Առաջադրանք՝ 693, 696, 699 ա, բ, գ, 700 ա, բ, 701 ա, 704, 709, 715։

693. Կառուցե՛ք կոորդինատների ուղղանկյուն համակարգ և նշե՛ք
հետևյալ կետերը՝ A (+3, +4), B (–2, +1), C (–3, –4), D(0, +1), E (–5, +3),
F (+3, –5), G (+1, 0), M (+6, +4), N (–2, –4), K (–1, –3)։


696. Ինչի՞ է հավասար աբսցիսների առանցքի վրա գտնվող կետի
օրդինատը։ 0-ի:

699. Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք AB հատվածը, որի
ծայրակետերն են.
ա) A (+2, –1), B (+3, –2),
բ) A (+3, +2), B (+2, +1),
գ) A (+4, +1), B (0, –2),

700. Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք ABC եռանկյունը,
որի գագաթները հետևյալ կետերն են:
ա) A (+1, +1), B (+4, +2), C (+1, +5),
բ) A (+1, +2), B (–4, –2), C (–3, +3)

701. Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք ABCD քառանկյունը,
որի գագաթները հետևյալ կետերն են.
ա) A (–3, +2), B (+1, +1), C (+2, –2), D (–3, –4),

704. Կոորդինատային հարթության վրա տրված են A (–2, 3) և B (1, 0)
կետերը: Կառուցե՛ք AB հատվածը և գտե՛ք օրդինատների առանցքի
հետ նրա հատման կետը:

709. Գրե՛ք երեք հաջորդական ամբողջ թվեր, որոնցից ամենափոքրը
հավասար է 4, –3, 0 թվերից ամենափոքրին։

715. Արույրը 60 % պղնձի և 40 % ցինկի համաձուլվածք է։ Արույր պատրաստելու համար վառարանի մեջ դրել են ցինկ և 210 կգ պղինձ։
Որքա՞ն ցինկ են դրել վառարանի մեջ։ Որքա՞ն արույր կստացվի։

Ocean-օվկիանոս

Through-միջով, միջոցով

Rise-ծագել, բարձրանալ

Separate-բաժանել, առանձնացնել

To be situated on-տեղակայված լինել, գտնվել

Anthem-օրհներգ

custom-սովորույթ

Գոյականի տեսակները

Ըստ բառիմաստային ընդհանրությունների և քերականական յուրահատկությունների՝ գոյականները բաժանվում են հետևյալ խմբերի՝

• Հասարակ և հատուկ գոյականներ
• Թանձրացական (նյութական) և վերացական գոյականներ
• Անձ և ոչ անձ ցույց տվող գոյականներ
• Շնչավոր և անշունչ գոյականներ

Հասարակ և հատուկ գոյականներ

Այն բառերը, որոնք անվանում են առարկայի տեսակը ընդհանուր կերպով և կարող են մասնավորվել տվյալ տեսակի բոլոր առարկաների վրա, կոչվում են հասարակ գոյականներ, օրինակ` աղջիկ, մարտ, գյուղ և այլն:

Միևնույն տեսակին պատկանող, ամեն մի առանձին առարկային տրվող անունները կոչվում են հատուկ անուն կամ հատուկ գոյական, օրինակ` Աննա, Հայկ, Հայաստան, Աղստև և այլն:

Հատուկ անուններ են՝

• Անձնանունները
• Տեղանունները
• Կենդանիներին տրվող անունները
• Կազմակերպությունների, հիմնարկների, թերթերի, գրական երկերի անվանումները

Թանձրացական (նյութական) և վերացական գոյականներ

Նյութական գոյականներն անվանում են բնության մեջ առկա առարկաներ և երևույթներ՝ հող, ջուր, մարդ, անտառ…

Թանձրացական գոյականներն անվանում են բուն առարկայական աշխարհն իր ամբողջ բազմազանությամբ,  բնության մեջ առկա առարկաներ և երևույթներ՝ հող, ջուր, մարդ, անտառ….

Վերացական գոյականները նյութական մարմիններ չեն անվանում, այլ ցույց են տալիս երևույթներ (բնության, հասարակական, մտավոր), բայց քերականորեն հասցված են առարկայի աստիճանի, որպես առարկա մտածված։ Վերացական գոյականներն անվանում են վերացական հասկացողություններ, որոնք մարդկային մտածողության արդյունք են՝ սեր, ատելություն, վախ, ցավ…

Անձ և ոչ անձ ցույց տվող գոյականներ

Անձ ցույց տվող գոյականները անձերի հատուկ և հասարակ անուններն են, ոչ անձ (իր) ցույց տվող գոյականն են մյուս բոլոր գոյականները։

Շնչավոր և անշունչ գոյականներ

Շնչավոր առարկա են համարվում մարդ նշանակող գոյականները, որոնք կարող են լինել՝

• հատուկ անուններ (Հռիփսիմե, Իշխան և այլն)
• հասարակ անուններ (մարդ, հայր, տղա, կին, զինվոր)

Շնչավոր առարկաները կամ անձ ցույց տվող գոյականները խոսքի մեջ գործածվելիս պատասխանում են ո՞վ, ո՞ւմ, ումի՞ց, ումո՞վ հարցերին։

Առաջադրանքներ

1. Գոյականները խմբավորի՛ր` ըստ տեսակների (միևնույն բառը կարող է մի քանի խմբում լինել):

Գյուղ- Հասարակ գոյականներ
ԱՄՆ-Հատուկ գոյականներ
Սեր-Վերցրական գոյական
Արաքս-Հատուկ աննուներ
Գայլ- ոչ անձ
Խնձոր-հասարակ գոյական
Կարոտ- Վերցական գոյական
Մարդ-հասարակ գոյական
Խաղալիք-հասարակ
Շուն-Անձ
Արմեն-Հատուկ գոյական
Հմայք-Վերցական գոյական
Ընկեր-Հասարակ գոյական
Խաղաղություն-վերցական գոյական
Հեռախոս-հասարակ գոյական
Մժղուկ-վերցական գոյական
Դավիթ-Հատուկ գոյական
Գնդակ-անշունչ գոյական
Երևան-Հատուկ գոյական
Կատու-ոչ անձ
Հրապուրանք-վերցական գոյական
Ընկերություն-վերցական գոյական
Սեղան-հասարակ գոյական
Արարատ-Հատուկ գոյական
Ուսուցիչ-Անձ:

2․ Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն, որ նույն շարքի մեկ բառը չունի:

աշխարհ                      ուրախություն              հետախույզ                սարդ

Նեղոս                          հիացմունք                     երգչուհի                    աղջիկ

աղվես                         մահճակալ                      սեր                           պարուհի

աթոռ                           խաղաղություն              ուսուցիչ                   օդաչու

աշխատանք               վայելք                              բժիշկ                       մկրատ

3․ Գրի՛ր․

• Հինգ հատուկ, հինգ հասարակ գոյական
• Հինգ թանձրացական, հինգ վերացական գոյական
• Հինգ անձ ցույց տվող, հինգ իր ցույց տվող գոյական
• Հինգ շնչավոր, հինգ անշունչ գոյական

4․ Թումանյանական հատվածներից դո՛ւրս գրիր գոյականները՝ նշելով նաև տեսակը (նաև փորձի՛ր գտնել, թե որ պատմվածքներից են հատվածները)։

Այնտեղ սարերն իրար են հանդիպել, իրենց արանքում մի մեծ ձոր են ստեղծել, որ կոչվում է Մութը Ձոր։ Մութը Ձորը բաժանում է հայերին ու թուրքերին իրարից։ Նրա մի կողմը թուրք սարվորն է իջնում, իր բինեն զարկում, մյուս կողմը՝ հայը։ Բայց նրանց իգիթները գիշերվա մթնով էլ անցնում այս խոր անդունդը, իրարից ոչխար են գողանում, ձի, կով կամ գոմեշ են քշում։ Նրանց հովիվները հանդերում են հասնում ու փետակռիվ են անում։

Ես իմ մանկության գարունները անց եմ կացրել մեր սարերում։ Շատ էի սիրում իմ տատոնց տունը ու միշտ այստեղ էի լինում։ Իմ քեռիներից ամենից փոքրը՝ Ահմադը, հովիվ էր։Նա ինձ տանում էր, ման էր ածում գառների մեջ, հետը հանդից հաղարջի կարմիր ճյուղեր էր բերում ինձ համար, իսկ իրիկունները հանում էր սրինգն ու ածում։

Մի գարնան իրիկուն դռանը նստած զրույց էինք անում, երբ այս դեպքը պատահեց։ Էս դեպքից հետո ես չեմ մոռանում էն գարնան իրիկունը։ Ծիծեռնակը բույն էր շինել մեր սրահի օճորքում։ Ամեն տարի աշնանը գնում էր, գարնանը ետ գալի, ու նրա բունը միշտ կպած էր մեր սրահի օճորքին։

READ THE TEXT AND ANSWER THE QUESTION.

WHAT DO YOU DO WHEN YOU ARE AWAY FROM HOME AND YOU GET SICK?

Living abroad more often than not means living in a completely new and unknown place as well. Normally this is fine, you get to meet a load of fun new people, live with exciting new friends or try out the experience of living alone. You are never really tempted to stay in and laze about on the internet as there is too much to do and see. It is exciting. But there are times where this does become a problem, at least for me, this is when I am sick.

In Mexico, travellers’ sickness happens to everyone at one point or another. (An interesting fact: In Mexico travellers’ sickness is affectionately known as Montezuma’s revenge. Supposedly it is the revenge that the last Aztec emperor who was at power during the time of the Spanish conquest exacts on European visitors) I am lucky in that I lasted 2 and half months before I succumbed.

It hasn’t been all bad, many of my friends and colleagues have been helping me taking me to the doctor and the pharmacy, helping me to get medicines and explain all the weirdSpanish medical words that I don’t understand, however none of this makes up for the fact that I am sick and my mum is 1000s of miles away and unable to look after me. It is quite sad and pathetic, I know. I am meant to be a strong independent woman who can live wherever she wants and adapt to anything. But when I get sick I regress to the childlike state of wanting my mum to bring me cut up apples, take my temperature and generally look after me. All while telling me that everything will be alright and I will get better soon. It is wonderful to realise that I have many friends who care and worry about me, but none of them can even come close to taking the place of my mum when I am sick.

Discussion

What do you do when you are away from home and you get sick?

Աղբյուր

abroad-Արտասահման
means-Նշանակել