Առաջադրանք 1

Նախնադար/դասարանական/

1. Լրացնել, հավելել աղյուսակը՝օգտվելով հետևյալ աղբյուրից: 
2. Վերևում նշված աղյուսակը ներկայացնել Power Point  ծրագրով՝ նյութը ներկայացնել նկարներով, 
3. Համաձա՞յն եք, որ անցումն արտադրող տնտեսության կարևոր նվաճում է/հիմնավորել/:

2. Դիտել տեսաֆիլմերից մեկը, կես էջի սահմանում պատմել

• ինչի մասին էր
• ամենատպավորիչ հատվածը 
• ինչ  նոր բան իմացար

Աղբյուրներ՝

«Նախնադարյան մարդը»/մուլտֆիլմ/

«Ժայռապատկերներ»

«Մարդու ծագման առեղծվածը»/հոդված/

«Մտորումներ մարդու ծագման շուրջ»/հոդված/

«Դարերի խորքում պատմական հուշարձաններ»/տեսաֆիլմ/

«Ինչպես ստեղծվեցի քաղաքակրթությունները»/տեսաֆիլմ/

«Տարատեսակ մարդկանց դարաշրջան»/ տեսաֆիլմ/

«Ինչպիսին էին նեանդերթալցիները»/տեսաֆիլմ/

Թարգմանություն

Ինչպես են ապրել երեխաները նախնադարում։

Первобытный человек и становление первобытного общества

История первобытного общества

1. Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր —ական կամ —ային ածանցներով:

Օրինակ՝

մանուկ — մանկական

Լեռն, քաղաք, անձրև, բարեկամ, շուն, անձ(ն), զինվոր, ցամաք, ծնունդ, տուն, անապատ, դև, դյուցազն, աղաչ(ել), հրեշտակ, ստրուկ, պետ, տոհմ, հանրապետ(ություն), խորհուրդ:

Լեռն-լեռնային,
քաղաք-քաղաքական,քաղաքային,
անձրև-անձրևային,
բարեկամ-բարեկամական,
շուն-շնային,
անձ(ն)- անձնային, անձնական,
զինվոր-զինվորական,
ցամաք-ցամաքային,
ծնունդ-ծննդական,
տուն-տնական,տնային,
անապատ-անապատային,
դև-դիվային,
դյուցազն-դյուցազնական,
աղաչ(ել)-աղաչական,
հրեշտակ-հրեշտակային,
ստրուկ-ստրկական,
պետ-պետական,
տոհմ-տոհմական,
հանրապետ(ություն)-հանրապետական,
խորհուրդ-խորհրդային, խորհրդական:

2. Փակագծերում տրված բառերից մեկն ընտրի՛ր ու պահանջվող ձևով գրի՛ր հարցում արտահայտող բառի փոխարեն:

Թե մազերը ի՞նչ աներ-սանրեր  ու լվացվեր, կտեսնեիք, որ սիրուն երեխա է: (Սանր, սանրել)

Նվերը մի գեղեցիկ ի՞նչ-սանր էր: (Սանր, սանրել)

Նա մի շատ բարի ո՞վ-կախարդ էր: (Կախարդել, կախարդ)

Եթե իրոք ի՞նչ աներ—կախարդեր , մուկ կդառնայիր: (Կախարդել, կախարդ)

Եկողն ամենաչար ո՞վ-կախարդն էր: (Կախարդել, կախարդ)

Հավաքվեցին չար ու բարի ովքե՞ր-կախարդներ: (Կախարդել, կախարդ)

Պատին մի աղջկա ի՞նչ-նկար էր կախված: (Նկարել, նկար)

Սիրով որ ի՞նչ աներ-նկարեր, նկարը սիրուն կստացվեր: (Նկարել, նկար)

3. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Ս.անա լճի խն.իրն այս.ր հուզում է յուրաքանչ.ուր քաղաքակիր. մար.ու: Ս.անի ջրի մակարդակը տասն.ակ տարիների ըն.ացքում ի.ել է: Ջրի կորստի հետ առն.վում են մի շարք այլ .ական հար.եր: Առան.ին ուշադրության է արժանի ջրավազանի կեն.ական աշխարհի պահպանության խն.իրը:

4. Յուրաքանչյուր շարքից մի բաղադրիչ ընտրի՛ր և բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր: Նշի՛ր, թե ի՞նչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Օրինակ՝

գգույշ + անալ — գգուշանալ (ույ-ը դարձել է ու):
Ա. Բազում, ամուր, բույր, կապույտ, բույս,  ոսկի.

Բ. -պատիկ, -անալ, -ավետ, -ական, ակ, յա:

 5. Որ դարձվածքների  իմաստն է սխալ բացատրված:

ա) ժամավաճառ լինել – իզուր ժամանակ վատնել

բ) երեսից կախվել – թախանձել

գ) արյունը ջուր դառնալ – սահմռկել

դ) աչքերը փակել – ժպտալ

ե) աչքը ջուր կտրել – կարոտով, անհամբերությամբ սպասել

զ) անձյուն ձմեռ – անճարակ մարդ

է) գլխարկը գետնովը տալ – նորաձև հագնվել

ը) գլխին տալ — ուրախանալ

ex. 1 Fill in the correct form of the verbs in brackets.
Examples: We are (be) never late. She likes (like) popcorn.

1. She is  (be) good at school.
2. Elephants eat (eat) grass.
3. I like  (like) fish and chips.
4. She always meets (meet) her friends after school.
5. Tom often  wears (wear) a white shirt and blue jeans.
6. They are (be) never tired in the morning.
7. He likes (like) apples and bananas.
8. The children sometimes go (go) to the playground.
9. Sandra usually takes (take) the bus to school.
10. Derrick always has (have) lunch at a restaurant.
11. The boys often play (play) computer games.
12. Our cat hardly ever catches (catch) a mouse.
13. Paul walks (walk) his dog every day.
14. Our daughter often gets (get) up too late.
15. My mother bakes (bake) a cake every Saturday.

ex. 2 Form the questions with do or does.
Example: I often help her. — Do you often help her?
1. They wash the car.
do They wash the car.
2. I get up early.
Do you get up early.
3. They walk to school.
Do they walk to school.
4. Jim eats an orange.
Does Jim eats an orange.
5. My sister listens to her new CD.
Does my sister listens her new CD.
6. Ann cleans her shoes.
Does Ann cleans her shoes.
7. Henry climbs the tree.
Does Henry climbs the tree.
8. Tina and Paul eat spaghetti.
Do Tina and Paul eat spaghetti.
9. We like pizza.
Do we like pizza.
10. Gary and Peter go to the party.
Do Gary and Peter go to the party.
11. My parents work in a restaurant.
Do my parents work in a resturant.
12. We like our uncle.
Do we like our uncle.
13. She sings her favourite song.
Does she sings her favorite song.
14. Bill reads a book.
Does Bill reads a book.
15. Mary goes to the zoo.
Does Mary goes the zoo.

Ex. 3 Use the negative form of the verbs to complete the sentences. Use short forms (don’t, isn’t, can’t, …).
Example: We get up early. We don’t get up early.
1. He has a sister.
He hasn’t sister.
2. They know his address.
They don’t know his address.
3. She loves strawberry milkshake.
She doesn’t loves strawberry mikshake.
4. They live in New York.
They don’t live in New York.
5. He can speak English.
He can’t speak english.
6. Peter eats fruit every day.
Peter doesn’t eat fruit every day.
7. We study Spanish in school.
We don’t study spanish in school
8. I like reading books.
I don’t like reading books.
9. Francis likes his new teacher.
Francis doesn’t like his new teacher.
10. Sue is a smart girl.
Sue isn’t a smart girl.
11. I can play the piano.
I can’t play the piano.
12. They drink coffee.
They don’t drink coffee.
13. He meets his friends after school.
He doesn’t meet his friend after school.
14. The boys are at home.
The boys aren’t at home.
15. My brother sings in a band.
My brother doesn’t sing in a band.

444. Ի՞նչ կոորդինատ կունենա այն կետը, որն ունի՝
ա) կոորդինատների սկզբից երեք միավոր հեռավորություն դրական ուղղությամբ, +3-ն է
բ) կոորդինատների սկզբից հինգ միավոր հեռավորություն բացասական ուղղությամբ։ Կոորդինատների սկզբից հինգ միավոր հեռավորություն բացասական ուղղությամբ կլինի -5

446. Գրե՛ք տառերով նշանակված կետերի կոորդինատները (տե՛ս նկ. 58)։
E (-9)
F (-8)
G (-6)
K (-3)
A (+1)
B (+4)
C (+7)
D (+9)

447. Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3), B (+7), C (–6),
D (+1), E (+8), F (–5), G (–4) կետերը, եթե միավոր հատվածի
երկարությունը սմ է, 1 սմ է։

449. A կետի կոորդինատը –4 է։ Նրա ո՞ր կողմում է գտնվում և նրանից
քանի՞ միավոր հեռավորություն ունի B կետը, եթե վերջինիս
կոորդինատն է՝
ա) –9, բ) –1, գ) +3, դ) +10։
ա) -9
5 միավոր ձախ
բ) -1
3 միավոր աջ
գ) +3
7 միավոր աջ
դ) +10
14 միավոր աջ

458. Գրե՛ք ստորև բերված նախադասությունները՝ օգտագործելով + և –
նշանները.
ա) Գիշերը օդի ջերմաստիճանը եղել է զրոյից 8օ
ցածր, իսկ
ցերեկը՝ զրոյից 2օ
բարձր։ Ա) Գիշերը օդի ջերմաստիչճանը եղել է զրոյից -8 ցածր, իսկ ցերեկը՝ զրոյից +2 բարձր:

բ) Մակընթացության ժամանակ ջրի մակարդակը եղել է 0
նշագծից մ-ով բարձր, իսկ տեղատվության ժամանակ՝
2 1/10 մ-ով ցածր։ Մակընթացության ժամանակ ջրի մակարդակը եղել է 0 նշագծից +3 1/5 մ-ով բարձր, իսկ տեղատվության ժամանակ՝ -2 1/10 մ-ով ցածր։

գ) Մեխիկո քաղաքը գտնվում է ծովի մակերևույթից 2240 մ
բարձրության վրա, իսկ Աստրախան քաղաքը՝ ծովի մակերևույթից 25 մ ցածր։
Մեխիկո քաղաքը գտնվում է ծովի մակերևույթից +2240 մ բարձրության վրա, իսկ Աստրախան քաղաքը՝ ծովի մակերևույթից -25մ ցածր։

460. Մեքենայի բաքի 7/10-ը լցնելու համար պահանջվում է 50 վայրկյան:
Բաքի ո՞ր մասը կլցվի 1 րոպեում: 42/50

465. ABCD և BCEF քառանկյունները (նկ. 60) ուղղանկյուններ են, |AD|=5 սմ։
Որքա՞ն է FE հատվածի երկարությունը։ 5 սմ: