1014․

1016․

Կենդանիները, բույսերի նման, շատ բազմազան են: Նրանք տարբեր­վում են չափերով, կան շատ մեծ կենդանիներ, հսկաներ ե փոքր կենդանի­ներ՝ անզեն աչքով անտեսանելի: Հսկաներից է ծովերում և օվկիանոսնե­րում ապրող կապույտ կետը, որի մարմնի երկարությունր կարող է հասնել 33 մետրի, իսկ զանգվածր՝ 150 տոննայի:

Կենդանիները միմյանցից տարբեր­վում են արտաքին տեսքով, մարմնի ձևով և մասերով, ծածկույթով, դրա գունավորմամբ, շարժումներով, վարքով կամ կենսակերպով և այլն:

Դիտելով՝ չեք շփոթի անձրևորդը, սեն­յակային ճանճը, մեղուն, թիթեռը, այս կամ այն ձուկը, գորտը, թռչունը, շունն ու կատուն: Նրանք ունեն այնքան շատ և հստակ տարբերություններ, որ նույնիսկ արտաքին տեսքով հեշտությամբ միմյանցից տարբերվում են: Կենդանիներն ունեն նաև տարբեր ներքին կառուցվածք:

Կենդանիների մի մասն ապրում է ջրում, մյուսը՝ ցամաքում: Հայտնի են հողում ապրող կենդանիներ: Կան կենդանիներ, որոնք վարում են օդա­յին կենսակերպ, թռչում են կամ ապրում մեծ բարձրություններում: Կան նաև այնպիսիները, որոնք ապրում են մյուս կենդանի օրգանիզմներում՝ բույսերում կամ կենդանիներում, մարդու օրգանիզմում: Տարբեր միջավայ­րերում ապրելու և զարգանալու, սնվելու կամ բազմանալու համար կենդա­նիներն ունեն հարմարանքներ:

Կարելի է ասել, որ կենդանիների բազմազանությունը պայմանավոր­ված է այն տարբեր միջավայրերով, որտեղ նրանք ապրում են: Որոշակի տարածքում ապրող կենդանիների բազմազան խմբերր միասին անվանում են ֆաունա:

Հայաստանի ֆաունան հարուստ է: Հայաստանում մեծ է կենդանինե­րի բազմազանությունը, քանի որ մեր տարածքում կան բարձր սարեր և ան­մատչելի լեռներ, դաշտավայրեր և բացատներ, գեղեցիկ լճակներ, սառնո­րակ աղբյուրներ և ջրվեժներով գետակներ և այլ հատվածներ: Դրանք միմյանցից շատ են տարբերվում, յուրաքանչյուր տարածքին բնորոշ են իր պայմանները: Կենդանիներն էլ ունեն իրենց ապրելու տարբեր պայմաննե­րը։

Կենդանիների աշխարհն անկրկնելի է:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Կենդանիների միջև ի՞նչ տարբերություններ կան: Բերեք օրինակներ:
   Կենդանիները միմյանցից տարբեր­վում են արտաքին տեսքով, մարմնի ձևով և մասերով, ծածկույթով, դրա գունավորմամբ, շարժումներով, վարքով կամ կենսակերպով և այլն: Անձրևորդը ճանճը, շունն ու կատուն, արջը  նապաստակը և այլն:
   
   2․ Ինչո՞վ է պայմանավորված կենդանիների բազմազանությունը: Կենդանիների բազմազանությունը պայմանավորված է նրանց տարբեր միջավայրերում  ապրելուց:
2. Ի՞նչ է ֆաունան: Որոշակի տարածքում ապրող կենդանիների բազմազան խմբերը միասին անվանում են ֆաունա:
3. Գիտե՞ք, թե որ կենդանիներն են տալիս ձու, բուրդ, կաթ, միս: Հավ, ուղտ, կով, այծ, կով, խոզ;

There was once a man who had three sons, and all of them loved the same girl. Each of them asked the girl the same question, “Will you marry me?” All of them were clever, handsome and strong. The girl liked each of the three young men very much and couldn’t decide which of them was the best.

One day the father of the three brothers said, “Here is some money for you. You will go on a long travel. While you are travelling, you must look for a very, very useful thing. When you find it, you will buy it and bring it home”.

The three brothers travelled for a long time, and they bought three very useful things.

The first young man bought a magic carpet. On it he could fly to any place in no time. The second brother bought a magic looking-glass. When he looked into it, he could see anyone and everything that he wanted to see. The third bought a magic lemon. The juice of that lemon could make a dying man or a woman well again.

The three brothers came together and showed their things to one another. Then one of them said, “We are far from our home and far from our dear girl. Let us look into the looking-glass and see her.”

The second brother took out his looking-glass, and they all looked into it. They saw that the girl was very ill. Then the first brother asked the other brothers to sit down on his carpet and all of them were at the girl’s house in no time. The third brother cut his lemon and gave the juice to the girl. The girl drank it and she was well again.

The young men were very happy.

“Now which of us will you marry?” they asked the girl.

“I thank you all, my dear friends,” answered the girl.  “One of the brothers saw me in his looking-glass, and that helped to save my life. His looking-glass is a very useful thing, and he will have it forever. Another brother brought all three of you on his carpet, and that helped to save me, too. It is also a very useful thing, and he will have it forever. And one of you gave me the lemon juice, and now I am well again. But he has no lemon now. He gave all he had to save me. I will be his wife.”

And the other two brothers said, “Yes, the girl is right”.

same-   նույն                                                     in no time-անմիջապես

question — հարց                                                 together-միասին

to marry-ամուսնանալ                                   to be far from-հեռու լինել

handsome-վայելչակազմ                                 ill-հիվանդ

to decide-որոշել                                                   to  save-փրկել

to travel-ճամփորդել                                         forever-ընդմիշտ

useful-օգտակար

Magic carpet-կախարդական

2.  Գտնել նախադասության ենթակաները և ընդգծել:

Ա. Ծերունին մտավ լքված խրճիթը:

Բ. Կարինեն սիրում էր ճամփորդել:

Գ. Հավաքված կանանցից մի քանիսն մաքրում էին ձավարը:

Դ. Զորավարը հոգատար հայր էր:

2 .Կետադրեք նախադասությունները, ընդգծեք շաղկապները:

Փոքրիկ տղաները խաղում էին դրսում, իսկ աղջիկները տանն էին:

 Մարդիկ բակ դուրս եկան, երբ անձրևը կտրվեց:

Մայրիկը խիստ բարկացավ, ու Անահիտը հուզված լաց եղավ:

Նա հոգնած էր, որովհետև ամբողջ օրն աշխատել էր:

Ոչ ոք չէր ցանկանում նրան օգնել, քանի որ ստախոս էր:

Արևը շողում էր, և եղանակը տաք էր:

3. Կետադրեք նախադասությունները:

Գլխարկով մարդը մոտեցավ մեզ ,ողջունեց, մեղմ ժպտաց ու առանց հրաժեշտ տալու հեռացավ:

Հարսանիքին հավաքվել էին աղքատ, հարուստ, նշանավոր, անհայտ մարդիկ, բոլորը պարում էին, ուրախանում:

Մեքենայից դուրս եկան հորեղբայրս, մորեղբայրս, մայրիկս, պապիս ու տատիս, բայց հայրս չկար:

Նրանք զարմացած նայում էին այդ բարձրահասակ, շիկահեր, թիկնեղ, խիստ ու բարի դեմքով մարդուն, ով բոլորին ժպտում էր:

Մենք նույնիսկ չէինք հիշում թե ինչպես դուրս եկանք փողոց, և Արմենը արագ զանգահարեց հեռախոսով, ինչ -որ բան պատմեց ու զայրացած վազեց անհայտ ուղղությամբ: