Մեզ շրջապատում են բազմատեսակ առարկաներ, որոնցից յուրաքանչուրն ունի իր անվանումը: Օրինակ` բաժակ, սեղան, համակարգիչ և այլն:
Բոլոր առարկաներն ունեն ընդհանուր անվանում՝ ֆիզիկական մարմին: Յուրաքանչուր ֆիզիկական մարմին ունի որոշակի ձև, զանգված ու ծավալ:
Մարմինները լինում են կենդանի ու անկենդան: Կենդանի մարմինները միասին կազմում են կենդանի բնությունը, իսկ անկենդան մարմինները՝ անկենդան բնությունը:
Կենդանի մարմիններ
քարերը՝ անկենդան մեքենան՝ անկենդան
Անկենդան մարմիններ
Նկարագրենք երկու ֆիզիկական մարմին,
Օրինակ
Ապակյա բաժակը և երկաթյա մեխը:
Բաժակը թափանցիկ է, հեշտ կոտրվում է, օգտագործում ենք տարբեր հեղուկներ ըմպելու համար, իսկ մեխը շատ ամուր է, խոնավ օդում ժանգոտվում է, օգտագործում ենք տարբեր իրեր կամ իրերի մասեր իրար միացնելու համար:
Ինչպես տեսնում ենք, շատ կարևոր է, թե ինչ նյութից է պատրաստված առարկան:
Բոլոր առարկաները (ֆիզիկական մարմինները) կազմված են նյութերից:
Միևնույն նյութից կարելի է պատրաստել տարբեր առարկաներ:
Օրինակ՝ ապակուց կարելի է պատրաստել ծաղկաման, քիմիական բաժակ, փորձանոթ:
Տարբեր նյութերից կարելի է պատրաստել միատեսակ առարկաներ:
Օրինակ՝ փորձանոթների կանգնակ կարելի է պատրաստել փայտից, պլաստմասսայից կամ երկաթից:
Նյութերը բաժանվում են երկու խմբի՝ օրգանական և անօրգանական:
Ex. 1 1. She always does sport in the afternoon. 2. I often have a shower when I get home in the evening. 3. My parents are seldom strict. 4. We sometimes go fishing at the lake. 5. I am often tired. 6. She can never remember his name. 7. He doesn’t usually smoke. 8. They never have enough time. 9. They have never had pets. 10. Where do you usually spend your summer holidays?
Ex. 2 1. We always go to school by bus. 2. I often clean my room on Saturdays. 3. They sometimes use tablets in the classroom. 4. He never gets home before 8 pm. 5. They are always friendly. 6. The children often watch YouTube videos. 7. I seldom make my bed. 8. Our teacher is often busy. 9. Do they never walk to the supermarket? 10. We don’t always have coffee for breakfast.
Ex. 3 1. I can swim. 2. You can’t draw. 3. He can cook. 4. She can’t walk. 5. It can jump. 6. We can’t ski. 7. You can read. 8. They can’t count. 9. Doris can sail. 10. Walter and Laura can’t sing.
Փոփոխությունների սկիզբը Հայաստանում: Քրիստոնեւթյան ընդունումը որպես պետական կրոն
Երկու առաքյալները Հայաստանում Առաջին դարում հայոց իշխանները, թագավորները հեթանոսներ էին և թշնամաբար էին տրամադրված քրիստոնեության նկատմամբ, քանի որ այն սպառնում էր իրենց համար սովորական դարձած կենցաղին և կարգերին։ Չնայած այդ հանգամանքին՝ Թադեոս և Բարդուղիմեոս առաքյալները, ըստ հետագա շրջանի հայ պատմագիրների, առաջին դարում սկսում են քրիստոնեություն տարածել Հայաստանում։ Առաքյալների շնորհիվ քրիստոնեությունը սկսում է տարածվել Հայաստանի տարբեր հատվածներում։ Նրանք բազում մարդկանց են մկրտում՝ թե՛ ռամիկների, շինականների, արհեստավորների ու առևտրականների, թե՛ իշխանական ընտանիքների ներկայացուցիչների։ Վերջիններիս շնորհիվ քրիստոնեությունն ավելի է տարածվում Հայաստանում: Չնայած դրան, երկրի կենտրոնական իշխանությունը դեռ հեթանոսական հավատալիքների կրող էր։Թադեոս և Բարդուղիմեոս առաքյալները, փաստորեն, առաջին դարում հիմնադրում են հայոց եկեղեցին, ինչի շնորհիվ էլ այն կոչվում է առաքելական։ Թադեոսն ու Բարդուղիմեոսը նահատակվել են Հայաստանում, նրանց նահատակության վայրերում կառուցվել են եկեղեցիներ։
Ըստ ավանդության, երբ Թադեոս առաքյալը գալիս է հայոց Եդեսիա քաղաքը, նրան ուղեկցում են Աբգար V-ի մոտ։ Տեսնելով Թադեոսին՝ Աբգարն ուրախանում է, քանի որ հասկանում է, որ նա Քրիստոսի խոստացած բժիշկն է, որ եկել է իրեն բժշկելու։ Թադեոսի քարոզի ժամանակ Աբգարը հավատքով է լցվում և հրաշքով բժշկվում իր հիվանդությունից։ Աբգար թագավորը շատ թանկարժեք նվերներ է ընծայում Թադեոսին, սակայն նա մերժում է և փոխարենը խնդրում Աբգարին թույլ տալ իրեն քրիստոնեություն քարոզել Եդեսիայում։ Քրիստոնեությունը հաստատվում է Եդեսիայում. իշխաններ ու իշխանուհիներ, հասարակ մարդիկ խմբերով քրիստոնյա են դառնում, եկեղեցիներ են կառուցվում, և ավետարանը զորանում է Եդեսիայի մեջ։ Մաղաքիա Օրմանյան, Ազգապատու
Առաջադրանք1
1.Հիմնավորիր, որ Թադեոս առաքյալի նպատակը միայն Աբգար թագավորին բուժելը չէ, ինչ այլ նպատակ էր հետապնդում Թադեոս առաքյալը: Թադեոսը ցանկանում էր քրիստոնեություն տարածել Եդեսիայի մեջ;
2.Մեկնաբանիր Թադեոս առաքյալի նկարը, ինչ է պատկերված նրա ձախ ձեռքում: Թադեոս Առքելյանի ձախ ձեռքին պատկերված է հայոց խաչը իսկ աջ ձեռքին թուր
Հավատքի նվիրյալ միանձնուհիների փախուստը Հռոմի հեթանոս կայսրից
I-III դարերի ընթացքում Մեծ Հայքի թագավորությունը հեթանոսական էր և չէր նպաստում ժողովրդի քրիստոնյա դառնալու գործին: Իրավիճակը փոխվում է, Տրդատ III-ի օրոք (287-330 թթ)։ Նրա գահակալությունն ամրապնդվում է 298 թ. կնքված Մծբինի 40-ամյա հաշտության պայմանագրով, որով ավարտվում է նաև հռոմեա-պարսկական հերթական պատերազմը: Իր իշխանության սկզբում Տրդատ III-ը նույնպես թշնամաբար էր տրամադրված քրիստոնեության և քրիստոնյաների հանդեպ, սակայն, կարճ ժամանակ անց, ամեն ինչ փոխվում է։ 300 թ. Հռոմից Հայաստան են գալիս քրիստոնյա միանձնուհիներ:Ճանապարհին միանձնուհիներից շատերը հեռանում են այլ երկրներ, տարբեր ժողովուրդների շրջանում տարածում քրիստոնեական վարդապետությունը, նրանցից շատերը նահատակվում են հեթանոսների ձեռքով կամ ճանապարհի փորձությունների զոհը դառնում։ Դիոկղետիանոսի հետապնդումներից փրկված մենակյաց կույսերի մի խումբ՝ ավելի քան երեք տասնյակ կուսակրոն աղջիկներ, որոնց թվում էին նաև Գայանեն և Հռիփսիմեն, հասնում է Հայաստան՝ բնակություն հաստատելով Վաղարշապատ քաղաքի մոտակայքում։ Շուտով Դիոկղետիանոս կայսրն իմանում է, որ հեռացած աղջիկները, որոնց թվում էր նաև Հռիփսիմեն, անցել են Հայաստան, և նամակ է գրում հայոց Տրդատ արքային։ Դիոկղետիանոսն իր նամակում տեղեկացնում է մենակյաց կույսերի՝ Հայաստանում գտնվելու և Հռիփսիմեի մասին, ինչպես նաև ասում, որ աղջիկներին հայտնաբերելու դեպքում Տրդատը կարող է նրանց ետ ուղարկել Հռոմ կամ վարվել այնպես, ինչպես կցանկանա։ Իմանալով այս մասին՝ Տրդատը շուտով հայտնաբերում է միանձնուհիներին, որոնց նաև անվանում են՝ Հռիփսիմյան հավաքական անունով, և հրամայում է Հռիփսիմեին ամենայն պատվով ու ընծաներով բերել իր մոտ։ Տրդատը պահանջում է Հռիփսիմեից դառնալ իր կինը, սակայն մերժում է ստանում։ Այդժամ նա հրամայում է բերել նաև Գայանեին, որպեսզի նա համոզի Հռիփսիմեին հնազանդվել իրեն։ Սակայն Գայանեն, ընդհակառակը, հորդորում և քաջալերում է իր սանին՝ Հռիփսիմեին, անխախտ պահել Աստծու առաջ արված ուխտը։ Այս ամենը տեղի է ունենում Տրդատ արքայի և պալատականների ներկայությամբ։ Նրանք, ովքեր հասկանում էին հռոմեացիների լեզուն, բացատրում են Տրդատին, որ Գայանեն արքայի ասածին հակառակ խորհուրդներ է տալիս Հռիփսիմեին։ Տրդատը բարկանալով՝ ցանկանում է բռնությամբ հնազանդեցնել Հռիփսիմեին, սակայն չի հաջողում, դեռ ավելին՝ Հռիփսիմեն կարողանում է հեռանալ պալատից։ Այդ գիշեր Տրդատի ուղարկած դահիճները տանջամահ են անում Հռիփսիմեին և նրա ընկերուհիներին, հաջորդ օրը նույն ճակատագրին են արժանանումնաև Գայանեն ու ևս երկու միանձնուհի։ Հռիփսիմյան կույսերի նահատակությունը քրիստոնեական քաղաքակրթության նշանավոր էջերից է։ Նրանց մասին հիշատակության օրեր ունեն մի շարք քրիստոնեական եկեղեցիներ։
Մենակյաց աղջիկներից Նունեն անցնում է վրաց աշխարհ։ Հետագայում բժշկելով վրաց Միհրան արքայի զավակին՝ նա մկրտում է արքայական ընտանիքին, ինչի շնորհիվ սկիզբ է դրվում վրաց պետության քրիստոնեացմանը։ Վաց լուսավորիչ Սբ. Նունե
Հռոմի Դիոկղետիանոս կայսրը, չնայած ամուսնացած էր, ցանկացավ երկրորդ կին ունենալ։ Նա հրաման տվեց, որ կայսրության տարբեր հատվածներ ուղարկված իր ծառաները փնտրեն գեղեցկատես աղջիկների և պատկերելով նրանց դիմանկարները՝ դրանք բերեն իր մոտ, որպեսզի ինքը ընտրություն կատարի։ Նրա ուղարկած ծառաներն անմիջապես գործի անցան. տեսնելով գեղեցկատես աղջիկների՝ անմիջապես պատկերում էին նրանց դիմանկարը հատուկ տախտակների վրա, որպեսզի ցույց տան կայսրին։ Շուտով նրանք մի լեռնոտ վայրում հայտնաբերում են մենաստան, որտեղ ապրում էին իրենց կյանքը աղոթքով անցկացնել ուխտած միանձնուհիներ։ Նրանց գլխավորի անունը Գայանե էր, իսկ միանձնուհիների թվում էր Հռիփսիմե անունուվ շատ գեղեցիկ մի աղջիկ։ Նրան տեսնելով՝ Դիոկղետիանոսի ծառաներն անմիջապես պատկերում են Հռիփսիմեին և պատկերը ցույց տալիս կայսրին։ Տեսնելով Հռիփսիմեի պատկերը՝ կայսրը շատ է ուրախանում և հրամայում է հարսանեկան պատրաստություն տեսնել, իսկ մենաստան այցելած ծառաներին հրամայում է գնալ և Հռիփսիմեին ուղեկցել պալատ։ Իմանալով կայսեր մտադրության մասին՝ միանձնուհիները Գայանեի գլխավորությամբ որոշում են հեռանալ մենաստանից, որպեսզի չընկնեն կայսեր ծառաների ձեռքը։ Մ. Չամչյան, Հայոց պատմություն
Առաջադրանք -Շարունակել միտքը
Տեքստից կարելի է ենթադրել, որ Դիոկղետիանոս կայսրը քրիստոնյա չէր, քանզի …………………………։ Տեքստից կարելի է հասկանալ, որ միանձնուհիները ուխտ էին արել իրենց կյանքը նվիրել ……………………………………………………………………։ Տեքստից իմանում ենք նաև, որ միանձնուհիները հավատարիմ են մնում իրենց ուխտին և չեն ցանկանում ենթարկվել ———————————————։ Այդ իսկ պատճառով նրանք հեռանում են Հռոմից։
Տրդատ III-ի կարևոր որոշումը։ Գրիգոր Լուսավորչի գործունեությունը
Հռիփսիմյան կույսերի դաժան մահապատժից հետո Հայաստանում սկսվում է մեծ փոփոխությունների շրջան։ Տրդատ արքան և պալատական մի շարք ծառայողներ ու իշխաններ հիվանդանում են: Հատկապես ծանր էր Տրդատի վիճակը. ըստ ավանդության՝ նրա դեմքը վայրի խոզի դիմագծեր էր ստացել, և նա մոլեգնած գազանի պես թափառում էր Վաղարշապատ քաղաքի շրջակա տարածքներում: Ըստ մեկ այլ ավանդության՝ այդ օրերին Խոսրովիդուխտին՝ արքայի քրոջը, այցելում է Աստծո ուղարկած մի հրեշտակ, որը հայտնում է, որ Տրդատին և մյուսներին կարող է բժշկել միայն Արտաշատում գետնափոր խուցը նետված Գրիգորը: Երբ Խոսրովիդուխտը այս մասին պատմում է պալատականներին, շատերը նրան ծաղրում են՝ ասելով, թե ինչպե՞ս կարող է նա մտածել, որ Գրիգորը, ով բավական երկար ժամանակ նետված է օձերով ու կարիճերով լեցուն խուցը, դեռ ողջ լինի: Սակայն, ըստ ավանդության, շուտով հրեշտակը կրկին հայտնվում է Խոսրովիդուխտին՝ ասելով նույն բանը, այն է՝ անպայման ազատել Գրիգորին: Այս մասին պալատականներին և իշխաններին կրկին պատմելուց հետո որոշվում է մարդիկ ուղարկել Արտաշատ՝ Գրիգորի ետևից: Գալով Արտաշատ՝ նրանք իրոք գտնում են Գրիգորին կենդանի և առողջ վիճակում իր խցում՝ Խոր Վիրապում: Անմիջապես նրան հասցնում են Վաղարշապատ՝ պատմելով պատահածի մասին: Երբ Գրիգորը՝ շրջապատված ժողովրդի և իրեն ուղեկցող պալատականների ու զինվորների խմբով, մոտենում է մայրաքաղաք Վաղարշապատին, իշխանները և Տրդատ թագավորը ընդառաջ են գնում նրան: Գրիգորը բժշկում է արքային, իշխաններին ու պալատականներին, որից հետո, տեղեկանալով Հռիփսիմյան կույսերի նահատակության վայրերի մասին, շրջում և գտնում է նրանց մասունքները, իսկ միանձնուհիների նահատակությունների վայրերում սկսում քրիստոնեական սրբատեղիների կառուցումը, որոնք հետագայում վերածվում են եկեղեցիների:Գործընթացն իրականացնելու համար Տրդատը Գրիգորին զորք է տրամադրում, որպեսզի նա հարված հասցնի Հայաստանում հին կրոնի պաշտպան հեթանոսական մեհյաններին: Գրիգորը հաջողությամբ իրականացնում է այս գործը, որից հետո որոշվում է նրան ուղարկել Կեսարիա քաղաք՝ հայոց եկեղեցու առաջնորդ՝ եպիսկոպոսապետ ձեռնադրվելու համար: Եպիսոկոպոսապետ ձեռնադրվելուց հետո Գրիգորը շարունակում է քրիստոնեության քարոզչությունը հայոց մեջ, այսինքն՝ շարունակում է դեռևս առաջին դարում Թադեոս և Բարդուղիմեոս առաքյալների սկսած գործը: Վերադառնալով Հայաստան՝ Գրիգորը Եփրատ գետում մկրտում է արքային, նրա ընտանիքը, արքունիքի ներկայացուցիչներին, բազմաթիվ իշխանների, զորականների և ժողովրդին: Հայ առաքելական եկեղեցին այսպիսով դառնում է ամենահին ազգային եկեղեցիներից մեկը։ 325 թ. Նիկեա քաղաքում տեղի է ունենում Տիեզերական եկեղեցական ժողով, որին մասնակցում է Գրիգոր Լուսավորչի որդին՝ Արիստակես եպիսկոպոսը։ Նա այնտեղից Հայաստան է բերում Նիկեական հավատո հանգանակը՝ բաղկացած 22 կետից։ Գրիգոր Լուսավորիչը և Տրդատ III Մեծը հսկայական ջանքեր գործադրեցին ժողովրդին քրիստոնեական վարդապետության և հավատքի գիտելիքները, կենսակերպի և համակեցության սկզբունքները փոխանցելու ուղղությամբ։ Սակայն նրանց ջանքերը միշտ չէ, որ ցանկալի արդյունք էին տալիս։ Շատերը շարունակում էին հեթանոսական վարքուբարքը։ Նրանց մեջ հատկապես մեծ էր նախարարների թիվը։ Հիասթափված մարդկանց այսպիսի վերաբերմունքից՝ Տրդատ III Մեծը որոշում է թողնել աշխարհիկ կյանքը, երկրի կառավարումը և ապրել քարանձավներում ճգնավորի աղոթական կյանքով։ Ինչպես Մովսես Խորենացին է նշում, որոշեց երկրային պսակը փոխել երկնայինով։ Նրա հեռանալուց որոշ ժամանակ անց հայ նախարարները մարդիկ են ուղարկում՝ նրան համոզելու վերադառնալ, սակայն Տրդատը մերժում է։ Ըստ Խորենացու՝ այս մասին իմանալուց հետո հայ նախարարները կազմակերպում են արքայի դավադիր սպանությունը՝ թունավորելով նրան։ Տրդատ III Մեծի մահվան պատճառների այլ վարկածներ ևս կան: Այսպիսով, 301 թ. քրիստոնեությունը Հայաստանում հռչակվում է պետական կրոն։ Հայաստանը դառնում է աշխարհում առաջին երկիրը, որտեղ քրիստոնեությունը պաշտոնապես դառնում է պետական կրոն;
Նկարում Տրդատ III-ը, Աշխեն թագուհին և … Փորձի՛ր եզրակացնել, թե ո՞վ է երրորդը ներկայացված որմնանկարում։ Որմնանկարի հեղինակ՝ Նաղաշ Հովնաթանյան
Տալ հետևյալ բառերի բացատրությունը
Պատմական բառարան —առաքյալ, սրբապատկեր, ավանդություն, ձեռնադրություն, ուխտել, միանձնուհի, Տիեզերական ժողով, Նիկեական հավատո հանգանակ։
ГРЕЦИЯ — MARGARITA ИНДИЯ – MOOTIE, MUTYA, MOOTARA ПЕРСИЯ – FARIDA РИМ – PERLA ЯПОНИЯ, КИТАЙ – SHINJU РОССИЯ – ЖЕМЧУГ
Блистательный жемчуг является уникальным среди камней, ведь по случайности древний человек нашёл на берегу океана первозданную жемчужину, которая и стала его первым украшением. Магическое свечение перламутра возвело жемчуг в ранг обожания и страсти.
В древних текстах прославляется красота натурального жемчуга. Жемчуг сравнивают со всем самым великолепным. Талмуд гласит: Одежда Адама и Евы, созданные Богом, были прекрасны как жемчужина. В Ветхом Завете пишут: «мудрость дороже жемчуга, и не равна рубинам», в Коране деревья в раю украшали жемчугом.
ИНДИЯ И КИТАЙ
Ещё в 15 веке до н.э. жемчуг любили носить индусы. В священных древнеиндийских книгах пишут, что когда человека посвящают в брахмы (высшие духовные чины), то надевали ожерелье из крупного жемчуга на шею, которое служило талисманом и защищало от неудач. Одна легенда гласит: Кришна преподнёс своей дочери как свадебный подарок великолепную глубоководную жемчужину, с того времени жемчуг навсегда остался главным свадебным атрибутом в Индии.
В Китае несколько тысяч лет назад жемчуг был признаком власти и высокого социального статуса. Ранг чиновника был отмечен определённым шариком. Шарики были изготовлены из бирюзы , рубина, сердолика, нефрита, сапфира, коралла, их прикрепляли на головной убор. Чиновник самого высокого положения был обладателем шарика из жемчуга. Только сам император мог носить жемчужные бусы, а на его маленькой круглой шапочке красовались двенадцать идеальных бусин из жемчуга.
ЕГИПЕТ
Наиболее известная история о жемчуге рассказывает о великой царице Клеопатре, которая пошла на сделку с Марком Антонием. Пари заключалось в том, что Клеопатра подарит своему фавориту самый дорогой ужин. Никому неизвестный римлянин был назначен третейским судьёй.
В конце обильного ужина Марк Антоний готовился к празднованию победы. В тот момент Клеопатра неожиданно подняла бокал за благополучие Марка Антония и бросила в вино серьгу из идеального жемчуга. После того, когда жемчужина полностью растворилась, царица выпила вино, и победа была за ней. С того времени это ужин с Клеопатрой считается самым дорогостоящим в истории человечества.
Греческая богиня любви Афродита (Венера у римлян) вышла из морских волн. В мифологии Афродита возникла из морской раковины, а капли воды из ее красивых волос образовались в невероятные по красоте жемчужины. Классический образ Афродиты в морской раковине всегда будет символом любви в западной культуре.
СРЕДНИЕ ВЕКА
Ювелирное дело процветало благодаря развитию искусства. В период «романтизма» простые украшения сменились на ювелирные драконы, сказочные персонажи, великолепные короны и роскошные броши. В эпоху Ренессанса любое украшение завершали роскошной круглой жемчужиной. Почти на всех портретах того времени можно увидеть шикарные украшения из редчайшего жемчуга: на королеве Елизавете, Анне Болейн, Марии Медичи, Марии Стюарт. Жемчуг как редкое украшение стал более доступным. Испанские колонизаторы в 16-17 веках грабили богатых ацтеков. Они вывезли из Америки в Европу около двух тысяч килограммов жемчуга.
Рынок жемчуга стал быстро развиваться и наступил Век Жемчуга. Появилась мода на жемчуг неправильной формы или, как сейчас называют, барочный жемчуг, название произошло от стиля Барокко. Становится популярным и речной жемчуг. Королевская знать уже была не в силах остановить популярность жемчуга среди широких социальных слоёв.
Интерес знати к жемчугу погас
В 18 веке эра жемчуга приходит к завершению. По дворовому этикету жемчуг можно было носить на полуофициальные мероприятия. В этот период распространились легенды и мифы, представляющие жемчуг как символ грусти и слёз несчастной любви. Основная причина олицетворения жемчуга со слезами больше связана с тем, что большинство королевских семей потеряли свою власть в Европе из-за многочисленных войн. Новые аристократы старались противопоставить себя старым королевским дворам и сделали бриллиант символом своей власти, в то время как старые дворяне проливали слёзы о прошлом величии. Знать потеряла интерес к жемчугу, но буржуазия, напротив, заинтересовалась жемчугом․
Интересные факты о жемчуге
Добыча натурального глубоководного жемчуга была запрещена во всём мире в 1952 году.
Жемчуг часто называют перлом
Китайцы предприняли попытку вырастить жемчуг 3000 лет назад. Палочкой из бамбука они закладывали в раковины пресноводных устриц шарики ила, который они смешивали с соком камфорного дерева, они также помещали перламутровые шарики. Такие шарики закреплялись на стенке раковины изнутри, и постепенно устрица покрывала их перламутром.
На рубеже 20 века японец Кокичи Микимото стал изобретателем технологии культивирования жемчуга. Этот целеустремлённый человек сделал доступным натуральный жемчуг. Его способ культивирования сделал морской жемчуг Акойя популярным среди знаменитостей. Великолепные жемчужные украшения были у Жаклин Кеннеди, Мерлин Монро, Грейс Кели, и Коко Шанель.
Проблемы экологии плохо сказываются на качестве воды, из-за этого погибают устрицы-жемчужницы, а этот фактор в свою очередь влияет на повышение стоимости на морской жемчуг. Пресноводный жемчуг становится всё лучше и лучше, и он может храниться дольше 150 лет. Основная разница между морским и пресноводным жемчугом не только в качестве, но и цене. После того, как Колумб открыл Америку, жемчуг стал популярным среди масс. К сожалению, сейчас часто можно встретить жемчуг плохого качества, что отрицательно влияет на отношение к жемчугу как к драгоценному камню.
В Японии жемчуг давно стал национальным камнем, поэтому там существует строгий контроль качества.
Մի գիտնական, որ ապրում էր աշխարհի խնդիրներով մտահոգ, վճռել էր գտնել ուղիներ դրանք նվազեցնելու համար: Օրեր էր անցկացնում իր լաբորատորիայում` փնտրելով իրեն հուզող հարցերի պատասխանները: Մի օր յոթամյա որդին ներխուժեց նրա սրբավայրը և որոշեց օգնել հորն աշխատել: Գիտնականը նյարդայնացած, որ իրեն ընդհատել են, խնդրեց տղային ուրիշ տեղ խաղալ: Տեսնելով, որ անհնար է նրան դուրս հրավիրել, հայրը մտածեց մի բանով շեղել որդու ուշադրությունը: Պատահաբար գտավ մի ամսագիր` աշխարհի քարտեզի պատկերով. այն է, ինչ անհրաժեշտ էր: Մկրատով կտրտեց քարտեզը տարբեր մասերի և կպչուն ժապավենի հետ միասին հանձնեց որդուն` ասելով. – Քանի որ սիրում ես գլուխկոտրուկներ, քեզ կտամ աշխարհը բոլորովին կոտրված, որ այն նորոգես առանց որևէ մեկի օգնության: Հաշվարկեց, որ փոքրիկից կպահանջվի տասը օր` քարտեզն ի մի բերելու համար, սակայն այդպես չեղավ: Մի քանի ժամ անց նա լսեց երեխայի ձայնը, որ հանգիստ կանչում էր. – Հայրի՜կ, հայրի՜կ, ամեն ինչ արեցի, ավարտեցի: Սկզբում հայրը չհավատաց: Մտածեց, որ անհնար է նրա տարիքում վերստանալ ամբողջական մի քարտեզ, որը նախկինում երբեք չի տեսել: Կասկածամիտ, հայացքը բարձրացրեց գրառումներից այն վստահությամբ, որ կտեսնի երեխայի տարիքին համապատասխան աշխատանք. քարտեզն ավարտուն էր: Բոլոր կտորները տեղադրված էին իրենց համապատասխան տեղերում: Ինչպե՞ս էր հնարավոր: Ինչպե՞ս էր երեխան կարողացել: Զարմանքով հարցրեց որդուն. – Որդյա՛կս, դու չգիտեիր ինչպիսի՞ն է աշխարհը, ինչպե՞ս ես արել: – Հայրի՛կ, պատասխանեց որդին,- Ես չգիտեի, թե ինչպիսին է աշխարհը, բայց երբ դու հանեցիր ամսագրից քարտեզը, այն կտրտելու համար, տեսա, որ մյուս կողմում մարդ է պատկերված: Այնպես որ, շրջեցի կտորներն ու սկսեցի «հավաքել» այդ մարդուն, որ, այո´, գիտեի թե ինչպիսին էր: – Երբ ես վերականգնեցի մարդուն, շրջեցի թուղթը և տեսա, որ վերականգնել եմ աշխարհը:
1. Բնութագրի՛ր գիտնականին։ Մտազբաղ, աշխատանքով տարված և շրջահայաց։
2. Ինչո՞ւ էր գիտնականը աշխարհի խնդիրների պատճառը փնտրում լաբորատորիայում։ Աշխարհում շատ խնդիրներ կային, որոնց մասին մտածում էր գիտնականը և երկար ժամանակ էր անցկացնում լաբորատորիայում, որպեսզի գտներ իրեն հուզող հարցերի պատասխանները։
3. Ներկայացրո՛ւ ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը։ Ստեղծագործության ասելիքը՝ գաղափարը այն է, որ ուշադիր և դիտողունակ մարդը կլուծի ցանկացած խնդիր։
4. Քո կարծիքով ո՞ր նախադասությունը կարող է լինել գիտնականի փնտրտուքների պատասխանը։ – Երբ ես վերականգնեցի մարդուն, շրջեցի թուղթը և տեսա, որ վերականգնել եմ աշխարհը:
5. Շարադրի՛ր մտքերդ՝ Ինչպե՞ս նորոգել աշխարհը, արդյո՞ք աշխարհը նորոգելու կարիք ունի, ի՞նչ կփոխեիր աշխարհում, ինչո՞ւ, և այլն։ 8-10 նախադասություն։ Ես կսկսեի նրանից, որ մաքուր պահենք բնությունը։ Որ մարդիկ չունենան վատ կախվածություններ։ Որ աշխարհում պատերազմ չլինի։ Որ վերանան մահաբեր վարակիչ հիվանդությունները։ Որ մաքուր պահենք մթնոլորտը։ Որ երեխաները ունենան երջանիկ մանկություն։ Որ չլինեն հարուստներ և աղքատներ։ Որ աշխարհում բարությունը իշխի մարդկանց։
1. Նշեցե՛ք, թե հետևյալ բառերից որն է վերաբերում «Ֆիզիկական մարմին» հասկացությանը և որը «նյութ» հասկացությանը՝ ինքնաթիռ, տիեզերանավ, պղինձ, ինքնահոս գրիչ, ճենապակի ջուր, ովտոմեքենա։ Ֆիզիկական մարմին-ինքնաթիռ, տիեզերանավ, ինքնահոս գրիչ, ավտոմեքենա։ Նյութ-պղինձ, ճենապակի, ջուր։
2. Բերե՛ք, Բերե՛ք ֆիզիկական մարմինների օրինակներ, որոնք բաղկացած են․ ա) Միևնույն նյութից։ բ) Տարբեր նյութերից, բայց նույն անվամբ և նույն նպատակին ծառայող։ ա) Գրիչն ու գլոբուսը պլաստմասսայից են։ Սեղանն ու աթոռը փայտից են։ բ) Գրիչը կարող է լինել և երկաթից և պլաստմասսայից։ Պատը կարող է լինել և փայտից և քարից։
3. Ի՞նչ ֆիզիկական մարմիններ կարելի է պատրաստել ապակուց, ռետինից, փայտից, պողպատից, պլաստմասսայից։ Ապակի-Պատուհան, ծաղկաման, ափսե, շիշ։ Ռետին-Մահակ, կոշիկ, ռետին (ջնջոց), անիվ։ Փայտ-Մահճակալ, դուռ, հատակ, բազմոց։ Պողպատ-Թավա, դանակ, թեյնիկ, գդալ։ Պլաստմասսա-Գլոբուս, բաժակ, շիշ, մկրատ։
4. Ի՞նչ նյութերից են բաղկացած հետևյալ մարմինները․ մկրատը, բաժակը, ֆուդբոլի գնդակի օդափուչիկը, բահը, մատիտը։ Մկրատը հիմնականում բաղկացած է երկաթից և պլաստմասսայից։ Բաժակը տարբեր տեսակների է լինում։ Կան երկաթե բաժակներ, կան պլաստմասե բաժակներ և այլն։ Բահը բաղկացած է երկաթից և փայտից։ Մատիտի ձողը պատրաստվում է ածուխից կամ գրաֆիտից և տեղադրվում փայտե խողովակի մեջ։
5․ Գծեցե՛ք աղյուսակը և դրա մեջ զետեղեցե՛ք հետևյալ բառերը․ կապար, որոտ, ռելսեր, ձյունաբուք, ալյումին, լուսաբաց, բուք, Լուսին, մկրատ, սնդիկ, ձյան գալը, սեղան, պղինձ, ուղղաթիռ, նավթ, ձյունահողմ, կրակոց, ջրհեղեղ։ Ֆիզիկական մարմին-Կապար, ռելսեր, լուսին, մկրատ, սեղան, ուղղաթիռ։ Նյութ-Ալյումին, սնդիկ, պղինձ, նավթ։ Երևույթ-Որոտ, ձյունաբուք, լուսաբաց, բուք, ձյան գալը, ձյունահողմ, կրակոց, ջրհեղեղ։
6. Բերե՛ք մեխանիկական երևույթների օրինակներ։ Մեքենայի շարժիչը գործարկելը։
7. Բերե՛ք ջերմային երևույթների օրինակներ։ Արևի ջերմության շնորհիվ բույսը աճում է։
8. Բերե՛ք ձայնային երևույթների օրինակներ։ Լամպը վառվում է, Համակարգիչը միանում է:
9. Բերե՛ք էլեկտրական երևույթների օրինակներ։ Լամպը վառվում է, Համակարգիչը միանում է:
10. Բերե՛ք մագնիսական երևույթների օրինակներ։ Մագնիսը քաշում է երկաթը, Մագնիսները իրար վանում են:
11. Բերե՛ք լուսային երևույթների օրինակներ։ Լուսանկարելը:
12. Ստորև առաջարկվող աղյուսակը գծեցե՛ք և դրա մեջ գրանցե՛ք մեխանիկական, ձայնային, ջերմային, էլեկտրական, լուսային երևույթներին վերաբերող բառերը․ գունդը գլորվում է, կապարը հալվում է, ցրտում է, լսվում է ամպրոպի դղրդյունը, ձյունը հալվում է, աստցերն առկայծում են, ջուրը եռում է, լույսը բացվում է, արձագանք, գերանը լողում է, ժամացույցի ճոճանակը տատանվում է, ամպերը շարժվում են, ամպրոպ, աղավնին թռչում է, փայլատակում է կայծակը, տերևները սոսափում են, էկեկտրալամպը վառվում է։ Մեխանիկական-Գունդը գլորվում է, աստցերն առկայծում են, գերանը լողում է, ժամացույցի ճոճանակը տատանվում է, ամպերը շարժվում են, ամպրոպ, աղավնին թռչում է։ Ջերմային-Կապարը հալվում է, ձյունը հալվում է, ջուրը եռում է։ Ձայնանյին-Լսվում է ամպրոպի դղրդյունը, արձագանք, տերևները սոսափում են։ Էլեկտրական-էկեկտրալամպը վառվում է։ Լուսային-Լույսը բացվում է, փայլատակում է կայծակը։
Է.Ղազարյանի դասագրքից էջ166 -ից 1-ից մինչև 5 վարժությունները։
1. Ո՞րն է բնական գիտություն։ 1. Հասարակագիտությունը։ 2․Ֆիզիկան։ 3․ Պատմությունը։ 4․ Հոգեբանությունը։
2․ Ո՞րն է ֆիզիկական մարմին։ 1․Ինքնաթիռը: 2․ Ճենապակին: 3․ Ջուրը 4․ Լուսաբացը:
7. Ո՞րն է ձայնային երևույթ: 1. Լամպի թելիկի շիկացումը: 2. Մարմնի անկումը: 3.Տերևների սոսափյունը: 4. Մոլորակի շարժումը:
8. Ո՞րն է էլեկտրական երևույթը: 1. Արձագանքը: 2. Էլեկտրասալիկի տաքանալը: 3. Նետի թռիչքը 4. Մարմնի լողալը:
9. Ո՞րն է լուսային երևույթը: 1. Ամպերի շարժվելը: 2. Որոտը: 3. Արտույտի երգելը: 4. Աստղերի առկայծումը:
10. Ի՞նչ չափիչ սարք են օգտագործում հեղուկի ծավալը որոշելու համար: 1. Կշերք: 2. Ջերմաչափ: 3. Չափերիզ: 4. Չափագլան:
11. Ի՞նչ երկարություն ունի նկարում պատկերված չորսուն։
3սմ, 8մմ
12. Որքա՞ն է նկարում պատկերված քանոնի բաժանման արժեքը։
1մմ
13. Մետաղալարի 30 գալարանոց փաթույթի երկարությունը 30 մմ է (տես նկարը)։ Որքա՞ն է մետաղալարի տրամագիծը։
1մմ
14․ Որքա՞ն է նկարում պատկերված ճափագլանում պարունակվող հեղուկի ծավալը:
36 սմ:
15. Որքա՞ն է նկարում պատկերված չափագլանի չափման սահմանը:
50 խոր. սմ
16. Որքա՞ն է նկարում պատկերված չափագլանի սանդղակի բաժանման արժեքը:
5 խոր. սմ
17. Ինչպե՞ս կարելի է որոշել կոտորակի մեկ հատիկի ծավալը, եթե տրված են չափանոթ, կոտորակներ և ջուր: 200/500։
18. Նշված ծավալները դասավորեք նվազման կարգով` 30մլ, 4503 խոր. սմ, 2,5լ, 0,3 խոր դմ3: 2,5լ, 450 խոր. սմ,0,3խոր. դմ, 30մլ:
19. Ջրով լիքը լցված ջրթափ անոթի մեջ խորասուզել են երկրաչափական, անկանոն ձև ունեցող մարմին: Գտեք ջրթափ անոթի ծորակի տակ դրված չափանոթի սանդղակի բաժանման արժեքը և մարմնի ծավալը:
10սմ․(խորանարդ), 450սմ․(խորանարդ)
20. Որքա՞ն է նկարում պատկերված ջերմաչափի ցուցմունքը և սանդղակի բաժանման արժեքը։
Էլեն Շահվերդյան 