К 14 веку в Европе появилось несколько крупных городов с населением около 100 тысяч человек. Такими городами были Милан, Венеция, Париж. А в Лондоне, Гамбурге, Тулузе Генте, Брюгге проживало всего около 20 тысяч человек.
Как выглядел средневековый город?
Средневековые города отличались узкими улицами. Ширина улиц была равна длине рыцарского копья. Рыцарь ехал по улицам, держа перед собой копье. Если копье цепляло одно из зданий, это здание непременно сносили, а хозяин строения должен был выплатить огромный денежный штраф.
Здания строили таким образом, что верхние их этажи выступал на нижними. Расстояние между верхними этажами было настолько мало, что можно было перешагнуть с крыши одного здания на крышу другого. На нижних этажах находились обычно торговые лавки и магазины.
В Средневековом городе не было уличного освещения и канализации. Мусор и отходы выбрасывали в ямы, которые были на некоторых улицах. Загрязненность городов была причиной постоянного неприятного запаха гниющего мусора. Городское население часто болело опасными инфекционными заболеваниями.
Средневековый город был обнесен крепостной стеной и земляным валом, который был укреплен к тому же частоколом. Но не следует думать, что городская стена защищала исключительно городские здания и постройки. В пределах стены могли находиться виноградники и даже целые поля, на которых горожане выращивали урожай.
Многие богатые жители городов имели в собственности земельные наделы с живущими на них крестьянами. Крестьяне платили таким горожанам дань. Горожане также покупали продукты у крестьян, но давали при этом чрезвычайно низкую цену.
Со временем многие города вышли из-под власти сеньоров и перешли на самоуправление, т.е. стали коммунами. Судьбу города решал городской совет. Горожане выбирали членов городского совета, мэра, бургомистра. В городе действовал суд. На совете назначали налоги и распределяли денежные средства. Некоторые города имели воинское ополчение, которое набирали из крестьян. Если город принадлежал сеньору, но при этом имел городской совет, горожане ежегодно платили сеньору дань. Денежные средства горожане хранили в городской казне, которой управлял казначей. В городах была полиция. Полицейские имели полномочия войти в жилище любого горожанина и произвести там обыск, но непременно в присутствии бургомистра.
В некоторых городах горожанам запрещали иметь при себе оружие, дабы миновать уличных потасовок и сократить число убийств. Полицейские следили также за нравственностью горожан, не позволяя играть на улицах в азартные игры.
14-րդ դարում Եվրոպայում հայտնվեցին մի քանի խոշոր քաղաքներ՝ մոտ 100 հազար մարդ։ Այդպիսի քաղաքներ էին Միլանը, Վենետիկը, Փարիզը։ Իսկ Լոնդոնում, Համբուրգում, Թուլուզ Գենտում, Բրյուգում ապրում էր ընդամենը մոտ 20 հազար մարդ։
Ինչ տեսք ուներ միջնադարյան քաղաքը:
Միջնադարյան քաղաքներին բնորոշ էին նեղ փողոցները։ Փողոցների լայնությունը հավասար էր ասպետի նիզակի երկարությանը։ Ասպետը շրջում էր փողոցներով՝ իր առջեւ նիզակ պահելով։ Եթե նիզակը դիպչի շենքերից մեկին, այս շենքը, անշուշտ, կքանդվեր, իսկ շենքի սեփականատերը պետք է հսկայական տուգանք վճարեր։
Շենքերը կառուցված էին այնպես, որ դրանց վերին հարկերը դուրս էին գալիս ստորինների վրա։ Վերին հարկերի միջև հեռավորությունն այնքան փոքր էր, որ հնարավոր էր մի շենքի տանիքից անցնել մյուսի տանիք։ Ներքևի հարկերում սովորաբար առևտրի խանութներ և խանութներ կային։
Միջնադարյան քաղաքը չուներ փողոցային լուսավորություն և կոյուղի։ Աղբն ու աղբը նետվել են փոսերի մեջ, որոնք եղել են որոշ փողոցներում։ Քաղաքների աղտոտվածությունն է եղել փտած աղբի մշտական տհաճ հոտի պատճառը։ Քաղաքային բնակչությունը հաճախ տառապում էր վտանգավոր վարակիչ հիվանդություններից։
Միջնադարյան քաղաքը շրջապատված է եղել բերդի պարիսպով և հողե պարիսպով, որն ամրացված է եղել նաև շքապատով։ Բայց չպետք է կարծել, որ քաղաքի պարիսպը պաշտպանում էր միայն քաղաքային շենքերն ու շինությունները։ Պատի ներսում կարող էին լինել խաղողի այգիներ և նույնիսկ ամբողջ դաշտեր, որոնց վրա քաղաքաբնակները բերք էին աճեցնում։
Շատ հարուստ քաղաքների բնակիչներ ունեին հողամասեր, որոնց վրա ապրում էին գյուղացիներ: Գյուղացիները հարգանքի տուրք էին մատուցում նման քաղաքաբնակներին։ Քաղաքաբնակները նաև գյուղացիներից սնունդ էին գնում, բայց միևնույն ժամանակ չափազանց ցածր գին էին տալիս։
Ժամանակի ընթացքում շատ քաղաքներ դուրս եկան ավագների իշխանությունից և անցան ինքնակառավարման, այսինքն. դարձել են կոմունաներ։ Քաղաքի ճակատագիրը որոշել է քաղաքային խորհուրդը։ Քաղաքաբնակներն ընտրում էին քաղաքային խորհրդի անդամներին, քաղաքապետին և բուրգոմիստին։ Քաղաքում դատարան կար։ Խորհուրդը հարկեր է սահմանել, միջոցներ է բաշխել։ Որոշ քաղաքներ ունեին ռազմական միլիցիա, որը հավաքագրվում էր գյուղացիներից։ Եթե քաղաքը պատկանում էր սենյորին, բայց միևնույն ժամանակ ուներ քաղաքային խորհուրդ, քաղաքաբնակները ամեն տարի հարգանքի տուրք էին մատուցում սենյորին։ Քաղաքացիները գումար էին պահում քաղաքային գանձարանում, որը տնօրինում էր գանձապահը։ Քաղաքներն ունեին ոստիկանություն։ Ոստիկանությունն իրավասու էր մտնել ցանկացած քաղաքացու բնակարան և խուզարկել այն, բայց անշուշտ բուրգատիրոջ ներկայությամբ։
Որոշ քաղաքներում քաղաքացիներին արգելել են զենք կրել՝ փողոցային կռիվները շրջանցելու և սպանությունների թիվը նվազեցնելու համար։ Ոստիկանությունը վերահսկում էր նաև քաղաքաբնակների բարոյականությունը՝ թույլ չտալով նրանց փողոցներում ազարտային խաղեր խաղալ։
Էլեն Շահվերդյան 