The wheel, invented thousands of years ago, made it easier to travel and carry heavy things. It’s still used in cars, bikes, and many machines today. The printing press, created by Gutenberg, allowed books to be printed quickly. This helped spread knowledge and education around the world. The discovery of electricity changed the way we live, powering homes, lights, and machines. It makes things like phones and computers work. Alexander Graham Bell invented the telephone, which allowed people to talk to each other over long distances for the first time. Penicillin, discovered by Alexander Fleming, is an antibiotic that helped cure infections and saved millions of lives. The internet connects people all over the world. It lets us learn, shop, talk to others, and do business easily. The steam engine powered machines and trains during the Industrial Revolution, making factories and transportation faster. The airplane, invented by the Wright brothers, made it possible to travel long distances quickly by air. Vaccines, like the smallpox vaccine, protect us from dangerous diseases and have saved many lives. The computer has changed the world by helping us work, communicate, and entertain ourselves in ways we couldn’t before.

Ա,

A=x⁸+x⁴+1

Բ,

A=x¹⁰-x⁸+x⁶-x⁴+x²-1

1. Լրացնել բաց թողնված տառը, տառակապակցությունը.                                               
   Սփրթնեց, վերջին, մխրճվել, շփոթված, ընկրկեց, ուխտադրուժ, հուժկու, ոգելից, պոռթկալ:                      

2. Փակագծերում տրված բառերը համապատասխան փոփոխություններով  տեղադրել նախադասության մեջ:

/բու,ես, ընտելանալ,սարսափել/                                       
Մենք կամաց-կամաց ընտելացանք գիշերվա տիրակալի ` բվի կռնչոցին, և այն ինձ այլևս չէր սարսափեցնում:

3. Որոշել բայի եղանակները:                                                                                                                                                                                                             
   Կանգնող-Ենթակայական դերբայ։
   Կանգնում եմ-Սահմանական եղանակ, Անկատար ներկա։
   Կանգնիր-Հրամայակ եղանակ։
   Կանգնեմ-Ըղձական եղանակ, Ապառնի։
   Կանգնում է-Սահմանական եղանակ, Անկատար ներկա։
   Կանգնելու եմ-Սահմանական եղանակ, Ապակատար ներկա։
   Կանգնել եմ-Սահմանական եղանակ- Վաղակատար ներկա։
   Պիտի կանգնեմ-Հարկադրական եղանակ, Ապառնի։
   Չկանգնեցի-Սահմանական եղանակ, Անցյալ կատարյալ։
   Կանգնած-Հարակատար դերբայ։

4. Վերլուծել ձևաբանորեն:

 Դեղնաշող արեգակը սրթսրթում էր ամպերի կեղտագույն կարկատանների մեջ:
Դեղնաշող-Որակական ածական։
Արեգակը-Իրանիշ գոյական, ուղղական հոլով, եզակի թիվ։
Սրթսրթում էր-Սահմանական եղանակ, անկատար անցյալ, եզակի թիվ, երրորդ դեմք։
Ամպերի-Իրանիշ գոյական, սեռական հոլով, հոգնակի թիվ։
Կեղտագույն-Որակական ածական։
Կարկատանների մեջ-Իրանիշ գոյական, ներգոյական հոլով, հոգնակի թիվ։

5. Որո՞նք  են  հայերենի  10  խոսքի  մասերը․ գրել ըստ տեսակների:
   Գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ, շաղկապ, վերաբերական, ձայնարկություն։

6. Արտահայտել մեկ բառով:

Ջերմության չափ, մեծ միտք ունեցող, առյուծի սիրտ, փայտ փորող, բարձր հարկ:  
Ջերմաչափ, մեծամիտ, առյուծասիրտ, փայտփորիկ, բարձրահարկ։

7. Ընտրել ճիշտ բառը:                                                                                                                                     
Այդ հանրախանութում վաճառվում են և հնաոճ, և/նորաոճ, նոր ոճ ունեցող/ իրեր։ 

8. Տրված նախադասության առանձնացված բառերի ձևաբանական վերլուծության տարբերակներից ընտրել ճիշտը։                                                                                                                   
Նույնիսկ քարափի հաստաբուն կաղնին խոնարհվում էր քամու առաջ, ինչպես ճկուն սուսեր:   
Նույնիսկ / մակբայ , վերաբերական, ածական։ 
Հաստաբուն   / որակական ածական, ձևի մակբայ  , հարաբերական, ածական։                                              
Խոնարհվում  էր / սահմանական եղանակ , ըղձական եղանակ , հարկադրական եղանակ
Ճկուն /  ենթակայական դերբայ , որակական ածական , ձևի մակբայ
Առաջ /կապ  , դերանուն , մակբայ/ 

9. Ընդգծել  ա խոնարհման բայերը։                                                                                                             
Վխտացող, անսալ, կխայթի, ծորալիս, խոկում է, խոսող, հոգացել, որսա, գողացել,                որսացել, տված, փղձկում է, աղացած, թիկնած, առած։                                                                                                                      
10.Խմբավորել  դերանունները:                                                                                                                          
Ինձնից, քեզանից, սույնով,  նույնպես, իրենով, քեզ,այն,սրա,մեկմեկու, ողջ, ի՞նչ, ո՞վ, քանիերորդ,ինչպե՞ս, ուրիշի, մի քանիսից,համայն, ամեն մի, ես, ոչ մի։                                                                                                                                                                                                                                    

Անձնական	Ցուցական	Փոխադարձ	Հարցական	Հարաբերական	Որոշյալ	Անորոշ	Ժխտական
Ինձնից	Սույն	մեկմեկու	Ի՞նչ	քանիերորդ	Ողջ	ուրիշի	ոչ մի
Քեզանից	Նույնպես		Ո՞վ		համայն	մի քանիսից
Իրենով	այն		Ինչպե՞ս		ամեն մի
քեզ ես	սրա

Текст для чтения:

Вечером, когда улицы города уже начинали заливаять сумерки, Кирилл ехал домой в переполненном автобусе. Он был уставший после школьных занятий, и ему хотелось немного отдохнуть. На его счастье, место в самом центре салона было свободно, и он сразу сел, удобно устроившись на сиденье.

В салоне стояло несколько пожилых людей, но Кирилл даже не подумал о том, чтобы уступить место. Он смотрел в окно, наблюдая за проносящимися мимо зданиями, и продолжал думать о своем. Вдруг в автобус вошла бабушка, старая и немного согнутая. Она вглядывалась в лицо пассажиров, в поисках свободного места. Кирилл заметил ее взгляд, но вдруг вспомнил, как много ему предстоит сделать, как он устал и как давно мечтал о покое.

Бабушка подошла ближе, и Кирилл почувствовал, как ее взгляд стал настойчивее. Но что-то в нем задерживало его от того, чтобы уступить место. Он чувствовал, что если встанет, то ему станет еще хуже — устанет еще больше, и этот момент для него будет трудным.

Бабушка остановилась рядом, и, не получив ответа, она встала у стойки, продолжая держаться за поручень. Кирилл продолжал сидеть, не зная, что делать. Он видел, как другие пассажиры, несмотря на свою усталость, встали и предложили бабушке место. Кирилл почувствовал некоторое беспокойство, но сразу не мог понять, что это.

Когда его остановка подошла, он вышел из автобуса. Шум города и вечерний свет как бы вернули его к реальности. Он начал задумываться о том, что произошло в автобусе. Кириллу стало неловко. Почему он не уступил место? Ведь бабушка могла бы почувствовать себя лучше, если бы ему хватило силы для этого поступка. В следующий раз, пообещал себе Кирилл, он будет внимательнее к окружающим и подумает о том, как его поступки могут повлиять на других людей.

Этот момент стал для него уроком о том, как важно быть чутким и вежливым, особенно когда рядом люди, которые нуждаются в нашей помощи.

Задание 1: Синонимы

Прочитай предложения и подбери синонимы к выделенным прилагательным. Заполни пропуски подходящими словами.

1. В автобусе было тесно (тесно), и мне не хватало места для ног.-сжато, плотно.
2. Он был устал (устал), так как целый день ездил по делам.-измотан, выбит.
3. Поезд опоздал, и мы были недовольны (недовольны).-расстроены, раздражены.
4. Утром в метро всегда очень многолюдно (многолюдно).-переполнено, шумно.
5. Она выглядела взволнованно (взволнованно), так как не успевала на важную встречу.-нервно, беспокойно.

Задание 2: Подбери антонимы к следующим прилагательным и заполни пропуски:
1. Пассажиры не заметили некомфортного (комфортного) состояния в автобусе.
2. Вечерний трамвай был полный (пустой), и я сидел в нем один.
3. Утренний автобус был грязный (чистый), и все сиденья были заняты.
4. Мы ожидали автобус, но в итоге поездка оказалась короткой (долгая).
5. Сегодня в поезде было шумно (спокойно), все ехали по своим делам.

Задание 3: Напиши небольшое сочинение, которые отражают твое отношение к общественному транспорту.
Общественный транспорт — удобное средство передвижения, которое позволяет быстро и без лишних затрат времени добраться в нужное место. Я часто пользуюсь автобусом и метро, особенно когда нужно избегать пробок. Конечно, бывают неприятности, как теснота или задержки, но я всё равно считаю его полезным и необходимым. Общественный транспорт экологичнее, чем личные автомобили, и помогает снизить загрязнение в городе. Несмотря на небольшие неудобства, для меня он остаётся самым практичным вариантом передвижения по городу.