Mi amigo espanol se llama Rodrigo y tiene 26 anos. Es muy alegre y diverrtido. Yo soy estudiante y el es peluquero. Yo soy de Roma y mi amigo es de Barcelona mi bebida favorita es la cerveza y la syun es el zumo de naranja.
Familia pequeña
Mi familia no es muy grande. Somos solo cuatro personas: mi padre, mi madre, mi hermana, y yo. También tenemos un perro. Yo soy mayor que mi hermana, pero ella es más alta. Vamos juntos al colegio. Yo tengo doce años y ella once. Mis padres se llaman Javier y María. Mi hermana se llama Sara, y yo Luis. Vivimos en una casa muy bonita.
Mi padre es banquero, y mi madre ama de casa. Por la mañana, desayunamos juntos en la cocina. Me gusta desayunar con mi familia. Por las mañanas siempre tengo hambre. Después del colegio, mi madre prepara una comida deliciosa. Mi hermana y yo hacemos los deberes, y después vemos la televisión. Los viernes por la tarde vamos de compras.
Mi padre es alto y rubio, y mi madre es morena y delgada. A mi hermana le gusta quedar con sus amigas en el parque. Yo me divierto mucho más jugando a los videojuegos en casa.
Grande – մեծ
También – նաև
Tenemos – ունենք
Mayor – ավելի մեծ
Alta – բարձրահասակ
Vamos – գնում ենք
Juntos – միասին
Vivimos – ապրում ենք
Casa – տուն
Bonita – սիրուն
Muy – շատ
Ama de casa – տնային տնտեսուհի
Mañana – առավոտ
Cocina – Խոհանոցում
Tengo hambre – սոված եմ
Comida – ճաշ
Hacemos los deberes – անում ենք տնային աշխատանքները
Կազմենք շղթա՝ հոսանքի աղբյուրին հերթականորեն միացնելով հաղորդիչներ, որոնք միմյանցից տարբերվում են երկարությամբ, հաստությամբ կամ նյութի տեսակով: Հաղորդիչներով անցնող հոսանքի ուժը չափենք ամպերաչափի օգնությամբ:
Փորձը ցույց է տալիս, որ միևնույն հոսանքի աղբյուրի, այսինքն նույն լարման դեպքում տարբեր հաղորդիչներով անցնող հոսանքի ուժը տարբեր է: Այսինքն նրանք տարբեր կերպ են հակազդում իրենց միջով անցնող հոսանքակիր մասնիկներին:
Էլեկտրական հոսանքի նկատմամբ հաղորդչի հակազդեցությունը բնութագրող ֆիզիկական մեծությունը կոչվում է հաղորդչի էլեկտրական դիմադրություն և նշանակվում R տառով:
Փորձը ցույց է տալիս, որ գլանաձև հաղորդչի դիմադրությունը տվյալ ջերմաստիճանում կախված է նրա L երկարությանից, S լայնական հատույթի մակերեսից և նյութի տեսակից: Ընդ որում, հաղորդչի դիմադրությունը նրա L երկարությունից կախված է ուղիղ համեմատականորեն, իսկ S լայնական հատույթի մակերեսից՝ հակադարձ համեմատականորեն: R=ρl/S
Էլկտրական շղթայով հոսանքի անցումը բնութագրում են երեք մեծություններ. I՝ հոսանքի ուժը,U՝ լարումը,R՝ դիմադրությունը: Այս մեծությունների միջև գոյություն ունի կապ, որը որպես օրենք սահմանել է Գ. Օհմը 1827թ.-ին:
Անփոփոխ դիմադրության դեպքում տեղամասով անցնող հոսանքի ուժն ուղիղ համեմատական է լարմանը:
Այսինքն, որքան մեծ է U լարումը շղթայի տեղամասի ծայրերում, այնքան մեծ է նրանով անցնող I հոսանքի ուժը, և I(U) կախման գրաֆիկը իրենից ներկայացնում է ուղիղ գիծ:
Անփոփոխ լարման դեպքում հոսանքի ուժը հակադարձ համեմատական է դիմադրությանը:
Հոսանքի ուժը շղթայի տեղամասում հավասար է այդ տեղամասի լարման և նրա դիմադրության հարաբերությանը: I=U/R
Օհմի օրենքից ստացվում է, որ դիմադրության նվազման դեպքում հոսանքի ուժն աճում է, և եթե հոսանքի ուժը գերազանցի տվյալ շղթայի համար թույլատրելի արժեքը, ապա շղթային միացված բոլոր սարքերը կարող են շարքից դուրս գալ: Այդպիսի իրավիճակ առաջանում է կարճ միացման դեպքում, երբ շղթայի երկու կետորը միացվում են շատ փոքր դիմադրություն ունեցող հաղորդիչով: Կարճ միացումը կարող է հրդեհի պատճառ դառնալ:
Թեմատիկ հարցեր և խնդիրներ՝
1․Ի՞նչ աշխատանք է կատարվում, երբ 220 Վ լարման ցանցին միացված էլեկտրական լամպի պարույրով անցնում է 4 Կլ լիցք: U=220Վ A=qU q=3Կլ A=4*220=880Ջ ——— A-?
2․Ինչի՞ է հավասար լարումը էլեկտրական ջերմատաքացուցիչի վրա, եթե դրանով 40 Կլ լիցք անցնելիս կատարվում է 1600 Ջ աշխատանք: q=40Կլ U=A/q A=1600Ջ U=1600/40=40Ջ ——— U-?
3․ Փորձարարը պետք է չափի էլեկտրական լարումը ջերմատաքաչուցիչի ծայրերին: Ո՞ր դեպքում է նա ճիշտ միացրել վոլտաչափը շղթային:
ա)
4․Որոշեք Երևանից Գորիս ձգվող 12 մմ² լայնական հատույթի մակերես ունեցող երկաթե հաղորդալարի դիմադրությունը, եթե այդ քաղաքների միջև հեռավորությունը 240 կմ է: Երկաթի տեսակարար դիմադրությունը 0.1 Օմ·մմ²/մ է: S=12մմ2 R=pl/S=0,1*240000/12=2000Օմ l=240Կմ-240000մ p=0,1Օմ·մմ2/մ ——————— R-?
5․Ինչի՞ է հավասար 620 Օմ դիմադրություն ունեցող պարույրով անցնող հոսանքի ուժը, եթե նրա ծայրերում կիրառված լարումը 12 Վ է: R=620Օմ I=U/R=12/620=0,0193548387096774Ա U=12Վ ——— I-?
Դերանուններից հոգնակի թիվ են ունենում առարկա ցույց տվողները և նրանք, որոնք կարող են գործածվել գոյականաբար: Դրանք են՝
Եզակի
Հոգնակի
Անձնական
ես, դու, նա, ինքը
մենք, դուք, նրանք, իրենք
Ցուցական
սա, դա, նա, մյուսը
սրանք, դրանք, նրանք, մյուսները
Հարցական-հարաբերական
ով, ինչ, որը
ովքեր, ինչեր, որոնք
Անորոշ
ոմն, ուրիշը, այլ
ոմանք, ուրիշներ, այլք
Դերանունների հոլովումը
Որոշ դերանուններ հոլովվում են գոյականի նման, որոշ դերանուններ՝ գոյականից տարբեր ձևով, այսինքն՝ սեռական հոլովում հոլովական վերջավորություն չեն ստանում, այլ ունենում են մի ուրիշ հիմք: Դա կոչվում է դերանվանական հոլովում: Ստորև բերված են դերանվանական հոլովում ունեցողները՝
Ուղղական
Սեռական
Անձնական
ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք
իմ, քո, նրա, իր, մեր, ձեր
Ցուցական
սա, դա, նա
սրա, դրա, նրա
Հարցական-հարաբերական
ով
ում
Մյուս դերանուններից գոյականաբար գործածվողները հիմնականում ենթարկվում են գոյականական ի հոլովման, նրանք, իրենք, սրանք, դրանք դերանունները՝ ց հոլովման, երբ-ը՝ վա հոլովման: Հոլովման յուրահատկություններ ունեն հետևյալ դերանունները:
Փոխադարձ դերանունները ուղղական չունեն: Դրանց սկզբնաձևը սեռական հոլովն է:
Ով դերանվան միայն եզակի թիվն է հոլովվում:
Ոմն դերանունը հոլովվում է միայն հոգնակի թվում՝ ոմանք-ոմանց
Առաջադրանքներ՝
1. Դո՛ւրս գրել անձնական դերանունները և որոշե՛լ դրանց դեմքը, թիվը, հոլովը։ Ես եմ, դու ես, ես ու դու Գիշերում այս դյութական, Մենք մենակ ենք – ես ու դու. Ես էլ դու եմ. ես չըկամ… Կապույտ երկնքի ոսկեղե՛ն աստղեր, Ձեր հեռվից դուք միշտ տեսնում եք նրան. Ասացե՛ք, արդյոք նա էլ թախծո՞ւմ էր, Արդյոք տրտո՞ւմ էր նա էլ ինձ նըման։ Խորհրդագետնե՛ր, դուք տեսնում եք միշտ. Արդյոք մենա՞կ էր նա էլ ինձ նըման, Թե՛ ընկեր գտած ժպտում էր անվիշտ Եվ փայփայում էր և սիրում նրան։ Խորհրդագետնե՛ր, դուք ժպտում եք լուռ, Դուք լուռ ժպտում եք իմ ցավի վրա. —Նա, քեզ մոռացած, վաղուց ամենուր Ծաղրում է քո խենթ խոսքերը հիմա…
Ես-առաջին դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով։ Դու-երկրորդ դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով։ Մենք-առաջին դեմք, հոգնակի թիվ, ուղղական հոլով։ Ձեր-երկրորդ դեմք, հոնակի թիվ, սեռական հոլով։ Դուք-երկրորդ դեմք, հոգնակի թիվ, ուղղական հոլով։ Նրան-երրորդ դեմք, եզակի թիվ, տրական հոլով։ Նա-երրորդ դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով։ Ինձ-առաջին դեմք, եզակի թիվ, տրական հոլով։ Քեզ-երկրորդ դեմք, եզակի թիվ, տրական հոլով։ Քո-երկրորդ դեմք, եզակի թիվ, սեռական հոլով։
2. Գտնե՛լ, թե որ հատվածներում նշված հոլովով անձնական դերանուններ կան։ Ուղղական 1.Կյանքիս բերքն ու բարին ես ցրեցի լրիվ Հողի նման բարի, հողի նման…. 2. Իմ սերունդն ամբողջ եղյամի մեջ է. Նշանակում է ցրտեր են եղել…. 3. Ես լուռ կարդում եմ գիրը քարերի Եվ քարանում եմ քարե բառերից…. Սեռական 1.Թափառում ենք փողոցներում՝ Ես քո սիրով, դու՝ ուրիշի 2. Արշալույսից մինչ երեկո ես լսեցի քամուն. Նա ուռենու շրշյուն բերեց իմ հեռավոր ձորից:
3. Ես չեմ ուզում աշխարհից բազում գանձեր ու երազ, Միայն երգն այս սիրավետ ու իմ սիրտը հասկանաս… Տրական 1.Ինձ փոխանցեցին ծիծաղի մի լաթ, Որ տխրությունից իմ հոգին սրբեմ ։ 2. Գնացքը սողաց մթին ձորից, Ինձ էլ վերցրեց, ճչաց, գնաց… 3. Կնայի քեզ երկնքից մի գունատ լուսին, Կիջնի ահա երեկոն, գիշեր կլինի…
3. Դո՛ւրս գրել ցուցական դերանունները, որոշե՛լ թիվը և հոլովը (չհոլովվող դերանունների դեպքում նշել չթեքվող լինելը)։ Գագիկ թագավորի ծառաները պալատի առաջ մի օձ են տեսնում, որը անհանգիստ գետնին էր քսում եղջյուրները։ Թագավորը կարգադրում է կտրել օձի եղջյուրները։ Դրանից հետո օձը հանգստանում է և գոհ հեռանում։ Ժամանակ անց նա նորից երևում է պալատի մոտ և բերանից մի կորիզ գցելով՝ անհայտանում է։ Գագիկի հրամանով կորիզը տնկում են և հետևում նրան։ Ամռանը այդ կորիզից մի հսկայական կլոր պտուղ է աճում։ Փորձելու համար մի կտոր տալիս են ուտելու մերձիմահ ծերուկի։ Սա անմիջապես կազդուրվում է ու երիտասարդանում։ Գագիկն իր պալատականների հետ վայելում է պտուղի մնացած մասը և նույնպես կազդուրվում ու երիտասարդանում։ Դրանից հետո այդ պտուղի անունը դնում են չմեռուկ, որը, բերանից բերան անցնելով, դառնում է ձմերուկ։ Արամ Ղանալանյանի «Ավանդապատում» գրքից ( Սա ժողովրդական ստուգաբանություն է. Հրաչյա Աճառյանն իր «Հայերեն արմատական բառարանում» ձմերուկ բառը համարում է ձմեռն բառից կազմված (որպես զովացնող)։
Էլեն Շահվերդյան 