Հայտնի է, որ մարմինները փոխազդեցության հետևանքով փոխում են իրենց արագությունները: Եթե մարմինը չի կարող ամբողջությամբ շարժվել, ապա ուժի ազդեցությամբ նրա մասերը կարող են շարժվել իրար նկատմամբ: Այդ դեպքում մարմինը փոխում է իր ձևն ու չափսերը (տե՛ս նկարները): 

Արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի և չափերի փոփոխությունը կոչվում է դեֆորմացիա:

Առաձգական դեֆորմացիայի ժամանակ մարմնում առաջացած առաձգականության ուժն ուղիղ համեմատական է դեֆորմացիայի չափին:

Առաձգական դեֆորմացիայի ժամանակ մարմնում առաջանում են ուժեր, որոնք խոչընդոտում են դեֆորմացիան:

Ուժի ազդեցությամբ մարմինները կարող են փոխել ոչ միայն իրենց շարժման արագությունն ու ուղղությունը, այլև ձևն ու չափերը:
Ձևափոխությունը լինում է առաձգական և պլաստիկ: Ուժի ազդեցությունը վերացնելուց հետո առաձգական ձևափոխության դեպքում մարմինները վերականգնում են իրենց սկզբնական ձևը և չափերը:
Առաձգական ձևափոխության դեպքում սեղմված, ձգված, ճկված կամ ոլորված մարմիններում նույնպես ուժ է առաջանում, որը ձգտում է վերականգնելու մարմնի սկզբնական ձևը և չափերը: Այդ ուժը կոչվում է առաձգականության ուժ:

դ. 2.3. Առաձգականության ուժ, ուժի չափումը

Հարցեր
1. Բերել կենցաղում հանդիպող առաձգական երևույթների օրինակներ:
Դարակի ճկվելը ծանրությունից:

2. Մարմինների ձևափոխության ի՞նչ տեսակներ կան:
Կան սեղմված, ձգված, ճկված կամ ոլորված։

3. Ե՞րբ են առաջանում առանձգականության ուժեր:
Երբ մարմինը սեղմված, ձգված, ճկված կամ ոլորված ձևից հետ փորձում է վերկանգնել իր սկզբնական ձևերը և չափերը։

Առաջադրանքներ 204, 205ա,բ,գ,դ, 207, 208ա,բ,գ,դ , 211, 217, 225։

204. Քարտեզի վրա, որի մասշտաբը 1 ։ 10000000 է, Երևանի և Թբիլիսիի հեռավորությունը 1 4/5 սմ է։ Որքա՞ն է Երևանի և Թբիլիսիի
իրական հեռավորությունը։
180 կմ:

205. Հողակտորի հատակագծի մասշտաբը 1 ։ 5000 է։ Ինչքա՞ն կլինի հողակտորում երկու կետերի հեռավորությունը, եթե համապատասխան կետերի հեռավորությունը հատակագծում հավասար է`
ա) 150 մ,
բ) 25 մ,
գ) 500 մ
դ) 75 մ,

207. Հողակտորի հատակագծում (տե՛ս նկ. 7)
արե՛ք անհրաժեշտ չափումները և
հաշվե՛ք հողակտորի պարագիծն ու
մակերեսը։

208. Քարտեզի վրա հատվածն ունի 8 սմ
երկարություն։ Գտե՛ք քարտեզի մասշտաբը, եթե այդ հատվածին տեղանքում համապատասխանում է մի հատված, որի երկարությունը հավասար է`
ա) 1 : 100000,
բ) 1 : 25000,
գ) 1 : 1500000,
դ) 1 : 1600000,

211. Ամառանոցի առաջին հարկի
հատակագծում (տե՛ս նկ. 8)
կատարե՛ք անհրաժեշտ չափումները և գտե՛ք ճաշասենյակի, խոհանոցի, լողարանի և միջանցքի իրական
չափերն ու մակերեսները։

217. Մանրակի լայնությունը 1 ։ 5 մասշտաբով գծագրում 8 սմ է։ Որքա՞ն
կլինի այդ մանրակի լայնությունը 1 ։ 4 մասշտաբով գծագրում։
10 սմ:

225. Գտե՛ք այն թիվը, որը տառի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի
հավասարություն.
ա) 10,
բ) 2 3/4
գ) 10
դ) 45
ե) 40 1/2
զ) 5/6
է) 3 3/4
ը) 16352
թ) 20: