Նայենք մեր շուրջը և կտեսնենք բազմաթիվ իրեր՝ աթոռ, սեղան, գիրք, մատիտ, խնձոր, բաժակ, համակարգիչ, ավտոմեքենա, ծառ, ջրի կա­թիլ և այլն: Այդ բոլորը մարմիններ են: Մարմիններ են նաև Երկիր մոլորակը, գիշերային երկնքում փայլա­տակող աստղերը, մեզ ջերմացնող Արեգակը, կենդա­նիները, բույսերը: Համեմատելով մարմինները՝ կարե­լի է պարզել դրանց միջև եղած նմանություններն ու տարբերությունները:

Բոլոր մարմինները կազմված կամ պատրաստված են նյութերից:

Նյութերը բազմաթիվ են: Դրանք տարբերվում են համով, հոտով, վիճակով, գույնով, այրվելու, ջրում լուծվելու և այլ հատկություններով:

Երկաթը, ոսկին, պղինձը, թուղթը, ջուրը, ապա­կին, ռետինը նյութեր են: Իսկ ահա մեխը, մատանին, գավաթը, տետրը, բաժակը, աթոռը, գնդակը, սառույցը մարմիններ են, որոնք պատրաստ­ված կամ կազմված են վերը նշված կամ այլ նյութերից: Այն թեթև գազը, որով լցված են օդում ճախրող փուչիկները, նույնպես նյութ է: Ինքը՝ փուչիկը, պատ­րաստված է մեկ այլ նյութից՝ ռետինից: Ռետինից պատրաստում են նաև ավտոդողեր և այլ իրեր:

Միևնույն նյութից կարելի է պատրաստել։ Այսպես՝ երկաթից պատրաստում են մեխ, մուրճ, կացին, ապակուց՝ բաժակ, փորձանոթ, ալյումինից՝ հաղորդալար, սպասք, աթոռ, սեղան, փայտից՝ աթոռ, նստարան, գրատախտակ և այլն։

Կարելի է նաև նույն տեսակի առարկաներ պատ­րաստել տարբեր նյութերից։ Օրինակ՝ քանոն կարելի է պատրաստել փայտից, երկաթից, ալյումինից և այլ նյութերից։

Մարմինը կարող է պատրաստված կամ կազմված լի­նել ինչպես մեկ, այնպես էլ մի քանի նյութերից:

Նյութերը սովորաբար լինում են օրգանական և անօրգանական։

Օրգանական նյութերը կենդանի օրգանիզմնե­րի կազմության մեջ մտնող կամ դրանցից ստացվող նյութերն են: Օրինակ՝ բուսական յուղը, կենդանական ճարպերը, շաքարը և այլն։ Օրգանական նյութեր ստա­նում ենք նաև արհեստական ճանապարհով: Օրինակ՝ դեղանյութերը, ներկանյութերը և այլն։ Արհեստական օրգանական նյութերի օգտագոր­ծումը հնարավորություն է տալիս խնայելու որոշ նյու­թերի բնական պաշարները։ Օրինակ՝ ճկազանգվածից պատրաստված սեղանը փոխարինում է փայտե սեղա­նին, արհեստական մորթին՝ բնական մորթուն և այլն։

Մյուս բոլոր նյութերը, որոնք չունեն օրգանական ծա­գում, անօրգանական են: Օրինակ՝ օդը, ջուրը, քարը, ավազը, կավը, կերակրի աղը, ոսկին, երկաթը և այլն։

Առաջադրանք 1

Աղուսակում լրացրեք տանը, դպրոցում, բակում հանդիպող ձեզ ծանոթ մարմինները և նյութերը՝

Մարմիններ	Նյութեր
աթոռ, սեղան, գիրք, մատիտ, խնձոր, բաժակ, համակարգիչ, ավտոմեքենա, ծառ, ջրի կա­թիլ, գրիչ, ուսապարկ, նստարան, և այլն:	երկաթ, ոսկի, պղինձ, թուղթ, ջուր, ապա­կի, ռետին, ճկազանգված և այլն:

Առաջադրանք 2

Թվարկեք քանի նյութից կարելի է պատրաստել բաժակը:
Ապակուց, երկաթից, քարից:

Առաջդրանք 3

Թվարկեք տանը, դպրոցում, բակում հանդիպող գործիքներ, որոնցով չափումներ են կատարում:

Քանոն, մետր, ջերմաչափ, կշեռք:

224.
Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք համեմատման ճիշտ նշանը.
3(18-9)+6×7<24:3:2+91 

68:2(13-3)x2=(25+3):4+7×7-2 

(51-31)x2-30=105:3-2x(17-3)+5 

226.
Գործվածքի՝ 36 մ երկարություն ունեցող կտորից կարել են 12 միանման թիկնոց: Քանի՞ մետր գործվածք է անհրաժեշտ 15 այդպիսի թիկնոց կարելու համար:

36։12=3 
3×15=45 

Ամպրոպից հետո

Ամպրոպից հետո
Երկինքն ավելի կապույտ է լինում,
Խոտերն ավելի կանաչ են լինում
Ամպրոպից հետո։
Ամպրոպից հետո
Ճերմակ շուշանը ավելի ճերմակ,
Կակաչն ավելի կարմիր է լինում
Եվ մեղրածաղիկն՝ ավելի դեղին։
Ամպրոպից հետո
Սարերն ավելի բարձր են երևում,
Խոր են երևում ձորերն ավելի,
Եվ տափաստաններն՝ ավելի արձակ։
Ծառերն ավելի խոնարհ են լինում
Ամպրոպից հետո,
Եվ հավքերը մեր գլխավերևում
Իրար կանչում են ավելի սրտով.
Ամպրոպից հետո
Բարի է լինում արևն ավելի,
Եվ մենք ավելի սիրով ենք իրար
Բարի լույս ասում։
Ամպրոպից հետո աշխարհը և դու
Հասկանալի եք լինում ավելի…

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ո՞ր տողերում է խտացված հեղինակի հիմնական ասելիքը՝ ստեղծագործության հիմնական գաղափարը:
   Ամպրոպից հետո աշխարհը և դու Հասկանալի եք լինում ավելի…
   
2. Ո՞րն է այս բանաստեղծության փոխաբերական իմաստը: Յորաքանչյուր վատ բանից հետո լավ բան է լինում։
   
3. Ի՞նչ ապրումներ ես ունենում ամպրոպի ժամանակ, գրավոր պատմիր: Ես ուզում եմ, երբ անձրև գա ես դուրս գամ և անձրևի տակ զբոսնեմ:
   
4. Ինչպե՞ս են ընկերներ ձեռք բերում. ի՞նչն ես կարևորում ընկերության մեջ: Ես Իմ համար ընկերությյան մեջ ամենա կարևոր բանը միշտ լինել ընկերասեր:
   
5. Առցանց քննարկում՝ Ինչպե՞ս են բարեկամանում:
6. Բաանաստեղծության միջից դուրս գրիր հերոսներին իրենց բնութագրող բառերի հետ. օրինակ՝ կապույտ երկինք…

Կապույտ երկինք, Խոնարհ ծառեր, բարձր սարեր, կանաչ խոտեր, դեղին մեղրածաղիկ, ճերմակ շուշան, բարի արև։

Вместо точек впишите нужное слово из скобок.

1. Начался …футбольный матч. Я люблю футбол… . 2. Наступила …осень .
   Целый день льёт осенний… дождь. (осень, осенний) 3. Осенью птицы …улетают на юг, а
   весной прилетают… обратно. (прилетают, улетают) 4. Это наша …школа . К нам приехали школьники,…
   из Москвы. (школьники, школа) 5. Весной мы посадили,… во дворе много деревьев.
   Теперь там большой сад… . (посадили, сад)

Наш класс очень большой … . У меня есть хороший …класс . Мы давно с ним …дружим . О
нашей дружбе… все знают. Я и мой друг… часто вместе учим уроки. Мы никогда не
ссоримся …с друзьями…

Море, моряк, мороз. 2. Боль, большой, больной. 3. Город, гора, Город. 4. Вода, водный, водитель.

Արտասանվում են, բայց չեն գրվում, միայն տողադարձելիս  են գրվում։

200. Բրուտը 1 օրում պատրաստում էր 5 կճուճ: Նոր չարխ տեղադրելուց հետո նա սկսեց 1 օրում 3 կոճուճով ավելի պատրաստել: Քանի՞ կճուճ կպատրաստի բրուտը 7 օրում:

5+3=8 կճուճ

8×7=56  կճուճ

201. Երկու հհոտում կա 120 ոչխար: Եթե երկրորդ հոտին ավելացնեն 40 ոչխար, ապա երկու հոտերում ոչխարների քանակները կհավասարվեն: Քանի՞ ոչխար կա ամեն մի հոտում:

120-40=80ոչխար

80:2=40ոչխար

202. Երկու արտերից ցորեն հավաքեցին. Առաջին արտից՝ 3200 կգ, երկրորդից՝ 8800 կգ: Ապա ամբողջ բերքը տարան սայլերով: Քանի՞ սայլ պահանջվեց, եթե նրանցից յուրաքանչյուրում տեղավորվում էր 400 կգ ցորեն:

8800+3200=12000կգ

12000:400=30 սայլ

1. Ո՞ր թիվն է հաջորդում 19300584 թվին: 19300585
   
2. Ո՞ր թիվն է նախորդում 38657-ին: 38656
   
3. Երկու թվերի գումարը 390 է: Գումարելիներից մեկը հաշվման ժամանակ նախորդում է 10 թվին: Գտեք մյուս թվերը:
   390:2=195
4. 195-10=185
5. 195+10=205
   
6. Գինու երկու կարաս կա : Առաջինում կար 100լ գինի: Այն բանից հետո, երբ նրանից վերցրին 30լ գինի, նրա մեջ մնաց երկու անգամ պակաս գինի, քան երկրորդում եղածն էր: Որքա՞ն  գինի կար երկրորդ կարասում:
7. 100-30=70լ առաջինում
8. 70×2=140լ երկրորդում
   
9. Երկու նավամատույցների միջև եղած 120կմ ճանապարհը նավակն անցնում է 6 ժամում: Քանի՞ ժամում նավակը մի նավամատույցից կհասնի մյուսը, եթե ճանապարհիմիջնակետում սկսի 1 ժամում 10կմ-ով ավելի անցնել:
   120:6=20կմ
10. 20×20=200կմ
11. 20×30=600կմ
    
    Կատարեք գործողությունները.
    ա)(220+163) *117             բ )(581+151)*19               գ)(524-503)*38             դ)(714-303)*123
12. 220+163=383                         581+151×19=13908         524-503×38=798          714-303×123=50553
13. 383×117=44811
    
14. Մի գրքում կա 20 էջ, մյուսում՝ 56: Քանի՞ էջ կա երրորդ գրքում, եթե նրա էջերի քանակը 7 անգամ ավելի է, քան առաջին երկու գրքերինը միասին:
15. 20+56=76
16. 76×7=532

7.Ի՞նչ  զգացողություններ դու կունենաս կորուստը վերադարձնելիս։

Երբ մի մարդ կորցնում է իր հեռախոսը ես կգտնեմ և իրեն կտամ ի՞նչ զգացողություներ կունենամ անզվություն, անկեղծություն:

8․ Ի՞նչ է տալիս պատումին բեռլինյան տարիների հիշողությունը։

Բեռլինյան տարիների հիշողությունը պատումին հաղորդում է գլխավոր միտքը։ Կոմիտասը իր սեփական մաշկի վրա է զգացել  գումար չունենալու դժվարությունը։

9․Ինչո՞ւ են Կոմիտասին անվանում հայ երգի Մեսրոպ Մաշտոց։

 Կոմիտասին անվանում հայ երգի Մեսրոպ Մաշտոց, որովհետև  Կոմիտասը հավաքեց, պահպանեց, մշակեց երգերը  և  լեզուն։

10. Գտի՛ր, կարդա՛ և սովորի՛ր Կոմիտասի մասին:

Կոմիտասը (Սողոմոն Սողոմոնյան) ծնվել է 1869 թ. սեպտեմբերի 26-ին (հոկտեմբերի 8-ին) Քյոթահիա կամ Կուտինա (Օսմանյան կայսրություն)  քաղաքում։ Նրա նախնիները պատմական Հայաստանի Գողթն գավառից Քյոթահիա էին գաղթել 17-րդ դարի վերջին։ Հայրը՝ Գևորգ Սողոմոնյանը, և մայրը՝ Թագուհի Հովհաննիսյանը, բնատուր գեղեցիկ ձայն են ունեցել և երգեր են հորինել։ 1870 թ. վախճանվում է Կոմիտասի մայրը, 1880 թ.՝ հայրը։ Որբացած երեխայի խնամքն իր վրա է վերցնում հայրական տատը, իսկ նրա մահից հետո՝ հորաքույրը։ 1876-1880 թթ. Կոմիտասը սովորում է Քյոթահիայի քառամյա դպրոցում, այնուհետև՝ Բրուսայի վարժարանում։

12․ Ընտրիր Կոմիտասի բանաստեղծություններից որոևէ մեկը անծանոթ բառերը գտիր։

Աշուն

Ծառեր, թփեր լեցուն միրգ,
Մառան տարան գիրկ ու գիրկ,
      Աշուն սնավ։

Սաղարթ–սաղարթ սարսելով,
Ոսկի տերև դարսելով
      Աշուն քնավ։

Տարափ ու բուք փչելով,
Վայուն–մայուն ճչելով՝
      Աշուն ծնավ։

Մառան-Գետնափոր

моя семья

Здравствуйте! меня зовут Эллен, я учусь в Образовательном Комплексе Мхитар Себастаци. В мою семью входят мой отец, моя мать и два моих брата. Моего отца зовут Манвел, он судья. Мою маму зовут Сьюзи. Моего старшего брата зовут Самвел. Он учится. Моего брата-близнеца зовут Алекс, он учится.
семья

Напишите вместо точек подходящие слова.
(какое?) хорошее… настроение, (какое?) …сложное задание, (какая?) красивая школа, (какой?) …
опасньий змей, (какой?) большой… ряд, (какой?) красивый … класс, (какие?) большие … буквы, (какие?)многие… уроки.

Мои лучшие друзья. Их зовут Мари, Эвелина, Елизавета. Они очень красивые, очень добрые и приятные. Я их очень люблю: Они очень умные, мы часто ходим, часто вместе смеемся.

день (какой?) – …красивый

дни (какие?) – …длинные
ряд (какой?) – …большой

деревни (какие?) – …зелёные
цифра (какая?) – … большая

города (какие?) – …большие
примета (какая?) – … плохая

флажки (какие?) – …красивые
волнение (какое?) – … серьёзное

ученики (какие?) – красивые…

В будущем году, в шестом классе, буду учиться, я

В будущем я буду учиться в шестом классе.

2. своих учителей, с началом учебного года, поздравляют, Они

Они своих учителей поздравляют с началом учебного года.

2. новый учебный год, В сентябре, начинается.

В сентябре начинается новый учебный год.

2. в школу, приходят, с цветами, дети, Первого сентября
3. Первого сентября дети в школу приходят с цветами.
4. в пятый класс, В этом году, пойду, я

, В этом году,я пойду в пятый класс.