Սովորողների ընդունելությունը, փոխադրումը, տեղափոխումը և ազատումը։

Մանկավարժական աշխատողի իրավունքները և պարտականությունները։

Ըստ «Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքի՝ սովորողի ընդունելությունը դպրոց կատարվում է ծնողի կամ օրինական ներկայացուցչի դիմումի և դպրոցի հետ կնքված պայմանագրի հիման վրա՝ տնօրենի հրամանով։

Ընդունելություն․ սովորողը կարող է ընդունվել կրթահամալիր՝ սահմանված կարգով ներկայացնելով անհրաժեշտ փաստաթղթերը։

Փոխադրում․ սովորողը կարող է փոխադրվել հաջորդ դասարան՝ ուսումնական տարվա արդյունքների հիման վրա։

Տեղափոխում․ սովորողը կարող է իր կամ ծնողի ցանկությամբ տեղափոխվել մեկ այլ ուսումնական հաստատություն։

Ազատում․ սովորողը կարող է ազատվել կրթահամալիրից՝ ծնողի դիմումի կամ օրենքով ու սահմանված կարգով նախատեսված այլ հիմքերի համաձայն։

Այս գործընթացները պետք է կազմակերպվեն օրենքի և կրթահամալիրի կանոնադրության պահանջներին համապատասխան։

Մանկավարժական աշխատողն իրավունք ունի՝

  • Մասնակցելու կրթահամալիրի կառավարմանը։
  • Մասնակցելու մասնագիտական վերապատրաստումների։
  • Ընտրելու դասավանդման մեթոդներն ու միջոցները։
  • Ներկայացնելու առաջարկներ կրթական ծրագրերի բարելավման վերաբերյալ։
  • Պաշտպանելու իր մասնագիտական իրավունքներն ու արժանապատվությունը։
  • Մասնակցելու կրթահամալիրի գործունեությանն առնչվող հարցերի քննարկմանը։

Մանկավարժական աշխատողը պարտավոր է՝

  • Հարգել և պաշտպանել սովորողների իրավունքներն ու ազատությունները։
  • Ապահովել որակյալ կրթություն։
  • Հաշվի առնել յուրաքանչյուր սովորողի անհատական առանձնահատկությունները։
  • Շարունակաբար զարգացնել իր մասնագիտական գիտելիքներն ու հմտությունները։
  • Սովորողների մեջ զարգացնել ինքնուրույնություն, ստեղծագործական մտածողություն և պատասխանատվություն։
  • Պահպանել կրթահամալիրի ներքին կարգապահական կանոնները։ 

Սովորողների ծնողների իրավունքներն ու պարտականույթունները

Ծնողն իրավունք ունի՝

  • Ընտրելու իր երեխայի ուսումնական հաստատությունը և կրթության ձևը։
  • Տեղեկանալու երեխայի ուսման առաջադիմության և զարգացման մասին։
  • Համագործակցելու ուսուցիչների և կրթահամալիրի աշխատակիցների հետ։
  • Մասնակցելու կրթական ծրագրերի իրականացման և դրանց գնահատման գործընթացին։
  • Պաշտպանելու իր և երեխայի իրավունքներն ու օրինական շահերը։
  • Մասնակցելու կրթահամալիրի կառավարմանը՝ սահմանված կարգով։

Ծնողը պարտավոր է՝

  • Ապահովել երեխայի կրթության համար անհրաժեշտ պայմաններ։
  • Հետևել երեխայի հաճախումներին և ուսումնական առաջադիմությանը։
  • Համագործակցել մանկավարժական աշխատողների հետ։
  • Հարգել կրթահամալիրի կանոններն ու աշխատակիցների իրավունքները։
  • Պատասխանատվություն կրել ուսումնառության պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունների կատարման համար։
  • Աջակցել երեխայի կրթությանն ու դաստիարակությանը։ 

Word review 4

A. Choose the correct word

Instruction: In each of the parentheses below there are two choices. Pick the one that fits better.

1. In order to help our own auto companies, the government set up (quotas, estimates) on the number of foreign cars it would allow to be sent here.

2. To make sure that our sauce is good, we hire workers to (harvest, reject) those tomatoes that are not ripe.

3. My hopes for visiting Canada this summer hang on a (fragile, logical) thread.

4. Try to (extract, acknowledge) every ounce of juice you can get from these oranges.

5. When I need help with a (dilemma, trifle), I turn to my father, who always gives me good advice.

6. Since you have made (partial, abundant) payment for your bicycle, you still owe quite a few dollars.

7. If you (linger, proceed) too long over your breakfast, you will be late for school.

8. I didn’t want to get mixed up in the fight between Luke and Pete, so I took a (neutral, defiant) position.

9. Once I had (calculated, exhibited) how long it would take to do the jobs, I knew what to charge.

10. After the facts were (confirmed, relieved), the editor printed the story.

B. Opposites

Instruction: Match the words in Column I with their opposite meanings in Column II.

Column I Column II

1. detest f. be fond of

2. perish h. live

3. valiant d. afraid

4. emerge b. hide

5. unstable j. steady

6. weary c. wide awake

7. scowl i. smile

8. prior e. afterwards

9. morsel a. huge piece

10. rarely g. often

C. Vocabulary in newspaper headlines

Instruction: Which of the vocabulary choices in parentheses fits best in these newspaper headlines?

1. Egyptian Art Exhibit to Open at Local Museum.

2. Middle East Countries to Test Fragile Peace.

3. Trucks Collide in Highway Accident.

4. Ask Retired Judge to Solve Dilemma.

5. Slum Houses to Be Rid of Vermin.

6. Police Confirm Arrest of Jewelry Thief.

7. New Arrivals Hope to Prosper in America.

8. Family Pets Perish in Four-Alarm Fire.

9. “Must Meet Quota,” Salesmen Are Told.

10. Farmers Pleased with Abundant Crop.

D. Choose the correct word

10. Farmers Pleased with Abundant Crop.

Instruction: From the list of words below choose the word that means:

1. A trap from which to make a surprise attack and is a simpler word for ambuscade — Ambush.

2. The person to be paid money from an insurance policy and begins with the prefix meaning “good” — Beneficiary.

3. A letter, character, mark, sign, or abbreviation that represents an idea or quality — Symbol.

4. The end product of a farmer’s work but also refers to the product of any toil or effort — Harvest.

5. Alarm and is derived from the name of the Greek god who brought fear whenever he appeared — Panic.

6. Succeed and also attain one’s desires — Prosper.

7. Defeat as well as perplex or puzzle — Dilemma.

8. The chief officer of a prison and also a guardian or a superintendent — Warden.

9. Taking care beforehand as well as provision for an emergency — Precaution.

10. Something of little value or importance and also to play with or treat lightly someone’s feelings — Trifle.

Are You Fed Up with Your Teachers Telling You What to Do?

To be honest, sometimes I am fed up with teachers telling me what to do. I understand that their job is to teach us, guide us and help us become better students, but sometimes it feels like they expect us to follow every instruction without asking questions. I think one of the biggest problems is that students do not always have enough freedom to make their own decisions. Teachers often give us a lot of homework, set strict deadlines and expect us to get good marks in every subject. Sometimes they forget that we have other responsibilities, hobbies and personal problems outside school. However, I also understand that teachers have a lot of experience and usually want the best for us. Their advice can be useful, even if we do not always agree with it. They are responsible for our education, and without rules, it would be difficult to study properly. In my opinion, there should be a balance between teachers’ authority and students’ freedom. Teachers should listen to our opinions and respect our choices instead of always telling us what to do. At the same time, students should be responsible and understand that education requires effort. To sum up, I am not against teachers giving instructions, but I believe that students should have more freedom and be treated as individuals, not just as people who must follow orders.

Հայոց լեզու

Շարահյուսորեն և ձևաբանորեն վերլուծել նախադասությունը

Նախարարն անցավ Քասախ գետի ափով և այնտեղ, ուր գետը խոր անդունդի մեջ վշշում է, պղտոր ալիքները զարկում ժայռերին, քերում ժայռերը, հունը և ավելի խոր թաղվում ժայռերի մեջ,— բարձր ժայռերի գլխով անցավ նախարարը և որոշեց կառուցել մի հոյակապ տաճար։

Շարահյուսական վերլուծություն

Գլխավոր անդամներ և երկրորդական անդամներ

Նախարարն–ենթակա

Անցավ–ստորոգյալ

Քասախ գետի ափով-տեղի պարագա

Քասախ-որոշիչ

Գետի-հատկացուցիչ

Ափով-տեղի պարագա

Այնտեղ-տեղի պարագա

Ուր-տեղի պարագա

Գետը-ենթակա

Խոր անդունդի մեջ-տեղի պարագա

Վշշում է-ստորոգյալ

Պղտոր ալիքները-ենթակա

Պղտոր-որոշիչ

Զարկում են-ստորոգյալ

Ժայռերին-հանգման անուղղակի խնդիր

Քերում-ստորոգյալ

Ժայռերը, հունը-ուղիղ խնդիրներ

Ավելի խոր-չափի պարագա

Թաղվում են-ստորոգյալ

Ժայռերի մեջ-տեղի պարագա

Բարձր ժայռերի գլխով-տեղի պարագա

Բարձր-որոշիչ

Ժայռերի-հատկացուցիչ

Գլխով-տեղի պարագա

Անցավ-ստորոգյալ

Նախարարը-ենթակա

և-համադասական շաղկապ

Մի հոյակապ տաճար-ուղիղ խնդիր

Մի-որոշիչ

Հոյակապ-որոշիչ

Տաճար-գոյական

Ձևաբանական վերլուծություն

Նախարարն-Գոյական

Անցավ-Բայ

Քասախ-Հատուկ գոյական

Գետի-Գոյական

Ափով-Գոյական

և-Շաղկապ

Այնտեղ-Մակբայ

Ուր-Հարաբերական դերանուն

Գետը-Գոյական

Խոր-Մակբայ

Անդունդի-Գոյական

Մեջ-Կապ

Վշշում-Բայ

Պղտոր-Ածական

Ալիքները-Գոյական

Զարկում-Բայ

Ժայռերին-Գոյական

Քերում-Բայ

Ժայռերը-Գոյական

Թաղվում-Բայ

Ժայռերի-Գոյական

մեջ-Կապ

Բարձր-Ածական

Գլխով-Գոյական

Որոշեց-Բայ

Կառուցել-Բայ

Հոյակապ-Ածական

Տաճար-Գոյական

Ածական անուն

Կան բառեր, որոնք արտահայտում են առարկայի հատկանիշ, օրինակ՝ մեծ,

փոքր, լավ, գեղեցիկ, լուսավոր, լեռնային, փայտե, մետաղական, տնտեսական և
այլն։ Առարկայի այդպիսի հատկանիշ ցույց տվող բառերը միավորվում են մեկ
խոսքի մասի մեջ, որը կոչվում է ածական անուն կամ ածական։ Ածականները
հատկանիշները կարող են ցույց տալ երկու ձևով՝ ուղղակի և միջնորդված։
Օրինակ՝ մեծ, փոքր, լավ, վատ, կանաչ ածականները ուղղակիորեն անվանում,
ցույց են տալիս հատկանիշներ։ Իսկ քարե, քաղաքային, երկաթյա ածականները
հատկանիշն արտահայտում են միջնորդված, այսինքն՝ քար-ի, քաղաք-ի, երկաթ-ի
միջոցով միջնորդված վերագրումով։ Ըստ դրա՝ ածականները բաժանվում են
երկու տեսակի՝ որակական և հարաբերական։ Որակական ածականները հատկանիշն
ուղղակիորեն են արտահայտում, իսկ հարաբերականները՝ միջնորդված։
Որակական և հարաբերական ածականները իրարից տարբերվում են նաև
քերականական հատկանիշով. որակական ածականները հիմնականում ունեն
համեմատության աստիճաններ, իսկ հարաբերակաները՝ ոչ։ Որակական ածականների
համեմատության աստիճանները երեքն են՝ դրական, բաղդատական,
գերադրական։
Դրական աստիճանը ցույց է տալիս առարկայի հատկանիշը առանց համեմատության,
օրինակ՝ մեծ, լավ, կարճ և այլն։ Արտահայտվում է ածականի
անփոփոխ ձևով։
Բաղդատական աստիճանը ցույց է տալիս առարկայի հատկանիշի առավել
լինելը մեկ այլ առարկայի միևնույն հատկանիշի համեմատությամբ, ինչպես՝ ավելի
մեծ, ավելի լավ, ավելի կարճ և այլն։ Կազմվում է դրական աստիճանի ձևի և
ավելի բառի համադրությամբ23։
Գերադրական աստիճանը ցույց է տալիս հատկանիշի առավելագույն դրսևորումը,
ինչպես՝ ամենամեծ, ամենից մեծ, մեծագույն, ամենալավ, ամենից լավ,
լավագույն և այլն։ Ինչպես տեսնում ենք, գերադրական աստիճանը կազմվում է
դրականին ավելացնելով ամենա- կամ –(ա)գույն մասնիկները կամ էլ ամենից բառը
գործածելով դրականի հետ, սակայն -ագույն հնարավոր է ավելացնել ոչ բոլոր
ածականներին (օրինակ՝ բարակ, կարճ ածականների գերադրականը –գույն-ով չի կազմվում)։ Պետք է խուսափել այս երկու մասնիկները միաժամանակ գործածելուց
(օրինակ՝ ամենամեծագույն)։
Կան նաև համեմատության աստիճաններ չունեցող որակական ածականներ։
Դրանք այն ածականներն են, որոնք ցույց են տալիս ոչ համեմատելի հատկանիշներ՝
մերկ, դատարկ, դեղին, բոբիկ և այլն։
Ածականները կարող են գործածվել նաև գոյականաբար, օրինակ՝ մեծ տուփերը-մեծերը,
դեղին ծաղիկները-դեղինները։ Այսինքն՝ նրանք հանդես են գալիս
իրենց լրացյալ գոյականի փոխարեն և ստանում են նրա քերականական կարգերը։

Գործնական աշխատանք

1. Դո՛ւրս գրել ածականները. դրանցից երեքը գործածե՛լ
նախադասություններում։
Այս գետի ափին, այս ուռենու տակ
Իմ մանկությունն է անցել երազուն,
Խաղացել է նա գետում այս հստակ,
Ոսկի է փնտրել այս տաք ավազում։
Նա թառել է այս ծառերին դալար,
Երկյուղով մտել այրերը այս մութ
Ու կածաններում այս օձագալար
Թափառել է նա մինչև մայրամուտ։
Եվ իր ծիծաղի ալիքներն է ջինջ
Տվել նա մի օր ջրերին այս խենթ,
Որ ուրախ երգով տարել ամեն ինչ
Ու, սակայն, ոչինչ չեն բերել էլ ետ։
…Ամեն ինչ այստեղ նույնն է մնացել,
Նույն ալիքներն են գալիս ու գնում,
Եվ միայն ուռին ջրին կռացել,
Մի ինչ-որ կորած բան է որոնում։

Սենյակում արդեն մութ էր, և մենք միացրինք լույսը։ Այսօր իսկական խենթ օր էր՝ լի անսպասելի դեպքերով։ Երեխաները շատ ուրախ էին նոր խաղալիքների համար։

2.Գտնե՛լ այն ածականները, որոնց գերադրական աստիճանը
–գույն մասնիկով չի կազմվում։
Բարձր, մեծ, տաք, նվազ, թանկ, լավ, ուժեղ, ազնիվ, զվարթ, խոշոր, հին, բարակ, կոշտ, ուրախ, նոր, քաղցր։

3. Գրե՛լ տրված գոյականներից յուրաքանչյուրին բնորոշող
երեք ածական։
Նկար, այգի, ծաղիկ, գիրք, գորգ։

Գունեղ, վառ, գեղեցիկ նկար Կանաչապատ, ընդարձակ, սաղարթախիտ այգի Բուրավետ, նուրբ, գարնանային ծաղիկ Հետաքրքիր, ծավալուն, ուսուցողական գիրք Նախշազարդ, փափուկ, ձեռագործ գորգ

4.Գտնե՛լ որակական ածականները. կազմե՛լ նախադասություններ՝ գործածելով դրանք:
Բարձր, մարմնագույն, աշակերտական, ամուրի, թունդ, լեռնային, բրդյա, պղտոր, տխուր, վճարովի, ցածր, դեղին, ժլատ, նարնջագույն, պատանեկան, ջրալի, դաշտային, թավշյա, ասվե, ուրախ, քաղցր, անվճար։

Լեռան գագաթից երևում էին մեր քաղաքի բարձր շենքերը։ Նա ընտրեց նուրբ մարմնագույն երանգի զգեստ։ Առավոտյան հայրիկս միշտ թունդ սուրճ է խմում։ Հորդառատ անձրևից հետո գետի ջուրը դարձել էր պղտոր։ Այդ տխուր մեղեդին բոլորին հուզեց։ Ծառի ցածր ճյուղերին արդեն հասունացել էին պտուղները։ Աշնանը դեղին տերևները ծածկել էին ամբողջ մայթը։ Հեքիաթի ժլատ վաճառականը ոչ մեկին չէր օգնում։ Մայրամուտին երկինքը ներկվել էր վառ նարնջագույն գույնով։ Այս տարի ձմերուկը մի փոքր ջրալի էր, բայց թարմացնող։ Երգչուհու թավշյա ձայնը գերեց ամբողջ դահլիճը։ Երեխաների ուրախ ծիծաղը լսվում էր բակի բոլոր անկյուններից։ Տատիկիս թխած քաղցր գաթայի բույրը տարածվել էր տնով մեկ։

 5. Գտնե՛լ ածականները և դրանցով կազմել բառակապակցություններ:

Աղոտ, դերձակ, դժվարին, հոգատար, մանրահատակ, կավ, հաճարենի, հյուսնություն, լսարան, հանգամանորեն, երկաթ, պողպատե, սնահավատ, դետալ, գործունյա, բարեգութ, դաժան, ատլաս, չիթ, փայտե, կաղապար, շրջանակ, թղթե:

Աղոտ լույս, դժվարին պահ, հոգատար ընկեր, պողպատե կամուրջ, սնահավատ մարդ, գործունյա երիտասարդ, բարեգութ սիրտ, դաժան կյանք, փայտե արկղ, թղթե ինքնաթիռ:

Ջրածին

Տվյալ նյութի շրջանառության նկարագրությունը

Ջրածնի շրջանառությունը բնության մեջ սերտորեն կապված է ջրի շրջանառության և կենդանի օրգանիզմների կենսագործունեության հետ։ Երկրի վրա ջրածնի հիմնական պաշարը ջուրն է, ինչպես նաև օրգանական նյութերը, նավթը և բնական գազը։ Արևի ջերմության ազդեցությամբ օվկիանոսներից, ծովերից և ցամաքային ջրամբարներից ջուրը գոլորշանում է և բարձրանում մթնոլորտ, որտեղից տեղումների տեսքով վերադառնում է Երկիր։ Բույսերը ֆոտոսինթեզի ընթացքում ջրից կլանում են ջրածինը՝ այն ներառելով օրգանական միացությունների կազմի մեջ։ Սննդային շղթաների միջոցով ջրածինը բույսերից անցնում է կենդանիներին և մարդուն։ Կենդանի օրգանիզմների շնչառության, արտաթորության և մահացած օրգանիզմների քայքայման արդյունքում ջրածինը նորից վերադառնում է մթնոլորտ, հող և ջրային միջավայր՝ ջրի, մեթանի կամ մաքուր ջրածնի տեսքով։

Նյութի կարևորությունը

Ջրածինը կենսական կարևորություն ունի բոլոր կենդանի օրգանիզմների համար։ Այն մտնում է ջրի, սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի և նուկլեինաթթուների (ԴՆԹ և ՌՆԹ) բաղադրության մեջ։ Մարդու օրգանիզմում ջրածինն ապահովում է բջիջների կառուցվածքային ամբողջականությունը, մասնակցում է էներգիայի ստացման գործընթացներին և կարգավորում է օրգանիզմի թթվահիմնային հավասարակշռությունը։ Բացի կենսաբանական դերից, ջրածինը նաև կարևոր էներգակիր է արդյունաբերության և էներգետիկայի ոլորտում։

Շրջանարության խաթարման պատճառները

Ջրածնի բնական շրջանառության խաթարման հիմնական պատճառները կապված են մարդու տնտեսական գործունեության հետ։ Մեծ քանակությամբ հանածո վառելիքի (ածուխ, նավթ, գազ) այրումը, անտառահատումները, ճահիճների չորացումը և գյուղատնտեսական ինտենսիվ գործունեությունը խախտում են ջրի և օրգանական նյութերի բնական հավասարակշռությունը։ Արդյունաբերական արտանետումների և քիմիական աղտոտման հետևանքով փոխվում է տեղումների կազմը, առաջանում են թթվային անձրևներ, իսկ մթնոլորտում ավելանում են ջրածին պարունակող ջերմոցային գազերը, օրինակ՝ մեթանը և ջրային գոլորշին։

Հետևանքները էկոհամակարգի, մարդու վրա

Շրջանառության խաթարումը լուրջ հետևանքներ է ունենում թե՛ էկոհամակարգի, թե՛ մարդու վրա։ Էկոհամակարգում խախտվում է ջրային ռեժիմը, առաջանում են երաշտներ կամ ջրհեղեղներ, թթվային անձրևները վնասում են հողը, բուսականությունը և ջրային կենդանիներին, իսկ ջերմոցային գազերի կուտակումը նպաստում է կլիմայի գլոբալ փոփոխությանը։ Մարդու առողջության վրա բացասաբար են անդրադառնում ջրի պակասն ու աղտոտվածությունը, օդի որակի վատթարացումը և օրգանիզմում ջրաաղային ու թթվահիմնային հավասարակշռության խանգարումները, որոնք կարող են առաջացնել նյութափոխանակության և շնչառական խնդիրներ։

Դրա կանխարգելումը

Ջրածնի շրջանառության խաթարումը կանխարգելելու համար անհրաժեշտ է խնայողաբար օգտագործել ջրային ռեսուրսները և պաշտպանել ջրամբարները աղտոտումից։ Կարևոր է նվազեցնել հանածո վառելիքի օգտագործումը՝ անցնելով վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների և մաքուր ջրածնային տեխնոլոգիաների, որոնց դեպքում այրումից առաջանում է միայն ջուր։ Անհրաժեշտ է նաև պահպանել և վերականգնել անտառները, կրճատել արդյունաբերական վնասակար արտանետումները, իսկ մարդու առողջության պահպանման համար կարևոր է ամեն օր օգտագործել մաքուր խմելու ջուր և լիարժեք սնունդ։

Նյութերի շրջանառությունը Էկոհամակարգերում: Ազոտի շրջանառությունը

Ցանկացած էկոհամակարգում գոյություն ունեն նյութափոխանակությամբ իրար հետ կապված օրգանիզմների խմբեր` պրոդուցենտներ, կոնսումենտներ և ռեդուցենտներ, որոնք իրագործում են կենդանի բջջի համար անհրաժեշտ տարրերի կրկնվող շրջանառությունը: Այդ խմբերի օրգանիզմների տարբեր տեսակներ իրենց աճի, զարգացման և վերարտադրության համար միջավայրից կլանում են նյութեր և միջավայր արտանետում օրգանական և անօրգանական բնույթի իրենց կենսագործունեության արգասիքները: Քիմիական տարրերը, այդ թվում և բջջանյութի բոլոր հիմնական տարրերը, սովորաբար կենսոլորտում կատարում են բնորոշ ուղիներով արտաքին միջավայրից դեպի օրգանիզմներ և ապա նորից արտաքին միջավայր: Բնության մեջ հանդիպող տարրերից 30-40-ն են պահանջվում կենդանի օրգանիզմների կենսագործունեության համար: Որոշ տարրեր, ինչպիսիք են ածխածինը, ջրածինը, ազոտը և թթվածինը, անհրաժեշտ են օրգանիզմներին մեծ քանակներով, մյուսները` փոքր կամ չնչին քանակությամբ, սակայն որքան էլ քիչ պահանջվեն մյուս տարրերը միևնույն է դրանք ևս խիստ անհրաժեշտ են էկոհամակարգերի գոյության համար:  Երբ մանրամասն ուսումնասիրում ենք էկոհամակարգերում կատարվող նյութերի շրջապտույտը հասկանալի է դառնում, որ մի շարք նյութերի ավելցուկը ևս վնասակար է ամբողջ էկոհամակարգին: Դա պետք է հաշվի առնել հատկապես այն ժամանակ, երբ հողը հարստացնում ենք տարբեր տեսակի պարարտանյութերով: 

Ազոտի շրջանառությունը: Ազոտը մտնում է սպիտակուցների և նուկլեինաթթուների կազմության մեջ և համարվում անփոխարինելի կենսածին տարր: Յուրաքանչյուր բջիջ առաջանում է մայր բջջի բաժանման հետևանքով: Ընդ որում դուստր բջիջները ժառանգում են մայրական բջջի հատկությունները: Իսկ բջջի հատկությունները որոշվում են գլխավորապես նրա սպիտակուցներով: Նուկլեինաթթուներն ապահովում են ճիշտ այնպիսի սպիտակուցների սինթեզ, որպիսիք կան մայրական բջջում: Մթնոլորտը համարվում է ազոտի անսպառ շտեմարան: Նրանում ազոտի պարունակությունը կազմում է 78%: Սակայն խիստ կարևոր այդ կենսածին տարրը (մթնոլորտում եղած ազոտը) անմատչելի է և չի կարող անմիջապես օգտագործվել օրգանիզմների կողմից: Էկոհամակարգի բաղադրիչների կողմից ազոտի կլանման համար անհրաժեշտ է, որ այն հանդես գա ամոնիումի (NH4+) կամ նիտրատ (NO3—) իոնի ձևով և մտնի քիմիական նյութի կազմի մեջ: Գազային ազոտի` (N2) ամոնյակային ձևի փոխակման գործընթացում կարևոր դեր են խաղում որոշակի ռիբոզիում տեսակի բակտերիաները, որոնք շատ են պարունակվում լոբազգի բույսերի պալարային գոյացություններում, որոնք միջավայրը հարստացնում են  բույսերի համար մատչելի ազոտական միացություններով Բույսերը բակտերիաներից ստանում են ազոտի մատչելի ձևերը, իսկ բակտերիաները բույսերից վերցնում են սնուսնդ և ձեռք են բերում բնակատեղ: Օրգանական նյութերի ձևով, սննդային շղթաների միջոցով, ազոտը փոխանցվում է էկոհամակարգերի մյուս օրգանիզմներին:

Common Problems Between Parents and Teenagers

Sometimes find it difficult to talk openly and understand each other.

Too much control – Parents want to know everything about their children’s lives, but teenagers want more freedom.

School and grades – Parents expect good grades, while teenagers may feel stressed because of schoolwork.

Choosing friends – Parents may not like their children’s friends, but teenagers want to choose their friends themselves.

Clothes and appearance – Parents and teenagers may disagree about clothing, hairstyles and makeup.

Spending too much time online – Parents worry that teenagers spend too much time on their phones and computers.

Constant criticism – Teenagers may feel sad or misunderstood when parents criticize them too often.

Lying – Sometimes teenagers hide the truth because they are afraid of their parents’ reaction.

Household responsibilities – Parents expect teenagers to help at home, but teenagers may not always want to do it.

Lack of privacy – Teenagers want their own personal space, but parents sometimes find it difficult to give them enough privacy.

I think most problems between parents and teenagers can be solved through communication, trust and understanding. Parents should give teenagers more freedom, and teenagers should respect their parents’ opinions. Both sides should listen to each other instead of arguing.