Առաջադրանք 1

«Ժամանակ անիշխանության»

Ներկայացնել Խոսրով Երկրորդ,  Անակ Պարթևի հարաբերությունները:
3-րդ դարի կեսերին Սասանյան արքա Շապուհը I-ը հարձակվում է Մեծ Հայքի թագավորության վրա։ Տրդատ II-ը ստիպված հեռանում է Հռոմեական կայսրություն։ Հայոց գահին նստում է Խոսրով II-ը: Պարսից արքան, պարտություններ կրելով հայոց Խոսրով թագավորից, Հայաստան է ուղարկում Անակ Պարթևին՝ Խոսրովին սպանելու հանձնարարությամբ։ Անակը խաբել էր, իբր իրեն հետապնդում են, և ապաստանել էր Արտազ գավառում։ Հայստան գալուց և որդու՝ Գրիգորի ծնվելուց 3 տարի անց Անակը դավադրաբար սպանում է Խոսրովին։ Իսկ Անակին իր մերձավորների հետ սպանում են հայ զորականները Երասխ գետի Տափերական կամրջի մոտ։ Խոսրովի որդուն՝ Տրդատին պարսկական հետապնդումներից պաշտպանելու համար դայակները փախցնում են և տանում են Հռոմեական կայսեր արքունիք։

Հիմնավորել «Ժամանակ անիշխանության» ժամանակաշրջանը;
Սասանյանների նվաճողական քաղաքականության հետևանքով 260-ական թթ կեսերից հայոց գահը զավթում են Պարսից դրածո մի քանի թագաժառանգներ։ Մովսես Խորենացին այդ ժամանակաշրջանը բնութագրել է որպես <<Ժամանակ անիշխանության>>։ Օտար գահակալները ձգտում էին հայերին պարտադրելու զրադաշտականությունը՝ Պարսկական պետական կրոնը։ 

Պատմել զրադաշտականության մասին:

Զրադաշտականությունը հին իրանական դուալիստական կրոն, որը ծագել է ք.ա. 10-7-րդ դարերում Զրադաշտ (Զարատուշտրա) մարգարեի քարոզչության արդյունքում: Նա իրեն հռչակել էր գլխավոր աստծո՝ Ահուրամազդայի պատգամաբեր և մերժում էր հին աստվածություններ հանդիսացող դևերի պաշտամունքը:

Զրադաշտականության հիմնական գաղափարախոսությունը կապված է երկվության՝ չարի և բարու հետ, այսինքն՝ կան երկու ոգիներ, որ այս աշխարհում պատերազմի մեջ են միմյանց հետ։ Շատ հետաքրքիր են նաև զրադաշտական կրոնի սովորույթները, որոնցից շատերը յուրօրինակ են, իսկ մի քանիսն անգամ նման են որոշ հայկական սովորույթներին, որոնք, ըստ ամենայնի, ծագել են մինչքրիստոնեական շրջանից։

Զրադաշտականությունը եղել է Սասանյան կայսրության, ամենայն հավանականությամբ՝ նաև Աքեմենյանների ու պարթև Արշակունիների կրոնը: Արևմտյան իրանագետների կողմից այն շատ է ուսումնասիրվել, սակայն հայկական գիտական շրջանակներում շատ քիչ են անդրադարձել այս կրոնին, և չկա այլ աշխատություն, որը կներկայացնի զրադաշտականության քիչ թե շատ ամփոփ բնութագիրը:

«Այժմ զրադաշտականությունը փոքր կրոն է, ունի մոտ 100-120 հազար հետևորդ, բայց պատմական մեծ ազդեցություն է ունեցել: Շատ են առնչությունները նաև հայերի հետ, օրինակ՝ Ավարայրի ճակատամարտը տեղի ունեցավ, քանի որ Սասանյան կայսրությունը տարածում էր զրադաշտական կրոնը։

Աղբյուրները՝ Հայոց պատմություն, էջ 126-127, Զրադաշտականություն,  

Զրադաշտականություն

Առաջադրանք 2

Տրդատ Երրորդի գահակալությունը

Հիմնավորել Տրդատ Երրորդի մեծ պատիվների արժանանալը, հռոմեական կայսեր կողմից:

Ներկայացնել կապը այս անձանց , հասկացությունների հետ Գրիգոր Լուսավորիչ, Հռիփսիմյաց կույսեր, քրիստոնեություն:

Ներկայացնել Մծբինի պայմանագրի նշանակությունը հայերի համար:

Աղբյուրները՝ Հայոց պատմություն,, էջ 128-130,  Հայ հին վիպաշխարհ,

Մծբինի պայմանագիր

Սարոյանի «Նարինջները» ստեղծագործությունը

2 ժամ. Մարդու առողջությունը

Գրականության հղումը Էջ  146, 147

1.Ո՞րն է օրգանիզմի առողջ վիճակը:
Օրգանիզմի առողջ վիճակը մեկն է, մինչդեռ այդ
վիճակի խաթարումները՝ հիվան դությունները, բազմաթիվ տեսակներ ունեն և կարող են առաջանալ տարբեր պատճառներով:

2.Թվարկե՛ք մարդու առողջ ապրելակերպի մի քանի կանոն:
Սպորտ, չծխել, օգտակար բան ուտել։

3. Առողջության համար ի՞նչ նշանակության ունի քունը:
Կանոնավոր և բավարար քունը խիստ կարևոր է առողջության համար:

1 Ժամ.Շրջակա միջավայրի գործոնները

Գրականության հղումը Էջ 140, 141

Հարցեր՝

1. Ի՞նչ խմբերի են բաժանվում էկոլոգիական գործոնները:
2. Ինչո՞վ է պայմանավորված Երկրի վրա կենդանի օրգանիզմների տարածումը:
3. Տեսանյութ պատրաստիր շրջակա միջավայրի պահպանության մասին:

Առաջադրանքներ՝ 1201, 1202, 1203, 1207, 1209, 1210։

1201. Աղյուսակում գրված թվերը կլորացրե՛ք մինչև տվյալ կարգը.

256,7235
Մինչև հարյուրակներ-300
Մինչև տասնյակներ-260
Մինչև միավորներ-257
Մինչև տասնորդականներ-256,7
Մինչև հարյուրերորդականներ-256,72
Մինչև հազարերոդականներ-256,724
897,6954
Մինչև հարյուրակներ-900
Մինչև տասնյակներ-900
Մինչև միավորներ-898
Մինչև տասնորդականներ-897,7
Մինչև հարյուրերորդականներ-897,70
Մինչև հազարերոդականներ-897,700
398,0079
Մինչև հարյուրակներ-400
Մինչև տասնյակներ-400
Մինչև միավորներ-398
Մինչև տասնորդականներ-398,1
Մինչև հարյուրերորդականներ-398,00
Մինչև հազարերոդականներ-398,008
105,3628
Մինչև հարյուրակներ-100
Մինչև տասնյակներ-110
Մինչև միավորներ-105
Մինչև տասնորդականներ-105,4
Մինչև հարյուրերորդականներ-105,36
Մինչև հազարերոդականներ-105,363

1202. Հաշվե՛ք և պատասխանը կլորացրե՛ք մինչև հարյուրերորդականները.
ա) 0,377 + 3,409 – 2,1006=1,69,
բ) 12,4589 – 6,27 + 1,395=7,58,
գ) 4,5 + 0,3796 + 1,225=6,1,
դ) 0,1 – 0,01 – 0,001=0,09:

1203. Հաշվե՛ք և պատասխանը կլորացրե՛ք մինչև տասնորդականները.
ա) 0,1 ⋅ (81,34 + 6,73)=8,8,
բ) 5,6 ⋅ (7,4 – 3,9)=19,6,
գ) (3,4 + 2,01) ⋅ 1,2=6,5,
դ) (9,4 – 8,7) ⋅ 1,4=1,
ե) (8,5 + 6,12) ⋅ 2,3=33,6,
զ) (12,1 – 5,73) ⋅ 0,1=0,6։

1207. Ուղղանկյունանիստի երկարությունը, լայնությունը և բարձրությունը համապատասխանաբար 12,4 դմ, 5,08 դմ և 3,6 դմ են։
Գտե՛ք ուղղանկյունանիստի ծավալը և պատասխանը կլորացրե՛ք
մինչև հարյուրերորդականները։
V=12,4×5,08×3,6=62,992×3,6=226,7712=226,77

1209. Մետաղե ձողի երկարությունը 0օ ջերմության դեպքում 1,5 մ է, իսկ 100օ ջերմության դեպքում դառնում է 1,71 մ։ Քանի՞ տոկոսով է երկարում ձողը ջերմությունը 1օ-ով բարձրացնելիս։
1,71-1,5=0,21

1210. Քանի՞ անգամ է միլիարդների դասի ամենափոքր կարգի
միավորը մեծ միլիոնների դասի ամենափոքր կարգի միավորից։
Իսկ քանի՞ անգամ է միլիոնների դասի ամենամեծ կարգի
միավորը մեծ հազարների դասի ամենամեծ կարգի միավորից։
1000 անգամ: