Առաջնորդություն

Երբ ինչ որ մեկը, մի խմբի գլխավորն է, առաջնորդում է բոլորին, ասում է թե ով ինչ անի։ Ազդում է խմբի անդամների վրա։ Առաջնորդություն (լիդերություն), որևէ մի խմբում առաջնորդելու մղում, մարդկանց խմբի մոտիվացման արվեստ է, որպեսզի հասնեն հիմնական նպատակներին։ Կոլեկտիվի սոցիալ-հոգեբանական կառուցվածքը հանգում է փոքր խմբերում առաջնորդի հանդես գալուն։ Առաջնորդումը բնական սոցիալ-հոգեբանական գործընթաց է, այն անձի կարողությունն է՝ անհատների կամ նրանց խմբի վարքի վրա ազդելու՝ հանուն կազմակերպության նպատակների իրականացման։ Առաջնորդումը համատեղ աշխատանքի ամբողջականացման, կազմակերպության անդամների ներուժի բազմապատկան հզոր մեխանիզմ է։ Այդ գործընթացների հիմքում ընկած է այլ մարդկանց իրենց կողմը քաշելու, նրանց մեջ հիացմունք ու սեր առաջացնելու առաջնորդների կարողությունը։ Առաջնորդումը խմբում ձևավորվում է հուզական, գործնական և տեղեկատվական բաղադրիչների հիման վրա։

Նյութի երեք վիճակ

Նյութի երեք վիճակ (Տարբերակ 1)

I.Պինդ մարմիններում մոլեկուլները դասավորված են իրարից մեծ հեռավորությունների վրա (մոլեկուլների չափերի հետ համեմատած) և շարժվում են անկանոն։

II.Հեղուկներին պատկանում են այս հատկությունները՝ ունեն որոշակի ծավալ, հեշտությամբ են սեղմվում։

III.Եթե գազը 1լ տարողությամբ անոթից պոմպով դուս քաշենք և լցնենք 2լ տարողությամբ անոթի մեջ, գազի ծավալը կմեծանա երկու անգամ։

IV.Պինդ մարմնի մոլեկուլները դասավորված են շատ մեծ հեռավորությունների վրա (իրենց չափերի հետ համեմատած). փոխազդեցության ուժը նրանց միջև թույլ է, շարժումը՝ քաոսային։

V. Պողպատը կարող է գտնվել միայն պինդ վիճակում։

Նյութի երեք վիճակ (Տարբերակ 2)
I.Հեղուկներում մոլեկուլները դասավորված են իրարից մեծ հեռավությունների վրա (համեմատած մոլեկուլի չափերի հետ) և շարժվում են անկանոն։

II.Գազերին պատկանում են այս հատկությունները՝ ունեն բյուրեղային կառուցվածք, հեշտ են սեղմվում, չունեն սեթական ձև։

III.100սմ3 ծավալով ջուրը, երբ լցնեն 200սմ3 տարողություն ունեցող բաժակի մեջ, ջրի ծավալը չի փոխվի։

IV. Մոլեկուլները կիպ դասավորված եմ,ուժեղ ձգում են իրար և յուրաքանչյուր մոլեկուլ տատանվում է որոշակի դիրքի շուրջ։ Այդպիսի մարմին չկա։

V.Ջուրը կարող է գտնվել պինդ, հեղուկ և գազային վիճակներում։

Նյութի երեք վիճակ (Տարբերակ 3)
I. Գազի մոլեկուլները դասավորված են իրարից մեծ հեռավորությունների վրա (համեմատած մոլեկուլի չափերի հետ) և շարժվում են անկանոն։

II.Պինդ մարմիններին պատկանում են այս հատկությունները՝ դժվար են փոխում ձևը, պահպանում են իրենց ձևը, դժվար են սեղմվում։

III.Գազի ծավալը կփոքրանա 2 անգամ, եթե այն պոմպով 20լ տարողությամբ բալոնից և լցնենք 40լ տարողությամբ բալոնի մեջ։

IV.Մոլեկուլները դասավորված են մեծ հեռավորությունների վրա, ուժեղ ձգում են միմյանց և տատանվում են որոշակի դիրքերի շուրջը։ Այդպիսի նյու գոյություն չունի։

V.Սնդիկը կարող է գտնվել միայն գազային վիճակում։

Նյութի երեք վիճակ (Տարբերակ 4)
I.Հեղուկների ու գազերի մոլեկուլները շարժվում են անկանոն։

II.Պինդ մարմիններին պատկանում են այս հատկությունները՝ ունեն որոշակի ծավալ, քիչ են սեղմվում:

III.0,5լ ծավալով ջուրը, երբ լցնենք 1լ տարողությամբ անոթի մեջ, ջրի ծավալը չի փոխվում։

IV.Գազի մոլեկուլները դասավորված են այնպես,որ նրանց միջև եղած հեռավորությունները փոքր են մոլեկուլի չափերից։ Նրանց ուժեղ ձգում են միմիյանց և տեղափոխվում են մի տեղից մյուսը։

V.Թթվածինը կարող է գտնվել միայն գազային վիճակում։

Նախնական տեղեկություններ նյութի կառուցվածքի մասին

Նախնական տեղեկություններ նյութի կառուցվածքի մասին (Տարբերակ 1)
I. Բուսական յուղի կաթիլը չի կարող անսահմանափակ տարածվել ջրի մակերևույթին։ Կաթիլը կտարածվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ շերտի հաստությունը չի հավասարվել յուղի ամենափոքր մասնիկների չափերին։

II.Ատոմներ կոչվում են, փոքրագույնն մասնիկները, որոնցից կազմված են տարբեր նյութերը։

III.Մոլեկուլ կոչվում են, նյութի փոքրագույն մասնիկների բաղկացուցիչ մասերը։

IV.Դիֆուզիան տեղի է ունենում պինդ մարմինններում, հեղուկներում, գազերում։

V. Թթու դնելիս թարմ վարունգների վրա տաք աղաջուր են լցնում և տաք ջրում ավելի արագ է ընթանում դիֆուզիան, քանի որ մոլեկուլնորի շարժման արագությունըմեծանում է, և դիֆուզիան արագ է կատարվում։

VI. Նյութի մոլեկուլների միջև գոյություն ունի փոխադարձ ձգողություն և վանողություն։

Նախնական տեղեկություններ նյութի կառուցվածքի մասին (Տարբերակ 2)
I. Նույն նյութի մոլեկուլները իրարից չեն տարբերում։

II.Տարբեր նյութերի մոլեկուլները տարբերվում են իրարից։

III.Դիֆուզիան նյութերի ինքնուրույն (առանց արտաքին ազդեցությունների) միմյանց խառնվելն է։

IV.Բոլոր նյութերի մոլեկուլները անընդհատ շարժվում են։

V.Քրոմը, երբ թափանցում է պողպատի վերին շերտի մեջ, տեղի է ունենում դիֆուզիա։

VI.Պողպատե դետալները և քրոմի փոշին տաքացնում են նրա համար, որպեսզի մեծանաներկու նյութերի մոլեկուլների շարժման արագությունները, և դիֆուզիան արագ ընթանա։

Նախնական տեղեկություններ նյութի կառուցվածքի մասին (Տարբերակ 3)
I. Մետաղներ, հեղուկների և օդի տաքացման դեպքում նրանց ծավալը մեծանում է։

II.Նյութերը կազմված են առանձին մասնիկներից։

III.Նյութերի տաքացման դեպքում մասնիկների միջև արանքները, մեծանում են

IV.Ինչքան ջերմաստիճանը բարձր է, այնքան դիֆուզիան արագ է ընթանում։

V.Տաք ջրում մոլեկուլների շարժման արագությունն ավելի մեծ է, քանի սառը ջրում։

VI.Մոլեկուլների միջև կան ազատ տարածություններ և նրանք կիպ չեն կպչում իրար, դրա պատճառը այն է, որ իրար շատ մոտենալու դեպքում միմյանց վանում են։

Նախնական տեղեկություններ նյութի կառուցվածքի մասին (Տարբերակ 4)
I.Ապակե սրվակի մեջ լցնում են ջուր, հետո ավելացնում են սպիրտ: Չափելով սպիրտի մակարդակը՝ այն խառնում են ջրի հետ։ Ստացված խառնուրդի ծավալը փոքր է երկու հեղուկների ծավալների գումարից, քանի որ ջրի մասնիկների միջև կան միջմոլեկուլային տարածքներ, որտեղ էլ տեղավորվում են սպիրտի մասնկները։

II.Թթվածինը կամված է երկու ատոմ թթվածնից։

III.Ջրածինը կազմված է երկու ատոմ ջրածնից։

IV.Ջուրը կազմված է մեկ ատոմ ջրածնից և երկու ատոմ թթվածնից։

V.Դիֆուզիան ավելի արագ է ընթանում գազերում։

VI.Ամռանը ավելի արագ ենշաարժվում օդի մոլեկուլները, քան ձմռանը։

Նյութի կառուցվածքի մասին վարկածի ստուգման փորձերին

1.Ինչի՞ց են բաղկացած ֆիզիկական մարմինները
Բոլոր ֆիզիկական մարմիննեը կազմված են նյութերից։

2.Ինչպիսի՞ կառուցվածք ունի նյութը
Նյութը կազմված է ատոմններից և մոլեկուլներից։

3.Ինչպե՞ս են անվանում նյութի մասնիկները
Նյութը բաղկացած է առանձին մասնիկներից, որոնց միջև կան ազատ տարածություններ։ Այդ մասնիկներին անվանում են ատոմներ։

4.Ո՞ր նյութն են անվանում տարր 
Միևնույն տեսակի ատոմներից բաղկացած նյութն անվանում են տարր։

5.Ի՞նչ է մոլեկուլը
Մոլեկուլը նյութի այն փոքրագույն մասնիկն է, որը օժտված է նյութի քիմիական հատկություններով։

6.ի՞նչ է դիֆուզիան
Նյութերի ինքնաբերական խառնման երևույթը կոչվում է դիֆուզիա։

7.Ինչպե՞ս է ընթանում դիֆուզիան գազերում, հեղուկներում և պինդ մարմիններում
Եղած մոլեկուլները խառնվում են իրար։ Գազերում ավելի արագ է տեղի ունենում քան հեղուկներում և պինդ մարմիններում, իսկ պինդ մարմիններում ավելի դանդաղ քան հեղուկներում։

8.Ինչպե՞ս է ջերմաստիճանի փոփոխությունը ազդում դիֆուզիայի արագության վրա:
Բարձր ջերմաստիճանի դեպքում մեծանում է նյութի մասնիկների անկանոն, քաոսաին շարժման արագությունը և՛ գազերում, և՛ հեղուկներում, և՛ պինդ մարմիններում։