներեն անվանման սկգբնատառը (գլխատառով գրված): Նույն տառով սկսվող տարրերի նշաններն իրարից տարբերելու համար՝ մեկից բացի մյուս տարրերի անվանման առաջին տառից հետո փոքրատառով գրվում է նաև հաջորդ տառերից որևէ մեկը: Օրինակ՝ կալցիումը (լատ.’ Calcium) նշանակվում է Ca, կադմիումր (լատ.’ Cadmium)’ Cd, իսկ քլորը (լատ.’ Chlorum)’ Cl: Ստորև աղյուսակում ներկայացված են որոշ քիմիական տարրերի անվանումներ՝ համապատասխան լատինատառ նշաններով և արտասանությամբ:

Քիմիական տարրը	Քիմիական նշանը	Արտասանությունը
Ազոտ	N	էն
Ալյումին	Al	ալյումին
Ջրածին	H	հաշ
Թթվածին	O	о
Երկաթ	Fe	ֆեռում
Պղինձ	Cu	կուպրում
Արծաթ	Ag	արգենտում
Ոսկի	Au	աուրում
Կապար	Pb	պլումբում

Ցինկ	Zn	ցինկ
Ածխածին	C	ց
Ծծումբ	S	էս
Ֆոսֆոր	P	պե
Քլոր	Cl	քլոր
Բրոմ	Br	բրոմ
սիլիցիում	Si	սիլիցիում

297․ Բժիշկը հանձնարարել է օրը 3 անգամ 2-ական հաբ խմի։

Տուփի մեջ կա 60 հաբ։

Քան՞ի օր կհերիքի հիվանդին հաբը։

3×2=6

60:6=10

299․ Երկու քաղաքների հեռավորությունը 400 կմ է։

Երկու գնացքները դուրս եկան քաղաքներից։

Առաջին գնացքը 1 ժամում անցավ 40 կմ։

Երբ երկրոր գնացքին 30 կմ էր մնացել մինչև ճանապարհի կեսը անցնելը առաջինի շարժվելուց էր 3 ժամ։

Որքան է գնացքներ հեռավորությունը։

400։2-30=170

40×3=120

400-120-170=110

300.
103<113

646<644

128<129

129<199

0<1

90918>90909