Հովհաննես Թումանյան՝ Նվարդ Թումանյանի հուշերից

youtube.com/shorts/BAtgFtrERCg

Աստղաբաշխության վերաբերյալ գրքեր էր գնել և միշտ կարդում էր։ Հանքաքարերի կոլեկցիա էր գնել, ալբոմներ և ուսումնասիրում էր քարերի զանազան տեսակները։
Շատ էր ուզում, որ իր որդիներից որևէ մեկը երկրաբան դառնա։ Իր մեծ տղային, որը բնագիտությամբ էր պարապում, խորհուրդ էր տալիս որպես մասնագիտություն ընտրի երկրաբանությունը։
«Լոռին մեծ ապագա ունի, — ասում էր նա, — Հանքերով հարուստ երկիր է․ երկրաբանություն սովորի, որ մեր երկրում բան ստեղծես, օգուտ տաս, թե չէ օտարներն են օգտվում, ա՛յ, ֆրանսիացիք Ալավերդու պղնձահանքի տերն են դարձել․․․»։

Ցերեկները, երբ հոգնած տուն էր գալիս, ճաշից հետո ուզում էր մի քիչ հանգստանալ։ Իր սենյակ գնալիս ասում էր «Հիշեցեք էս ինչ մարդը, էս ինչ գործով գալու է մոտս․․․»։ Ասում էր ու իր սենյակում փակվում հանգստանալու, բայց, չանցած կես ժամ, վեր էր կենում և սպասում հերթական այցելուին։

Ինքնաստուգում

1)Տվե՛ք ջրածին քիմիական տարրի բնութագիրը` ըստ տևյալ պլանի.

ա) քիմիական նշանը, H

բ) հարաբերական ատոմային զանգվածը, 1,00794(7)

գ) դիրքը պարբերական համակարգում, 1 պարբերություն, I-ին խումբ

2)Բնութագրե՛ք ջրածին պարզ նյութը` ըստ հետևյալ պլանի

ա) քիմիական բանաձևը, H2

թ) մոլեկուլի կառուցվածքը, H+H

գ) հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը, 2,016

դ) մոլային զանգվածը: 1,00811գ/մոլ

3)Տիեզերքում ու Երկրագնդի մթնոլորտի վերին րում ո՞ր քիմիական տարրն է ամենատարածվա տրե՛ք ճիշտ պատասխանը

ա) թթվածին,

բ) ազոտ,

գ) ջրածին,

դ) հելիում:

4)Հաշվե՛ք տրված զանգվածներով ջրածին նյութի քանակը (մոլ).

ա)1 գ—1/2=0,5գ/մոլ

բ)4 գ—4/2=2գ/մոլ

q) 10 գ—10/2=5գ/մոլ

Պատ.`ա) 0,5 մոլ H2

բ) 2 մոլ H2

գ) 5 մոլ H2

5)Հաշվե՛ք ջրածին տարրի զանգվածային բաժինը (%) մեթանի CH4 մոլեկուլում
1

Պատ.՝ 25% H:

6)Հաշվե՛ք ջրածնի ատոմների թիվն 9 գ ջրում:

Պատ.՝ 6, 2 • 10{23}

7)Գրել ռեակցիաների տեսակները

ա) H2 +CL2= 2HCl ? Միացման

բ)Fe+ 2HCl= Fe Cl2 + H2 ? Տեղակալման

Գ) 2H2O=2H2+O2 ? Քայքայման