Եթե ծերուկ Փոլարդը դեռեւս ողջ է, հուսով եմ, որ կկարդա սա, քանի որ կուզենայի, որ իմանա, որ ես գող չեմ եւ երբեք չեմ եղել: Փոխանակ որեւէ սուտ մոգոնելու (ինչը որ կարող էի անել), ճշմարտությունն ասացի ու մտրակվեցի: Ձաղկվելը հոգ չէ, քանի որ նախակրթարանում հաճախ էի մտրակահարվում: Սա դաստիարակությանս մասն էր կազմում: Երբեմն արժանի էի, երբեմն`ոչ: Պարոն Փոլարդի մտրակահարմանն արժանի չէի եւ հուսով եմ, որ նա կկարդա սա, եւ իրեն պիտի ասեմ, թե ինչու: Այդ օրն ի վիճակի չէի իրեն ասելու, քանզի չգիտեի, թե իմացածս ինչպես բացատրեի, ուրախ եմ, որ չեմ մոռացել, որովհետեւ հույժ կարեւոր է:

Գարնանային տանձերի մասին էր:

Ցցավոր ցանկապատով պատված այգում ծառեր էին աճում, սակայն ճյուղերից ոմանք ցանկապատից դուրս էին անցնում: Վեց տարեկան էի, բայց տրամաբանող: Ցանկապատը, տրամաբանեցի, կարող է պատսպարել միայն իր մեջ ամփոփվածը:

Ուստիեւ, ասացի, որ ցանկապատից այս կողմ աճող տանձերն իմն են, եթե, իհարկե, կարողանամ նրանց հասնել:

Չկարողացա: Սակայն սերն առ տանձերը խանդավառեց ինձ: Տանձերն ունակ էի տեսնել եւ գիտեի, որ ուզում եմ: Միայն ուտելու համար չէ, որ ուզում էի, դա բարբարոսություն պիտի լիներ: Դրանք ուզում էի, մանավանդ ուզելու համար: Տանձ էի ուզում, եւ այդ պահին սրանք էին ամենամերձավորներն ու փափագելիները: Ավելին, ուզում էի ուզել եւ ունենալ եւ ձեւը գտա:

Դպրոցի ճանապարհին պատահեց այդ, եւ ծառերը դպրոցից ընդամենը երկու շենք էին հեռու: Ծարավի էի աճող պտուղների անուշահամ հեղուկներին, ու նվազ շոշափելի բաների: Սա գողություն չի, ասացի:

Արկածախնդրություն էր սա: Նաեւ`արվեստ, նաեւ`կրոն, այս կարգի գողությունը պաշտամունքի ձեւ էր առնում: Սա գողություն չի, ասացի:

Եբրայեցի մի տղայի` Այզեքսին ասացի, որ ծառերի մոտ եմ գնում, ու նա ասաց, որ դա գողություն է: Դա ոչինչ չէր նշանակում, կամ էլ նշանակում էր, որ վախենում էր ինձ հետ գալ: Այդ պահին փույթ չէր, թե ինչ էր նշանակում, ու վազելով փողոցն ի վար, հեռացա դպրոցի բակից: Չգիտեի, որ դադարը մի քանի րոպե կտեւեր, բայց գիտեի, որ երբեք երկար չէր տեւի: Անշուշտ, ոչ շատ երկար: Իմ կարծիքով, այն պիտի տեւեր առհավետ:

Վեց տարեկան հասակում դեպի տանձեր վազելը բազում դասական գեղեցիկ բաներ էր պարունակում` երաժշտություն, բանաստեղծություն ու, թերեւս` պատերազմ: Ծառերին հասա շնչասպառ, բայց կայտառ ու ժպտուն: Տանձերը թխլիկ էին եւ ուտելու եւ ճյուղերից պոկվելու պատրաստ: Արեւը ջերմ էր ու բազում պայծառ բաների պահն էր` օդի, մարմնի ու մտքի:

Տերեւների արանքում տեսա տանձերը, թխլիկ ու ալ, կենաց ավիշը` արեւից, եւ ուզում էի: Սա մի բան էր, որի մասին չէի կարող խոսել երկրորդ դասարանում, քանի որ դեռ բառեր չէի գտել դրա համար: Խոսում էին միայն հեշտ բաների մասին, իսկ տանձերը հիմնական էին, եւ դյուրին չէր դրանց մասին խոսելը, եթե տանձերից տարբեր բան կարծեիր դրանք: Եթե պատահում էր, որ խոսում էին տանձերի մասին, սոսկ իբրեւ ապրանք էին նկատում, տասներկու հատը՝ այսքան, եւ ոչ թե հրաշափառորեն ապրող նյութի ձեւեր, տարօրինակ, հուզիչ եւ հիանալի: Տանձերի մասին մտածում էին ծառերից անջատ, եւ երկրից ու արեւից անջատ, ինչը որ տխմարություն էր:

Նրանք իմն էին, եթե կարողանայի հասնել: Նրանց տեսնելն իսկ բավականաչափ լավ էր, սակայն շաբաթներ շարունակ նայում էի նրանց: Ծառերը տեսել էի տերեւաթափից հետո: Տեսել էի տերեւների հայտնվելը, բողբոջների ծնունդը: Տեսել էի բողբոջների անհետելը` խակ ու պինդ ու կանաչ տանձերի երեւման ճնշման տակ:

Հիմա տանձերը հասուն էին ու պատրաստ, ու ես էլ էի պատրաստ: Եվ տանձերն ինձ Աստված էր պարգեւել:

Սակայն ուտելու համար չէի ուզում, այլ շոշափելու, զգալու եւ ճանաչելու համար: Համագրավ կյանքը, որ կարող էր քայքայվել, ճանաչելու եւ անմահացնելու համար:

Գողը կարող է լիապես արվեստագետ եւ փիլիսոփա լինել եւ, թերեւս, պետք է, որ երկուսն էլ լինի: Չգիտեմ, փիլիսոփայությունը հնարեցի գողությունն արդարացնելու համա՞ր, թե՞ գողությունն ուրացա, որ փիլիսոփայություն մոգոնեմ: Գիտեմ, որ անկեղծ էի տանձերն ուտելու հարցում, եւ գիտեի, որ որոշել էի դրանք ձեռք բերել ու մնալ անմեղ:

Հետագայում, երբ ինձ գող հորջորջեցին, տկարացա ու գրեթե հավատացի, թե գող էի, բայց դա ճիշտ չէր:

Եվ խնդուն էի ես տանձի ճյուղերի ներքո, սակայն ավերող ու վատնող մեկի ծիծաղը չէր իմը: Արվեստագետը մեկն է, որ նայում ու տեսնում է, եւ տեսողություն ունեցող ցանկացած անձ` կույր չէ:

Ես տեսնում էի տանձերը: Նախ նրանց տեսա աչքերով եւ հետզհետե նրանց տեսա մարմնիս բոլոր հյուլեներով, եւ ողջ սրտով: Հետեւաբար, նրանք իմն էին:

Նաեւ այն բանի համար, որ գտնվում էին ցանկապատից այս կողմ անցնող ճյուղերի վրա:

Վաղ հասակի դժբախտությունն այն է, որ չի կարողանում խոսել, երբ ամենից շատ ասելիքն ունի, եւ հասուն տարիքի տրտմությունն էլ այն է, որ շատախոս է, երբ մոռացել է որտեղից սկսել եւ ինչ լեզու գործածել: Օհ, այո, սխալ ենք դաստիարակված, ճիշտ որ, գոնե գիտենք, որ մոռացել ենք:

Չէի կարող հասնել նրանց, եւ ուրեմն փորձեցի ցատկել, ինչը որ հիասքանչ էր: Նախ ցատկեցի ճյուղ բռնելու եւ ինձ մոտեցնելու մտքով, բայց երկու կամ երեք անգամ ցատկելուց հետո շարունակեցի ցատկել, քանի որ ցատկելը հիասքանչ էր:

Տանձերը տանձերից առավել բան կարծելու պես էր: Երկրից փոքր-ինչ պոկվել դեպի վեր, ներքուստ եւ արտաքուստ, ու հետո հանկարծ ձայնելով դառնալ դեպ նա, լինել միս եւ մսից առավել մի բան եւ լի նրանով: Եվ ցատկեցի բյուր անգամներ:

Ցատկում էի, երբ լսեցի դպրոցի զանգի ձայնը, եւ հիշեցի, որ դա ամենից առաջ տխրեցրեց ինձ, քանի որ գիտեի, որ ուշացել եմ: Սակայն մի ակնթարթ անց այլեւս չմտահոգվեցի ուշանալուս համար, որպես արդարացում ունենալով թե՛ հասուն տանձերը, եւ թե՛ ցատկելու հայտնագործությունը:

Սակայն խոսքով միանգամայն անբացատրելի: Չէի դադարում մտածելուց, որ ինձ պիտի հարցաքննեին, եւ ես բացատրելու բառեր պիտի չգտնեի: Միայն գիտեի, որ գիտեի:

Չորացած մի ճյուղով հինգ տանձ իջեցրի, անշուշտ բազում այլք եւս կային, սակայն հինգ հատը զատեցի, նրանք, որ ամենից շատ էին պատրաստ: Մեկը կերա: Չորսը տասը րոպե ուշացումով դասարան տարա` դրանք որպես ուշացման պատճառ ի ցույց դնելով: Չեմ հիշում, թե ինչ ասացի, բայց հասուն տանձերը ցույց տվեցի:

Դա ակնթարթային անհասկացողություն առաջացրեց, եւ հասկացա, որ ինձ գողի տեղ են դնում, ինչը որ թե շփոթեցուցիչ էր, թե վիրավորական, ասելու ոչինչ չունեի, քանի որ տանձերն ունեի: Նրանք ինքնին փաստ էին եւ արդարացում, ու շլմորել էի, քանի որ օրիորդ Լարքինի համար տանձերը լոկ փաստ էին: Կարծում էի, թե ավելի ողջամիտ պիտի լիներ, քանի որ երկար էր ապրել եւ ուսուցչուհի էր:

Նա խիստ գտնվեց ու շատ բաներ ասաց: Միայն հասկացա, որ զայրացած էր եւ համամիտ էր, թե հարկ էր, որ պատժվեի: Մանրամասները աղոտել են, սակայն հիշում եմ դպրոցի գրասենյակում, ինքս ինձ փոքր-ինչ գող զգալով նստելս, սպասելով մեր տնօրենին` պարոն Փոլարդին:

Տանձերն իր գրասեղանի վրա էին, անշուշտ, լոկ փաստ: Տրտմակերպ էին նրանք, եւ ես սարսեցի:

Այլեւս բան չկար, եւ ուրեմն մի տանձը կերա: Քաղցր էր, ավելի քաղցր, քան նախորդը, որ կերել էի ծառի մոտ: Միջուկը մնաց ափիս մեջ, այնտեղ մոլեգին տրորվելով: Չկարողացա միջուկի համար արվեստալի կիրառում գտնել եւ ահաբեկված սկսեցի մտածել` տանձի միջուկն ո՞ւմ է պետք, այ հիմար եւ այլն: Միջուկը պետք է նետվեր, բայց շուրջբոլորը միայն պատեր ու պատուհաններ էին:

Միջուկն էլ կերա, ափիս մեջ մի քանի կուտ մնաց: Դրանք էլ գրպանս դրի, մտորելով սեփական տանձենիներ աճեցնելու մասին:

Մի տանձը հետեւեց մյուսին, քանի որ երկյուղած էի ու խորշում էի ինքս ինձ գող զգալուց: Հակագեղագիտական փորձարկություն էր, քանի որ բերկրանք չէի զգում:

Պարոն Փոլարդը վերջապես եկավ: Նրա հայտնությունն ասես կործանման գալուստն էր, եւ երբ նա հազաց, կարծես թե ողջ աշխարհը ցնցվեց: Հազաց անթիվ անգամ, բազում անգամ խստամբեր նայեց ինձ, եւ այնուհետեւ ասաց. «Իմացա, որ տանձեր ես գողացել: Ո՞ւր են»:

Կարծեցի, թե տանձ էր ուզում, եւ այդ պատճառով շատ ամաչեցի, որովհետեւ իրեն տալու ոչինչ չունեի, բայց կարծում եմ՝ նա հակառակը հասկացավ, թե ես ամաչում էի գող լինելուս համար:

Հետո իմացա, որ պիտի պատժվեմ, քանի որ նա իմ ամոթից օգուտ էր քաղում:

Տհաճ էր նրան ասել, որ գողացել էի, քանի որ չէի գողացել: Ես տանձերը տեսել էի դեռեւս տանձ չեղած: Տեսել էի ծառի մերկ ճյուղերը: Տեսել էի տերեւներն ու բողբոջները, եւ շարունակել էի տեսնել մինչեւ նրանց պատրաստ լինելը: Հասունները ինձ էին պատկանում:

Читать далее: Հինգ հասուն տանձերը: Վիլյամ Սարոյան Читать далее «Հինգ հասուն տանձերը: Վիլյամ Սարոյան» →

Մարդու օրգանիզմում բջիջներն առաջացնում են հյուսվածքներ, իսկ հյուսվածքներն էլ՝ օրգաններ:
Օրգանը մարմնի այն մասն է, որն ունի որոշակի ձև, տարբերվում է իր յուրահատուկ կառուցվածքով, օրգանիզմում զբաղեցնում է որոշակի տեղ և կատարում է որոշակի ֆունկցիա։ 
Օրգանը կազմված է մի քանի հյուսվածքներից։ Օրգանները կարող են լինել ներքին կամ արտաքին:
Երկու և ավելի օրգանների միասնությունը, որոնք կատարում են համատեղ ընդհանուր գործառույթ անվանում են օրգան համակարգ:

Շնչառական համակարգ
Շնչառական համակարգը կազմված է օդատար ուղիներից և թոքերից: 
Շնչառական համակարգը կազմված է օդատար ուղիներից և թոքերից: Օդատար ուղիներն են` քթի խոռոչը, քթըմպանը, շնչափողը և բրոնխները, իսկ թոքերը գազափոխանակության օրգաններն են։Համակարգի  հիմնական գործառույթը արյան թթվածնով հագեցումն է, ինչպես նաև ածխաթթու գազի ու ջրային գոլորշիների արտազատումը։

Մարսողական համակարգ
Մարսողական  համակարգը կազմված է մարսողական խողովակի օրգաններից և մարսողական գեղձերից:
Այս համակարգը սնունդը փոխակերպում է օրգանիզմի համար հասանելի և հեշտ յուրացվող սննդանյութերի և ապահովում նրանց ներծծումը արյան մեջ, ինչպես նաև ապահովում է սննդի չմարսված, ոչ պիտանի նյութերի հեռացումն օրգանիզմից:

1. Մարդու մարմնի միակ մասը, որտեղ արյուն չի մատակարարվում, աչքի եղջերաթաղանթն է․ այն թթվածին է ստանում անմիջապես օդից։
2. Մարդու ուղեղի նյարդային ազդակը շարժվում է 274 կմ/ժ արագությամբ։
3. Մեր արյունատար անոթների ընդհանուր երկարությունը կազմում է մոտ 100 հազար կմ։
4. Ծարավի զգացողությունն առաջանում է, երբ օրգանիզմը կորցնում է իր քաշի 1%-ի չափ ջուր։ 5%-ի կորուստը կարող է հանգեցնել գլխապտույտի, իսկ 10%-ինը՝ մահվան։
5. Խնձորի և բանանի հոտն օգնում է նիհարելու։
6. Մարդու օրգանիզմում ապրող մանրէների ընդհանուր քաշը կազմում է 2 կգ։
7. Գոյություն ունի շուրջ 100 վիրուս, որոնք հարբուխ են առաջացնում։
8. Ձեռքերի եղունգներն աճում են 4 անգամ ավելի արագ, քան ոտքերինը։
9. Մեր օրգանիզմն ունի շուրջ 2 000 համային ռեցեպտոր։
10. Մեր աչքը ունակ է տարբերելու մոտ 10 միլիոն գունային նրբերանգ։
11. Մարդու սիրտն այնպիսի ճնշմամբ է արյունը մղում օրգանիզմի մյուս հատվածներ, որ այն կարող էր հասնել քառահարկ շենքի բարձրության։
12. Երեխաներն ամենաարագը մեծանում են գարնանը։
13. Երբ մարդը ժպտում է, նա օգտագործում է 17 մկան, մինչդեռ երբ զայրացկոտ տեսք է ընդունում, գործածում է 43-ը։
14. Օդանավով թռիչքի ընթացքում մազերի աճի արագությունը կրկնապատկվում է։
15. Մարդու ողջ կյանքի ընթացքում նրա սիրտը բաբախում է մոտավորապես 3 միլիարդ 300 միլիոն անգամ։
    
    
16. Պատասխանել հարցերին․
17. Ի՞նչ է բջիջը։ Բջիջը օրգանիզմի կառուցվածքի տարրական միավորն է:
    
18. Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում օրգանը։ Օրգանը դա օրգանիզմի մասն է, որն ունի որոշակի ձև, կառուցվածք, տեղադրություն և կատարում է որոշակի գործառույթ: Օրգաններ են ձեռքը, աչքը, սիրտը, երիկամը և այլն:
    
19. Ի՞նչ օրգան- համակարգեր գիտեք, որո՞նք են դրանց գործառույթները։
    Մարդու օրգանիզմում կան հետևյալ օրգանների համակարգերը՝ հենաշարժիչ, մարսողական, սիրտ-անոթային, շնչառական, արտազատական, սեռական, նյարդայն, իմունային, ծածկող և ներզատական:

1) Պարզեք՝ (-3; 1) թվազույգը համակարգի լուծո՞ւմ է.

ա) -3+1-3=-5 սխալ է, -6-3-1=-10 սխալ է,
բ) -3-1+4=0 սխալ է, -9+4+5=3 սխալ է։

2) Բերեք երկու անհայտով երկու առաջին աստիճանի հավասարումների համակարգերի օրինակներ, որոնցում անհայտների գործակիցները

ա) համեմատական են,
8x-4y-3=0

բ) համեմատական չեն:

3x+10y-2=0

3) Համակարգի հավասարումներում անվանեք գործակիցները և ազատ անդամները.

ա) Գործակից-2, 3, ազատանդամ 1, գործակից-3, 2, ազատ անդամ-4
բ) Գրոծակից-(-1,1) ազատ անդամ-0, գործակից-2, ազատ անդամ-6
գ) Գործակից-(-3, -2) ազատ անդամ-7, գործակից-2, ազատ անդամ-5
դ) Գործակից-4, ազատ անդամ-5, գործակից-2, ազատ անդամ-4

4) Ցույց տվեք, որ (1;2) թվազույգը համակարգի լուծում է.

ա) 1+2-3=0 սխալ է, 1-2+1=0 սխալ է
բ) 2,5x-2,5=0, 1/4.2-1/2=0

5) Ցույց տվեք, որ (-2;1) թվազույգը համակարգի լուծում չէ.

ա) -4-1+5=0 սխալ է, -2+1-3=-4 սխալ է։
բ) -4+5-1=0 սխալ է, -6-4=-10 սխալ է։

Լրացուցիչ առաջադրանքներ

6) (-1;4) թվազույգը համակարգի լուծու՞մ է.

ա) -1+4-3=0 -2-4+6=0 ճիշտ է։
բ) -3+20-2=15 -2+12-10=0 սխալ է։
գ) -1-8-5=-14 -6+8+1=3 սխալ է։
դ) -12+12=0 -6+4+2=0 ճիշտ է։

Задание 1

Назовите официальные названия перефразированных высказываний (названий государств или городов) и объясните данные значения։ 
1. Земля Обетованная — Израиль
исторический термин и понятие в иудаизме и христианстве, относящееся к региону, сегодня наиболее тесно связанному с Государством Израиль, на протяжении всей истории, начиная от библейских времён до наших дней. Также может означать:

2. Страна восходящего солнца — Япония

3. Поднебесная — Китай

Поднебе́сная (кит. упр. 天下, палл. тянься) — китайский термин, который использовался для обозначения всего мира, а позднее территории, на которую распространялась власть китайского императора.

4. Страна утренней свежести — Корея

Первый из иероглифов, используемых в этом слове (朝), означает, в числе прочих «утро», второй (鮮) — в частности, «свежий». Именно по этой причине поэтическое название Кореи — «Страна утренней свежести». Это словосочетание до сих пор используется применительно к Корее.

5. Эллада  — Греция, Термин Эллада часто применяется в отношении Древней Греции.

6. Страна правды —Индия, потому что индусы не врут

7. Страна березового ситца —  село Константиново

Задание 2

Перифраза называет понятие или явление другими словами, сохраняя при этом его смысл․ Объясните данные высказывания своими словами:

чёрное золото —нефть
второй хлеб —картофель
король грибов —белый
корабль пустыни —верблю
стальное полотно —гладкое
канцелярская крыса —работник офиса
вечный город —Рим
вечер жизни-старость
хозяин тайги-Это место, где вы попадаете в сибирскую лесную сказку
наши младшие братья-питомцы
царь зверей —Лев
белое золото —серебро
железная леди —прозвище Маргарет Тэтчер
голубая планета —нептун

Задание 3

Перифразируйте данные профессии։

Люди в белых халатах —

Добытчики черного золота —

Покорители горных вершин —

Задание 4

Образные перифразы выполняют в речи эстетическую функцию, их отличает яркая эмоционально-экспрессивная окраска. О каком времени года говорится в данном стихотворении А С Пушкина?
Унылая пора! Очей очарованье!
Приятна мне твоя прощальная краса —
Люблю я пышное природы увяданье,
В багрец и в золото одетые леса,
В их сенях ветра шум и свежее дыханье,
И мглой волнистою покрыты небеса,
И редкий солнца луч, и первые морозы,
И отдаленные седой зимы угрозы.

Перифраза
Перифра́з, также перифра́за (от др.-греч. περίφρασις «описательное выражение; иносказание»: περί «вокруг, около» + φράσις «высказывание») — непрямое, описательное обозначение объекта на основе выделения какого-либо его качества, признака, особенностей, например, «голубая планета» вместо «Земля», «однорукий бандит» вместо «игральный автомат» и т. п.

Многие страны мира,  помимо своего официального географического названия , имеют еще и  поэтическое, выраженное образным описательным оборотом (перифразой) название.  Этот приём позволяет избежать неоправданных повторов в речи, делает её более яркой и выразительной.  

  Так , например, не найдется человека, который бы не знал, что  «Туманный Альбион» поэтичное словосочетание, являющееся вторым названием Англии. Климат в Великобритании влажный и сырой, страна известна своими туманами в силу географического положения. Существует несколько версий происхождения этого названия, а некоторые британские ученые даже утверждают, что это словосочетание никак не связано с густыми английскими туманами.

 Версия первая. Лондонский смог

Некоторые исследователи полагают, что в этом названии подразумевается не густой природный туман, а лондонский смог. Вследствие бурного расцвета британской промышленности, Лондон и другие крупные промышленные города Великобритании были окутаны плотной завесой смога. Англичане называли его «гороховым супом». Дело в том, что промышленные предприятия в те времена работали на угле, и из заводских труб вырывался темный, едкий дым.

К середине ХХ века воздух в крупных промышленных центрах стал совсем загрязнен – к дыму из печных труб прибавились автомобильные выхлопы. В конце концов, англичане не выдержали, и в 1956 году парламент принял закон, который запрещал жечь уголь на предприятиях крупных городов. Только после этого Лондон и другие города Великобритании смогли распрощаться с густым промышленным смогом. Воздух в них стал чище.

  Версия вторая. Дуврские скалы

Древние римляне, подплывая к Англии, прежде всего видели огромные белые скалы Дувра. Отсюда появилось название Англии – Albus, что в переводе с латыни означает «белый». Эти скалы похожи на огромные айсберги, их можно заметить с самого дальнего расстояния.

Замок Дувр, который был построен 2000 лет назад, расположен на вершине одной из таких белоснежных скал. Его тоже видят моряки, подплывающие к Англии. Замок построили, как оборонительное сооружение, ведь англичанам приходилось отстаивать свою независимость с оружием в руках, отражая постоянные нашествия с европейского континента. Поэтому замок Дувр, который находится на берегу пролива между Францией и Великобританией, называют еще «ключом к Англии».

Версия третья. Английские туманы

«Альбион» — слово кельтского происхождения. Это название Англии было известно еще древним грекам. Так называет эту страну древнегреческий ученый Птолемей в своих трудах. Ну а прилагательное «туманный» связано с густым морским туманом, который часто окутывает низменности острова Британия и города Англии.

Печально известен туман, который спустился на Лондон с 3 по 7 декабря 1962 года. В те дни 137 человек погибли и больше 1000 попали в больницу. В Лондоне не ходили 5 000 двухэтажных красных автобусов — их сняли с маршрутов после того, как два автобуса столкнулись и 13 человек пострадали. Автомобили двигались в тумане вслепую и несколько десятков человек попали под колеса. Когда туман рассеялся, лондонцы испытали огромное облегчение.

1. Գրի՛ր բառեր, որոնց մեջ է հնչյունն արտահայտվի է տառով`

 ա) բառասկզբում,
էկրան,էմմա,էլեկտրոնիկ

 բ) բառամիջում,
էջ,էջանշան,էներգիա

 գ) բառավերջում:
երբևէ,մանրէ,անէ

2.Գրի՛ր բառեր, որոնց մեջ է հնչյունն արտահայտվի ե տառով`

ա) բառասկզբում,
եմ, ես, ենք, եք, են, մենք

բ) բառամիջում,
մենք,եմ,եք

գ) բառավերջում:
միջորեմ,ասեմ,գրեմ

3․ Գրի՛ր տասը այնպիսի բառեր, որոնց մեջ հնչյունների և տառերի քանակները չհամապատասխանեն:

Օրինակ՝ ողորկ — 5տառ, 6հնչյուն
արև-3տառ,  4հնչյուն
որդի-4տառ, 5հնչյուն
հետզհետե-8տառ, 9հնչյուն
տերև-4 տառ 5հնչյուն
անձրևանոց-9տառ, 10հնչյուն
Երևան-5տառ 6հնչյուն
ոզնի-4 տառ, 5հնչյուն
Վիկտորիա-8տառ, 9հնչյուն
որյակալ-7տառ, 8հնչյուն
զկեռ-4տառ, 5հնչյուն

4․ Գրի՛ր տասը այնպիսի բառեր,որոնց գրությունն ու արտասանությունը տարբերվեն:

 Օրինակ՝ ռադիո, եղբայր
Կարդալ, աղբ,արձան, առաջին, որդի, թագավոր,կրիա,ճրագ, բրդել,դարբնոց:

5․ Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերը և ուղղի՛ր:

Ա. Երփներանգ, արփի, փրփրել, փափուկ, սրփազան-սրբազան, ճամփորդ, համփերություն-համբերություն, դափնի, շամփուր:
Բ. Կարթ,խորթ, զվարթ, պարթև, նյարթ-նյարդ, թարթել,երթվել-երդվել, փարթամ:

6․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

«Օդային ամրոց» արտահայտությունը նշանակում է անպտուղ երևակայություն, իզուր երազանք, անիրագործելի պլաններ: Այդ արտահայտությունը վերագրում են քրիստոնեական քարոզի. Ավգուստիանոսին, որն իր աշխատություններից մեկում խոսում է օդային շինարարության մասին: Հետագայում մարդիկ այդ արտահայտությունը գործածում են ձևափոխված` «Օդային ամրոց» ձևով:

7.Տրված բառերը գրի՛ր տեքստում հանդիպող հոմանիշների փոխարեն: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատ՛իր:

 Տարի, ծածկոց, ձգողություն, բացատրություն տալ, մասին, լինել,հողագունդ, հայտնի դառնալ, ազդեցություն:

1687 թվականին Իսահակ Նյուտոնը բացատրել Է Երկրագնդի ջրային թաղանթի վրա երկնային մարմինների ներգործության պատճառը: Դա տեղի Է ունեցել այն նույն թվականին, երբ հրապարակվել էր տիեզերական ձգողականության վերաբերյալ օրենքը:

1687 տարի Իսահակ Նյուտոնը բացատրություն է տվել հողագնդի ջրային թաղանթի վրա երկնային մարմինների ազդեցության պատճառը: Դա եղել է այն նույն տարուն, երբ հայտնի է դառել տիեզերական ձգողության մասին օրենքը:

8.Տրված բառերի բոլոր հոմանիշեերը գրի՛ր ըստ իմաստների սաստկության:

Օրինակ` կռվել — վիճել, գժտվել, ընդհարվել, իրար ուտել, պատերազմել:

Քամի-Հողմ, սյուք, պտուտահողմ։
ձայն-Հնչյուն, գոչյուն, ծպտուն։
վախ- ահ, երկյուղ, սարսափ, զարհուրանք, սոսկում։
գեղեցիկ-սիրուն, չքնախ, չինաշխարիկ, գողտրիկ։
տգեղ-գեշ
շատ-թյուր, լիքը, բազմաքանակ, բյուրավոր, մեծաթիվ, մեծաքանակ։
ցանկություն-Բաղձանք, փափագ, տենչ, տենչանք։
ծիծաղել-Խնդալ, ժպտալ, հռհռալ, կարկաչել։

9․ .Տեքստում կետերի  փոխարեն համապատասխանաբար տեդադրի՛ր տրված հականիշները:

Ամուր — առաձգական, հիշել — մոռանալ, խոշոր — փոքր, արտասովոր — սովորական, լուրջ — թեթևամիտ, ոչ միայն – այլ նաև, տարիքով — երեխա, բռնել — նետել:

Մարդիկ հիշում են խոշոր հայտնագործությունների, աշխարհի մասին պատկերացումները փոխող ճանապարհորդությունների մասին, դրանք փոխանցում են սերունդից սերունդ և երբեմն արտասովոր են թեթևամիտ թվացող սովորական բաների մասին: Գիտե՞ք, օրինակ, որ Կոլումբոսը ոչ միայն Ամերիկան է հայտնագործել, այլ նաև ռետինե գնդակը:
Երբ իսպանացիները ցամաք ելան Հաիթիում, տեսան, որ կղզու բնակիչներն տարիքով մի գործով են զբաղված: Նրանք սովորական ու կենտրոնացած իրար էին բռնում ու նետում ինչ-որ շագանակագույն գնդեր: Իսկ այդ գնդերը, կենդանի երեխա արարածների նման ցատկոտում էին քարե  սալիկի վրա: Հաիթցիների գնդակախաղը հիմա հազիվ թե զարմացնի մեզ: Թերևս միայն հարցնենք, թե լուրջ մարդիկ ինչո՞ւ էին թեթևամիտ զբաղմունքով տարվել: Իսկ Կոլումբոսի խիզախ նավաստիները շշմած էին մնացել: Չէ՞ որ նրանք երբեք չէին տեսել սովորական կլոր առարկա, որն առաձգական սալարկին դիպչելով ետ է թռչու մ:

Версия вторая. Дуврские скалы

Древние римляне, подплывая к Англии, прежде всего видели огромные белые скалы Дувра. Отсюда появилось название Англии – Albus, что в переводе с латыни означает «белый». Эти скалы похожи на огромные айсберги, их можно заметить с самого дальнего расстояния.

Замок Дувр, который был построен 2000 лет назад, расположен на вершине одной из таких белоснежных скал. Его тоже видят моряки, подплывающие к Англии. Замок построили, как оборонительное сооружение, ведь англичанам приходилось отстаивать свою независимость с оружием в руках, отражая постоянные нашествия с европейского континента. Поэтому замок Дувр, который находится на берегу пролива между Францией и Великобританией, называют еще «ключом к Англии».

Версия третья. Английские туманы

«Альбион» — слово кельтского происхождения. Это название Англии было известно еще древним грекам. Так называет эту страну древнегреческий ученый Птолемей в своих трудах. Ну а прилагательное «туманный» связано с густым морским туманом, который часто окутывает низменности острова Британия и города Англии.

Печально известен туман, который спустился на Лондон с 3 по 7 декабря 1962 года. В те дни 137 человек погибли и больше 1000 попали в больницу. В Лондоне не ходили 5 000 двухэтажных красных автобусов — их сняли с маршрутов после того, как два автобуса столкнулись и 13 человек пострадали. Автомобили двигались в тумане вслепую и несколько десятков человек попали под колеса. Когда туман рассеялся, лондонцы испытали огромное облегчение.