ա) cos a
բ) ctg a
գ) sin a
դ) ctg a
ե) tg a
զ) -sin a
է) cos a
ը) -cos a
թ) -ctg a
ա) -cos 30 – √3/2
բ) -cos 45 √2/2
գ) -cos 60 – 1/2
դ) -sin 30 – 1/2
ե) cos 45 – √2/2
զ) -sin 60 – √3/2
ա) tg a
բ) -sin a
գ) -cos a
դ) -cos a
ե) -ctg a
զ) ctg a
ա) sin a
բ) -cos a
գ) -ctg a
դ) -ctg a
ե) -sin a
զ) tg a
Բուսական ռեսուրսներ են բոլոր այն բույսերը և բույսերից ստացվող նյութերը, որոնք մարդը օգտագործում է իր կարիքների համար։ Դրանք ներառում են սննդային բույսերը, դեղաբույսերը, փայտատու ծառերը, բույսերից ստացվող մանրաթելերը, յուղերը և այլ օգտակար նյութերը։ Բույսերը մարդկության պատմության ընթացքում միշտ կարևոր դեր են ունեցել։ Հին ժամանակներում մարդիկ հավաքում էին վայրի բույսեր՝ սնվելու և բուժվելու համար։ Հետագայում զարգացավ գյուղատնտեսությունը, և մարդիկ սկսեցին աճեցնել մշակաբույսեր՝ հացահատիկ, բանջարեղեն, մրգեր։ Բույսերը նաև օգտագործվել են որպես դեղամիջոցներ, գունանյութեր, օծանելիքներ և հագուստի պատրաստման հումք։ Ժամանակակից աշխարհում բուսական ռեսուրսներն օգտագործվում են շատ ոլորտներում՝ սննդարդյունաբերությունում, բժշկությունում, քիմիայում, շինարարությունում, նույնիսկ էներգետիկայում՝ կենսավառելիք ստանալու համար։ Բույսերը նաև կարևոր են բնության համար, քանի որ արտադրում են թթվածին և պահպանում են կենդանական աշխարհի հավասարակշռությունը։
1. Ո՞ր շարքում է բաց թողնված միևնույն տառը:
1. բար-ացակամ, փաս-ան, եղ-ամ, բամ-ա
2. քուր-, թր-ոց, գո-ի, քրքի
3. կոր-նթարդ, առ-նչվել, առ-նթեր, որոտ-նդոստ
4. դար-աս, անկա-տելի, թ-րտալ, ոսկեծո-
2. Ո՞ր շարքում է բաց թողնված միևնույն տառը:
1. զմ-սել, ք-թմնջյուն, ճմ-թել, ա-համարհել
2. բ-կտել, հարցախույ-, բա-պան, Երա-խ
3. ե-կելի, ա-տոտություն, հ-կել, խլափե-կ
4. կ-թնել, սա-սուռ, խ-թին, մատ-վակ
3. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են գրվում անջատ:
1. գնալ(հասնել) տարուց(տարի) օր(օրի)
2. յոթից(ութ), կենաց(մահու), թև(ածել)
3. ձեռք(սեղմում), հարավ(արևելյան), մազ(մորուք)
4. մեկ(մեկու), արքայից(արքա), դույզն(ինչ)
4. Ո՞ր շարքի հատուկ անունների միայն առաջին բաղադրիչներն են գրվում մեծատառով:
1. ՆՈՐ ԶԵԼԱՆԴԻԱ, ԲԱՐՁՐ ՀԱՅՔ, ՄԱՐԻԱՆՅԱՆ ԻՋՎԱԾՔ
2. ՇՎԵՅՑԱՐԻԱՅԻ ՀԱՄԱԴԱՇՆՈՒԹՅՈՒՆ, ԼԱՏԻՆԱԿԱՆ ԳԻՐ, ՄԵԾ ՋՐՀԵՂԵՂ
3. ՄՈՎՍԵՍ ՄԱՐԳԱՐԵ, ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԽՈՐՀՈՒՐԴ, ՊԱՏՎՈ ԼԵԳԵՈՆԻ ՇՔԱՆՇԱՆ
4. ԱՐԵՎԵԼՅԱՆ ԵՓՐԱՏ, ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ, ԵՐԵՎԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ
5. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում երկու հնչյունափոխություն կա:
1. աստղադիտարան, միջնաբերդ, դստրիկ
2. թռչնակ, մտայնություն, սենեկապետ
3. չվացուցակ, մշակութային, հոգաբարձու
4. սննդարար, արևմտամետ, մեղվաբուծություն
6. Նշի՛ր այն շարքը, որի բոլոր բառերի արմատներին կարող է միանալ –ին
վերջածանցը (առանց երկրորդ ածանցի)։
1. հեշտընկալ, լռակյաց, ինքնահավան,
2. նրբանցք, հանդիպակաց, առաջամարտիկ
3. գետեզր, խորաքնին, մթնշաղ,
4. կաղնուտ, տիկնիկ, դյուրընկալ
7. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են բարդածանցավոր:
1. զառամյալ, օձաբարո, քառակուսի, ազնվացեղ
2. վարչակարգ, բազմատեսակ, արտերկրացի
3. սրտառուչ, ակնածանք, եռոտանի, վերնատուն
4. հանքաքար, աչքաչափ, բերքատու, բաղաձայնույթ
8. Ո՞ր շարքում է 2 բառերի իմաստները սխալ բացատրված:
1. հովատակ-արու ձի, բաղարջ- անթթխմոր հաց
2. խավարտ- ականակիր մութ, սակառ- հնագույն նվագարան
3. նիգ- մետաղյա ձող, բախտակ- ձկան տեսակ
4. նշտար- վիրաբուժական դանակ, բավիղ- խճճված ճանապարհ
9. Ո՞ր շարքի դարձվածքներն են ճիշտ բացատրված:
1. գլխին տալ- զղջալ, բերան բաց անել- անիմաստ խոսել
2. ժամավաճառ լինել-իզուր ժամանակ վատնել, կատվի դրախտ-անիմաստ կյանք
3. դանայան տակառ-ապարդյուն աշխատանք, աչք ծակել-փայլել
4.գլուխը լցնել- մինչև վերջ լցնել, առաջին ջութակ- որևէ բնագավառի գլխավոր դեմք
10. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի հոգնակին է կազմվում –եր վերջավորությամբ:
1. անասնակեր, կարմրախայտ, հետիոտն, նուռ
2. լուսանցք, խմբագիր, արշալույս, տոնածառ
3. մեծատուն, նստացույց, դյուցազն, արկղ
4. հորատանցք, ստուգայց, ոտնաձայն, լրագիր
The Cottingley Fairies refer to a famous photographic hoax from the early 20th century that captured the imagination of the public and even some notable figures, such as Sir Arthur Conan Doyle, the author of Sherlock Holmes.
In 1917, two cousins, Elsie Wright (aged 16) and Frances Griffiths (aged 9), from Cottingley, near Bradford, England, claimed to have discovered fairies living by a stream near their home. The two girls took a series of five photographs that appeared to show them interacting with tiny, winged creatures, which they believed were fairies.
Elsie and Frances initially kept their secret, but in 1919, the photographs were shown to a family friend, Edward Gardner, who was the president of the Theosophical Society. Gardner was convinced that the photographs were genuine and sent them to The Strand Magazine in 1920. Sir Arthur Conan Doyle, who was a supporter of spiritualism and the occult, became involved with the case and promoted the photographs as evidence of the existence of fairies. The photographs gained worldwide attention.
The five photographs featured the two girls posed with small, winged creatures, some of which appeared to be dancing, and others interacting with the girls.
The girls initially claimed that the fairies had invited them to take part in their world. Over time, the photographs were scrutinized, and some experts and skeptics pointed out inconsistencies in the images. It wasn’t until 1983, after both girls had passed away, that Elsie admitted in an interview that the photographs were a hoax. She explained that the fairies were actually paper cutouts attached to pins, and that the girls had used a camera they had borrowed from Elsie’s father to take the pictures. Frances, however, maintained that she believed the fairies were real for many years.
Despite the hoax being revealed, the Cottingley Fairies remained a significant cultural phenomenon. They captured the public’s fascination with the supernatural and the idea of hidden worlds.
Շնչառությունը բջջում էներգիա ստանալու գործընթացն է, որի ընթացքում օրգանական նյութերը քայքայվում են և ազատված էներգիան օգտագործվում է բջջի կենսական գործառույթների համար։ Շնչառության հիմնական նպատակը ԱԵՖ մոլեկուլների առաջացումն է, որոնք բջիջը օգտագործում է որպես էներգիայի աղբյուր։
ԱԵՖ-ի սինթեզը թթվածնի մասնակցությամբ կոչվում է աերոբ շնչառություն։ Այս դեպքում գլյուկոզան ամբողջությամբ քայքայվում է՝ օգտագործելով թթվածին։ Արդյունքում արտադրվում է մեծ քանակությամբ ԱԵՖ, ինչպես նաև՝ ջուր և ածխաթթու գազ։ Աերոբ շնչառությունն ավելի արդյունավետ է, քանի որ ապահովում է էներգիայի շատ ավելի մեծ արտադրություն, քան անաերոբ գործընթացները։
Բջջում նյութափոխանակությունը բոլոր այն քիմիական պրոցեսների ամբողջությունն է, որոնց միջոցով բջիջը ստանում է էներգիա, կառուցում է իր բաղադրիչները և ապահովում կյանքի համար անհրաժեշտ բոլոր գործընթացները։ Նյութափոխանակությունը ներառում է նյութերի կառուցում (անաբոլիզմ) և նյութերի քայքայում (կատաբոլիզմ)։
Ավտոտրոֆ օրգանիզմները կարող են ինքնուրույն սինթեզել օրգանական նյութեր՝ օգտագործելով անօրգանական նյութեր։ Դրանք էներգիան ստանում են արևի լույսից (ֆոտոսինթեզ) կամ քիմիական ռեակցիաներից (քեմոսինթեզ)։ Ավտոտրոֆների հիմնական օրինակներն են բույսերը, ջրիմուռները և որոշ բակտերիաներ։
Հետերոտրոֆ օրգանիզմները պատրաստի օրգանական նյութեր են ստանում սննդից, քանի որ չեն կարող դրանք ինքնուրույն կառուցել։ Նրանք իրենց էներգիան և նյութերը ստանում են այլ օրգանիզմներից կամ օրգանական մնացորդներից։ Հետերոտրոֆների օրինակներ են կենդանիները, սնկերն ու շատ բակտերիաներ։
Կարդացե՛ք հետևյալ թեման՝ «Տրդատ Առաջինի գահակալումը և Հռոմե-պարթևական 10-ամյա պատերազմը»
Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին
Օգտվե՛ք Հայոց պատմություն 10, էջեր 82-85
Vicinity-շրջակայք
Century-դար
Rage-զայրույթ
Document-փաստաթուղթ
Conclude-եզրակացնել
Undeniable-անժխտելի
Resist-դիմադրել
Lack-պակաս, բացակայություն
Ignore-անտեսել
Challenge-մարտահրավեր
Miniature-մանր
Source-աղբյուր
Water is the source of life. In its lack, we are unable to have enough strength. For everyone it may seem like a miniature thing, but in reality it gives the power to live. In this century, because of the low use of water, the number of people’s lives is decreasing. People ignore the challenges directed at them, resisting drinking water. The vicinity today is full of rage, and it is difficult to conclude why it is so. These facts are undeniable, because they are visible to the naked eye. Documents mostly testify to this.
Կենսոլորտը Երկակի այն հատվածն է, որտեղ գոյություն ունի կյանքը․ այն ընդգրկում է օդի ստորին շերտերը, ջրային միջավայրերը և երկրակեղևի վերին մասը։ Կենսոլորտը կարևոր դեր ունի աշխարհագրական թաղանթում, քանի որ այն մասնակցում է գազերի, ջրի և նյութերի շրջանառությանը։ Բույսերը արտադրում են թթվածին և կլանում ածխաթթու գազը, կենդանիներն ու բույսերը մասնակցում են ջրի շրջապտույտին, իսկ տարբեր օրգանիզմներ ապահովում են սննդային շղթաների գործունեությունը։ Բացի այդ, կենսոլորտի օրգանիզմները ձևավորում և փոխում են Երկրի մակերևույթը․ բույսերի արմատները քայքայում են քարերը, միկրոօրգանիզմները ստեղծում են հող։ Ի վերջո, կենսոլորտը ապահովում է բնական հավասարակշռությունն ու կյանքի գոյությունը Երկրի վրա։
Լրացնել բաց թողնված տառերը և կետադրել.
Հույսդ կտրիր, Լյուդվիգ Բեթհովեն։ Գուցե քո սիրտն ամենաանբասիրն է, ամենակրակոտը: Բայց դա ո՞ւմ է հետաքրքրում մտածեց նա՝ սրդողած կախեց գլուխը, և նրա մատները մեքենայորեն վազեցին ստեղների վրայով: Երաժշտությունը շռնդալից էր, բայց խիստ ներդաշնակ։ Այն նման էր բարձունքից սրընթաց գահավիժող փրփրադեզ ջրվեժի, որը, թեև խախտում է շրջակայքի անդորրը, բայց և հաճելի զովություն է սփռում:
Դուռը բախեցին։ Դռների մեջ նախ երևաց վարպետի գլուխը՝ պճնազարդված հուսով ու ժապավենով: Նա ցնծում էր։
— Հեղափոխություն, — գրեթե գոռաց նա, — արդիականացող Ֆրանսիան հիմնիվեր ցնցում ու սասանում է հետամնաց Եվրոպան։
Լյուդվիգը լուռումունջ լսում էր։ Լուրերն ապշեցուցիչ էին։ Զորքը հրաժարվել էր ապստամբների վրա կրակելուց, և միանալով նրանց, քարուքանդ արել Բաստիլը: Բոննի ուսանողները ոգևորությամբ արտասանում էին այն երեք կրակոտ բառերը, որ գրված էին Ֆրանսիայի դրոշի վրա՝ Ազատություն հավասարություն եղբայրություն:
Ափ նետված ձկնիկների վտար էր կարծես։ Դժնի, ահարկու դեմքերով ոստիկանները հողաթմբին նստոտած՝ իրենց դաշույններով, դալար եղեգնի ցողուններն էին տաշտշում։ Ինչ–որ անցք էին բացում ու մոտեցնում շուրթերին, ագահաբար ըմբոշխնում, կճեպները շպրտում երեխաների կողմը, որոնք միմյանց հրմշտելով, կոխկռտելով, քիթ ու պռունկ ճանկռտելով հարձակվում էին գզգզված կճեպների վրա: Սովալլուկ ու հյուծված՝ ուտելու որևէ բան էին փնտրում՝ աղիողորմ սնգսնգոցը խեղդելով եղեգների մեջ:
— Ձեններդ կտրեք, — սպառնալից գոռգոռում էին ոստիկանները, ատամները մխրճած դալար եղեգների մաշկի մեջ և ագահաբար ըմբոշխնելով նրանց քաղցրահամ հյութը:
Նրանցից մի երկուսը անլուր հայհոյանքների տարափ տեղալով մի քանի հարվածներ իջեցրին մոտիկ կանգնածների վրա։ Հետո լռեցին, ու միայն նրանց ֆսֆսոցներն էին լսվում, ասես խուլ ու անբարեհնչյուն մեղեդիներ էին արձակում եղեգնյա փողերը: Կեղևներին տիրելու համար ծեծկռտուքը դաս արեց, բայց երեխաների աղեխարշ մխկտոցը չէր լռում:
Էլեն Շահվերդյան 