I. Do the preparation exercise first and then read the article.
1. How many hours a day do you spend using technology?
I spend about 5–6 hours a day using technology.
2. What technology do you use most often?
I use my phone the most.
3. Do you think technology improves our lives or creates problems?
I think technology improves our lives, but it can also create some problems.
Reading Text
Technology and the Future of Human Life
In the past few decades, technology has changed the way people live, work, and communicate. Smartphones, computers, and the internet have become an essential part of everyday life. Many tasks that once required a lot of time and effort can now be completed in seconds.
One of the greatest advantages of technology is access to information. Students can now learn almost anything online. Educational platforms, digital libraries, and video lessons allow people to study from anywhere in the world. As a result, education has become more flexible and accessible.
However, technology also presents several challenges. Many people spend too much time on their devices, which may lead to reduced physical activity and fewer face-to-face interactions. Some researchers believe that excessive screen time can negatively affect mental health, especially among teenagers.
Another important issue is the future of work. Automation and artificial intelligence are transforming many industries. While these innovations can increase efficiency, they may also replace certain jobs. Because of this, experts emphasize the importance of developing creative thinking, problem-solving skills, and adaptability.
Despite these concerns, technology will continue to shape the future. The key challenge for society is learning how to use technological progress responsibly while maintaining healthy human relationships and values.
II. Match the words with their meanings.
1. accessible-b. easy to reach or use
2. automation-c. the use of machines to perform tasks automatically
3. efficiency-d. the ability to work well without wasting time
4. adaptability-a. the ability to change and adapt
III. Answer the questions.
1. How has technology changed everyday life?
Technology has changed everyday life by making communication, work, and learning faster and easier.
2. Why has education become more flexible?
Education has become more flexible because students can study online from anywhere.
3. What problems can excessive screen time cause?
Excessive screen time can cause health problems, less physical activity, and fewer real-life interactions.
4. How may automation affect jobs in the future?
Automation may replace some jobs, but it can also make work faster and more efficient.
5. According to the text, what skills are important for the future?
Creative thinking, problem-solving skills, and adaptability are important for the future.
IV. Write T (True) or F (False).
1. Technology has had little impact on education. F
2. Students can access many learning resources online. T
3. Spending too much time on devices can affect health. T
4. Automation may increase efficiency in industries. T
5. Technology will disappear in the future. F
V. Complete the sentences using the words:
(accessible, efficiency, automation, adaptability)
1. Many factories use automation to produce goods faster.
2. Online courses make education more accessible for students worldwide.
3. Good workers must show adaptability in a changing environment.
4. New software improved the efficiency of the company.
VI. Write 200–250 words on the topic: “Technology: Benefits and Risks for Young People.”
Include:
. advantages of technology
. possible dangers
. your opinion about responsible use
Technology is very important in young people’s lives today. It helps students learn new things and find information quickly. With the internet, students can watch lessons, read books, and study from different places. Technology also helps people talk to friends and family through messages and social media. However, technology can also cause some problems. Many young people spend too much time on their phones or computers. This can make them less active and may cause eye problems or poor sleep. It can also reduce real-life communication with other people. In my opinion, technology is very useful if we use it in the right way. Young people should not spend all their time on devices. They should also study, play sports, and spend time with family and friends. If technology is used wisely, it can help young people learn more and have a better future.
Автор: elenchuk
Հերման Հեսսե «Ով կարողանում է սիրել, երջանիկ է» վերլուծություն
Հերման Հեսսե «Ով կարողանում է սիրել, երջանիկ է»
Հեղինակը այս պատմվածքում մեզ սովորեցնում է, թե նա որքան մեծանում էր, այնքան հասկանում էր, որ կյանքի փոքր հաճույքները իրական երջանկություն չեն տալիս։ Նրա կարծիքով՝ երջանկությունը չի գալիս փողից, ուժից, գեղեցկությունից կամ նույնիսկ առողջությունից, որովհետև շատ մարդիկ կան, որոնք այդ ամենը ունեն, բայց դժբախտ են։ Հեղինակը կարծում է, որ իրական երջանկությունը գալիս է մարդու զգացմունքներից, հատկապես սիրուց։ Եթե մարդը կարողանում է սիրել և զգալ կյանքը ամբողջ ուժով, նա կարող է երջանիկ լինել։ Նա նաև խոսում է այն մասին, որ մարդիկ հաճախ սխալ են հասկացել «սիրիր մերձավորիդ» միտքը։ Հեղինակը կարծես ասում է, որ մարդը պետք է նախ կարողանա սիրել ինքն իրեն, որպեսզի կարողանա սիրել ուրիշներին։ Հեղինակի հիմնական միտքն այն է, որ մարդու կյանքի ամենակարևոր բանը իր ներաշխարհն է և սիրելու կարողությունը։ Երբ մարդը սիրում է և ներդաշնակություն ունի իր հոգու մեջ, նա կարող է երջանիկ լինել։ Իսկ դժբախտությունը հաճախ առաջանում է այն ժամանակ, երբ մարդու մեջ սերը խաթարվում է։
Մարդու հյուսվածքները: Օրգանիզմը որպես միասնական ամբողջություն
Մարդու օրգանիզմը ունի բջջային կառուցվածք։ Բջիջը կենդանի օրգանիզմների կառուցվածքային և գործառույթային տարրական միավորն է։ Մարդու բջիջը կազմված է բջջաթաղանթից, ցիտոպլազմայից և կորիզից։ Բջիջները միավորվելով կազմում են հյուսվածքներ։
Հյուսվածքը բջիջների խումբ է, որոնք ունեն նույն ձևը, կառուցվածքը, ծագումը և կատարում են նույն ֆունկցիան։ Մարդու օրգանիզմում կան 4 տեսակի հյուսվածքներ՝ էպիթելային, շարակցական, մկանային և նյարդային։
- Էպիթելային հյուսվածքը պատում է մարմնի մակերևույթը, օրգանների և անոթների պատերը։ Տարբերում են հարթ, գեղձային և թարթչավոր տեսակներ։
- Շարակցական հյուսվածքը կազմում է կմախքը, արյունը, ավիշը և ճարպային շերտը։ Այն կատարում է հենարանային, սնուցողական, պաշտպանական և փոխադրող գործառույթներ։
- Մկանային հյուսվածքը ապահովում է մարմնի և օրգանների շարժումները։ Այն լինում է հարթ և միջաձիգ զոլավոր (կմախքային և սրտամկանային)։
- Նյարդային հյուսվածքը կազմված է նեյրոններից, որոնք ընդունում և փոխանցում են նյարդային գրգիռները։
Հյուսվածքները միավորվելով կազմում են օրգաններ, որոնք ունեն որոշակի կառուցվածք և կատարում են հատուկ ֆունկցիա։
Assignment lesson 17
Appeal-Դիմում
Addict-Կախվածություն
Wary-Զգույշ
Aware-Գիտակցված
Misfortune-Դժբախտություն
Avoid-Խուսափել
Wretched-Թշվառ
Keg-Տակառ
Nourish-Սնուցել
Harsh-Կոշտ
Quantity-Քանակ
Opt-Ընտրել
Our teacher made an appeal to students to live a healthy life. She said a person can become an addict if they are not wary and aware of dangers. Sometimes misfortune can make people feel wretched, but we must avoid bad habits. Alcohol is often kept in a keg, but we should instead nourish our bodies with healthy food. Life can be harsh, so we must control the quantity of what we use and opt for good choices.
Հայաստանը 7-րդ դարում
Ծանոթացե՛ք հետևյալ թեմային՝ «Հայաստանը 7-րդ դարում»
Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին՝
- Ի՞նչ ընթացք ունեցավ պարսկա-բյուզանդկան հակամարտությունը 7-րդ դարի սկզբներին։ Ովքե՞ր ավարտին հասցրին Հայաստանի միավորման գործընթացը։
VII դարի սկզբին Պարսկաստանի և Բյուզանդիայի միջև սկսվեց երկարատև պատերազմ, որի առաջին շրջանում նախաձեռնությունը Պարսկաստանի կողմն էր․ պարսկական զորքերը ներխուժեցին և գրավեցին Բյուզանդիայի մի շարք տարածքներ, այդ թվում նաև Հայաստանը։ Սակայն ավելի ուշ Բյուզանդիայի կայսր Հերակլիոսը հակահարձակում կազմակերպեց և 627 թ․ պարտության մատնեց պարսիկներին, ինչից հետո Բյուզանդիան վերականգնեց իր ազդեցությունը տարածաշրջանում։ Այդ ժամանակ Հայաստանում սկսվեց նաև երկրի միավորման գործընթացը․ Արևելյան Հայաստանում շարժումը գլխավորեց մարզպան Վարազտիրոց Բագրատունին, իսկ Արևմտյան Հայաստանում ուժերը համախմբվեցին Դավիթ Սահառունու շուրջ, որը հետագայում ճանաչվեց հայոց իշխան և շարունակեց միավորման գործը։ - Ներկայացրե՛ք արաբական արշավանքները Հայաստան և դրանց հետևանքները։
VII դարի կեսերին արաբները սկսեցին արշավանքներ դեպի Հայաստան։ 639–640 թթ․ արաբական զորքերը ներխուժեցին երկրի տարբեր շրջաններ, ավերեցին բազմաթիվ բնակավայրեր և մեծ վնաս հասցրին բնակչությանը։ 642 թ․ նրանք գրավեցին Դվին քաղաքը, որտեղ հազարավոր մարդիկ սպանվեցին, իսկ շատերը գերեվարվեցին ու տարվեցին ստրկության։ Այս արշավանքներից հետո Հայաստանը աստիճանաբար անցավ Արաբական խալիֆայության իշխանության տակ և ստիպված էր հարկ վճարել արաբներին, թեև հայ իշխանները որոշ չափով պահպանեցին իրենց իշխանությունը և երբեմն ապստամբում էին նրանց դեմ։ Արաբական արշավանքների հետևանքով երկրում եղան մեծ ավերածություններ, բնակչության կորուստ և տնտեսական ծանր վիճակ։ - Ե՞րբ և ի՞նչ պայմաններում կնքվեց հայ-արաբական պայմանագիրը։ Ի՞նչ նկանակություն ունեցավ այն։
Հայ-արաբական պայմանագիրը կնքվեց 652 թ․, երբ Հայաստանի իշխան Թեոդորոս Ռշտունին և արաբական զորքերի ղեկավար Մուավիան համաձայնության եկան երկարատև պատերազմներից հետո։ Պայմանագիրը կնքվեց այն պայմաններում, երբ Հայաստանը գտնվում էր Բյուզանդիայի և Արաբական խալիֆայության պայքարի մեջ և ստիպված էր ընդունել արաբների գերիշխանությունը։ Պայմանագրի համաձայն՝ Հայաստանը պարտավորվում էր վճարել հարկ արաբներին և պատերազմի ժամանակ զորք տրամադրել, իսկ արաբները խոստանում էին չտեղակայել մշտական զորքեր Հայաստանում և թույլ տալ հայերին պահպանել իրենց ներքին ինքնավարությունը և քրիստոնեական կրոնը։ Այս պայմանագիրը կարևոր նշանակություն ունեցավ, որովհետև այն որոշ ժամանակ ապահովեց Հայաստանի ներքին ինքնուրույնությունը և հարաբերական խաղաղություն երկրում։ - Ներկայացրե՛ք Հայաստանի վիճակը 7-րդ դարի երկրորդ կեսին։
VII դարի երկրորդ կեսին Հայաստանը գտնվում էր Արաբական խալիֆայության իշխանության տակ։ Հայ-արաբական պայմանագրից հետո երկիրը որոշ ժամանակ պահպանեց ներքին ինքնավարություն․ հայ իշխանները շարունակում էին կառավարել իրենց երկրամասերը, իսկ Հայաստանը միայն հարկ էր վճարում արաբներին և անհրաժեշտության դեպքում զորք տրամադրում։ Արաբական իշխանությունները սկզբում մշտական զորք չէին տեղակայել Հայաստանում, սակայն ավելի ուշ նրանք ուժեղացրին իրենց վերահսկողությունը և երկիրը մտցրին վարչական միավորի մեջ, որի կենտրոնը Դվին քաղաքն էր։ Այս ժամանակաշրջանում Հայաստանը պահպանեց իր քրիստոնեական հավատը և հայկական իշխանական համակարգը, բայց միաժամանակ ստիպված էր ենթարկվել խալիֆայության քաղաքական և տնտեսական պահանջներին։
Հայոց պատմություն 10-րդ դասարան, էջեր 149-154
Ոճագիտություն
Բաժին 7
Մաս 1
4)
1)
4)
4)
4)
2)
2)
2)
3)
1)
3)
3)
4)
2)
2)
1)
Մաս 2
4-հանգավորում, շրջադասություն, փոխաբերություն, մակդիր։
4-անձնավորում, մակդիր, շրջադասություն, համեմատություն։
5-անձնավորում, մակդիր, շրջադասություն, չափազանցություն, համեմատություն։
6-հոգնած, կապույտ, սև, խարտյաշ, թռչող, գժված։
5-վհատ, ոսկի, ցնորք, մեռնող, նիրհող։
4-մակդիր, փոխաբերություն, համեմատություն, անձնավորում։
Օրգանիզմի կենսագործունեության կարգավորումը
Մարդու օրգանիզմում մշտապես տեղի են ունենում տարբեր գործընթացներ՝ շնչառություն, արյան շրջանառություն, շարժում, մարսողություն և այլն։ Դրանք կարգավորվում են հատուկ մեխանիզմներով, որոնք պահպանում են օրգանիզմի ներքին միջավայրի հարաբերական կայունությունը՝ հոմեոստազը։
Կարգավորումը լինում է երեք տեսակի՝ հումորալ, նյարդային և նյարդահումորալ։
Հումորալ կարգավորումը կատարվում է հորմոնների միջոցով, որոնք արտադրվում են ներզատական գեղձերի կողմից և արյան ու ավշի միջոցով ազդում տարբեր օրգանների վրա։
Նյարդային կարգավորումը ավելի արագ և ճշգրիտ է․ այն իրականացվում է ռեֆլեքսների միջոցով։ Ռեֆլեքսը օրգանիզմի պատասխան ռեակցիան է գրգիռներին, որը կատարվում է նյարդային համակարգի միջոցով։
Նյարդահումորալ կարգավորումը նյարդային և հումորալ կարգավորումների համատեղ աշխատանքն է․ նյարդային համակարգը ազդում է գեղձերի վրա, իսկ հորմոնները՝ նյարդային համակարգի վրա։ Դրանց հիմքում ընկած է ինքնակարգավորման սկզբունքը։
Ճշմարտությունը միշտ բարի՞ է, թե երբեմն վտանգավոր
Ճշմարտությունը միշտ չէ, որ միայն բարի է։ Շատ դեպքերում այն օգնում է մարդկանց հասկանալ իրականությունը, տեսնել և ուղղել իրենց սխալները։ Երբ մարդիկ անկեղծ են և ասում են ճշմարտությունը, դա կարող է ստեղծել վստահություն, հարգանք և լավ հարաբերություններ մարդկանց միջև։ Ճշմարտությունը օգնում է մեզ սովորել մեր սխալներից, հասկանալ ուրիշներին և կայացնել ճիշտ որոշումներ մեր կյանքում։ Սակայն ճշմարտությունը երբեմն կարող է նաև ցավ պատճառել։ Երբ մարդը լսում է իր մասին տհաճ կամ դժվար ընդունելի բաներ, նա կարող է նեղանալ կամ վիրավորվել։ Երբեմն ճշմարտությունը կարող է վեճ կամ տարաձայնություն առաջացնել, հատկապես եթե այն ասվում է կոպիտ, անհարգալից կամ սխալ պահին։ Պատահում է նաև, որ մարդիկ կարող են փորձել թաքցնել ճշմարտությունը, որովհետև վախենում են ցավ պատճառելուց, բայց դա հաճախ ավելի մեծ խնդիրներ է առաջացնում հետագայում։ Հետևաբար, կարևոր է ոչ միայն ճշմարտությունը ասելը, այլ նաև հասկանալ, թե ինչպես և երբ դա անել։ Ճշմարտությունը պետք է ասվի հանգիստ, բարի խոսքով, հարգալից ձևով և ճիշտ պահին, որպեսզի այն օգնի մարդկանց, ոչ թե վնասի նրանց։
Չարենց «Հեռացումի խոսքեր»
ՀԵՌԱՑՈՒՄԻ ԽՈՍՔԵՐ
Իմ աչքերի մեջ այնքա՜ն կրակներ եմ մարել ես
Եվ հոգուս մեջ, հուսահատ, այնքան աստղեր եմ մարել:
Կյանքս, որ հուշ է դարձել, հեռանալիս չանիծես.
Կյանքս կանցնի, կմարի – բայց երգս կա, կապրի դեռ:
Կյանքս կանցնի, կմարի, որպես կրակ ճահիճում՝
Աննպատակ ու տարտամ, անմխիթար ու անհույս։
Երգերիս մեջ-դու գիտե՞ս-ինձ ոչ ոք չի ճանաչում
Կարծես ուրի՜շն է երգում կապույտ կարոտը հոգուս։
Հավիտյան գոց ու անխոս՝ թափառել եմ ու լռել.
Ոչ ոք, ոչ ոք չգիտե՝ արդյոք ի՞նչ է կյանքս, ես.
Միայն գիտեն, որ կյանքում ինչ-որ երգեր եմ գրել,
Ինչպես գիտեմ, որ դու կաս, որ սիրում է մեկը քեզ:
Ես երգել եմ քո հոգին, քո ժպիտը լուսավոր,
Քո աչքերի, քո դեմքի տխրությունը սրբազան.
Կյանքս թողած անհունում-ես երգել եմ սերը խոր
Ու կարոտը թևերիս, որ երբեք քեզ չհասան…
Մոտենում է, քո՛ւյր իմ, ա՜խ, իրիկունս միգամած.
Ես ի՞նչ անեմ, որ հոգիս չհեծկլտա կարոտից.
Ինչպե՞ս, ինչպե՞ս ընդունեմ կյանքիս բաժակը քամած,
Որ ձեռքերս չդողան, որ օրերս ներե՜ն ինձ
Գուցե՜ հանկարծ կասկածեմ, չհավատամ ինքս, ես,
Ու սուտ թվա իմ հոգուն քո կարոտը սրբազան…
– Ի՜նչ էլ լինի, քո՛ւյր իմ, քո՛ւյր, հեռանալիս չանիծե՜ս
Խե՜ղճ կարոտը թեւերիս, որ երբե՜ք քեզ չհասան…
1917թ.
Առաջադրանքներ
- Ի՞նչ իմաստով է գործածվում «քույր» բառը բանաստեղծության մեջ։
«Քույր» բառը նշանակում է հոգեպես մոտ, սիրելի, հոգեկան կապով մի այնպիսի կին, ում նկատմամբ բանաստեղծը խորը սեր և զգացմունք է ապրում։ Այսպիսի փոխաբերական օգտագործումն ընդունված է գրականության մեջ, երբ «քույր» բառով սիրելի կնոջն են դիմում։ - Դուրս գրիր մակդիրները։
Կապույտ կարոտ
Լուսավոր ժպիտը
Սրբազան կարոտը
Սրբազան տխրություն
Քամած բաժակ
Խեղճ կարոտ - Ի՞նչ սիմվոլ/խորհուրդ ունեն հետևյալ պատկերները՝
կրակ-սեր
աստղ-երազանք
իրիկուն-խավար
թևեր-ազատություն
մարել-վերջանալ - Բացատրիր հետևյալ միտքը՝ «Երգերիս մեջ-դու գիտե՞ս-ինձ ոչ ոք չի ճանաչում»
Չարենցը ասում է, որ իր ժառանգություն՝ իր բանաստեղծությունների մեջ միայն թույլ է տալիս մյուսներին տեսնել ինչ‑որ բան, բայց իր իսկ իրական «ես‑ը»՝ իր ամբողջ ներաշխարհը, հույզերը, ցավը ու հոգեկան խորությունը՝ ոչ ոք իրականում չի ճանաչում։
և հետևյալ հատվածը՝
Հավիտյան գոց ու անխոս՝ թափառել եմ ու լռել.
Ոչ ոք, ոչ ոք չգիտե՝ արդյոք ի՞նչ է կյանքս, ես.
Միայն գիտեն, որ կյանքում ինչ-որ երգեր եմ գրել,
Ինչպես գիտեմ, որ դու կաս, որ սիրում է մեկը քեզ:
Այս հատվածը արտահայտում է բանաստեղծի անձնական մենակությունները, այսինքն բանաստեղծը այդպես էլ չի բացահայտում իր իրական «ես»-ը։
- Արտահայտիր մտքերդ բանաստեղծության մասին։
Այս բանաստեղծությունն ցավի, մենակության, սիրո ու կարոտի խառնվածքի մասին է։ Նա ոչ միայն խոսում է անձնական ապրումների մասին, այլև մի ներկայացում է այնպիսի մի մարդու ներաշխարհը, որ ոչ մի ուրիշ չի ճանաչում ամբողջությամբ՝ միայն տեսնում են նրա ստեղծագործությունների խոսքերը։ - Սովորիր անգիր, ձայնագրիր։
Պրոգրեսիաներ
1.3)
2.2)
3.2)
4.3)
1.4)
2.
3.
4.
1.2)
2.4)
3.4)
4.3)
1.4)
2.3)
3.2)
4.
1.3)
2.1)
3.2)
4.3)
Էլեն Շահվերդյան 