Գործնական քերականություն

1․ Բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր

Օրինակ՝ ջրաման- ջուր (արմատ)-աման (արմատ)

  • գնդակ-գունդ (արմատ)+ակ (ածանց)
  • միտք-միտ (արմատ)+ք (ածանց)
    ընդհանուր-ընդ (ածանց)+հանուր (արմատ)
  • աղջնակ-աղջիկ (արմատ)+ակ (ածանց)
  • թթենի-թութ (արմատ)+ենի (ածանց)
  • ընդամենը-ընդ (ածանց)+ամենը(արմատ)
  • հանրություն + հանր (արմատ)- ություն (ածանց)
  • գիրք — գիր (արմատ) + ք (ածանց)
  • մտազբաղ + միտ (արմատ) + ա + զբաղ (ածանց)
  • տանձենի + տամձ (արմատ) + ենի (ածանց)
  • հանրապետություն + հանուր + ա + պետ (արմատ) + ություն (ածանց)

2․ Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե:

օրեցօր, երեսուներեք, աներևույթ, էական, էլեկտրաէներգիա, Էջմիածին, ինչևէ, լայնեզր, խուռներամ, ծովեզր, կիսաեփ, հրեշ, մանրէաբան, մէջք, միջերե, ներեկ, նրբերանգ, ողբերգակ, որևիցե, չէի, պատնեշ, ջեկ, վերելակ, տիեզերք, ցայգերգ, քառասուներկու:

3․ Ավելորդ բառերը գտի՛ր և նախադասություններից հանի՛ր:

Էլի դարձյալ այդ մասի՞ն ես խոսում:

Ամբողջ ճանապարհը ոտքով քայլեցի:

Դու արդեն հե՞տ ես վերադարձել:

Կարմիր գույնի շատ ծաղիկներ հավաքեցինք:

Կրկին անգամ ասում եմ քեզ:

Նախ առաջին հերթին այս գործը պիտի լինի:

Քեզ մի հատ մարդ էր հարցնում:

Կարելի՞ է մի հատ զանգել:

Ուրիշ այլ մարդիկ ավելի լավ կհասկանային:

4․ Տրված նույնանուն բառերով կազմի՛ր նախադասություններ:

Օրինակ՝

Վանեցի: — Ինձանից հեռու վանեցի վախը:

     Վանեցի մի տատ ունեմ:

Մարտ — կռիվ:
կետ — լողացող կենդանի:
շահ-Ինչվոր բանից օգուտ ունեցող:
այր-ամուսին չունեցող կին:

5․ Ընդգծված դարձվածքները փոխարինի՛ր հոմանիշ բառերով:

Փարիզից Վարշավա թռչելիս լեհ կինոդերասան Ցիբուլսկու աչքով ընկավ, որ կողքի ուղևորը սիրտը դող ընկած նստած է: Նա փորձեց հարևանին սիրտ տալ:

Փարիզից Վարշավա թռչելիս լեհ կինոդերասան Ցիբուլսկու աչքը տեսավ, որ կողքի ուղևորը սիրտը դող ընկած նստած է: Նա փորձեց հարևանին սիրտ տալ-մխիթարել:

— Մեր օրերում ինքնաթիռով թռչելը դատարկ բան է,- ասաց,- նույնիսկ ավտոմեքենան ավելի վտանգավոր է: Էս քանի օրը բարեկամներիցս մեկի մեքենայի գլխին ինքնաթիռ ընկավ:

— Մեր օրերում ինքնաթիռով թռչելը հետաքրքիր չէ,- ասաց,- նույնիսկ ավտոմեքենան ավելի վտանգավոր է: Մեր օրերում բարեկամներիցս մեկի մեքենայի գլխին ինքնաթիռ ընկավ:

Առաջադրանք, 6-րդ դասարան, նոյեմբերի 15-21-ը

Առաջադրանք 1

Առաջադրանք 1Վանի աշխարհակալ տերությունը

Թվարկել Վանի աշխարհակալ տերության ստեղծման պատճառները, հետրանքները:
Ք․Ա․ IX-րդ դարում Ուրարտու և Նաիրի քաղաք — պետությունները պատերազմեցին իրար դեմ։ Ուրարտուն հաղթեց և ստեղծվեց Վանի տերությունը։ Վանի թագավորությունը շատ ուժեղացավ և դարձավ տարածաշրջանի ամենաուժեղ պետություներից։

Պատմել չորս ծովերի տերության մասին:
Սարդուրի երկրորդի օրոք Հայաստանը դարձավ այնպիսի պետություն որը շրջապատվածէր չորս ծովերով։

Համեմատել Արգիշտի Առաջին, Սարդուրի Երկրորդ, Ռուսա Երկրորդ արքաների գործունեությունը:
Երեքի աշխատանքն էլ քրտնաջան և բարենպաստ էր։ Նրանք Վանի թագավորությունը հասցրին հզորացման գագաթնագետին։ Օրինակ՝ Երևան մայրաքաղաքը կարուցել է Արգիշտի առաջինը։

Առաջադրանք 2

Համահայկական առաջին թագավորության անկումը

Թվարկել Համահայկական առաջին թագավորության անկման պատճառները:
Ռուսա II-ից հետո Վանի թագավորությունը աստիճանաբար թուլացավ։ Նրան հաջորդող գահակալներ Սարդուրի III-ի՝ IV-ի մասին գրեթե ոչինչ չկա արձանագրություններում։ Համեմատաբար նշվում է Ռուսա III-ի իշխանության շրջանը, որտեղ երևում է, որ թագավորության սահմանները փոքրացել և ընդգրկում էին Վանա լճի ավազանն ու Արարատյան դաշտը։ Թագավորությանը թուլացմանը նպաստել են նաև հյուսիսից արշավող սկյութական ցեղերը։

Ներկայացնել Վանի թագավորության նշանակությունը Հայաստանի պատմության մեջ:
Ինչպես գիտենք Ք․ ա․ III-II հազարամյակում ստեղծվել էին տարբեր պետական կազմավորումներ, բայց դրանցից ոչ մեկը չհզորացավ այնքան, որ ընդգրկեր ամբողջ լեռնաշխարհի տարածքը։ Վանի թագավորությունը կարողացավ միավորել ողջ լեռնաշխարհը մեկ համահայկական թագավորության մեջ։ Վանի թագավորության օրոք ստեղծվեց հսկայական մշակութային ժառանգություն, որը հետագա դարերի ընթացքում զարգացավ։ Եվ պետք է հիշենք, որ այս թագավորության ժամանակ ստեղծվեց համայն հայության ներկայիս մայրաքաղաք Էրեբունի Երևանը։

Լրացուցիչ աշխատանքներ

Փոքրիկ ուսումնասիրություններ

«Մուսասիր»

«Վանի թագավորության քաղաքները»

«Վանի թագավորության դիցարանն ու արվեստը»

Օժանդակ աղբյուրներ

Արարատյան թագավորություն/տեսաֆիլմ/

«Արարատ-Ուրարտու թագավորությունը»/5մասից բաղկացած

«Վանի Հայկական թագավորություն»

«Վանի թագավորության պետական կրոնը»

«Վանի թագավորություն»