Առաջադրանք՝ 693, 696, 699 ա, բ, գ, 700 ա, բ, 701 ա, 704, 709, 715։

693. Կառուցե՛ք կոորդինատների ուղղանկյուն համակարգ և նշե՛ք
հետևյալ կետերը՝ A (+3, +4), B (–2, +1), C (–3, –4), D(0, +1), E (–5, +3),
F (+3, –5), G (+1, 0), M (+6, +4), N (–2, –4), K (–1, –3)։


696. Ինչի՞ է հավասար աբսցիսների առանցքի վրա գտնվող կետի
օրդինատը։ 0-ի:

699. Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք AB հատվածը, որի
ծայրակետերն են.
ա) A (+2, –1), B (+3, –2),
բ) A (+3, +2), B (+2, +1),
գ) A (+4, +1), B (0, –2),

700. Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք ABC եռանկյունը,
որի գագաթները հետևյալ կետերն են:
ա) A (+1, +1), B (+4, +2), C (+1, +5),
բ) A (+1, +2), B (–4, –2), C (–3, +3)

701. Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք ABCD քառանկյունը,
որի գագաթները հետևյալ կետերն են.
ա) A (–3, +2), B (+1, +1), C (+2, –2), D (–3, –4),

704. Կոորդինատային հարթության վրա տրված են A (–2, 3) և B (1, 0)
կետերը: Կառուցե՛ք AB հատվածը և գտե՛ք օրդինատների առանցքի
հետ նրա հատման կետը:

709. Գրե՛ք երեք հաջորդական ամբողջ թվեր, որոնցից ամենափոքրը
հավասար է 4, –3, 0 թվերից ամենափոքրին։

715. Արույրը 60 % պղնձի և 40 % ցինկի համաձուլվածք է։ Արույր պատրաստելու համար վառարանի մեջ դրել են ցինկ և 210 կգ պղինձ։
Որքա՞ն ցինկ են դրել վառարանի մեջ։ Որքա՞ն արույր կստացվի։

Ocean-օվկիանոս

Through-միջով, միջոցով

Rise-ծագել, բարձրանալ

Separate-բաժանել, առանձնացնել

To be situated on-տեղակայված լինել, գտնվել

Anthem-օրհներգ

custom-սովորույթ

Գոյականի տեսակները

Ըստ բառիմաստային ընդհանրությունների և քերականական յուրահատկությունների՝ գոյականները բաժանվում են հետևյալ խմբերի՝

• Հասարակ և հատուկ գոյականներ
• Թանձրացական (նյութական) և վերացական գոյականներ
• Անձ և ոչ անձ ցույց տվող գոյականներ
• Շնչավոր և անշունչ գոյականներ

Հասարակ և հատուկ գոյականներ

Այն բառերը, որոնք անվանում են առարկայի տեսակը ընդհանուր կերպով և կարող են մասնավորվել տվյալ տեսակի բոլոր առարկաների վրա, կոչվում են հասարակ գոյականներ, օրինակ` աղջիկ, մարտ, գյուղ և այլն:

Միևնույն տեսակին պատկանող, ամեն մի առանձին առարկային տրվող անունները կոչվում են հատուկ անուն կամ հատուկ գոյական, օրինակ` Աննա, Հայկ, Հայաստան, Աղստև և այլն:

Հատուկ անուններ են՝

• Անձնանունները
• Տեղանունները
• Կենդանիներին տրվող անունները
• Կազմակերպությունների, հիմնարկների, թերթերի, գրական երկերի անվանումները

Թանձրացական (նյութական) և վերացական գոյականներ

Նյութական գոյականներն անվանում են բնության մեջ առկա առարկաներ և երևույթներ՝ հող, ջուր, մարդ, անտառ…

Թանձրացական գոյականներն անվանում են բուն առարկայական աշխարհն իր ամբողջ բազմազանությամբ,  բնության մեջ առկա առարկաներ և երևույթներ՝ հող, ջուր, մարդ, անտառ….

Վերացական գոյականները նյութական մարմիններ չեն անվանում, այլ ցույց են տալիս երևույթներ (բնության, հասարակական, մտավոր), բայց քերականորեն հասցված են առարկայի աստիճանի, որպես առարկա մտածված։ Վերացական գոյականներն անվանում են վերացական հասկացողություններ, որոնք մարդկային մտածողության արդյունք են՝ սեր, ատելություն, վախ, ցավ…

Անձ և ոչ անձ ցույց տվող գոյականներ

Անձ ցույց տվող գոյականները անձերի հատուկ և հասարակ անուններն են, ոչ անձ (իր) ցույց տվող գոյականն են մյուս բոլոր գոյականները։

Շնչավոր և անշունչ գոյականներ

Շնչավոր առարկա են համարվում մարդ նշանակող գոյականները, որոնք կարող են լինել՝

• հատուկ անուններ (Հռիփսիմե, Իշխան և այլն)
• հասարակ անուններ (մարդ, հայր, տղա, կին, զինվոր)

Շնչավոր առարկաները կամ անձ ցույց տվող գոյականները խոսքի մեջ գործածվելիս պատասխանում են ո՞վ, ո՞ւմ, ումի՞ց, ումո՞վ հարցերին։

Առաջադրանքներ

1. Գոյականները խմբավորի՛ր` ըստ տեսակների (միևնույն բառը կարող է մի քանի խմբում լինել):

Գյուղ- Հասարակ գոյականներ
ԱՄՆ-Հատուկ գոյականներ
Սեր-Վերցրական գոյական
Արաքս-Հատուկ աննուներ
Գայլ- ոչ անձ
Խնձոր-հասարակ գոյական
Կարոտ- Վերցական գոյական
Մարդ-հասարակ գոյական
Խաղալիք-հասարակ
Շուն-Անձ
Արմեն-Հատուկ գոյական
Հմայք-Վերցական գոյական
Ընկեր-Հասարակ գոյական
Խաղաղություն-վերցական գոյական
Հեռախոս-հասարակ գոյական
Մժղուկ-վերցական գոյական
Դավիթ-Հատուկ գոյական
Գնդակ-անշունչ գոյական
Երևան-Հատուկ գոյական
Կատու-ոչ անձ
Հրապուրանք-վերցական գոյական
Ընկերություն-վերցական գոյական
Սեղան-հասարակ գոյական
Արարատ-Հատուկ գոյական
Ուսուցիչ-Անձ:

2․ Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն, որ նույն շարքի մեկ բառը չունի:

աշխարհ                      ուրախություն              հետախույզ                սարդ

Նեղոս                          հիացմունք                     երգչուհի                    աղջիկ

աղվես                         մահճակալ                      սեր                           պարուհի

աթոռ                           խաղաղություն              ուսուցիչ                   օդաչու

աշխատանք               վայելք                              բժիշկ                       մկրատ

3․ Գրի՛ր․

• Հինգ հատուկ, հինգ հասարակ գոյական
• Հինգ թանձրացական, հինգ վերացական գոյական
• Հինգ անձ ցույց տվող, հինգ իր ցույց տվող գոյական
• Հինգ շնչավոր, հինգ անշունչ գոյական

4․ Թումանյանական հատվածներից դո՛ւրս գրիր գոյականները՝ նշելով նաև տեսակը (նաև փորձի՛ր գտնել, թե որ պատմվածքներից են հատվածները)։

Այնտեղ սարերն իրար են հանդիպել, իրենց արանքում մի մեծ ձոր են ստեղծել, որ կոչվում է Մութը Ձոր։ Մութը Ձորը բաժանում է հայերին ու թուրքերին իրարից։ Նրա մի կողմը թուրք սարվորն է իջնում, իր բինեն զարկում, մյուս կողմը՝ հայը։ Բայց նրանց իգիթները գիշերվա մթնով էլ անցնում այս խոր անդունդը, իրարից ոչխար են գողանում, ձի, կով կամ գոմեշ են քշում։ Նրանց հովիվները հանդերում են հասնում ու փետակռիվ են անում։

Ես իմ մանկության գարունները անց եմ կացրել մեր սարերում։ Շատ էի սիրում իմ տատոնց տունը ու միշտ այստեղ էի լինում։ Իմ քեռիներից ամենից փոքրը՝ Ահմադը, հովիվ էր։Նա ինձ տանում էր, ման էր ածում գառների մեջ, հետը հանդից հաղարջի կարմիր ճյուղեր էր բերում ինձ համար, իսկ իրիկունները հանում էր սրինգն ու ածում։

Մի գարնան իրիկուն դռանը նստած զրույց էինք անում, երբ այս դեպքը պատահեց։ Էս դեպքից հետո ես չեմ մոռանում էն գարնան իրիկունը։ Ծիծեռնակը բույն էր շինել մեր սրահի օճորքում։ Ամեն տարի աշնանը գնում էր, գարնանը ետ գալի, ու նրա բունը միշտ կպած էր մեր սրահի օճորքին։

READ THE TEXT AND ANSWER THE QUESTION.

WHAT DO YOU DO WHEN YOU ARE AWAY FROM HOME AND YOU GET SICK?

Living abroad more often than not means living in a completely new and unknown place as well. Normally this is fine, you get to meet a load of fun new people, live with exciting new friends or try out the experience of living alone. You are never really tempted to stay in and laze about on the internet as there is too much to do and see. It is exciting. But there are times where this does become a problem, at least for me, this is when I am sick.

In Mexico, travellers’ sickness happens to everyone at one point or another. (An interesting fact: In Mexico travellers’ sickness is affectionately known as Montezuma’s revenge. Supposedly it is the revenge that the last Aztec emperor who was at power during the time of the Spanish conquest exacts on European visitors) I am lucky in that I lasted 2 and half months before I succumbed.

It hasn’t been all bad, many of my friends and colleagues have been helping me taking me to the doctor and the pharmacy, helping me to get medicines and explain all the weirdSpanish medical words that I don’t understand, however none of this makes up for the fact that I am sick and my mum is 1000s of miles away and unable to look after me. It is quite sad and pathetic, I know. I am meant to be a strong independent woman who can live wherever she wants and adapt to anything. But when I get sick I regress to the childlike state of wanting my mum to bring me cut up apples, take my temperature and generally look after me. All while telling me that everything will be alright and I will get better soon. It is wonderful to realise that I have many friends who care and worry about me, but none of them can even come close to taking the place of my mum when I am sick.

Discussion

What do you do when you are away from home and you get sick?

Աղբյուր

abroad-Արտասահման
means-Նշանակել

Առաջադրանք 1.

Մեծ  Հայքի թագավորությունն Արտավազդ 2-րդի օրոք:Արտաշեսյան վերջին գահակալները:

Առաջադրանք 1

Համեմատել Արտավազդ Բ-ի և Արտաշես Բ-ի գործունեությունը.

• կառավարման թվականները՝ Արտավազդ Բ կառավարել է մ.թ.ա 55-ից մինչև 34 թվականը, Արտաշես Բ կառավարել է մ.թ.ա 30-ից մինչև 20 թվականը:
  
• ներքին քաղաքականությունը՝  Ժառանգել է կայացած պետություն, զարգացած ենթակառուցվածքներ և մարտունակ բանակ։
  
• արտաքին քաղաքականությունը՝

Արտավազդը գահ է բարձրանում պատմական դժվարին ժամանակահատվածում, երբ միմյանց դեմ շարունակաբար հակամարտում էին Հայաստանի արևմտյան և արևելյան հարևանները՝ Հռոմեական հանրապետությունն ու Պարթևական թագավորությունը։ Արտավազդը, հոր օրինակով, սկզբնապես փորձում է պահպանել դիվանագիտական հավասարակշռությունը, սակայն աշխարհաքաղաքական նկատառումներից ելնելով՝ ստիպված է լինում ապավինել Արտաշատի դաշնագրով ստանձնած պայմանագրային պարտավորություններին։

Մ.թ.ա. 54 թվականին Արտավազդը դաշինք է կնքում Հռոմի եռապետ Մարկոս Կրասսոսի հետ: Վերջինիս քաղաքականության և Մեծ Հայքի արտաքին պաշտպանության հանգամանքներով պայմանավորված, հայոց արքան հրաժարվում է տեղի տալ Կրասոսի հավակնություններին։ Արդյունքում կնքվում է հայ-պարթևական դաշինքը, որից հետո երկու երկրների միացյալ ուժերն ունենում են առաջին ռազմական խոշոր հաջողությունը հռոմեական բանակի նկատմամբ։ Մ.թ.ա. 53 թվականին հայ-պարթևական բանակը՝ Սուրեն զորավարի գլխավորությամբ հաղթում է Հայոց Միջագետք ներխուժած հռոմեական լեգեոններին։ Սպանվում է նաև Կրասոսը, որի գլուխը բերվում է Արտաշատ։ Արտավազդ Բ-ի արտաքին ճկուն քաղաքականության շնորհիվ Մեծ Հայքը հաջորդ տասնամյակում ևս Պարթևստանի հետ դաշնակցային հարաբերությունների պայմաններում կարողանում է պահպանել հայրենիքի անկախությունն ու տարածաշրջանում իր ազդեցիկ դիրքը։

Մ.թ.ա. 37 թվականին՝ Արտավազդի դաշնակից Որոդես Բ-ի սպանությունից, ինչպես նաև Ատրպատականի թագավոր Արտավազդի ու պարթևաց նոր արքա Հրահատ Դ-ի հակահայկական դաշինքի կնքումից հետո, հայ-պարթևական հարաբերությունները դառնում են թշնամական։ Արդյունքում, Արտավազդ Բ-ն հաշտության եզրեր է փնտրում Հռոմի հետ՝ օժանդակելով Ատրպատական ներխուժած Հռոմի նոր եռապետ Մարկոս Անտոնիոսի լեգեոններին, իսկ Արտաշես Բ-ն Հոր և եղբայրների գերեվարությունից հետո Արտաշեսը ռազմական դաշինք է կնքել Պարթևաց Հրահատ IV թագավորի հետ և օկուպացված Հայաստանից արքունի զորագնդով քաշվել Պարթևաստան։ Օգտվելով հռոմեական զորավարներ Օկտավիանոսի և Անտոնիոսի միջև մ.թ.ա. 31-ին ծագած պատերազմական իրադրությունից՝ Արտաշեսը հայկական ուժերով նախ հարձակվել է Անտոնիոսի դաշնակցի՝ Ատրպատականի թագավոր Արտավազդ Մեդացու վրա։ Վերջինս պարտվել է և փախել Օկտավիանոսի մոտ։ Այնուհետև Արտաշես Բ մտել է Հայաստան, պարտության մատնել այնտեղ գտնվող հռոմեացիներին և հաստատվել հայրենական գահին։ Նա Հայաստանին է միացրել նաև Ատրպատակարանը։ Մ.թ.ա. 29-ին Արտաշեսը դեսպանություն է ուղարկել Հռոմ և պահանջել ազատել եղբայրներին՝ Տիգրանին ու Արտավազդին, որոնք Ակտիումի ճակատամարտից հետո Եգիպտոսից Հռոմ էին տարվել։ Արտաշեսը չի ցանկացել, որ հայ արքայազունները հռոմեական դաստիարակություն ստանան և դիվանագիտական զենք դառնան թշնամու ձեռքին։ Քանի որ Արտաշեսը ժառանգորդ չի ունեցել, ապա եղբայրներին գերությունից ազատելու փորձը եղել է նաև Արտաշեսյան գահի պահպանման մտահոգություն։ Օկտավիանոսը մերժել է Արտաշեսի պահանջը՝ պատճառաբանելով, որ նա կոտորել է հռոմեացիներին։ Մերժողական պատասխանը եղել է անկախ Հայաստանի նկատմամբ Հռոմի թշնամական վերաբերմունքի արտահայտություն։ Սակայն Օկտավիանոսը չի համարձակվել պատերազմել հայ–պարթևական միացյալ ուժերի դեմ՝ հաշվի առնելով հռոմեական նախկին զորավարներ Կրասոսի և Անտոնիոսի պատմությունների փորձը։ Հռոմը սկսել է վարել Հայաստանը Պարթևաստանից մեկուսացնելու, այն ներսից պառակտելու և թշնամի դրացիներով օղակելու դիվանագիտություն։ Նա Փոքր Հայքի թագավոր է կարգել Արտաշեսի թշնամի՝ Ատրպատակարանի նախկին թագավոր Արտավազդ Մեդացուն։ Դավերի, կաշառքի ու զանազան խոստումների միջոցով Հռոմը Հայաստանի դեմ է գրգռել Կապադովկիային, Պոնտոսին, Իբերիական ու աղվանական ցեղերին։ Մ.թ.ա. 20-ին Օկտավիանոս Օգոստոս կայսրը մեծաթիվ բանակով բանակով մտել է Ասորիք։ Արտաշեսի դաշնակից Հրահատ IV, պարթևական թագավորության անկայուն վիճակից դրդված, անջատ հաշտություն է կնքել Օգոստոսի հետ, որից հետո հռոմեական լեգեոները ներխուժել են Հայաստան՝ Արտաշեսին տապալելու, հայկական գահին Արտաշեսի գերյալ եղբորը՝ Հռոմի կամակատար Տրգրանին նստեցնելու և Հայաստանը հռոմեական նահանգ դարձնելու նպատակով։ Հայաստանի մեկուսի և վտանգավոր կացությունը խուճապ է առաջացրել հայ ավագանու շրջանում։ Պատերազմից խույս տալու և երկրի անկախությունն իսպառ չկորցնելու հույսերով նրանք դավադրաբար սպանել են Արտաշես Բ–ին և պատգամավորություն ուղարկել Օգոստոսի մոտ՝ խնդրելով Տիգրանին տալ Հայաստանի գահը։ Հռոմեական թագավորը մտել է Հայաստան, Տիգրան Գ–ին թագավոր հռչակել՝ այնտեղ հաստատելով Հռոմի գերիշխանությունը։ Հայաստանից անջատել է Ատրպատակարանը։ Արտաշես Բ եղել է Արտաշեսյան հարստության վերջին հզոր ներկայացուցիչը, որից հետո սկսվել է այդ հարստության անկման ժամանակաշրջանը։

• 
  
• ժամանակագրությունը

Պատմել/գրավոր/ Արտաշեսյան վերջին արքաների մասին:

Արտավազդ Բ և Արտաշես Բ թագավորները զոհվել են Հռոմի դեմ մղվող այդ պայքարում։ Արտաշեսյանների վերջին հզոր ներկայացուցիչը եղել է Արտաշես Բ-ն, որից հետո հարստությունն անկում է ապրել։

Հաջորդ Արտաշեսյանները՝ Տիգրան Գ, Տիգրան Դ եղել են գլխավորապես Հռոմի դրածոներ՝ անընդունակ գլխավորելու երկրի քաղաքական կյանքը։ Երկրի պաշտպանությունը ստանձնել է հայ ժողովուրդը, որի համառ ջանքերի շնորհիվ Հայաստանը չի վերածվել հռոմեական նահանգի։

Ներկայացնել Արտաշեսյան արքայատոհմի կործանման պատճառները:

Արտաշես Բ-ի մահից հետո Արտաշեսյանների թագավորությունը սկսեց անկում ապրել։ Մ․թ․ա․ 20 թվականին Տիգրան Գ-ն դարձավ հայոց արքա և սկսեց վարել հռոմեամետ քաղաքականություն, քանի որ նա ավելի քան 10 տարի դաստիարակվել էր Հռոմում և յուրացրել էր հունահռոմեական մշակույթը և վարքուբարքը։ Ատրպատականը առանձնանում է Հայաստանից, որտեղ սկսում է գահակալել Արիոբարզանեսը։ Այնուամենայնիվ, Տիգրան Գ-ն իր թագավորության վերջին տարիներին՝ մ․թ․ա․ 10 թվականից սկսում է վարել Հռոմից անկախ քաղաքականություն։ Դրա վկայությունն է Տիգրան Գ-ի հատած դրամները, որտեղ պարզ երևում է դրամների արևելյան՝ պարսկական ոճը։ Անկախ քաղաքականություն վարելու ապացույցներից է նաև այն փաստը, որ Տիգրան Գ-ն իրենից հետո գահաժառանգ է թողնում իր որդի Տիգրան Դ-ին։ Հռոմը հավանություն չէր տվել այս գահաժառանգին, և իր հզորության գագաթնակետին գտնվող Հռոմի կայսր Օկտավիանոս Օգոստոսը չէր կարող հաշտվել այս քաղաքական հանգամանքների հետ։ Էրատո թագուհին

Տիգրան Դ-ի գահակալման հենց սկզբին լուրջ փոփոխություններ են տեղի ունենում նաև Պարթևստանում։ Հրահատ Դ-ի որդի Հրահատականը, որը Թերմուսա տիկնոջ որդին էր, մոր հորդորներով սպանում է հորը և դառնում Պարթևստանի արքան։ Նորից հակահռոմեական տրամադրություններ են առաջանում երկու արևելյան երկրներում՝ Արտաշեսյանների թագավորությունում և Պարթևստանում։ Հակասությունները այն աստիճանի են հասնում, որ մ․թ․ա․ 5 թվականին հռոմեական լեգեոնները ներխուժում են Հայաստան և գահին բազմեցնում Արտավազդ Բ-ի մյուս որդուն, որի անունը Արտավազդ էր։ Նա հռոմեական դաստիարակություն և կրթություն էր ստացել շուրջ 25 տարի, այդ պատճառով նորից Հայաստանում սկսվում է հռոմեամետ քաղաքականություն, որը սակայն ընդհատվում է մ․թ․ա․ 2 թվականին, երբ Տիգրան Դ-ն հայ-պարթևական ուժերի հետ միասին կարողանում է վտարել իր հորեղբայր Արտավազդ Գ-ին, որը հետագայում մահանում է օտարության մեջ։

Տիգրան Դ-ն այս անգամ բազմում է հայոց գահին իր քրոջ՝ Էրատոյի հետ միասին, որը նաև իր կինն էր։ Այսպիսի ամուսնությունները այդ ժամանակ ընդունված և նույնիսկ տարածված էին Արևելքում։ Հայոց հարցը վերջնական լուծելու համար Հռոմը այս անգամ դիմում է հին և փորձված միջոցներից մեկին։ Նա կաշառում է կովկասյան լեռնացի ցեղերին և նրանց ուղարկում Հայաստանում ասպատակություններ սփռելու։ Կովկասի սարմատական ցեղերի դեմ պատերազմելու ժամանակ էլ՝ մ․թ 1 թվականին զոհվում է Արտաշեսյան տոհմի վերջին գահակալ Տիգրան Դ-ն, որի մահով ավարտվում է Արտաշեսյան արքայատոհմի արական ճյուղը։ Քիչ անց գահից հրաժարվում է նաև հայոց թագուհի Էրատոն, որով վերջնականապես կործանվում է Արտաշեսյանների թագավորությունը։

Աղբյուրներ՝ Հայոց պատմություն, դասագիրք 6-րդ դասարան, էջ 105-111, համացանց

Առաջադրանք 2

ԱՐՏԱՎԱԶԴ Բ. ՊԱՏԻՎԸ՝ ԿՅԱՆՔԻՑ ՎԵՐ/ֆիլմ/

Ֆիլմը դիտելուց հետո գրավոր ներկայացրու

• նոր հետաքրքիր տեղեկությունները
• համեմատիր գրքում տեղակայված տեղեկությունների հետ
• գրիր փոքրիկ  եզրակացություն

Լույսի աղբյուրները տեսանելի են նրանց արձակած լույսի շնորհիվ: Լույսը լավ են արդրադարձնում հայելային ողորկ մակերևույթները:

Լույսի անդրադարձում: Հայելիներ

Գրականության հղումը

Հարցեր

1. Ի՞նչ օրենքով է կատարվում լույսի արդրադարձումը:
ույսի ճառագայթը ուղղագիծ է տարածվում միայն համասեռ միջավայրում։ Այն, հասնելով երկու տարբեր միջավայրերի բաժանման սահմանին, փոխում է իր տարածման ուղղությունը՝ ամբողջությամբ կամ մասամբ մնալով նույն միջավայրում։

2. Առարկայի ինչպիսի՞ պատկեր է առաջանում հարթ հայելում:
Ընկնող ճառագայթը և անդրադարձած ճառագայթը հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի հետ կազմում են հավասար անկյուններ։ Ընկնող ճառագայթի և հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմած անկյունը կոչվում է անկման անկյուն:

1. < և > նշաններից ո՞րը պիտի լինի աստղանիշի փոխարեն:

7/8∗1/8

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

• <
• >
  
  2.
• Կոտորակներից ո՞րն է փոքր,

33/100, թե՞ 12/100

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը.

• 33/100
• 12/100
  
  3. Համեմատիր 1/17 և 1/11 կոտորակները:

Ընտրիր ճիշտ անհավասարությունը.

• 1/17>1/11
• 1/17<1/11
  
  4. C(1/11) և M(10/11) կետերից ո՞րն է կոորդինատային առանցքի վրա գտնվում ավելի ձախ:

Պատասխան (տեղադրիր միայն տառը)՝ ավելի ձախ գտնվում է C կետը: 

5. Ընտրիր այն կոտորակները, որոնք ընկած են 1/19 -ի և 8/19 -ի միջև:

• 9/19
• 4/19
• 6/19
• 10/19
  
  6. Կոտորակները դասավորիր աճման կարգով:

8/16;2/16;5/16;10/16;15/16;4/16

2/16;4/16;5/16;8/16;10/16;15/16

7. Կոորդինատային ճառագայթի վրա նշված են հետևյալ կետերը՝

C(1/8);E(3/12);K(10/80);L(3/36);F(2/16)

Նշիր այն կետերը, որոնք համընկնում են:

• L
• այդպիսի կետեր չկան
• F
• E
• K
• C
  
  8. Տարբեր հայտարարներով կոտորակները բեր ընդհանուր հայտարարի և համեմատիր:

Տեղադրիր >, < կամ = նշանը:

7/44 > 5/33

9. Սովորական կոտորակներըգրիր նվազման կարգով:  

2/3;7/10;1/3;1/10
7/10, 2/3, 1/3, 1/10:

10. Համեմատիր կոտորակները՝ նախօրոք համեմատելով մեկի հետ:

28/27>27/28

11. Ընտրիր կոտորակներից ամենամեծը:

• 1/80
• 17/120
• 19/40
  
  12. Տրված է, որ a -ն և u -ն բնական թվեր են և a>u

Համեմատիր կոտորակները՝

au>ua

13. Տրված է, որ՝ u<c<n<x

Համեմատիր կոտորակները՝

cx<nu

14. Կրճատիր կոտորակները և համեմատիր:

Տեղադրիր >, < կամ  = նշաններից մեկը:

7⋅15⋅30
35⋅49⋅15

8⋅81⋅29
29⋅63⋅16

1. 2/5 և 1/12 կոտորակները ներկայացրու 60 հայտարարով կոտորակների տեսքով:

2/5=24/60  և  1/12=5/60

2. Գտիր 1/15 կոտորակը 90 հայտարարի բերելու լրացուցիչ արտադրիչը:  

Պատասխան՝ լրացուցիչ արտադրիչը 6-ն է:

3. 1/11 կոտորակը գրիր 44 հայտարարով կոտորակի տեսքով:

1/11=4/44

4. Ի՞նչ գործողություն պետք է կատարել, որպեսզի 2/11 կոտորակը բերել 44 հայտարարի:

Ընտրիր ճիշտ գործողությունը:

• 4:2
• 2+4
• 4−2
• 2⋅4
  
  5. 3/13 և 1/12 կոտորակները ներկայացրու 156 հայտարարով կոտորակների տեսքով:

3/13=36/156  և  1/12=13/156

6. 3/18 և 1/10 կոտորակները բերել են 180 ընդհանուր հայտարարի:

Գտիր նոր կոտորակների համարիչները.

Առաջին կոտորակի համարիչը՝ 30 :

Երկրորդ կոտորակի համարիչը՝ 18:

7. 1/15,15 և 25 կոտորակները ներկայացրու 75 հայտարարով կոտորակների տեսքով:

1/15=5/75

1/5=15/75

2/5=30/75

8. 9/24 և 4/12 կոտորակները բեր ամենափոքր ընդհանուր հայտարարի:

Ո՞րը կլինի ամենափոքր ընդհանուր հայտարարը՝ 24

Ո՞րը կլինի առաջին կոտորակի համարիչը՝ 9

Ո՞րը կլինի երկրորդ կոտորակի համարիչը՝ 8

9. 1/8 և 1/10 կոտորակները բեր ամենափոքր ընդհանուր հայտարարի:

1. Ո՞րը կլինի ամենափոքր ընդհանուր հայտարարը՝ 40

2. Ո՞րը կլինի առաջին կոտորակի համարիչը՝ 5

3. Ո՞րը կլինի երկրորդ կոտորակի համարիչը՝ 4

10. Տրված են 3/4 և 1/3 կոտորակները: Որոշիր ամենափոքր ընդհանուր հայտարարը և այդ ընդհանուր հայտարարի բերելուց հետո կոտորակների համարիչները: 

Պատասխան՝

ամենափոքր ընդհանուր հայտարարը՝ 12

առաջին կոտորակի համարիչը՝ 3

երկրորդ կոտորակի համարիչը՝ 4

Прочитайте, запишите цифры словами.

V век – Пятый век

II век – второй век

III место – третье место

XIX век – девятнадцатый век

VII класс – седьмой класс

XXI век – Двадцать первый век

Перепишите предложения. Цифры запишите словами.
Мне 12 лет, а моей младшей сестре – 7. 2. В нашем классе 15 мальчиков
и 12 девочек. 3. Сегодня будет 20 градусов тепла. 4. Занятия начинаются в 9
часов утра. 5. Араму 12 лет, он учится в 7 классе.
Письменно ответьте на вопросы, записывая цифры словами.

Мне двенадцать лет, а моей младшей сестре – семь.
2. В нашем классе пятнадцать мальчиков и двенадцать девочек.
3. Сегодня будет двадцать градусов тепла.
4. Занятия начинаются в девять часов утра.
5. Араму двенадцать лет, он учится в седмом классе.

Письменно ответьте на вопросы, записывая цифры словами.

Сколько месяцев в году? двенадцать
2. Сколько дней в неделе? семь
3. Сколько часов в сутках? двадцатьчетыре
4. Сколько дней в месяце? тридцать – тридцатьодин
5. Сколько недель в месяце? четыре недель и два – три дня
6. Сколько дней в году? триста шестьдесят пять – триста шестьдесят шесть

Թարմ գոմաղբը վերաբերում է բուսական մնացորդների և կենդանական թափոնների խառնուրդին ՝ առանց որևէ խմորման կամ վատ խմորման: Թարմ գոմաղբը շատ խոնավ է (թաց), վատ է սնուցում հողը և դժվար է կառավարել (ինչպես նաև գարշահոտ):

Հին գոմաղբը ամենապահանջվածն է. Այն ունի սեւ գույն, բուսական մնացորդները չեն կարող տարբերվել կենդանական գոմաղբից, քանի որ այն միասնական զանգված է:

Գոմաղբի ֆերմենտացումը անհրաժեշտ հատկություն է դրա հատկությունները բարձրացնելու համարբնական պարարտանյութ, Գոմաղբի հասունացման համար ձեզ հարկավոր է մի փոքր հողատարածք, որը պետք է սահմանազատվի չորս տախտակներով և ներքևում դրեք շատ խիտ պլաստիկ թերթ: Սավանը թույլ չի տա հեղուկը հողում թափել:

Իգոմաղբդա գերազանց պարարտանյութ է. այն բերում է ածխածին, թթվածին և ջրածին ՝ օրգանական նյութերի հիմնական բաղադրիչները: Այն ունակ է լավ քանակությամբ ազոտ, կալիում, ֆոսֆոր, մագնեզիում, կալցիում, ծծումբ, երկաթ, մանգան, ցինկ, պղինձ և բոր ազատել հողում:

Այս միկրոէլեմենտները չեն արտանետվում այնքան արագ, որքան դրանքքիմիական պարարտանյութերազատումը աստիճանական է, որպեսզի բույսերը երկարաժամկետ օգուտ ստանան դրանից: Այս հատկության շնորհիվ գոմաղբը շատ չի տառապումարտահոսքի հետևանքով կորուստներստորերկրյա ջրերի աղտոտման համար վտանգավոր և բույսերի առողջության համար վնասակար:

Արանքումառավելություններըօգտագործման հիմնարարգոմաղբ `որպես պարարտանյութայն է, որ հողը հարստացվի ոչ միայն ընթացիկ մշակութային ցիկլի համար. տրամադրված բերրիությունը մնում է նույնիսկ հետագա տարիներին: Գոմաղբը բարելավում է հողի կառուցվածքը և ապահովում կայուն հումուս:

Իգոմաղբոչ այլ ոք է, քանչոր գոմաղբ (հին) և վերածվել գնդիկների: Իգոմաղբշուկայում հանդիպում է հետևյալ տեսքով ՝

• գնդիկներ
• փաթիլներ
• պարարտություն …

Այս ձևերով գոմաղբը մասամբ ջրազրկվել և սեղմվել է փաթիլների, պարարտանյութի կամ գնդիկների տեսքով: Այս վիճակում,գոմաղբնա կորցնում է իր սեփականներից շատերըառավելությունները, Այն շարունակում է մնալ լավ դանդաղ արտանետվող պարարտանյութ, բայց այլևս չի կարող համարվել հող բարելավող. Դրա ազդեցությունը կտևի միայն մեկ բերքի ցիկլ և չի հանգեցնի հողի կառուցվածքային լուրջ բարելավումների: Գնդիկավոր գոմաղբի որակը անհամեմատելի է լավ խմորված բնական գոմաղբի որակի հետ, վերջինս ունի ուժպարարտանյութավելի մեծ:

Ձիու գոմաղբը (ձիավոր) գերազանց է, հատկապես եթե լավ խմորված է (հին), քանի որ այն ավելի հարուստ է օրգանական նյութերով: Ձին որոճող չէ և այդ պատճառով մարսում է ցելյուլոզան խիստ պարունակվող եղանակով:

Խոշոր եղջերավոր անասունը ամենատարածվածն է և ամենադյուրինը գտնելու համար, առավելություններն են վերևում տեսածները: Այն, ինչ տարբերություն է առաջացնում, նաև բույսի մնացորդի տեսակն է:

Իգոմաղբդա միակը չէ բնական պարարտանյութ գերազանց հատկություններով, փորձեք նայելհողային հումուսի օգտագործումըև ամենատարածված գրունտի լուպինի բնութագրերը: