Առաջադրանք 1

Առաջադրանք 1Վանի աշխարհակալ տերությունը

Թվարկել Վանի աշխարհակալ տերության ստեղծման պատճառները, հետրանքները:
Ք․Ա․ IX-րդ դարում Ուրարտու և Նաիրի քաղաք — պետությունները պատերազմեցին իրար դեմ։ Ուրարտուն հաղթեց և ստեղծվեց Վանի տերությունը։ Վանի թագավորությունը շատ ուժեղացավ և դարձավ տարածաշրջանի ամենաուժեղ պետություներից։

Պատմել չորս ծովերի տերության մասին:
Սարդուրի երկրորդի օրոք Հայաստանը դարձավ այնպիսի պետություն որը շրջապատվածէր չորս ծովերով։

Համեմատել Արգիշտի Առաջին, Սարդուրի Երկրորդ, Ռուսա Երկրորդ արքաների գործունեությունը:
Երեքի աշխատանքն էլ քրտնաջան և բարենպաստ էր։ Նրանք Վանի թագավորությունը հասցրին հզորացման գագաթնագետին։ Օրինակ՝ Երևան մայրաքաղաքը կարուցել է Արգիշտի առաջինը։

Առաջադրանք 2

Համահայկական առաջին թագավորության անկումը

Թվարկել Համահայկական առաջին թագավորության անկման պատճառները:
Ռուսա II-ից հետո Վանի թագավորությունը աստիճանաբար թուլացավ։ Նրան հաջորդող գահակալներ Սարդուրի III-ի՝ IV-ի մասին գրեթե ոչինչ չկա արձանագրություններում։ Համեմատաբար նշվում է Ռուսա III-ի իշխանության շրջանը, որտեղ երևում է, որ թագավորության սահմանները փոքրացել և ընդգրկում էին Վանա լճի ավազանն ու Արարատյան դաշտը։ Թագավորությանը թուլացմանը նպաստել են նաև հյուսիսից արշավող սկյութական ցեղերը։

Ներկայացնել Վանի թագավորության նշանակությունը Հայաստանի պատմության մեջ:
Ինչպես գիտենք Ք․ ա․ III-II հազարամյակում ստեղծվել էին տարբեր պետական կազմավորումներ, բայց դրանցից ոչ մեկը չհզորացավ այնքան, որ ընդգրկեր ամբողջ լեռնաշխարհի տարածքը։ Վանի թագավորությունը կարողացավ միավորել ողջ լեռնաշխարհը մեկ համահայկական թագավորության մեջ։ Վանի թագավորության օրոք ստեղծվեց հսկայական մշակութային ժառանգություն, որը հետագա դարերի ընթացքում զարգացավ։ Եվ պետք է հիշենք, որ այս թագավորության ժամանակ ստեղծվեց համայն հայության ներկայիս մայրաքաղաք Էրեբունի Երևանը։

Լրացուցիչ աշխատանքներ

Փոքրիկ ուսումնասիրություններ

«Մուսասիր»

«Վանի թագավորության քաղաքները»

«Վանի թագավորության դիցարանն ու արվեստը»

Օժանդակ աղբյուրներ

Արարատյան թագավորություն/տեսաֆիլմ/

«Արարատ-Ուրարտու թագավորությունը»/5մասից բաղկացած

«Վանի Հայկական թագավորություն»

«Վանի թագավորության պետական կրոնը»

«Վանի թագավորություն»

Հայտնի է, որ մարմինները փոխազդեցության հետևանքով փոխում են իրենց արագությունները: Եթե մարմինը չի կարող ամբողջությամբ շարժվել, ապա ուժի ազդեցությամբ նրա մասերը կարող են շարժվել իրար նկատմամբ: Այդ դեպքում մարմինը փոխում է իր ձևն ու չափսերը (տե՛ս նկարները): 

Արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի և չափերի փոփոխությունը կոչվում է դեֆորմացիա:

Առաձգական դեֆորմացիայի ժամանակ մարմնում առաջացած առաձգականության ուժն ուղիղ համեմատական է դեֆորմացիայի չափին:

Առաձգական դեֆորմացիայի ժամանակ մարմնում առաջանում են ուժեր, որոնք խոչընդոտում են դեֆորմացիան:

Ուժի ազդեցությամբ մարմինները կարող են փոխել ոչ միայն իրենց շարժման արագությունն ու ուղղությունը, այլև ձևն ու չափերը:
Ձևափոխությունը լինում է առաձգական և պլաստիկ: Ուժի ազդեցությունը վերացնելուց հետո առաձգական ձևափոխության դեպքում մարմինները վերականգնում են իրենց սկզբնական ձևը և չափերը:
Առաձգական ձևափոխության դեպքում սեղմված, ձգված, ճկված կամ ոլորված մարմիններում նույնպես ուժ է առաջանում, որը ձգտում է վերականգնելու մարմնի սկզբնական ձևը և չափերը: Այդ ուժը կոչվում է առաձգականության ուժ:

դ. 2.3. Առաձգականության ուժ, ուժի չափումը

Հարցեր
1. Բերել կենցաղում հանդիպող առաձգական երևույթների օրինակներ:
Դարակի ճկվելը ծանրությունից:

2. Մարմինների ձևափոխության ի՞նչ տեսակներ կան:
Կան սեղմված, ձգված, ճկված կամ ոլորված։

3. Ե՞րբ են առաջանում առանձգականության ուժեր:
Երբ մարմինը սեղմված, ձգված, ճկված կամ ոլորված ձևից հետ փորձում է վերկանգնել իր սկզբնական ձևերը և չափերը։

Առաջադրանքներ 204, 205ա,բ,գ,դ, 207, 208ա,բ,գ,դ , 211, 217, 225։

204. Քարտեզի վրա, որի մասշտաբը 1 ։ 10000000 է, Երևանի և Թբիլիսիի հեռավորությունը 1 4/5 սմ է։ Որքա՞ն է Երևանի և Թբիլիսիի
իրական հեռավորությունը։
180 կմ:

205. Հողակտորի հատակագծի մասշտաբը 1 ։ 5000 է։ Ինչքա՞ն կլինի հողակտորում երկու կետերի հեռավորությունը, եթե համապատասխան կետերի հեռավորությունը հատակագծում հավասար է`
ա) 150 մ,
բ) 25 մ,
գ) 500 մ
դ) 75 մ,

207. Հողակտորի հատակագծում (տե՛ս նկ. 7)
արե՛ք անհրաժեշտ չափումները և
հաշվե՛ք հողակտորի պարագիծն ու
մակերեսը։

208. Քարտեզի վրա հատվածն ունի 8 սմ
երկարություն։ Գտե՛ք քարտեզի մասշտաբը, եթե այդ հատվածին տեղանքում համապատասխանում է մի հատված, որի երկարությունը հավասար է`
ա) 1 : 100000,
բ) 1 : 25000,
գ) 1 : 1500000,
դ) 1 : 1600000,

211. Ամառանոցի առաջին հարկի
հատակագծում (տե՛ս նկ. 8)
կատարե՛ք անհրաժեշտ չափումները և գտե՛ք ճաշասենյակի, խոհանոցի, լողարանի և միջանցքի իրական
չափերն ու մակերեսները։

217. Մանրակի լայնությունը 1 ։ 5 մասշտաբով գծագրում 8 սմ է։ Որքա՞ն
կլինի այդ մանրակի լայնությունը 1 ։ 4 մասշտաբով գծագրում։
10 սմ:

225. Գտե՛ք այն թիվը, որը տառի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի
հավասարություն.
ա) 10,
բ) 2 3/4
գ) 10
դ) 45
ե) 40 1/2
զ) 5/6
է) 3 3/4
ը) 16352
թ) 20:

FOOTBALL

 Football is a game that millions of people around the world play and love. It can be called a universal game because every small and big nation plays it.

Moreover, it’s a great relaxer, stress reliever, teacher of discipline and teamwork. Apart from that, it keeps the body and mind fit and healthy. It’s a team game that makes it a more enjoyable game as it teaches people the importance of sportsmanship. Leadership, and unity.

HISTORY OF FOOTBALL

The history of football can be traced back to the ancient times of the Greeks. Everyone knows that the Greeks were great sportsmen and have invented many games.

Football happens to one of them. A similar game like football is played in many countries but the latest version of football that we knew originates in England. Likewise, England formulated the first rule of the game. From that day onwards the football has progressed in ways we can’t imagine.

IMPORTANCE OF FOOTBALL

Football is an important game from the point of view of the spectator as well as the player. This 90 minutes game is full of excitement and thrill.

Moreover, it keeps the player mentally and physically healthy, and disciplined. And this ninety-minute game tests their sportsmanship, patience, and tolerance.

Besides, all this you make new friends and develop your talent. Above all, it’s a global game that promotes peace among countries.

HOW TO LEARN FOOTBALL

Learning any game is not an easy task. It requires dedication and hard work. Besides, all this the sport test your patience and insistence towards it. Moreover, with every new skill that you learn your game also improves. Above all, learning is a never-ending process so to learn football you have to be paying attention to every minute details that you forget to count or missed.

FOOTBALL IN INDIA

If we look at the scenarios of a few years back then we can say that football was not a popular game in except West Bengal. Also, Indians do not take much interest in playing football. Likewise, the All India Football Federation (AIFF) has some limited resources and limited support from the government.

But, now the scenario has completely changed. At this time football matches the level of cricket in the country. Apart from that, the country organizes various football tournaments every year.

Above all, due to the unpopularity of football people do not know that we have under-17 and under-23, as well as a football team.

FOOTBALL TOURNAMENTS

The biggest tournament of Football is the FIFA world cup which occurs every 4 years. Apart from that, there are various other tournaments like UEFA cup, Asian Cup (AFC), African completions (CAF) and many more.

To conclude, we can say that football is very interesting that with every minute takes the viewer’s breath away. Besides, you can’t predict what’s going to happen the next second or minute in football. Apart from all this football keeps the one playing it fit and healthy. Above all, it can be a medium of spreading the message of peace in the world as it is a global game.

I imagine this day that people go shopping to buy different clothes, shoes, clothes, if this day was accepted as an official day I would love and celebrate this day.

• Էդմոնդ դե Ամիչիսի «Սիրտը» ստեղծագործության առաջադրանքների հղումը
• « Մատիլդա» ֆիլմի առաջադրանքների հղումը
• «Գրաբարյան օրեր» նախագծի հղումը
• Գրաբարյան հատվածի՝ աշխարհաբար փոխադրման հղումը
• Գրաբարյան ընթերցման հղումը
• Աշնանային պոեզիայի տեսագրության կամ ձայնագրության հղումը
• Ճ․ Ամիրեջիբի «Հեծանիվը» պատմվածքի վերլուծության հղումը
• Եղ․ Չարենցի «Զարմանալի աշուն» բանաստեղծության առաջադրանքների հղումը

Քերականական առաջադրանքների հղումները

• Գործնական քերականություն (հոկտեմբերի 1)
• Գործնական քերականություն (հոկտեմբերի 20)
•  Գործնական քերականության (հեռավար շաբաթ)

• 3-4 ստեղծագործական առաջադրանքի հղում
• 3-4 թարգմանության հղում թարգմանության հղում

Արևելյան կողմն աշխարհի
Խաղաղությո՜ւն թող ըլլա…
Ո՛չ արյուններ, քրտինք հոսին
Լայն երակին մեջ ակոսին.
Ու երբ հնչե կոչնակն ամեն գյուղակի՝
Օրհներգությո՜ւն թող ըլլա:

Արևմտյան կողմն աշխարհի
Բերրիությո՜ւն թող ըլլա…
Ամեն աստղե ցող կայլակի,
Ու ամեն հասկ ձուլե ոսկի.
Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածին՝
Ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա:

Հյուսիսային կողմն աշխարհի
Առատություն թող ըլլա…
Ոսկի ծովուն մեջ ցորյանին
Հավետ լողա թող գերանդին.
Ու լայն ամբարն աղուններուն երբ բացվի՝
Բերկրությո՜ւն թող ըլլա:

Հարավային կողմն աշխարհի
Պտղաբերում թող ըլլա…
Ծաղկի՜ մեղրը փեթակներուն,
Հորդի գինին բաժակներուն.
Ու երբ թխեն հարսերը հացը բարի՝
Սիրերգությո՜ւն թող ըլլա։

Բառարան

կայլակի-կհոսի

թող ըլլա-թող լինի

ցորյանի-ցորենի

աղուն-աղալու համար պատրաստված հացահատիկ

Առաջադրանքներ

1․ Այս բառերն էլ ի՛նքդ բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր․

Ակոս-Երկար գծաձև փոս հողի վերին շերտում, որ բացում է խոփը:
Կոչնակ-Կանչող՝ հրավիրող անձ:
Գյուղակ-Փոքրիկ գյուղ:
Բերրիություն-Բերրիի լինել:
Ցող- Բարակ մանր անձրև:
Օրհներգություն-Օրհներգը որպես գրականության և արվեստի ժանր:
Գերանդի-Երկար կոթի վրա ամրացվող սուր՝ խոտ և հացաբույսեր հնձելու համար:
Ամբար- Զանազան մթերքներ պահելու շենք կամ դրա մի մասը, շտեմարան:
Բերկրություն-Բերկրել:
Հորդել-վարարել:

2․ Չորսից վեց նախադասությամբ արձակ փոխադրի՛ր բանաստեղծությունը։
Աշխարհի արևելյան կողմում խաղաղություն լինի, պատերազմներ չլինեն, որ յուրաքանչյուր փոքր գյուղում հնչեն եկեղեցական զանգերը և օրհնություն լցվի ամենուր։

Արևմտյան կողմում աշխարհի խաղաղ ու ջերմ արև լինի, որ հասքը հասնի ու դռնա ոսկե գույն, ծախկունքն և խոտը շատ լինի, որ հոտը միշտ արածի։

Հյուսիսային կողմում աշխահի դաշտերն առատ ցորենի բերքով լցվեն, որ ամբարները լեցուն լինեն հացահատիկով։

Հարավում պտուղները շատ լինեն, փեթակները մեղրով լի լինեն, առատ բերքից գինու բաժակներից թափվի գինին։ Հարսները թող համեղ հաց թխեն, որ սիրով լի լինի աշխարհը։

3․ .Ինչպիսի՞ հայրենիք է ուզում ունենալ քնարական հերոսը, ի՞նչն է կարևորում:
Քնարական հերոսը երազում է ապահով հայրենիքի մասին, առատ հայրենիքի մասին և հեքիաթային:

4․ Ի՞նչը կփոխեիր կամ ի՞նչ կավելացնեիր (կպակասեցնեիր):
Համամիտ եմ հեղինակի հետ;

5. Մաղթանքներից մեկն ընտրի՛ր որպես վերնագիր. պատճառաբանի՛ր ընտրությունդ:
<<Պայծառ ապագա>> Եթե ամեն ինչ հեղինակի ուզածով լինի, ապագան իրոք պայծառ կլինի։

6․ Անգի՛ր սովորիր բանաստեղծությունը և տեսանյութ կամ ձայնանյութ պատրաստի՛ր։

Նախագիծ՝

Բնագիտական աշխատանքների ուսումնասիրում և իրականացում

Ուսումնական նյութեր՝

Մարմինների փոխազդեցությունը: Ի՞նչ է ուժը:

 Մարմինների փոխազդեցություն: Ուժ

Հաստատուն արագությամբ հավասարաչափ շարժում հազվադեպ է լինում: Հաճախ մարմինները շարժվում են անհավասարաչափ. շարժման ընթացքում նրանց արագությունը մեծանում կամ փոքրանում է:
Օրինակ սեղանի վրայով գլորվող գնդի բախումը սեղանի վրա դրված անշարժ գնդի հետ: Բախման հետևանքով երկու գնդերն էլ փոխում են իրենց արագությունները. շարժվող գնդի արագությունը փոքրանում է, իսկ անշարժ գունդը սկսում է շարժվել:

• Ի՞նչ է փոխազդեցությունը, կարողանալ օրինակներ բերել: Ի՞նչ է ուժը, ինչ տառով են այն նշանակում: Ուժ կոչվում է այն ֆիզիկական … Ուժի թվային արժեքը սովորաբար նշանակում են F տառով, սակայն կան … վրա թողնում են նույն ազդեցությունը, ինչ-որ … Ուժի միավորն անվանել են ի պատիվ 
  
• Ե՞րբ են մարմինները փոխում իրենց շարժման արագությունը: Արագությունը փոխվում է միայն այն դեպքում, երբ նրա վրա ազդում են այլ մարմիններ:

Կարդա՛ Մխիթար Սեբաստացու մասին,

Մխիթար Սեբաստացին ծնվել է փետրվարի 7, 1676։Նրա անունը Մանուկ է նրա հոր անունը  Պետրոս է։Նրա մոր անունը Շահրիստանի ։Մանուկի ունի շատ մասնագիտություններ։Օրինակ ՝վանական, գրող, թարգմանիչ։Նրան կոչում էին Երկրորդ Լուսավորիչ ազգիս, Երկրորդ Մեսրոպ։Նա հայտնի է իր Մխիթարյան միաբանությունով։20 տարեկանում նա դարձավ քահանա։Քսանհինգ տարեկանում Մխիթարը հիմնեց եկեղեցի Կոստանդոպոլսում։Նա թարգմանել, ստեղծել և տպագրել է հազարավոր աշխատություններ` հարստացնելով հայերեն գրականությունը։ Այսօր նրա մատենադարանում պահվում են ավելի քան 5000 ձեռագրեր և 100000 տպագիր գրականություն։

Առաջադրանք

Ուրարտու.Վանի թագավորություն Ք.Ա.IX-VI

Առաջադրանք 1

Ուրարտու.Վանի թագավորություն Ք.Ա.IX-VI

Վանի թագավորություն

Տալ նոր բառերի, հասկացությունների բացատրությունը:

Թվարկել Վանի թագավորության հզորացման պատճառները
Վանի թագավորության հզորացումը, կախված էր հարևան Ասորեստանի հետզհետե հարձակումներից:

Պատմել Վանի թագավորության հիմնադրման մասին:

Վանի թագավորությունը հիմնադրվել է մ.թ.ա 9-րդ դարում: Հայկական լեռնաշխարհում գտվող ցեղախմբերը միավորվելով մեկ ընդհանուր թշնամու դեմ՝ Ասորեստանի ստեղծեցին Վանի թագավորությունը:

Համեմատել Սարդուրի Ա, Իշպուինի, Մենուա արքաների գործունեությունը, կառավարման ժամանակաշրջանը:

Սարդուրի Ա-ն կառավարել է 10 տարի, վարել է հաջող մարտեր Ասորեստանի դեմ, իսկ Իշպուինի արքան մեծամասամբ հզորացրել է բանակը, աշխարհազորը և մեծացրել է թագավորության պատշպանությունը, իսկ Մենուային կարելի է անվանել շինարար արքա քանի որ Մենուայի բարեփոխումները եղել են ավելի շատ տնտեսական և շինարարական ոլորտում:

Համեմատել Սարդուրի Ա, Իշպուինի, Մենուա արքաների գործունեությունը, կառավարման ժամանակաշրջանը:
Ամենալավը պայքարել է Սարդուրի Ա-ն։

Առաջադրանք 2

Դիտել ֆիլմերից մեկը պատասխանել հետևյալ հարցադրումներին.

10-15 նախադասությամբ ներկայացրու ինչի մասին էր պատմում ֆիլմը:
Ես դիտել եմ ՙՙՀայոց Մայրաքաղաք Վան՚՚:Այն շատ հետաքրքիր էր:հիմա ձեզ պատմեմ մայրաքաղաք Վանի մասին:Քաղաքը հիմնադրել է Վանի թագավոր Սարդուրի Ա-ն (մ.թ.ա. 835-825), անվանել Տուշպա և դարձրել պետության մայրաքաղաքը, ավելի ընդարձակվել Է մ.թ.ա. 8-7-րդ դարերում։ Այդ ժամանակ քաղաքում կառուցվել են 2-3 հարկանի քարաշեն տներ, ընդարձակ փողոցներ, բաղնիքներ և հասարակական ու այլ շինություններ։ Գտնվելով Հայկական պետության գրեթե երկրաչափական կենտրոնում, Վանը ճանապարհներով կապված էր երկրի բոլոր կարևոր շրջանների հետ և ուներ ռազմատնտեսական առանձնահատուկ նշանակություն։ Քաղաքը արևմտյան կողմից պաշտպանված էր Վանա լճով, իսկ հարավից Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգի արևելյան հատվածներով։ Ռազմական կարևորագույն նշանակություն ուներ քաղաքի կենտրոնում վեր խոյացած քարաժայռի վրա կառուցված միջնաբերդը, որն իր նշանակությունը պահպանել էր մինչև 1915 թվականը։ Այսպիսով, Վանը հին աշխարհի անառիկ ու մարդաշատ քաղաքներից էր, որն իր հիմնադրման օրից գոյություն ունի մինչև այժմ։

Ներկայացրու ամենահետաքրքիր հատվածը:

Հայոց մայրաքաղաքները,Վան

Վանի թագավորություն/ֆիլմ/ ,