Գործնական քերականություն

  1. Լրացնել բաց թողնված տառը, տառակապակցությունը.                                               
    Սփրթնեց, վերջին, մխրճվել, շփոթված, ընկրկեց, ուխտադրուժ, հուժկու, ոգելից, պոռթկալ:                      
  1. Փակագծերում տրված բառերը համապատասխան փոփոխություններով  տեղադրել նախադասության մեջ:

/բու,ես, ընտելանալ,սարսափել/                                       
Մենք կամաց-կամաց ընտելացանք գիշերվա տիրակալի ` բվի կռնչոցին, և այն ինձ այլևս չէր սարսափեցնում:

  1. Որոշել բայի եղանակները:                                                                                                                                                                                                             
    Կանգնող-Ենթակայական դերբայ։
    Կանգնում եմ-Սահմանական եղանակ, Անկատար ներկա։
    Կանգնիր-Հրամայակ եղանակ։
    Կանգնեմ-Ըղձական եղանակ, Ապառնի։
    Կանգնում է-Սահմանական եղանակ, Անկատար ներկա։
    Կանգնելու եմ-Սահմանական եղանակ, Ապակատար ներկա։
    Կանգնել եմ-Սահմանական եղանակ- Վաղակատար ներկա։
    Պիտի կանգնեմ-Հարկադրական եղանակ, Ապառնի։
    Չկանգնեցի-Սահմանական եղանակ, Անցյալ կատարյալ։
    Կանգնած-Հարակատար դերբայ։
  1. Վերլուծել ձևաբանորեն:

 Դեղնաշող արեգակը սրթսրթում էր ամպերի կեղտագույն կարկատանների մեջ:
Դեղնաշող-Որակական ածական։
Արեգակը-Իրանիշ գոյական, ուղղական հոլով, եզակի թիվ։
Սրթսրթում էր-Սահմանական եղանակ, անկատար անցյալ, եզակի թիվ, երրորդ դեմք։
Ամպերի-Իրանիշ գոյական, սեռական հոլով, հոգնակի թիվ։
Կեղտագույն-Որակական ածական։
Կարկատանների մեջ-Իրանիշ գոյական, ներգոյական հոլով, հոգնակի թիվ։

  1. Որո՞նք  են  հայերենի  10  խոսքի  մասերը․ գրել ըստ տեսակների:
    Գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ, շաղկապ, վերաբերական, ձայնարկություն։
  1. Արտահայտել մեկ բառով:

Ջերմության չափ, մեծ միտք ունեցող, առյուծի սիրտ, փայտ փորող, բարձր հարկ:  
Ջերմաչափ, մեծամիտ, առյուծասիրտ, փայտփորիկ, բարձրահարկ։

7. Ընտրել ճիշտ բառը:                                                                                                                                     
Այդ հանրախանութում վաճառվում են և հնաոճ, և/նորաոճ, նոր ոճ ունեցող/ իրեր։ 

8. Տրված նախադասության առանձնացված բառերի ձևաբանական վերլուծության տարբերակներից ընտրել ճիշտը։                                                                                                                   
Նույնիսկ քարափի հաստաբուն կաղնին խոնարհվում էր քամու առաջ, ինչպես ճկուն սուսեր:   
Նույնիսկ / մակբայ , վերաբերական, ածական։ 
Հաստաբուն   / որակական ածական, ձևի մակբայ  , հարաբերական, ածական։                                              
Խոնարհվում  էր / սահմանական եղանակ , ըղձական եղանակ , հարկադրական եղանակ
Ճկուն /  ենթակայական դերբայ , որակական ածական , ձևի մակբայ
Առաջ /կապ  , դերանուն , մակբայ/ 

9. Ընդգծել  ա խոնարհման բայերը։                                                                                                             
Վխտացող, անսալ, կխայթի, ծորալիս, խոկում է, խոսող, հոգացել, որսա, գողացել,                որսացել, տված, փղձկում է, աղացած, թիկնած, առած։                                                                                                                      
10.Խմբավորել  դերանունները:                                                                                                                          
Ինձնից, քեզանից, սույնով,  նույնպես, իրենով, քեզ,այն,սրա,մեկմեկու, ողջ, ի՞նչ, ո՞վ, քանիերորդ,ինչպե՞ս, ուրիշի, մի քանիսից,համայն, ամեն մի, ես, ոչ մի։                                                                                                                                                                                                                                    

ԱնձնականՑուցականՓոխադարձՀարցականՀարաբերականՈրոշյալԱնորոշԺխտական
ԻնձնիցՍույնմեկմեկուԻ՞նչքանիերորդՈղջուրիշիոչ մի
ՔեզանիցՆույնպեսՈ՞վհամայնմի քանիսից
ԻրենովայնԻնչպե՞սամեն մի
քեզ
ես
սրա

Некультурные «культурные пассажиры»

Текст для чтения:

Вечером, когда улицы города уже начинали заливаять сумерки, Кирилл ехал домой в переполненном автобусе. Он был уставший после школьных занятий, и ему хотелось немного отдохнуть. На его счастье, место в самом центре салона было свободно, и он сразу сел, удобно устроившись на сиденье.

В салоне стояло несколько пожилых людей, но Кирилл даже не подумал о том, чтобы уступить место. Он смотрел в окно, наблюдая за проносящимися мимо зданиями, и продолжал думать о своем. Вдруг в автобус вошла бабушка, старая и немного согнутая. Она вглядывалась в лицо пассажиров, в поисках свободного места. Кирилл заметил ее взгляд, но вдруг вспомнил, как много ему предстоит сделать, как он устал и как давно мечтал о покое.

Бабушка подошла ближе, и Кирилл почувствовал, как ее взгляд стал настойчивее. Но что-то в нем задерживало его от того, чтобы уступить место. Он чувствовал, что если встанет, то ему станет еще хуже — устанет еще больше, и этот момент для него будет трудным.

Бабушка остановилась рядом, и, не получив ответа, она встала у стойки, продолжая держаться за поручень. Кирилл продолжал сидеть, не зная, что делать. Он видел, как другие пассажиры, несмотря на свою усталость, встали и предложили бабушке место. Кирилл почувствовал некоторое беспокойство, но сразу не мог понять, что это.

Когда его остановка подошла, он вышел из автобуса. Шум города и вечерний свет как бы вернули его к реальности. Он начал задумываться о том, что произошло в автобусе. Кириллу стало неловко. Почему он не уступил место? Ведь бабушка могла бы почувствовать себя лучше, если бы ему хватило силы для этого поступка. В следующий раз, пообещал себе Кирилл, он будет внимательнее к окружающим и подумает о том, как его поступки могут повлиять на других людей.

Этот момент стал для него уроком о том, как важно быть чутким и вежливым, особенно когда рядом люди, которые нуждаются в нашей помощи.

Задание 1: Синонимы

Прочитай предложения и подбери синонимы к выделенным прилагательным. Заполни пропуски подходящими словами.

  1. В автобусе было тесно (тесно), и мне не хватало места для ног.-сжато, плотно.
  2. Он был устал (устал), так как целый день ездил по делам.-измотан, выбит.
  3. Поезд опоздал, и мы были недовольны (недовольны).-расстроены, раздражены.
  4. Утром в метро всегда очень многолюдно (многолюдно).-переполнено, шумно.
  5. Она выглядела взволнованно (взволнованно), так как не успевала на важную встречу.-нервно, беспокойно.

Задание 2: Подбери антонимы к следующим прилагательным и заполни пропуски:
1. Пассажиры не заметили некомфортного (комфортного) состояния в автобусе.
2. Вечерний трамвай был полный (пустой), и я сидел в нем один.
3. Утренний автобус был грязный (чистый), и все сиденья были заняты.
4. Мы ожидали автобус, но в итоге поездка оказалась короткой (долгая).
5. Сегодня в поезде было шумно (спокойно), все ехали по своим делам.

Задание 3: Напиши небольшое сочинение, которые отражают твое отношение к общественному транспорту.
Общественный транспорт — удобное средство передвижения, которое позволяет быстро и без лишних затрат времени добраться в нужное место. Я часто пользуюсь автобусом и метро, особенно когда нужно избегать пробок. Конечно, бывают неприятности, как теснота или задержки, но я всё равно считаю его полезным и необходимым. Общественный транспорт экологичнее, чем личные автомобили, и помогает снизить загрязнение в городе. Несмотря на небольшие неудобства, для меня он остаётся самым практичным вариантом передвижения по городу.

Into the wild

In April 1992, Chris McCandless, a young man from a wealthy American family, hitchhiked to Alaska. Four months later, his dead body was found by a group of hunters. Jon Krakauer investigated the story.

When Chris McCandless graduated from Emory University, Atlanta, in June 1990, he sent his parents a letter containing his final reports. His letter ended ‘Say ‘Hi’ to everyone for me.’
No one in Chris’s family ever heard from him again.
He drove west out of Atlanta, and invented a new life for himself with a new name. He left his car in some woods and burned all his money, because, as he wrote in his diary, ‘I need no possessions. I can survive with just nature.’
For the next two years, he hitched to various parts of the United States and Mexico. He wanted the freedom to go where he wanted and to work when he needed. For him, his life was very rich. ‘God, it’s great to be alive. Thank you! Thank you!’ his diary reads.

Chris came from a comfortable background. His father had a business which he ran efficiently, and he controlled his own family in a similar way. Chris and his father didn’t get on. When his parents didn’t hear from him for several months, they contacted the ‘I need no possessions. I the bus to look for food. ‘I am trapped in police, but they could do nothing. In July 1992, two years after Chris left Atlanta, his mother woke in the middle of the night. can survive with just nature.’ ‘I could hear Chris calling me. I wasn’t dreaming. He was begging, ‘Mom! Help me!’ But I couldn’t help him because I didn’t know where he was.’

Chris’s dream was to spend some time in Alaska, and this is where he went in April 1992. In early May, after a few days in the Alaskan bush, Chris found an old bus which hunters used for shelter. It had a bed and a stove. He decided to stay there for a while. ‘Total freedom,’ he wrote. ‘My home is the road.’

‘I need no possessions. I can survive with just nature.’

However, reality soon changed the dream. He was hungry, and it was difficult to find enough to eat. He shot ducks, squirrels, birds, and sometimes a moose, and with these he ate wild potatoes, wild mushrooms, and berries. He was losing a lot of weight. On July 30 he wrote, ‘Extremely weak. Fault of potato seed. Can’t stand up. Starving. Danger.’ It seems that Chris was eating a part of the wild potato plant that was poisonous. He couldn’t get out of the bus to look for food. ‘I am trapped in the wild,’ he wrote on August 5. He became weaker and weaker as he was starving to death. His final note says, ‘I have had a good life and thank the Lord. Goodbye and may God bless all!’
Then he crawled into his sleeping bag and lost consciousness. He probably died on August 18. One of the last things he did was to take a photo of himself, one hand holding his final note, the other hand raised in a brave goodbye. His face is horribly thin, but he is smiling in the picture, and the look in his eyes says ‘I am at peace.’

En clase

el baloncesto
También se dice «basket»
En la cancha de baloncesto hay dos canastas.
Բասկետբոլ
Ասվում է նաև «բասկետբոլ».
Բասկետբոլի դաշտում կա երկու զամբյուղ:

el fútbol
También se dice «balompié»
El fútbol es un deporte muy popular en el mundo.
Ֆուտբոլ
Ասվում է նաև «ֆուտբոլ».
Ֆուտբոլը շատ տարածված սպորտաձև է աշխարհում։

el voleibol
También se dice «vóley»
En el voleibol hay dos equipos y una pelota.
Վոլեյբոլ
Ասվում է նաև «վոլեյբոլ».
Վոլեյբոլում գործում են երկու թիմ և մեկ գնդակ:

el balonmano
El balonmano es un deporte de pelota.
Հանդբոլ
Հանդբոլը գնդակով սպորտաձև է:

el rugby
En un partido de rugby hay dos equipos.
Ռեգբի
Ռեգբիի խաղում երկու թիմ կա.

el bádminton
Carolina Marín es
jugadora de bádminton.
Բադմինտոն
Կարոլինա Մարինն է
բադմինտոն խաղացող

el tenis
El tenis es un deporte de raqueta.
Թենիս
Թենիսը ռակետային սպորտաձև է:

el críquet
El críquet es muy popular en India.
Կրիկետ
Կրիկետը շատ տարածված է Հնդկաստանում:

el golf
¿Tienes un palo de golf?
Գոլֆ
Դուք գոլֆի ակումբ ունե՞ք:

el béisbol
Para jugar al béisbol
necesitas un bate.
Բեյսբոլ
բեյսբոլ խաղալ
քեզ չղջիկ է պետք:

los bolos
¿Vamos a jugar a los bolos?
Բոուլինգ
Գնա՞նք բոուլինգ։

el billar
En la mesa del billar hay 17 bolas.
Բիլիարդ
Լողավազանի սեղանին 17 գնդակ կա:

el Surf
¿Quieres venir a la
playa a hacer surf?
Սերֆինգ
Ցանկանու՞մ եք գալ
լողափ ճամփորդել?

el waterpolo
El waterpolo se practica en una piscina
Ջրագնդակ
Ջրագնդակ պարապում են լողավազանում

el piragüismo
El piragüismo se practica en una piragua
Նավակավարություն
Կանոեով զբաղվում են կանոեով

el snowboard
El snowboard es in desporte de invierno
Սնոուբորդինգ
Սնոուբորդը ձմեռային սպորտաձև է

la vela
Hoy hace viento, ¿quieres hacer vela?
Նավարկել
Այսօր քամի է, ուզու՞մ ես նավարկել։

la natación
Para practicar natalión necesitas un bañador
Լողալ
Ծննդաբերության համար անհրաժեշտ է լողազգեստ

el hockey
¿Prefieres el hockey sobre hielo o sobre hierba?
Հոկեյ
Նախընտրում եք հոկեյ, թե՞ դաշտային հոկեյ:

el esquí
El esquí es un deporte de montaña
Դահուկներ
Դահուկավազքը լեռնային սպորտ է

el atletismo
El atletismo es un deporte muy antiguo
Աթլետիկա
Աթլետիկան շատ հին մարզաձև է

la gimnasia
Hay muchos tipos de gimnasia: artística, rítmica, acrobática…
Մարմնամարզություն
Մարմնամարզության բազմաթիվ տեսակներ կան՝ գեղարվեստական, ռիթմիկ, ակրոբատիկ…

el senderismo
Me encanta practicar senderismo en la naturaleza
Քայլարշավ
Ես սիրում եմ զբոսնել բնության գրկում

la escalada
Para hacer escalada necesitas mucha fuerza
Բարձրանալը
Բարձրանալու համար մեծ ուժ է պետք

el automovilismo
La Fórmula 1 es la competición de automovilismo más conocida
Ավտոսպորտ
Ֆորմուլա 1-ը ավտոսպորտի ամենահայտնի մրցույթն է

el ciclismo
Para hacer ciclismo necesitas una bicicleta
Հեծանվավազք
Հեծանիվ վարելու համար անհրաժեշտ է հեծանիվ

el patinaje
Para hacer patinaje necesitas unos patines
Չմուշկներով սահելը
Չմշկասահքի համար ձեզ անհրաժեշտ են չմուշկներ:

las artes marciales
Me encantan las artes marciales: el karate, la capoeira, el aikido…
Մարտարվեստ
Ես սիրում եմ մարտարվեստներ՝ կարատե, կապոեյրա, այկիդո…

el boxeo
El boxeo es un deporte de contacto
Բռնցքամարտ
Բռնցքամարտը կոնտակտային սպորտ է

la esgrima
La esgrima se practica con una espada
Սուսերամարտ
Սուսերամարտով զբաղվում են սրով

Mundo – աշխրահ

Deporte – սպրորտ

Partido – խաղ

Ֆիզիկա ինքնաստուգում 9

Առաջին մակարդակ

Ձևակերպել Ջոուլ-Լենցի օրենքը։
Հոսանքակիր հաղորդչում անջատված ջերմաքանակը հավասար է հոսանքի ուժի քառակուսու, հաղորդչի դիմադրության և նրանով հոսանքի անցման ժամանակի արտադրյալին:

Գրի՛ր Ջոուլ-Լենցի օրենքի մաթեմատիկական արտահայտությունը:
Q=UI2t

Ինչպե՞ս է արտահայտվում էլեկտրական հոսանքի աշխատանքի բանաձևը:
A=U․I․T

Ինչպիսի՞ միավորներով է չափվում աշխատանքը:
Չափվում է Ջոուլով։

Ինչպե՞ս է արտահայտվում հոսանքի հզորության բանաձևը:
P=A/t կամ P=U․I

Ի՞նչ միավորներով է չափվում հզորությունը:
Վտ-ով։

Ո՞ր հոսանքն ունի ավելի մեծ հզորություն՝ 220 Վ լարման տակ գործող 5 Ա հոսանքը, թե՞ 110 Վ լարման տակ գործող 10 Ա հոսանքը:
Երկուսն էլ հավասար են
P=U*I

Երկրորդ մակարդակ

1․Ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի 100 վ-ում 25 Օմ դիմադրություն ունեցող մետաղե պարույրում, եթե այն միացված է 120 Վ լարման ցանցին:

iStock_000019129839_Small.jpg

t=100վ
R=25Օմ
U=120Վ
I=U/R=120/25=4,8Ա
Q=4,8²×25×100=57,600Ջ=57,6կՋ

2․ Ջեռուցիչ տարրի դիմադրությունը 200 Օմ է, նրանով անցնող հոսանքի ուժը՝ 0.6 Ա:
Ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի նրանում 10 վ-ի ընթացքում:

hot_electric_hob.jpg

R=200Օմ
I=0,6Ա
t=10վ
Q=I²×R×t=0,6²×200×10=720Ջ

3․ Շղթայի տեղամասում միմյանց հաջորդաբար միացված են R1=20 Օմ և R2=80 Օմ դիմադրություններով ռեզիստորներ: Տեղամասի ծայրերում լարումը 200 Վ է: 2 րոպեի ընթացքում ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի հաղորդիչներից յուրաքանչյուրում:

images.jpg

R1=20Օմ
R2=80Օմ
U=200Վ
t=2ր=120վ
I1=U/R1=200/20=10Ա
I2=U/R2=200/80=2,5Ա
Q1=I1²×R1×t=100×20×120=240կՋ
Q2=I2²×R2×t=600կՋ

4․ Նույն չափերի 0.1 Օմ⋅մմ2/մ  տեսակարար դիմադրությամբ երկաթե և 1.1 Օմ⋅մմ2/մ տեսակարար դիմադրությամբ նիքրոմե հաղորդալարերը միացված են շղթային հաջորդաբար: Ինչի՞ է հավասար նույն ժամանակամիջոցում առաջին և երկրորդ հաղորդալարերում անջատված ջերմաքանակների հարաբերությունը:

5․ Էլեկտրական արդուկի 0.017 Օմ⋅մմ2/մ տեսակարար դիմադրությամբ պղնձե  սնուցող հաղորդալարի երկարությունը 2 մ է, լայնական հատույթի մակերեսը՝ 1.5մմ2։ Որքա՞ն ջերմաքանակ կանջատվի այդ հաղորդալարում 10 րոպեի ընթացքում, եթե շղթայում հոսանքի ուժը 3 Ա է:

7cafe0adbff60a65bc8b63e185697658.jpg

6․ Բնակարանի տաքացման համար օգտագործվող 100 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական ջերմատաքացուցիչը  նախատեսված է 3.5 Ա հոսանքի ուժի համար: Որքա՞ն էներգիա կծախսի այդ ջերմատաքացուցիչը 5 ժամ անընդհատ աշխատելու դեպքում:
R=100Օմ
I=3,5Ա
t=5ժ=18.000վ
Q?
Q=3,5²×100×18.000=22,050կՋ

7․ Նկուղում էլեկտրական լամպը մոռացել էին անջատել: Որքա՞ն աշխատանք էր իզուր կատարվել 10 ժամում, եթե լամպը միացված էր 127 Վ լարման ցանցին և նրանով անցնող հոսանքի ուժը 0.8 Ա էր:
t=10ժ=36.000վ
U=127Վ
I=0,8Ա
A=I×U×t=0,8×36.000×127=3657,6կՋ

8․ 30 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական փոշեկուլը միացրեցին 120 Վ լարման ցանցին: Որքա՞ն աշխատանք կկատարի նրանում հոսանքը 8 րոպեի ընթացքում:

1377342770.gif_big.jpg

R=30Օմ
U=120Վ
t=8ր=480վ
A=I×U×t
I=U/R=4Ա
A=480×120×4=230,4կՋ

9․ Էլեկտրական մսաղացի տեղեկագրում գրված է 127 Վ և 2.5 Ա: Որքա՞ն է նրա էլեկտրաշաժիչի հզորությունը:

myasorubka-mirta-mgr315r!Large.jpg

U=127Վ
I=2,5Ա
P?
P=U×I=127×2,5=317,5Վտ

10․ 9 Վ լարման և 1 Ա հոսանքի ուժի դեպքում ռադիոընդունիչի մարտկոցի լիցքավորումը տևեց 1 ժամ:
Որոշե՛ք հոսանքի կատարած աշխատանքը այդ ընթացքում:

b3.jpg

U=9Վ
I=1Ա
t=1ժ=3600վ
A?
A=U×I×t=9×1×3600=32,4կՋ

Զահրատ «Չար բաներ»

Զահրատ «Չար բաներ»

Գացեք ըսեք չար բաներուն որ չըլլան
Որ չըլլա թե պատահին
Կամ երբ ըլլան հեռու մնան մեր այս պզտիկ աշխարհեն
Համն ու հոտը խաթարելու չհասնին

Չար բաներուն բարև ըսեք մեր կողմեն
Ըսեք գիտենք թե անոնք կան ու միշտ կրնան պատահիլ
Ըսեք գիտենք թե կրնան
Օր ցերեկով մութ գիշերով հանկարծակի գալ մեզի

Բայց դուք ըսեք չար բաներուն որ չըլլան
Որ չըլլա թե պատահին
Կամ երբ ըլլան հեռու մնան մեր այս պզտիկ աշխարհեն

Քանի որ դուք չեք գիտեր ինչ
Քանի անոնք չեն գիտեր ինչ
Սեր ու սիրով
— Մերթ կենսուրախ — շաղ ու շողով
— Մերթ հուսաբեկ — ահ ու դողով —
Շյուղ շյուղի

Շիներ ենք մենք մեր աշխարհը լույս օրերու հյուրընկալ —
— Պզտիկ աշխարհ մը որ հազիվ հազ կրցեր է պարտկել
Մեր պզտիկ կյանքն ու մեր անդորրը ջերմիկ —

Այս բոլորը գացեք ըսեք չար բաներուն — և ըսեք
Որ չըլլա թե պատահին —
Երբ պատահին հեռու մնան մեր այս տաքուկ երդիքեն
Համն ու հոտը խաթարելու չհասնին։

Առաջադրանքներ․

  1. Անծանոթ բառերը դուրս գրեք, բացատրեք բառարանի օգնությամբ։ Կարող եք օգտվել հետևյալ բառարանից։
    Հուսաբեկ-Հույսը բեկված՝ խորտակված՝ կտրված:
    Շիներ-Տխրություն
    Կրցեր-թողնել
    պարտկել-պարտք թողնել
    Երդիքեն-ծխնելույզ
  2. Ըստ քեզ՝ ինչե՞րն են  չար բաները։ Նրանք ինչո՞ւ պետք է հեռու մնան մեր աշխարհից։
    Չար բաները այն ամենն են, որոնք վնասում են ուրիշներին, խաթարում արդարությանը, խաղաղությանը, հանգստությանը ստեղծելով ցավ, անարդարություն, պատերազմ, սուտ։ Այդ ամենը չար բաներն են և ոչ միայն դրանք կան նաև շատ ու շատ չար բաներ և հոգևոր և նյութական, որը չնշեցի, բայց կան։ Դրանք պետք է հեռու մնան մեր աշխարհից, քանի որ ստեղծում են տառապանք։
  3. Ըստ քեզ՝ ինչե՞րն են կյանքի համն ու հոտը։ Ի՞նչը կարող է խաթարել այն։
    Համն ու հոտը սիրո, ուրախության, արդարության, խաղաղության, կամեցողության մեջ է։ Եթե այդ ամենը յուրաքանչյուրս պահենք կստանանք այն կյանքը, որ մեզ և բոլորիս կյանքին տալիս է համ ու հոտ։ Այն խաթարում է անվստահությունը, ցավը ամեն ինչ ինչը կապված է բացասականի հետ։
  4. Ինչպե՞ս ես հասկանում  «Գացեք ըսեք չար բաներուն որ չըլլան
    Որ չըլլա թե պատահին» տողերը։ Ո՞րտեղ են չար բաները։
    «Գացեք ըսեք չար բաներուն որ չըլլան, որ չըլլա թե պատահին» տողերը կարելի է հասկանալ որպես կոչ՝ խուսափելու կամ կանխելու չար բաները, որոնք կարող են վնաս հասցնել։
    Այս տողերում խորհրդանշում են այն բոլոր բացասական կամ վնասակար գործողությունները, որոնք կարող են առաջացնել ցավ։
  5. Բանաստեղծությունը սովորիր բերանացի։
  6. Կարդա’ Զահրատից այլ բանաստեղծություններ ձայնագրիր, տեղադրիր բլոգումդ, հրավիրիր ծնողներիդ համատեղ ընթերցման։
    Երկու
    Երկնքին մէջտեղ — արեւուն պոչին —
    Խոշոր — շատ խոշոր «Երկու» մը գծեմ
    Արիւնով գծեմ — քրտինքով գթեմ
    Հոգ չէ — թող խոշոր «Երկու» մը գծեմ
    Այս առանձնութեան վերջն եկաւ ըսեմ

    Ծառ
    Այդքան պերճանք — այդքան պչրանք — այդքան լոյս
    Չեն բաւեր
    Ծածկել արիւնը որ շիթ շիթ կը կաթի
    Ճիւղերէդ
    Այդքան աւիչ — այդքան տերեւ — այդքան ցօղ
    Չեն բաւեր
    Որ հաւատանք թէ արեւներ պիտի քաղենք
    Ճիւղերէդ
    Այսքան արիւն ― այսքան արցունք — այսքան վիշտ
    Չեն բաւեր
    Որ մենք դարձեալ սիրտ չկախենք
    Ճիւղերէդ

9-րդ դաս. դեկտեմբերի 9-13

<<Անօրգանական  նյութերի  հիմնական  դասերի  վերաբերյալ գիտելիքների ընդհանրացում>>

  • Օքսիդների  սահմանումը, ընդհանուր  բանաձևը, դասակարգումը,  ստացումը լաբորատորիայում  և արդյունաբերության  մեջ, ֆիզիկական  և  քիմիական հատկությունները, կիրառումը:
  • Թթուների  սահմանումը, ընդհանուր բանաձևը, դասակարգումը, անվանումը, թթվային  մնացորդի  անվանումը, թթուների  ստացումը  լաբորատորիայում  և արդյունաբերության  մեջ, ֆիզիկական, քիմիական  հատկությունները, կիրառումը:
  • Հիմքերի  սահմանումը, ընդհանուր բանաձևը, դասակարգումը,  անվանումը, ստացումը լաբորատորիայում  և արդյունաբերության  մեջ, ֆիզիկական  և քիմիական հատկությունները, կիրառումը: Երկդիմի հիդրօքսիդներ  և  օքսիդներ:
  • Աղեր, դասակարգումը, բանաձևերի կազմումը և  անվանումը, ստացման եղանակները,  ֆիզիկական և  քիմիական  հատկությունները, կիրառման բնագավառները:

Կիսամյակային  ինքնաստուգման  առաջադրանքներ, թեման՝<<Անօրգանական  նյութերի  հիմնական  դասերը` «Օքսիդներ, թթուներ,  հիմքեր, աղեր>>

Խորհրդային Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքը, Վերակառուցման քաղաքականությունը և Արցախյան շարժումը

Դեկտեմբերի 9-13
Պատրաստվե՛ք ներկայացնելու․
Թեմա 13․ Խորհրդային Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքը․
ա/
 Հայկական հարցի վերաբացումը Երկրորդ աշխարհամարտից հետո
բ/ Քաղաքական բռնությունների նոր փուլը
գ/ Անհատի պաշտամունքի դատապարտումը։ Ազգային զարթոնքը /էջ 113-117/
Թեմա 14․ Վերակառուցման քաղաքականությունը և Արցախյան շարժումը․
ա/
 Վերակառուցումը և Ղարաբաղյան շարժումը
բ/ Ազատագրական շարժման վերելքը /էջ 119-127/-/բանավոր, էլ․ դասագիրք, նաև այլ աղբյուրներ/․

Առաջադրանք.
1․
 1960-ական թթ. բնութագրվում են որպես ազգային զարթոնքի շրջան։
Ի՞նչ փաստերով կարող եք հիմնավորել այդ բնութագիրը։ Ի՞նչ կարևոր հարցեր
բարձրացվեցին ազգային կյանքի աշխուժացման ընթացքում։
1960-ական թթ. ազգային զարթոնքի շրջան է համարվում հատկապես Սովետական Հայաստանի և ընդհանրապես Խորհրդային Միության այլ ազգերի համար, քանի որ այս շրջանում նկատվում էին ազգային ինքնության, մշակույթի և լեզվի պահպանման հարցերի ակտիվ քննարկումներ ու շարժումներ։ Այս տարիներին ազգային ինքնության վերածնունդը միտված էր բարելավել մարդկանց գիտակցությունը իրենց մշակութային ու պատմական ժառանգության նկատմամբ, չնայած այն ամենին, ինչի տակ էին մնացել սովետական կարգերը։

1960-ականներին Խորհրդային Միությունում ի հայտ եկան ազգային ինքնության հարցեր՝ կապված լեզվի, պատմության և մշակույթի պահպանման հետ։ Հատկապես հայ հասարակության մեջ սկսվեցին ակտուալ դառնալ այն հարցերը, որոնք վերաբերում էին հայկական մշակութային ժառանգությանը, լեզվաբառարաններին, ավանդույթներին, իսկ Սովետական Միության կենտրոնը (Մոսկվան) փորձում էր նվազեցնել ազգային ինքնության նշանակությունը՝ քաջալերելով հոմոգենիզացիա։
Այդուհանդերձ, հայ intellectualները, մշակույթի գործիչները, ինչպես նաև հասարակական շրջանակները մեծապես հոգատար էին մշակույթի և լեզվի պահպանման հարցերի նկատմամբ։ Լեզվի պահպանման խնդիրն առանձնահատուկ կարևորություն ձեռք բերեց 1960-ականներին։ Սովետական Միությունում չնայած այն փաստին, որ ռուսերենը պաշտոնական լեզու էր, հայ ժողովրդի մեծ մասը շարունակում էր խոսել հայերեն և մեծ նշանակություն տալ լեզվաբառարաններին ու կրթության համակարգում հայերենը պահպանելուն։
Այս շրջանում սկսվեց ազգային լեզվի, նրա կարևորության և անհրաժեշտության շուրջ ակտիվ մտքերի և քննարկումների շրջան, ինչը նպաստեց հայոց լեզվի պահպանման հարցերին։ Ներկայիս մեծ ուշադրություն դարձվեց հայկական ազգային մշակույթի վերածննդին։ Այս շրջանում պարբերաբար կազմակերպվում էին ցուցահանդեսներ, կոնցերտներ, գրական ընթերցումներ, համերգներ, որոնք համախմբում էին մարդկանց՝ հայկական մշակույթի նկատմամբ հետաքրքրություն առաջացնելու նպատակով։

Սովետական ժամանակաշրջանում մեծ նշանակություն ունեցող հարցերից մեկը Հայաստանի և մյուս խորհրդային հանրապետությունների համար եղել է ազգային ինքնության և ինքնորոշման հարցերը։ Հնարավորություն ստացած քաղաքականության և սոցիալական պայմանների տակ սկսվեցին քննարկումներ, թե ինչպես պետք է պահպանել ազգային ինքնությունը՝ չհակադրվելով ընդհանուր ԽՍՀՄ համակարգին։ Միասնական սովետական քաղաքականության շրջանակներում, որտեղ մեծապես շեշտադրում էր ռուսերենը, հայերի համար խիստ կարևոր էր իրենց լեզվի և մշակույթի պաշտպանությունը։ Լեզվաբառարանների պահպանումը, գրականության հրատարակությունները, մշակույթի պահպանման հարցերն ակտիվ քննարկվում էին։ Այս շրջանում մեծ ակտիվություն կար գիտության, կրթության ու արվեստի ոլորտներում։ Կրթական համակարգում սկսեցին ծավալվել առարկաներ, որոնք նպատակ ունեին չպարապել միայն դոգմատիկ գիտելիքների մասին, այլև խթանել ստեղծագործական մտքի, արվեստի ու մշակույթի վերածնունդը։

2․ Ձեր կարծիքով՝ ի՞նչ է այլախոհությունը: Ե՞րբ է սկզբնավորվել այլախոհական շարժումը Հայաստանում:  Նշե՛ք ձեզ հայտնի այլախոհների: Ըստ ձեզ՝ ո՞վ կարող է դառնալ այլախոհ /բլոգային աշխատանք/․
Ալխախոհությունը այն է, երբ անհատ կամ խումբ տարբերվում է հասարակության կամ իշխանությունների ընդունած կարծիքներից և արտահայտում է իր սեփական տեսակետները, որոնք կարող են հակադրվել պաշտոնական դոգմաների հետ։ Հայաստանում այլախոհական շարժումը սկսվել է 1960-1970-ականներին, երբ մտավորականներ, գրողներ ու հասարակական գործիչներ բարձրացրին ազգային ինքնության, ազատության ու սոցիալական խնդիրներ։

Խաչատուր Աբովյան, ով քննադատել է հասարակության քաղաքական իրավիճակը, Լևոն Շանթ, ով կասկածի տակ դրեց իշխանության քաղաքականությունը ,Վազգեն Ա և Գարեգին Բ՝ եկեղեցական գործիչներ, ովքեր պայքարել են եկեղեցու ու ժողովրդի իրավունքների համար։

Օգտակար նյութ /տեսանյութ/՝
 Այլախոհությունը Խորհրդային Հայաստանում․Վարդան Հարությունյան/․