Round up 2 page. 105

2.
1. She made a cake an hour ago
2. She bought a hat last week
3. Juan wrote a letter yesterday
4. They drank lot of cola last night
5. She broke her arm last week
6. He had a shower two minutes ago

Ամենապիտանի բանը

Ժամանակով Արևելքի մի հրաշագեղ աշխարհում արդարամիտ և խելացի մի թագավոր է եղել: Նա ունեցել է երեք որդի:Եղավ, որ այդ թագավորը ծերացավ և կառավարության սանձը կամեցավ դեռ ողջ օրով հանձնել իր ժառանգներից նրան, որն ավելի ընդունակ կլինի այդ դժավրին գործին: Ուստի մի օր կանչեց որդիներին և ասաց.
-Սիրելի որդիներ, տեսնում եք, որ ձեր հայրը ծերացել է ու էլ չի կարող երկիրը կառավարել: Ես վաղուց իջած կլինեի իմ գահից, եթե կատարված տեսնեի այն միտքը, որ երկար տարիներ պաշարել է հոգիս: Եվ հիմա ձեզանից ով որ իմաստուն կերպով լուծե այդ իմ միտքը, նա կստանա իմ թագը, նա կկառավարե իմ ժողովուրդը:
-Ապրած կենա մեր սիրելի հայրը, սուրբ է մեզ համար նրա վեհ կամքը. Այդ ի՞նչ մեծ միտք է, որ չի կարողացել լուծել նրա իմաստուն հոգին:
-Ահա՛ տեսնո՞ւմ եք այդ ահագին և մեծածավալ շտեմարանը, որ վաղուց շինել եմ: Իմ փափագս էր այդ լցնեի այնպիսի բանով, որ ամենապիտանին լիներ աշախարհիս երեսին և որով կարողանայի բախտավոր դարձնել իմ ժողովուրդը: Այդ շտեմարանը մնում է դատարկ:
Եվ հիմա, ո՛վ ձեզնից կարողանա այդ շտերամանը իր բոլոր անկյուններով, ծայրեծայր, լցնել աշխարհի այդ ամենապիտանի բանով, թող նա արժանի լինի գահին:
Առե՛ք գանձերիցս ինչքան որ կուզեք և առանձին-առանձին ուղի ընկեք քաղաքե-քաղաք, աշխարհ-աշխարհ, գտեք այդ բանը և լցրեք իմ շտեմարանը:
Ձեզ երեք անգամ քառասուն օր միջոց եմ տալիս:
Որդիները համբուրեցին հոր ձեռքը և ճանապարհ ընկան:
Ամբողջ երեք անգամ քառասուն օր նրանք շրջեցին քաղաքե-քաղաք, աշխարհե-աշխարհ. տեսան ուրիշ-ուրիշ մարդիկ, ուրիշ-ուրիշ բարքեր ու ժամանակին եկան կանգնեցին հոր առջև:
-Բարով եք եկել, անգին որդիներս, գտե՞լ եք արդյոք և բերել՝ ինչ որ ամենապիտանի բանն է աշխարհում:
-Այո՛, գտել ենք, սիրելի հայր,- պատասխանեցին որդիները:
Եվ հայրն իսկույն վեր առավ որդիներին և գնացին շտեմարանի դուռը. այնտեղ հավաքված էին բոլոր պալատականները և շա՛տ ժողովուրդ:
Թագավորը բացեց դուռը և կանչեց մեծ որդուն.
-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որ աշխարհում ամենապիտանին լինի:
Եվ մեծ որդին գրպանից հանեց մի բուռ հացահատիկ՝ պարզելով դեպի հայրը՝ ասաց.
-Հացով կլցնեմ այս ահագին շտեմարանը, թանկագին հայր:
Ի՞նչն է աշխարհում ամենապիտանի բանը, քան հացը, ո՞վ կարող է առանց հացի ապրել: Շատ թափառեցի, շատ բան տեսա,- բայց հացից անհրաժեշտ ոչինչ չգտա:
Այն ժամանակ հայրը կանչում է միջնեկ որդուն.
-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որն աշխարհում ամենապիտանին լինի:
Եվ միջնեկ որդին հանեց գրպանից մի բուռ հող, պարզելով դեպի հայրը՝ ասաց.
-Հողով կլցնեմ ես ահագին շտեմարանը, թանկագին հայր, ի՞նչն է աշխարհում ամենապիտանի բանը, քան հողը: Առանց հողի հաց չկա, առանց հողի ո՞վ կարող է ապրել: Շատ թափառեցի, շատ բան տեսա, բայց հողից անհրաժեշտ ոչինչ չգտա:
Ապա հայրը կանչեց կրտսեր որդուն.
-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որն աշխարհում ամենապիտանին լինի:
Այդ միջոցին կրտսեր որդին հաստատ քայլերով մոտեցավ շտեմարանին, անցավ շեմքը, գրպանից հանեց մի փոքրիկ մոմ, կայծքարին խփեց հրահանը, կայծ հանեց, վառեց աբեթը, հետո մոմը: Բոլորը կարծում էին, թե նա ուզում է լույսի լուսով լավ զննել շտեմարանը, նրա ահագնությունը:
-Դեհ, ասա, որդի, ինչո՞վ կլցնես.- անհամբեր ձայնով հարցրեց հայրը:
-Լույսով կլցնեմ այս ահագին շտեմարանը, իմաստուն հայր, լույսով միայն: Շատ թափառեցի, շա՛տ աշխարհներ տեսա, բայց լույսից անհրաժեշտ ո՛չ մի բան չգտա: Լույսն է ամենապիտանի բանը աշխարհում: Առանց լույսի հողը հաց չի ծնի, առանց լույսի հողի վրա կյանք չէր լինի:
Շա՛տ թափառեցի, շա՛տ աշխարհներ տեսա և գտա, որ գիտության լույսն է ամենապիտանի բանը, և միայն գիտության լույսով կարելի է կառավարել աշխարհը:
-Ապրե՛ս,- գոչեց ուրախացած հայրը,- քեզ է արժանի գահն ու գայիսոնը, քանի որ լույսով ու գիտությամբ պիտի լցնես թագավորությունդ և մարդկանց հոգիները:
-Ապրա՛ծ կենա մեր երիտասարդ լուսավոր թագավորը,- գոչեցին ոգևորված պալատականներն ու ժողովուրդը ամբողջ:

Առաջադրանքներ․

1. Հեքիաթից դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր:
2. Բնութագրի՛ր այս հեքիաթի թագավորին: Թագավորը արդար և բարի մարդ էր:
3. Համամի՞տ ես արդյոք թագավորի կրտսեր որդու հետ: Ինչո՞ւ: Համաձայն եմ, որովհետև առանց լույսի հողը հաց չի ծնի, առանց լույսի հողի վրա կյանք չէր լինի:
4. Թվարկի՛ր հեքիաթի հերոսներին: Թագավորը, փոքր որդին, միջնեկ որդին և կրտսեր որդին:

86.
ա) Կտցաձև-Կտուցի ձև ունեցող:
ա) Կտցահարել-Կտուցով խփել
ա) Կտցաչափ-Կտուցի չափ ունեցող
բ) Ուղագրություն-Ուղիղ գրություն ունեցող
բ) Ուղղագիծ-Ուղիղ գիծ ունեցող
բ) Ուղղամիտ-Ուղիղ միտք ունեցող
բ) Ուղղություն-Ուղիղն ցույց տվող
գ) Ուղեկից-Ճանապարհի ընկեր ունեցող
գ) Ուղեմոլոր-Մոլորված ուղևոր
գ) Ուղևորվել-Ճանապարհ ընկնել

89.
Մայրամուտ-Մայր մտնել
Լուսամոտ-Լուսի մուտք
Ծնողասեր-Ծնող սեր
Գորգագործ-Գորգ գործող
Փառատոն-Փառքի տոն

90.
Սառն (Սառ)-Սառել
Միտ (Մտ)-Միտք
Մուր (Մր)-Մրոտ

91.
Ապոտ-Ամպ+ոտ
Քարոտ-Քար+ոտ
Օդային-Օդ+ային
Անշնորհք-Ան+շնորհք
Դժգոհ-Դժ+գոհ
Հեռավոր-Հեռ+ավոր
Բարություն-Բար+ություն
Գրավոր-Գր+ավոր
Անորոշ-Ան+որոշ
Տհաճ-Չի բաժանվում

92.
ա) Թութ-Թթենի, Թթենիների այգի:
Կարմիր-Ալ կարմիր, կարմրոտ:
Փուշ-Փշոտ:
Ոսկի-Ոսկիա, ոսկե:
Տուն-Տնակ:
Գույն-Գունատ:
Կաթ(ն)-Կաթնային:
Խորհուրդ-Խորհրդադու:

Բ) Ան-տուն
Ոսկ-յա
Բալ-ենի
Երկարա-ոտ
Շ-արան
Կարմր-ավուն
Գուն-եղեն
Թագ-ավոր

96.
ա) Աստղ-Աստղային:
Արկղ-Արկղիկ:
Թիթեռ-Թիթեռնիկ:
Թերթ-Թերթիկ:
Գետ-Տգետ
Նավ-Նավակ
Դուռ(ն)-Դռնակ
Թռչուն-Թռչնակ
Խոզ-Խոզուկ
Գառ(ն)-Գառնուկ

բ) Հայր-Հայրիկ
Մայր-Մայրիկ
Տատ-Տատիկ
Պապ-Պապիկ
Քաղցր-Քաղցրիկ
Անուշ-Անուշիկ
Որդի-Աներ որդի
Տաք-Տաքոտ
Հարս(ն)-Հարսնային