1. Սովորողները բլոգներում պատմում-ներկայացնում են բնագիտության ուսումնական 3-րդ շրջանի նախագծերի մասին և տեղադրում բնագիտության բաժնի հղումը: Բնագիտության բաժին
2. Մեր ուսումնասիրած ուսումնական նյութերից, ո՞րն էր ավելի հետաքրքիր և որը՞ դուր եկավ քեզ: Այն դասերը, որոնք կապված են մարդկանց հետ:
3.Ստացած գիտելիքներդ կկարողանա՞ս օգտագործել քո ընտանիքում, բակում և շրջապատում։ Հրապարակիր բլոգումդ տեսանյութի տեսքով: Այո, կկարողանամ:
Ուսումնական տարվա ամփոփում
«Պատմությու » առարկա
Մեկ տարի ուսումնասիրելուց հետո մի քանի նախադասությամբ ներկայացրու՝ ինչու ենք ուսումնասիրում «Պատմություն» առարկան:
Ուսումնասիրում ենք պատմությունը, որպեսզի իմանանք ինչ է եղել մեզանից շատ տարիներ, դարեր առաջ:
1. .Ինչ անուններով է հայտի համահայկական առաջին թագավորությունը: Թվարկիր նրա հզոր արքաներին, ինչով են նրանք հայտնի, քո կարծիքով որն է դրա անկման գլխավոր պատճառները:
Համահայկական առաջին թագավորությունը Վանն է: Հզոր արքաները Մենուան, Արգիշտին և Սարդուրին:
2. Ք.Ա. VII դարի վերջին ձևավորվեց երկրորդ համահայկական թագավորությունը: Ով է նրա հիմնադիր արքան, ով է նրա անվանադիր արքան:Ինչպես է բնութագրել Տիգրան Երվանդյանին Մովսես Խորենացին:
Երկրորե համահյկական թագավորությունը Երվանդունիներն են:
3. Ք.Ա. II դարում Հայաստանում հաստատվում է նոր թագավորական հարստություն: Որ արքայատոհմի մասին է խոսքը: Թվարկիր նրա հզոր արքաներին, ինչով են նրանք հայտնի, քո կարծիքով որն է դրա անկման գլխավոր պատճառները:
Արտաշեսյանների մասին է գնում խոսքը:
4. Ներկայացրու «Մշակույթ» հասկացությունը:
Հնագույն շրջանից մշակույթի ինչ նմուշներ են մեզ հասել: Ում շնորհիվ է մեզ հասել հայկական առասպելների մեծ մասը; Ներկայացրու առասպելներից ամենադուր եկածը: Մեր կյանքում կատարվող որոշ իրավիճակներ կոչվում են մշակույթ:
5.Համաշխարհային պատմությունից ներկայացրու, հիմնավորիր քո ամենադուր եկած թեման: Դուր եկած թեման Մովսես Խորենացու մասին է: Խորենացու մասին կենսագրական տեղեկությունները քիչ են։ Դրանց մեծ մասը հաղորդում է ինքը՝ հեղինակը, իր «Հայոց պատմության» մեջ պատահական կերպով։ Մովսես Խորենացին ծնվել է 5-րդ դարի սկզբին՝ մոտ 410-415 թվականներին, ենթադրաբար՝ Տարոն գավառի Խորնի կամ Խորոն գյուղում, մեկ այլ վարկածով՝ Սյունիքի Հաբանդ գավառի Խորեա(ն) գյուղում (ըստ Կորյունի վկայության. Մ. Խորենացին իր մանկության տարիներում սկզբնական կրթությունը ստացել է իր ծննդավայր Սյունիքում՝ Մեսրոպ Մաշտոցի այնտեղ հիմնած դպրոցում)։ Ենթադրվում է, որ 15-16 տարեկան հասակում, այսինքն մոտ 427 թվականին, նա ուղարկվում է Վաղարշապատ։ Վաղարշապատի դպրոցում նա եղել է Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի կրտսեր աշակերտներից։ Այստեղ նա ուսանում է 5-6 տարի՝ բացի հայերենից սովորելով նաև հունարեն և ասորերեն։ 431 թվականից հետո՝ հավանաբար 434-435 թվականների ընթացքում, ուսուցիչները նրան այլ աշակերտների հետ ուղարկել են Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաք՝ «իսկական ճեմարանում կատարելագործվելու»։ Ալեքսանդրիայում նա սովորել է օտար լեզուներ, հատկապես հունարեն, յուրացրել է փիլիսոփայություն, քերթողական արվեստ, երաժշտություն, ճարտասանություն, աստվածաբանություն, պատմություն։ Այստեղ մոտ 5-6 տարի ուսանելուց հետո Խորենացին և իր ընկերները բռնում են վերադարձի ուղին և ճանապարհվում դեպի Հունաստան։ Սակայն ծովային սաստիկ քամիները նրանց նավը քշում են դեպի Իտալիայի ափերը։ Օգտվելով առիթից՝ հայ երիտասարդներն այցելում են Հռոմի սրբավայրերը, այնուհետև մեկնում են Աթենք։ Ձմեռն այնտեղ անցկացնելուց հետո գարնանը գալիս են Հայաստան։ Նրանք տեղ են հասնում Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի մահվանից, այսինքն` 440 թվականի փետրվարից հետո։ Այս առիթով Խորենացին անկեղծ ու խոր հուզմունքով է արտահայտում իր ապրումները. «Նույնիսկ չհասա տեսնելու նրանց աչքերի փակվելը, լսելու նրանց վերջին խոսքն ու օրհնությունը»։ Չնայած իր նկատմամբ եղած հալածանքին և անտարբերությանը՝ Խորենացին եռանդուն կերպով զբաղվում է գրական աշխատանքով. կատարում է թարգմանություններ, գրում ինքնուրույն երգեր։ Զրույց է պահպանվել, թե ծերության տարիներին Պատմահայրը գնահատվել և արժանացել է մեծարանքի, ստացել է եպիսկոպոսական աստիճան։ Նա ապրում է զրկանքներով լի կյանք՝ վախճանվելով, ենթադրաբար, 490-ական թվականների սկզբին հիվանդության ու աղքատության մեջ։
Մի քանի նախադասությամբ ներկայացրու այս ուսումնական տարվա ընթացքում
.ամենադուր եկած թեման Մովսես Խորենացի
.քո նոր բացահայտումները
.ինչ թեմաներ կցանկանայիր ուսումնասիրել
Ստորև ներկայացրու թվարկված ամիսների հաշվետու ամփոփումները:
Սեպտեմբեր
Հոկտեմբեր
Նոյեմբեր
Դեկտեմբեր
Փետրվար
Փետրվար ամսվա պատմության հաշվետվություն
Մարտ
Մարտ ամսվա պատմություն հաշվետվություն
Ապրիլ
Մայիս
10 բալանոց գնահատման սանդղաակով գնահատիր այս տարվա քո աշխատանքը: 8
«Պատմություն» առարկայի դասավանդման, թեմաների հետ կապված ինչ առաջարկություններ ունես
Կետադրի՛ր հետևյալ հատվածը.
Օրանջիայի ձորակում, ամեն գարնան մասրենիներն են ծաղկում, բացվում են վայրի վարդերը՝ դեղին սպիտակ, երբ գարուն է լինում, տաքանում են: Օրանջիայի քարերը և խլեզները, փորի մաշկը դեղին, պառկում են տաք քարերի վրա, լեզուները հանում:
Այն ժամանակ, երբ շեն էր Մանասի խրճիթը, Օրանջիայի ձորակում մասրենիներ չկային, տան պատերի վրայով երկչոտ խլեզներ չէին վազվզում, վայրի վարդերի տեղ բոստանում վարունգն էր ծաղկում:
Մի բարակ արահետ Օրանջիայի ձորակը միացնում էր գյուղի հետ: Այժմ այդ արահետն էլ չկա:
-Մանաս, ին՞չու տունդ Օրանջիայում շինեցիր, չգիտեի՞ր, որ Դավոյենց Առաքելն էլ աչք ուներ դրած ձորակին, ուր ձյունն ավելի շատ է հալվում, և ձյունի տակից կանաչը ծլում:
Դավոյենց Առաքելը, եզան կաշվից տրեխները հագին, մի առավոտ աչքի տակով նայեց Օրանջիայի ձորակին, ուր նախրից ետ մնացած երկու հորթ էին արածում, և մտքում դրեց ձորակում ամարաթ կառուցել:
Իսկ երկու շաբաթ անց Օրանջիայում Մանասն էր քարն ու կիր թափել, ոտքերը մինչև ծնկները վեր քաշած ցեխ էր շինում, ուստան էլ տաշած քարերն էր շարում:
Առաքելը գյուղում չէր: Վերադարձին աչքի տակով նայեց շարած պատին, հերսոտեց և սրտում զայրույթը պահեց, որ առավոտյան Մանասի երեսով տա, կռիվ անի Օրանջիայի համար:
-Հենց գիտես թե դատ ու դատաստան չկա, էլի՞, որ զոռ ես անում, -ասաց Մանասը,- Օրանջիայում ես պիտի տուն շինեմ, Առաքել…
-Մանաս, իմացիր առաջդ ով ա կանգնած: Ես Դավոյենց Առաքելն եմ, բա դու ու՞մ լակոտն ես:
Եվ ա՛ռ հա մի հատ Մանասի գլխին, ձեռքի դագանակով: Իրար անցան, աղմուկ, աղաղակ եղավ: Մանասին արնաթաթախ տուն տարան:
Առաքելն էլ նայեց հեռացողներին, պատի տակ գերանի վրա նստոտած մարդկանց, էլի սպառնաց և գնաց տուն:
1.Տրված բառերը բաժանի՛ր բաղադրիչների (օրինակ ՝ հրաշամանուկ- հրաշ-ա-մանուկ) և պարզի՛ր, թե բառաշարքերից յուրաքանչյուրն ի՞նչ ընդհանրությամբ է կազմված:
ա) Սահմանադիր-Սահման+ա+դիր,
Զմրուխտափայլ-Զմրուխտ+ա+փայլ,
Կանխավճար-Կանխ+ա+վճար
Սնափառ-Սն+ա+փառ
Պարտատեր-Պարտ+ա+տեր
Կենսախինդ-Կենս+ա+խինդ
Ջրամուկ-Ջր+ա+մուկ
Արևամանուկ-արև+ա+մանուկ
Ձեռագործ-ձեռ+ա+գործ
Նորամուտ-Նոր+ա+մուտ
բ) Կենարար-Կեն+արար
Կենսուրախ-Կենս+ուրախ
Զուգընթաց-Զուգ+ընթաց
Ջրկիր-Ջր+կիր
Ջրհեղեղ-Ջր+հեղեղ
Բանբեր-Բան+բեր
Քարտաշ-Քար+տաշ
Տնպահ-Տն+ապահ
Լուսընկա-Լուս+ընկա
Մթնկա-Մթն+կա
Ձնծաղիկ-Ձն+ծաղիկ
Ռնգեղջյուր-Ռնգ+եղջյուր
Քարափ-Քար+ափ
Մոլեռանդ-Մոլ+եռանդ
Հրձիգ-Հր+ձիգ
Ակնհայտ-Ակն+հայտ
2.Շարքի բոլոր բառերը, բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի՛ր շարքում օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:
ա) Արևմուտք, նեղսիրտ, գունաթափ, ձկնկիթ, ձեռնպահ:
բ) Ծալապակաս, չարագործ, գործակից, տառակեր, գետաբերան:
3. Ժխտական ապ, դժ, տ, ածանցներով կազմի՛ր տրված բառերի հոմանիշները:
Անգույն, անբախտ, անգետ, անշնորք, անարդյունք, անօրեն, անձև:
դժգույն, դժբախտ, տգետ, դժնորք, ապարդյունք, ապօրեն, տձև
Տասնորդական կոտորակի ներկայացումը սովորական կոտորակի միջոցով
2. Տրված թիվը ներկայացրու տասնորդական կոտորակի տեսքով:
3. Խառը թիվը ներկայացրու տասնորդական կոտորակի տեսքով:
5. Տասնորդական կոտորակը ներկայացրու խառը թվի տեսքով:
Կոտորակը մի կրճատիր:
6. Տասնորդական կոտորակը ներկայացրու սովորական կոտորակի տեսքով:
Կոտորակը մի կրճատիր:
7. Տրված կոտորակային թվերից որո՞նք կարելի է գրել տասնորդական կոտորակի տեսքով:
Ընտրիր ճիշտ տարբերակները:
9.
10. 408:100 քանորդը ներկայացրու տասնորդական կոտորակի տեսքով:
408:100=4,08
11. 156 րոպեն վերածիր ժամերի:
Պատասխանը գրիր տասնորդական կոտորակի տեսքով`
2 ժամ 36 րոպե
Տասնորդական կոտորակի դիրքային գրառումը
1. Ո՞ր թվում է 3 թվանշանը գտնվում հարյուրերորդականների կարգում:
2. 205 ամբողջ 53հարյուրերորդական կոտորակը գրիր թվանշաններով:
Ամբողջ և կոտորակային մասերի միջև տեղադրիր ստորակետ:
Պատասխան՝ 205,53
3. Լրացրու 13,0538 թվի կարգային միավորների աղյուսակը:
4. Տասնորդական կոտորակը գրիր դիրքային գրառումով:
5. Տասնորդական կոտորակը գրիր սովորական կոտորակի տեսքով:
Կոտորակը մի կրճատիր:
6. Ո՞րն է 293,37 տասնորդական կոտորակի ամբողջ մասը:
Պատասխան՝ 293
7. Ի՞նչ թվանշան է գրված 0,1113 կոտորակի հազարերորդականների կարգում:
Պատասխան՝ 1
8. 693:1000 քանորդը գրիր տասնորդական կոտորակի տեսքով:
693:1000=0,693
9.
10. 446:10 քանորդը գրիր տասնորդական կոտորակի տեսքով:
446:10=44,6
11. Կոտորակը ներկայացրու տասնորդական կոտորակի տեսքով:
Տասնորդական կոտորակներ
Տասնորդական կոտորակների գաղափարը
2. Կոտորակը գրիր տասնորդական կոտորակի տեսքով:
Կոտորակը մի կրճատիր:
3. Հետևյալ թվերից ո՞րն է համակարգային տասնորդական կոտորակը:
Ընտրիր ճիշտ տարբերակը:
4. Ներքևի տասնորդական կոտորակը գրիր 10 հայտարարով համակարգային տասնորդական կոտորակի միջոցով:
Կոտորակը մի կրճատիր:
5. Տրված թվերից որո՞նք են տասնորդական կոտորակները:
Ընտրիր ճիշտ տարբերակները:
Վնասակար սովորությունները և դրանց հետևանքները
Գրականության հղումը Էջ 148,149
Հարցեր՝
2. Ե՞րբ է օրգանիզմը համարվում հիվանդ:
Երբ մի օրգան կամ նրանց խումբը դադարում է նորմալ աշխատելուց, օրգանիզմը հիվանդանում է։
3. Ի՞նչ վնասակար սովորություններ գիտեք:
ծխելը, համակարգիչ երկար ժամանակով օգտագործելը, ալկոհոլ խմելը, անկանոն քնելը կամ սնվելը։
4. Ինչպե՞ս կարելի է կանխել ձեզ հայտնի վնասակար սովորությունները:
ծխելը կարող է թոքերը փչացնել, առաջացնել քաղցկեղ։ Ալկոհոլ խմելը կարող է օրգաններին և համակարգերին վնասել և ինքնազգացողությունը վատացնել։ Համակարգիչ երկար օգտագործելը կարող է աչքերին վնասել և ժամանակի զգացողությունը վատացնել։ Անկանոն քնել կարող է գլխացավ և հոգնածություն առաջացնել։
Բակտերիաների դերը բնության մեջ
Հարցեր՝
Допишите окончания (м. р. множественное число):
Нет города-городов, университеты-университетов, музеи -музеев, санатории -санаториев; гаражи -гаражей, этажи -этажей, фестивали -фестивалей, словари -словарев; рояли -роялей; рубли — рублей; дожди-дождей; портфели -портфелей; дома-домов; телефоны -телефонов; номера -номеров; подъезды -подъездов; входы -входов; выходы -выходов; доллары -долларов; журналы -журналов; магазины -магазинов; аэропорты -аэрапортов; мосты -мостов; проспекты — проспектов; документы -документов; студенты -студентов; журналисты -журналистов;
президенты -презедентов; профессора -профессоров; артисты -артистов;
экономисты -экономистов; чемпионы -чемпионов; коты -котов;
спортсмены -; программисты -программистов; отцы —отцов; инженеры -инженеров; туристы -туристов; французы -французов; дипломаты -дипломатов; братья -братьев; друзья -друзей; врачи -врачей; учителя -учителей; писатели -писателей;
строители -строителей; дети -детей; люди -людей; соседи -соседей.
Էլեն Շահվերդյան 