Выйти из комнаты, из-за болезни, узнать от друга, присесть к столу, по-над лесом, по реке, взяться за дело, инспектор из министерства, невнимательный к людям, скупой на слова, из-под стола, путь к заводу, лекарства от гриппа, добрый по натуре, рассеянный до крайности, полезный для практики, мечтать о счастье, поставьте на шкаф, бродить по городу; подумать перед тем, как отвечать; смахнуть пыль с плеча, ждать до утра, признаться при всех, думать обо мне, подо льдом, с нами, через реку, по лугу, за Днепром, у калитки, по-за тыном огород, со стола, безо всяких усилий.
Упражнение 2.
Раскройте скобки, поставив заключенные в них слова в нужном падеже.
Поступить наперекор (желание) друзей, идти навстречу (ветер), действовать согласно (закон), вопреки (предсказание), благодаря (прочные знания), добиться успеха благодаря (серьезное отношение) к делу, по (сколько) книг вы получили, нам дали (несколько) тетрадей, выдали по (десять) рублей, по (приезд) в город устроился в гостинице, тосковал по (родное село), грустил по (вы), сделать доклад по (возвращение), приехать на стройку по (окончание) вуза, вопреки (совет) друзей, тужить по (он), действовать согласно (предписание), скучать по (сын).
Поступить наперекор (желание-желаниям) друзей, идти навстречу (ветер-ветру), действовать согласно (закон-закону), вопреки (предсказание-предсказанию), благодаря (прочные знания-прочным знаниям), добиться успеха благодаря (серьезное отношение-серьёзному отношению) к делу, по (сколько) книг вы получили, нам дали (несколько) тетрадей, выдали по (десять) рублей, по (приезд-приезду) в город устроился в гостинице, тосковал по (родное село-родному селу), грустил по (вы-вам), сделать доклад по (возвращение-возвращению), приехать на стройку по (окончание-окончании) вуза, вопреки (совет-совету) друзей, тужить по (он-нему), действовать согласно (предписание-предписанию), скучать по (сын-сыну).
1) (В) течени… дня, (в) продолжени… речи, (на) счет меня не беспокойся, (в) продолжени… романа, (в) следстви… болезни, (в) завершени… работы состоялось собрание; (в) следстви…, которое вел опытный работник…; (в) течени… болезни наметились улучшения; (в) отличи… от Онегина…, (в) заключени… врача, (в) заключени… юриста; недостатки выявились (в) завершени… отчета; он пробыл (в) заключени… три года, (во)избежан… пожара, (в)отношен… доклада; все дело (в)отлич… между героями, (в)роде птицы, (в)место веселья, (на)встречу волнам.
1) (В) течении дня, (в) продолжение речи, (на) счет меня не беспокойся, (в) продолжении романа, (в) следствии болезни, (в) завершении работы состоялось собрание; (в) следствии, которое вел опытный работник…; (в) течении болезни наметились улучшения; (в) отличии от Онегина…, (в) заключении врача, (в) заключении юриста; недостатки выявились (в) завершении отчета; он пробыл (в) заключение три года, (во)избежание пожара, (в)отношение доклада; все дело (в)отличии между героями, (в)роде птицы, (в)место веселья, (на)встречу волнам.
2) (В)виду длительной засухи мы часто поливали огород водой из соседнего озерка. (В)следстви… по этому делу было много погрешностей. (В)заключени… доклада были приведены убедительные цифры. (Не)смотря на поздний час, спать никто не ложился. В те страшные времена (в)заключени… находилось много прекрасных и умных людей из русской интеллигенции. Парашютист прыгнул, (не)смотря вниз. Охотники стали на поляне (на)против густых зарослей леса. (В)заключени… акта ревизии давалась оценка работы казначея. Имей (в)виду: я могу обидеться. (В)следстви… ремонта клуб был закрыт.
2) (В)виду длительной засухи мы часто поливали огород водой из соседнего озерка. (В)следстви… по этому делу было много погрешностей. (В)заключени… доклада были приведены убедительные цифры. (Не)смотря на поздний час, спать никто не ложился. В те страшные времена (в)заключени… находилось много прекрасных и умных людей из русской интеллигенции. Парашютист прыгнул, (не)смотря вниз. Охотники стали на поляне (на)против густых зарослей леса. (В)заключени… акта ревизии давалась оценка работы казначея. Имей (в)виду: я могу обидеться. (В)следстви… ремонта клуб был закрыт.
Упражнение 4.
Перепишите, раскрывая скобки и вставляя пропущенные буквы. Объясните правописание предлогов.
(В)следстви… сильного снегопада, делать (на)перекор желанию, (по)прибыти… на место, узнать (на)счет подписки, перевести деньги (на)счет фирмы, (в)следстви… по делу, (в)виду приближения осени, иметь (в)виду, (в)связи с собранием, (в)силу аттестации, иметь (в)виду ряд обстоятельств, (в)продолжени… романа известного автора, (в)продолжени… утра, идти, (не)смотря по сторонам, (не)смотря на обстоятельства, (в)место благодарности, (в)течени… пяти лет, (в)течени… бурной реки, (в)виду недостатка времени, узнать (в)последстви…, (не)что (в)роде шара, отсутствовать на занятиях (в)течени… недели, наблюдать изменения (в)течени… реки, отсутствовать (в)продолжени… месяца, читать о судьбе героя (в)продолжени… романа, отменить экскурсию (в)следстви… дождя, (в)последстви… вернется в город, договориться (на)счет транспорта, (в)виду нелетной погоды, непредвиденные обстоятельства нужно иметь (в)виду, (в)связи с изменением расписания, письма (в)роде дневника, (в)соответстви… с государственным образцовым стандартом, (не)взирая на преграды.
Քարտեզի վրա նշել Թուրքիայի հարևան պետությունները , ափերը ողողող ջրային ավազանները։
Բնութագրեք Թուրքիայի աշխարհագրական դիրքը: Թուրքիայի տարածքը գտնվում է համ Եվրոպայում, համ Ասիայում։ Բայց քանի որ ավելի մեծ մասը գտնվում է Ասիայում, այն համարվում է Հվ-Արմ Ասիայի պետություն։ Թուրքիայի ափերը ողողում են Միջերկրական և Սև ծովերը։
Ի՞նչ դեր ունի Թուրքիան Հվ-արմ․ Ասիայում: Թուրքիան մեծ դեր ունի հվ-արմ Ասիայում, որովհետև Թուրքիայում զարգացած է սպասարկման ոլորտը և գյուղատնտեսությունը։ Թուրքիան ունի բազմաթիվ ռեսուրսներ, այդ պատճառով էլ օգուտ է տալիս մյուս երկրներին։ Թուրքիան արտահանում է ածուխ, մետաղներ, սնունդ և այլ բաներ։ Թուրքիայում նաև զարգացած են բարձր տեխնոլոգիաները և մեքենայաշինությունը։ Շատ ճանապարհներ անցնում են Թուրքիայում։
Որո՞նք են Թուրքիայի տնտեսության զարգացման նախադրյալները: Թուրքիայի զարգացման նախադրյալներն են՝ կլիմայական պայմանները, ռեսուրսները, տարածքը, զբոսաշրջիկները։ Թուրքիայի տարբեր շրջաններում կան տարբեր կլիմայական պայմաններ, բայց դա օգուտ է բուսաբուծությանը և գյուղատնտեսությանը։ Թուրքիան հարուստ է ածխով, գետերով, անտառներով, մետաղներով, սնունդով և կենդանիներով։
5.Ո՞վ է թուրքերենի այբուբենի հեղինակը։
Հակոբ Մարտայանը
6.Թվարկել Հարավարևմտյան Ասիայի պետությունները մայրաքաղաքներով։
Նրանք էլ քեզ նման մարդիկ էին-պարզ ընդարձակ նախադասություն։ Այդպես՝ քեզ նման երազներ էին երազում, մեծ-մեծ հույսեր էին փայփայում…-բարդ նախադասություն։ Գալիս էին ոգևորված իրանց հույսերով ու ցնորքներով և մեկ-մեկ կորցնում ճանապարհին-բարդ նախադասություն։ Ոմանք շուտ էին վհատում ու բեկվում, ոմանք ավելի հանդուգն ու համառ գալիս էին, մինչև մի տեղ ընկնում էին ուժասպառ ու…-բարդ նախադասություն։ Օ՜, շատ եմ ծիծաղել նրանց վրա-պարզ համառոտ նախադասություն։
Ինչքա՜ն ծիծաղեցին էն գիշեր․․․-պարզ ընդարձակ նախադասություն
Ամենքը գաղթականներ էին-պարզ համառոտ նախադասություն։ Նոր էին Թիֆլիս հասել-պարզ ընդարձակ նախադասություն։ Զանոն էլ նրանց հետ էր-պարզ ընդարձակ նախադասություն։ Իր հոր փեշիցը բռնած նա անց էր կացել ձյունոտ սարերով, ամայի, ցուրտ դաշտերով, երկա՜ր-երկա՜ր ճանապարհ-պարզ ընդարձակ նախադասություն։
Նա չէր հասկանում, թե ինչու պատահեց էն ամենը, ինչ որ ինքը տեսավ-բարդ նախադասություն․ էն հրացանների ճայթյունը, էն աղաղակը, էն ծուխն ու կրակը, էն փախուստը, որ փախչում էին ամենքը, ամենքը․․․-պարզ ընդարձակ նախադասություն Եվ չէր հասկանում, թե ինչպես եղավ, որ իր մայրիկը կորավ էն ժամանակ-բարդ նախադասություն։
2. Նախադասություններն ընդարձակի՛ր:
Փորձենք, սովորել դասը: Աղջիկները կպատմեն այդ մասին այսօր: Մեծերը կլսեն նրա մասին: Կընտրեք նրան: Ճամփորդը վերադարձավ ճամփորդույունից:
3. Նախադասությունը գրի՛ր առանց այն բառերի կամ բառակապակցությունների, որոնք պատասխանում են փակագծում տրված հարցին:
Մի հարուստ մարդ իր փոքրիկ խանութում արդար մեղր էր ծախում: (ինչպիսի՞, ո՞ր) Մի մարդ իր խանութում մեղր էր ծախում։
Փաեթում բամբուկե փորագրված գավազան էր, փոքրիկ, ասեղնագործ թասակ և սև ու դեղին թիկնոց, որի լայն օձիքի վրա ապշեցուցիչ գեղեցիկ նախշեր էին գործված: (ինչպիսի՞, ո՞ր) Փաթեթում գավազան էր, թասակ և թիկնոց, որի օձիքի վրա նախշեր էին գործված:
Մեզնից ոչ հեռու կանգնած մատղաշ ծառը կորացել էր, իսկ նրա կատարից հաստ օղակով կախված լիանայի վրա մի թռչուն էր թառել: (որտե՞ղ) Մեզնից կանգնած մատղաշ ծառը կորացել էր, իսկ նրա կատարից հաստ օղակով կախված մի թռչուն էր թառել:
Մի րոպե լիանայի վրա նստած մնալուց հետո թռչունը ցած թռավ ու առաջ շարժվեց տարօրինակ, մեծ ցատկերով, անհետացավ քարերի մեջ: (ե՞րբ, որտե՞ղ) Նստած մնալուց հետո թռչունը թռավ ու շարժվեց տարօրինակ, մեծ ցատկերով, անհետացավ։
Այդ ընթացքում ծառի գագաթը բարձրացած որսորդը երկար պարաններով երկու մեծ պարկ իջեցրեց, որոնց մեջ չղջիկներն էին: (ե՞րբ. որտե՞ղ) Որսորդը երկար պարաններով երկու մեծ պարկ իջեցրեց, որոնց մեջ չղջիկներն էին:
Առավոտ ծեգին հավաքեցինք մեր հանդերձանքը և ճամփա ընկանք: (ե՞րբ, ի՞նչը) Հավաքվեցինք և ճամփա ընկանք:
4. Նախադասության րնդգծված բառերը հանի՛ր: Ի՞նչ է փոխվում (նախադասության արտահայտած միտք, ինչ-որ տեղեկություն, բառերի դասավորություն, այլ բառեր և այլն): Ի՞նչ կանվանես ընդգծված բառերը:
Դավի՛թ, շախմատի առաջին գիրքը տասնհինգերորդ դարում է գրվել՝ Իսպանիայի թագաժառանգի համար: Շախմատի առաջին գիրքը տասնհինգերորդ դարում է գրվել՝ Իսպանիայի թագաժառանգի համար-պարզ ընդարձակ նախադասություն։
Այդ օրվանից մինչև այսօր, երեխանե՛ր, շախմատի բազմաթիվ գրքեր են հրատարակվել (ավելի քան հիսուն հազար անուն): Այդ օրվանից մինչև այսօր, շախմատի բազմաթիվ գրքեր են հրատարակվել (ավելի քան հիսուն հազար անուն)-պարզ ընդարձակ նախադասություն:
Դու ամեն ինչ գիտե՞ս ֆուտբոլի մասին, ֆուտբոլի՛ստ: Դու ամեն ինչ գիտե՞ս ֆուտբոլի մասին-պարզ ընդարձակ նախադասություն։
Ֆուտբոլիստների շապիկների վրա, Վահե՛, 1937 թվականին են առաջին անգամ համարներ գրել: Ֆուտբոլիսների շապիկների վրա, 1937 թվականին են առաջին անգամ համարներ գրել-պարզ ընդարձակ նախադասություն:
Ֆուտբոլիստներին պե՞տք են այդ համարները, Սամվե՛լ: Ֆուտբոլիսներին պե՞տք են այդ համարները-պարզ ընդարձակ նախադասություն։
Համարները, փոքրի՛կ, գրում են, որ հանդիսատեսներն ավելի լավ կողմնորոշվեն: Համարները, գրում են, որ հանդիսատեսներն ավելի լավ կողմնորոշվեն-պարզ ընդարձակ նախադասություն։
5. Նախադասության ընդգծված բառերն ի՞նչ են ցույց տալիս: Նախադասությունների կետադրությանն ուշադրություն դարձրո՛ւ և փորձի՛ր բացատրել:
Եղիշե՛, այդ նամակն ինձ կտա՞ս կարդալու: Հասմի՛կ, այս երկտողից.բացի ուրիշ բան չի՞ գրել: Պետք է արտասանե՞ս, Նվա՛րդ: Ո՞ւմ ես փնտրում այդպես, Արսե՛ն: Գնանք, Խորե՛ն, քեզ ծանոթացնեմ Չարենցի հետ: Բանաստեղծությունդ, սիրելի՛ս, անհաջող է ստացվել: Ընդծգված բոլոր բառերը ցույս են տալիս ենթական: Բոլոր նախադասություններում հարցականներ կան,որը նշանակում է,որ նախադասությունը դա հարցական է։
6. Ընդգծված բառերը կոչականներ են: Այդ անունը բացատրի՛ր:
7. Կետերի փոխարեն կոչականներ գրի՛ր:
…, դինոզավրերն ինչո՞ւ են ոչնչացել: Հայրի՛կ, դինոզավրերն ինչո՞ւ են ոչնչացել։ …, դու քայլող մեքենա տեսե՞լ ես: Մայրի՛կ, դու քայլող մեքենա տեսե՞լ ես։ Նա իսկապե՞ս իր բնակարանը գազանանոցի է վերածել, …: Նա իսկապե՞ս իր բնակարանը գազանանոցի է վերածել, տղա՛ս։ Մարդն ինչքա՞ն ժամանակ կարող է դիմանալ առանց խմելու, …: Մարդն ինչքա՞ն ժամանակ կարող է դիմանալ առանց խմելու, պապի՛կ։ Գիտե՞ս, …, ռոբոտներին էլ է օդ պետք: Գիտե՞ս, աղջի՛կս, ռոբոտներին էլ է օդ պետք։ Ի՜նչ ասես չես մտածի, … հիմա էլ որոշել ես նոր տեսակի ծաղի՞կ աճեցնել: Ի՜նչ ասես չես մտածի, տատի՛կ հիմա էլ որոշել ես նոր տեսակի ծաղի՞կ աճեցնել։
8. Ա և Բ խմբերի նախադասություններում ընդգծված կոչականները համեմատի՛ր և տարբերությունների մասին գրի՛ր:
Ա. Եղբա՛յր, էսպես էլ բա՞ն կլինի: Բ. Ա՛յեղբայր, էսպես էլ բա՞ն կլինի: Ա. Եվ դու խուսափո՞ւմ ես հարցի պատասխանը փնտրելուց, փիլիսոփա՛: Բ. Եվ դու խուսափո՞ւմ ես հարցի պատասխանը փնտրելուց, իմսատո՛ւնփիլիսոփա: Ա. Լավ կլիներ, չէ՞, որ փչովի մեքենա ունենայինք, գյուտարա՛ր, ավտոտնակ էլ պետք չէր լինի: Բ. Լավ կլիներ, չէ՞, որ փչովի մեքենա ունենայինք, պարո՛նգյուտարար, ավտոտնակ էլ պետք չէր լինի:
Էլեն Շահվերդյան 