Առաջադրանք 1

Նախնադար/դասարանական/

1. Լրացնել, հավելել աղյուսակը՝օգտվելով հետևյալ աղբյուրից: 
2. Վերևում նշված աղյուսակը ներկայացնել Power Point  ծրագրով՝ նյութը ներկայացնել նկարներով, 
3. Համաձա՞յն եք, որ անցումն արտադրող տնտեսության կարևոր նվաճում է/հիմնավորել/:

2. Դիտել տեսաֆիլմերից մեկը, կես էջի սահմանում պատմել

• ինչի մասին էր: Ինձ դուր եկավ նախնադարյան մարդը: Մի երեխայի և պապիկի մասին էր, որոնք գնում են քարե դար ապրելու մեկ օրով:
• ամենատպավորիչ հատվածը: Ամենատպավորիչ հատվածը, երբ պապիկը և տղան մտնում են խորդանոց որից հետո մթունում է և նրանք հայտնվում են խորդանոցում:
• ինչ  նոր բան իմացար: Ես իմացա որ նախնադարյան մարդուն քար է պետք գործիք սարքելու համար:

Աղբյուրներ՝

«Նախնադարյան մարդը»/մուլտֆիլմ/

«Ժայռապատկերներ»

«Մարդու ծագման առեղծվածը»/հոդված/

«Մտորումներ մարդու ծագման շուրջ»/հոդված/

«Դարերի խորքում պատմական հուշարձաններ»/տեսաֆիլմ/

«Ինչպես ստեղծվեցի քաղաքակրթությունները»/տեսաֆիլմ/

«Տարատեսակ մարդկանց դարաշրջան»/ տեսաֆիլմ/

«Ինչպիսին էին նեանդերթալցիները»/տեսաֆիլմ/

Թարգմանություն

Ինչպես են ապրել երեխաները նախնադարում։

Первобытный человек и становление первобытного общества

История первобытного общества

17. 417. Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին.
    ա) a ամբողջ թիվը 3-ից մեծ է։ Արդյոք այն անպայման դրակա՞ն է։ դրական է:
    բ) b ամբողջ թիվը 3-ից փոքր է։ Արդյոք այն անպայման բացասակա՞ն է։ բացասական է:
    գ) c ամբողջ թիվը 0-ից փոքր է։ Ճի՞շտ է արդյոք, որ այն
    բացասական է։ ոչ դրական ոչ բացասական:
    դ) d ամբողջ թիվը –1-ից մեծ է։ Ճի՞շտ է արդյոք, որ այն դրական է։ բացասական է:
    ե) e ամբողջ թիվը –5-ից փոքր է։ Արդյոք այն անպայման
    բացասակա՞ն է։ բացասական է:
    զ) f ամբողջ թիվը 1-ից փոքր է։ Արդյոք այն անպայման
    բացասակա՞ն է: դրական է:
    
    419. Աստղանիշի փոխարեն գրե՛ք այնպիսի ամբողջ թիվ, որի դեպքում կստացվի ճիշտ անհավասարություն.
    ա) –4 < -3 < 0,
    բ) –7< -6 < –3
    գ) –19 < -18 < –14,
    դ) –1 < 0 < 1,
    ե) 8 > 7 > –1
    զ) –4 > -3 > –6,
    է) 1 > -1 > –2,
    ը) –30 > -29 > –40,
    թ) –100 > -99 > –102
    
    423. Հետևյալ անհավասարություններից որո՞նք են ճիշտ.
    ա) -6 > 3, սխալ է
    բ) -6 > -3, ճիշտ է
    գ) -6 > -7, ճիշտ է
    դ) -6 > 0, սխալ է
    ե) -6 < -14 սխալ է
    զ) -6 < -5։ ճիշտ է
    
    427. Ո՞ր թվանշանները կարելի է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի ճիշտ անհավասարություն.
    ա) –25 < –29,
    բ) –8972 < –8672
    գ) –16939 > –16937,
    դ) –9869 > –9868։
    
    434. Երկու թվերի գումարը 18 է։ Եթե ավելի մեծ թվից հանենք նրա 7/8 մասը, ապա կստանանք ավելի փոքր թիվը։ Գտե՛ք այդ թվերը։
    1) x-7x/8=8x-7x= x/8        
    2) x+x/8=18
    8x+x=18×8
    x=18×8/9 x=16
    Պատ.՝ 16, 2:
    

A study timetable

Read a study timetable for a week in summer school in England to practise and improve your reading skills.

Do the preparation task first. Then read the text and do the exercises.

PREPARATION

Reading text

MONDAY TO WEDNESDAY

	Monday	Tuesday	Wednesday
9.00	English level test	Vocabulary	Whole day excursion to London or Oxford
10.00	English skills: Speaking	English skills: Reading
11.00	Preparation for excursion	Preparation for excursion
12.00	Lunch	Lunch
13.00	Project class	Project class
15.00	Art	Basketball
17.00	Free time	Free time
18.00	Dinner	Dinner	Dinner
19.00	Swimming	Football tournament	Cinema
21.00	Free time	Free time	Free time

THURSDAY TO SUNDAY

	Thursday	Friday	Saturday	Sunday
9.00	Grammar	Vocabulary	Grammar	Late breakfast
10.00	English skills: Speaking	English skills: Listening	Progress test	English skills: Writing
11.00	Games with English	Drama	Drama	Preparation for excursion
12.00	Lunch	Lunch	Lunch	Lunch
13.00	Project class	Project class	Theatre trip	Excursion to local castle or museum
15.00	Circus skills	Mountain biking
17.00	Free time	Free time
18.00	Dinner	Dinner	Dinner	Dinner
19.00	Bowling	Talent show	Disco	Free time / packing
21.00	Free time	Free time	Free time	Free time / packing

TASK 1

TASK 2

Однажды немецкого философа Фридриха Ницше спросили, считает ли он необходимым доказывать свою правоту. Тот ответил:

— Не стоит всю жизнь отстаивать свою неизменную правоту; условием человеческого существования является возможность время от времени ошибаться.

Գերմանացի փիլիսոփա Ֆրիդրիխ Նիցշեին մի անգամ հարցրին, թե արդյոք նա անհրաժեշտ համարեց իր գործը ապացուցելը: Նա պատասխանեց.
-Պետք չէ ամբողջ կյանքում պաշտպանել քո անփոփոխ իրավացիությունը. մարդկային գոյության պայմանը ժամանակ առ ժամանակ սխալներ թույլ տալու ունակությունն է:

Աղբյուր `https://pritchi.ru/id_7199

Когда Спартака привели на рынок, чтобы продать, к нему подошёл богатый рабовладелец и спросил его:

— Если я куплю тебя, дам тебе хороший кров и хорошую еду, ты будешь честным и порядочным, чтобы я не пожалел об этой покупке?

На это Спартак ответил, усмехнувшись:

— Я буду честным и порядочным, даже если ты меня не купишь.


Երբ Սպարտակին շուկա բերեցին վաճառելու, հարուստ ստրկատերը մոտեցավ նրան և հարցրեց.

-Եթե ես ձեզ գնեմ, ձեզ լավ ապաստան և լավ սնունդ տամ, կլինե՞ք ազնիվ և պարկեշտ, որպեսզի ես չզղջամ այս գնման համար:

Նրան Սպարտակը պատասխանեց ՝ ծիծաղելով.

-Ես ազնիվ և պարկեշտ կլինեմ, նույնիսկ եթե դու ինձ չգնես:
Աղբյուր `https://pritchi.ru/id_9036

Առաջադրանքներ. 387, 390, 393, 394, 396։

390.
ա) +4090
բ) +4 807
գ) +5033
դ) -620
ե) -5803
զ) -7822
է) -10497

393.
ա) -10
բ) +6
գ) -7
դ) 0

394.
Բրազիլիան խփել է 9 գոլ։
Գերմանիան խփել է 7 գոլ։
Ավստիան բաց է թողել 6 գնդակ։
Ուրուգվայ բաց է թողել 10 գնդակ։

396.
2-1=1հարկ
11+1=12հարկ

Ըստ Մուշեղ Գալշոյանի

Կոմիտասը ելավ հյուրանոցից, վերարկուի օձիքը բարձրացրեց, ձեռքերը խոթեց գրպանները և քայլեց արագ ու ճկուն: Դեկտեմբերի կեսն էր. Փարիզի փողոցներում վնգստում էր ցուրտը: Եվ փարիզեցիները դուռ ու լուսամուտ գոցել էին օրվա դեմ: Հատուկենտ էին անցորդները: Փողոցի շրջադարձում Կոմիտասը մի դրամապանակ նկատեց: Հնամաշ էր, պարունակությամբ աղքատ` եղած-չեղածը տասը ֆրանկ:

«Խեղճ ու կրակ մեկն է կորցրել,- տխուր մտածեց նա և նայեց շուրջբոլորը,- էս ցուրտ օրվա ապրուստն է կորցրել` կորոնի, կդառնա, ետ կգա… Հիմա կգա»- համոզեց ինքն իրեն և նայեց ժամացույցին. 12-ին քառորդ էր պակաս, իսկ 12-ին Մարգարիտի մոտ ճաշի էր հրավիրված:«Մի քիչ սպասեմ», – որոշեց ու հանդարտ սկսեց քայլել` փողոցի շրջադարձն ու ետ, շրջադարձն ու ետ, ուշադիր` փողոցով անցնող հատուկենտ անցորդներին: Եվ համոզված էր, որ կգա նա, ու ինքն անմիջնորդ կճանաչի նրան:«Տխուր բան է օրվա ապրուստ չունենալը»,- մտածեց Կոմիտասը:Հիշեց Բեռլինը:1896 թվականին էր, էլի ձմեռ, Բեռլինի բարձրագույն երաժշտանոցում ուսանելու առաջին ձմեռն էր… Բարերարի ուղարկած ամսական թոշակը վերջացել էր, սպասում էր հաջորդին ու` չկար: Եվ դուրս էր եկել մի ծանոթից պարտք խնդրելու, բայց ինքնասիրությունը թույլ չէր տալիս բախել դուռը` հացի համար դրամ խնդրել, ու սոված չափչփում էր Բեռլինի փողոցները: Հանկարծ ոտքերի մոտ նշմարեց կես մարկ, վերցրեց ու ավելի շվարեց` ի՞նչ անել, կես մարկով ոչ կարող ես պանդոկ մտնել, ոչ` խանութ:Ու այդ կես մարկով վիճակախաղի տոմս գնեց և շահեց հարյուր մարկ:Հետո աչքերում շողաց մի կարևոր միտք, և նա ուրախացավ, որ դրամապանակի տերը դեռ չի հայտնվել, լավ է որ չի եկել, թե չէ արդեն ուշ կլիներ, շատ ուշ: Եվ նա գրպանից հանեց հարյուր ֆրանկ, ճիշտ` հարյուր, շտապ բացեց դրամապանակը և հարյուր ֆրանկը ծրարեց դրամապանակի խորքում, տասը ֆրանկի տակ: Ապա ժպտաց, ձեռքերը շփեց իրար, խոր շունչ քաշեց, հին ու ծանր պարտքերից ազատվողի պես հանգիստ շնչեց ու շնչի հետ հանկարծ հասկացավ, որ տասը տարի առաջ վիճակախաղով շահած հարյուր մարկը հոգու խորքում, իրենից էլ ծածուկ, պարտք է համարել:«Ինչո՞ւ,- փորձեց հասկանալ,- ինչո՞ւ պարտք»:«Որովհետև հարյուր մարդ այդ վիճակախաղում հուսախաբ եղավ, իսկ ես շահեցի, սեփականացրի հարյուր մարդու հարյուր մարկը»:«Ուշացավ»,- ասաց և` այնպիսի տոնով, կարծես պատահական ու իրեն անծանոթ մեկի չէր սպասում, այլ բարեկամի, որի հետ նախապես պայմանավորվածություն ուներ հանդիպելու հենց այնտեղ` փողոցի շրջադարձում, հենց այդ ժամին, միայն թե, չգիտես ինչու, ուշանում է, չի գալիս… Բայց անպայման կգա, և ինքը պետք է սպասի, պարտավոր է:
«Գուցե գլխի էլ չէ, որ դրամապանակը կորցրել է: Կիմանա, կգա, ցուրտ է, շուտ գար»: Ձմռան այդ օրն աշխարհում միլիոն ու մեկ մարդ հյուրընկալ է, միլիոն ու մեկ ճաշի հրավեր ունի (միլիոն ու մեկերորդը` ինքը Կոմիտասը), միլիոն ու մեկ մարդ համերգ ու թատրոնի տոմս է գնել, միլիոն ու մեկ մարդ աշխատում է, միլիոն ու մեկ մարդ մտածում, գլուխ է ջարդում, միլիոն ու մեկ մարդ մեռնում է, միլիոն ու մեկ մարդ ծնվում է… Ձմռան այդ օր ու ժամին աշխարհում մի մարդ, մեկը, միայն մեկը, ձմռանաշունչ փողոցում անծանոթի է սպասում – վերադարձնելու նրա կորուստը` տասը ֆրանկ: Հենց գար տերը, և ինքը դրամապանակը հանձներ նրան ու շարունակեր Մարգարիտենց տան ճամփեն, կդառնար միլիոն ու մեկերորդ ճաշի հրավիրվածը: Ու եկավ նա…
Դեռատի կին էր` այր մարդու բաճկոնով, այր մարդու ոտնամաններով: Դեռատի կնոջ աչքերում բողոք կար, և հույսը լացի պես կախվել էր շուրթերից ու դողում էր:
–  Մադմուազել, դուք որևէ բան կորցրե՞լ եք:
– Այո՛… դրամապանակս եմ կորցրել,- ասաց ցածրաձայն:
Կոմիտասը ձեռքը տարավ գրպանը:
– Ահավասիկ: Վերցրեք,- տխուր ժպտաց,- իսկ ինչո՞ւ ուշացաք:- Աղջիկը թույլ մեկնեց ձեռքը, դրամապանակն առավ, դողացող մատներով փորձեց բացել: Դա ակամա մղում էր, պահի հետ կապ չունեցող: Կոմիտասն ափերի մեջ առավ նրա ձեռքերը:
– Բացել պետք չէ,- ասաց և ինքն իր համար ավելացրեց,- ցուրտ է…
Հետո ձեռքերը գրպանեց, թեթև խոնարհում արավ:
– Վաղը երեկոյան հայկական եկեղեցում հայկական նվագահանդես կա: Ձեզ հրավիրում եմ: Անպատճառ եկեք: Ցտեսություն:
Եվ նորեն գլուխ տվեց ու գնաց:
Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Բացատրի՛ր հետևյալ բառերը՝ վնգստալ, գոցել, ապրուստ, ճկուն: Կարող ես օգտվելnayiri.com էլեկտրոնային բառարանից:
վնգստալ-ոռնալ
գոցել-փակել
ապրուստ-ունեցվածք
ճկուն-ճարպիկ

2. Տրված բառերը բաժանի՛ր բաղադրիչների՝ հյուրանոց, լուսամուտ, հնամաշ, վիճակախաղ, ոտնաման, հուսախաբ, դժկամորեն, հայկական, անպատճառ:
հյուրանոց-հյուր-անոց
լուսամուտ-լուս-ա-մուտ
հնամաշ-հին-ա-մաշ
վիճակախաղ-վիճակ-ա-խաղ
ոտնաման-ոտն-աման
հուսախաբ-հուս-ա-խաբ
դժկամորեն-դժ-կամ-որեն
հայկական-հայկ-ական
անպատճառ-ան-պատճառ

3. 10-15 նախադասությամբ գրավոր պատմի՛ր ստեղծագործությունը:
Ձմռան մի ցուրտ օր էր։Կոմիտասը դուրս եկավ հյուրանոցից,վերարկուի օձիքը բարձրացրեց,ձեռքերը դրեց գրպանը և քայլեց։Փողոցի շրջադարձում մի դրամապանակ գտավ,որի մեջ 10 ֆրանկ կար։Նա վերցրեց դրամապանակը և սպասեց տիրոջը։Նա համոզված էր,որ դա մի աղքատի դրամապանակ է։Հանկարծ նա գտավ կես մարկ և դրանով գնեց վիճակախաղի տոմս։Կոմիտասը շահեց 100 մարկ և դրեց դրամապանակի մեջ։Հանկարծ նա տեսավ մի կնոջ,որը հագել էր տղամարդու բաճկոն և կոշիկ։Կոմիտասը հարցրեց կնոջը,թե արդյոք ինչ որ բան կորցրել է,կինն էլ պատասխանեց, որ կորցրել է դրամապանակը։Կոմիտասը նրան տվեց դրամապանակը, նրա սառած ձեռքերը վերցրեց իր ձեռքերի մեջ և նրան հրավիրեց հայկական եկեղեցի, որտեղ տեղի էր ունենալու հայկական նվագահանդես։

4.Ստեղծագործությունը բաժանի՛ր հատվածների և վերնագրի՛ր:
<<Անկեղծ Կոմիտասը>>,<<Անհանգիստ սպասում>>

5. Բացատրի՛ր հետևյալ արտահայտությունները՝ ցուրտը վնգստում էր, աչքերում շողաց մի կարևոր միտք:
ցուրտը վնգստում էր-ցուրտը ոռնում էր,սարսափելի ցուրտ էր։
աչքերում շողաց մի կարևոր միտք-գլխում մի կարևոր միտք ծագեց։

6. Ըստ պատմվածքի գրի՛ր Կոմիտասին բնութագրող 5 հատկանիշ:
Ազնիվ,բարի,անհանգիստ,բարեկիրթ,մտածկոտ։

7.Ընտրի՛ր Կոմիտասի երգերից մեկը, լսի՛ր և 5-8 նախադասությամբ գրի՛ր տպավորություններիդ, ապրումներիդ մասին, ի՞նչ էիր զգում և մտածում երգը լսելիս: Այս աշխատանքդ տեղադրիր քո բլոգում:
Երգը ուրախ երգ է կռունկի մասին լավն է ինձ համար Կոմիտասի ամենա լավ ստեղծագործությունն է: Կռունկը երգը ես լսում եմ մանուկ ժամանակվանից, երբ առաջին անգամ լսեցի շատ դուրս եկավ և սկսեցի հաճախ լսել: Ես կոմիտասի բոլոր երգերը լսել եմ բոլորն էլ շատ լավն էին, բայց Կռունկը ավելի ուրախ երգ է:
Կոմիտասի կռունկը

8. Ի՞նչ է տալիս պատումին բեռլինյան տարիների հիշողությունը:
Բեռլինյան տարիների հիշողությունը պատումին հաղորդում է գլխավոր միտքը։ Կոմիտասը իր սեփական մաշկի վրա է զգացել  գումար չունենալու դժվարությունը։

9.Կոմիտասին ասում են՝ Հայ երգի Մեսրոպ Մաշտոց, ինչո՞ւ:
Կոմիտասին անվանում հայ երգի Մեսրոպ Մաշտոց, որովհետև  Կոմիտասը հավաքեց, պահպանեց, մշակեց երգերը  և  լեզուն։

10.Ընտրի՛ր Կոմիտասի բանաստեղծություններից մեկը, անգիր սովորիր , չմոռանաս նաև անծանոթ բառերի բացատրությունը նայել:

country consisting of a peninsula delimited by the Alps and several islands surrounding it. Italy is located in the center of the Mediterranean Sea, in Southern Europe, and is also often considered part of Western Europe. A unitaryparliamentary republic with Rome as its capital and largest city, the country covers a total area of 301,340 km² (116,350 sq mi) and shares land borders with France, Switzerland, Austria, Slovenia, and the enclaved microstates of Vatican City and San Marino. Italy has a territorial exclave in Switzerland (Campione) and a maritime exclave in Tunisian waters (Lampedusa). With around 60 million inhabitants, Italy is the third-most populous member state of the European Union, after Germany and France.

Turkey is a regional power, and a newly industrialized and developing country, with a geopolitically strategic location. Its economy, which is classified among the emerging and growth-leading economies, is the twentieth-largest in the world by nominal GDP, and the eleventh-largest by PPP. It is a charter member of the United Nations, an early member of NATO, the IMF, and the World Bank, and a founding member of the OECD, OSCE, BSEC, OIC, and G20. After becoming one of the early members of the Council of Europe in 1950, Turkey became an associate member of the EEC in 1963, joined the EU Customs Union in 1995, and started accession negotiations with the European Union in 2005.

Greece is considered the cradle of Western civilization, being the birthplace of democracy, Western philosophy, Western literature, historiography, political science, major scientific and mathematical principles, theatre and the Olympic Games. From the eighth century BC, the Greeks were organised into various independent city-states, known as poleis (singular polis), which spanned the Mediterranean and the Black Sea. Philip II of Macedon united most of present-day Greece in the fourth century BC, with his son Alexander the Great rapidly conquering much of the ancient world, from the eastern Mediterranean to India. The subsequent Hellenistic period saw the height of Greek culture and influence in antiquity. Greece was annexed by Rome in the second century BC, becoming an integral part of the Roman Empire and its continuation, the Byzantine Empire, which was culturally and linguistically predominantly Greek. The Greek Orthodox Church, which emerged in the first century AD, helped shape modern Greek identity and transmitted Greek traditions to the wider Orthodox world. After falling under Ottoman dominion in the mid-15th century, Greece emerged as a modern nation state in 1830 following a war of independence. The country’s rich historical legacy is reflected in part by its 18 UNESCO World Heritage Sites.

Greece is a unitary parliamentary republic, and a developed country, with an advanced high-income economy, and a high quality of life, ranking simultaneously very high in the Human Development Index. Its economy is the largest in the Balkans, where it is an important regional investor. A founding member of the United Nations, Greece was the tenth member to join the European Communities (precursor to the European Union) and has been part of the Eurozone since 2001. It is also a member of numerous other international institutions, including the Council of Europe, the North Atlantic Treaty Organization (NATO), the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), the  World Trade Organazation (WTO), the Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE), and the  Organisation internationale de la Frasncophonie (OIF). Greece’s unique cultural heritage, large tourism industry, prominent shipping sector and geostrategic importance classify it as a middle power.