Եղիշե Չարենցի անունը՝ Եղիշե Աբգարի Սողոմոնյան: Ծնվել է՝ մարտի 13 (25): Ծննդավայր՝ Կարս, Կարսի մարզ, Ռուսական կայսրություն: Մահացել է՝ Նոյեմբերի 27-ին 1937 (40 տարեկան) Երևանում, Հայաստան: Աշխատել է թարգմանիչ, բանաստեղծ, արձակագիր և գրող: Ասգությունը եղել է՝ հայ: Քաղաքացիությունը՝ Ռուսական կայսրություն և ԽՍՀՄ: Ժանրեր՝ պոեմ և բանաստեղծություն:

Առաջադրանքներ 797, 798, 799, 801, 802։

797. Հաշվե՛ք.

ա) +17/21
բ) +5/8
գ) +50/171
դ) +2/16/45
ե) +1/5
զ) +1/191/200

798. Հաշվե՛ք

ա) — 9/14
բ) — 2/10/27
գ) -14/27
դ) — 45/74
ե) — 6/10/11
զ) — 7/161/250

799. Հաշվե՛ք

ա) 88 5/7
բ) 15/6/35
գ)15/93/250
դ) -4/20/63
ե) -18/33/80
զ) -84/10/27

801. Հաշվե՛ք

ա) + 6/2/5
բ) +1/1/3
գ) +82/131
դ) + 4/29/124
ե) +13
զ) +3/3/5

802. Հաշվե՛ք.

ա) -2/4/5
բ) -3/1/3
գ) -2/1/2
դ) -162/341
ե) -1/15/263
զ) -180

Առաջադրանք 1

Հունաստանը Ք․ա․ 5-րդ դարում

Հույն-պարսկական պատերազմները

Պատմել հույն-պարսկական պատերազմների ընթացքների, արդյունքների մասին։ Պարսիների գլխավոր արշավանքը տեղի ունեցավ Ք. ա. 480-479 թթ., Քսերքսես արքայի ղեկավարությամբ:Թեմիստոկլեսը մշակեց ծովային պատերազմի ծրագիրը Պարսիկներին դիմավորելու նպատակով: Այս անգամ Պարսիները մտան Թերմոպիլյան կիրճից: Հունական զորքերը Լեոնիդասի գլխավորությամբ պարտության կրեցին Պարսիներին: Պարսիկները ներխուժեցին Ատտիկա, որտեղից բնակչությունը տեղափոխվեց Սալամին կղզի: Սալամի ծովածոցում աթենական նավատորմը հաղթանակ տարավ:Քսերսեսը թողեց իր բանակը և վերադարձավ:

Նկարագրել, գնահատել Պերիկլեսի գործունեությունը:
Հունաստանում տեղի ունեցավ ժողովրդավարության խորացում:
Հույն-պարսկական պատերազմներից հետո սկսեցին տեղալ բարենորոգումներ:
Կատարվեցն բարենորոգումներ Պերիկլեսի օրոք, որը տասնհինգ տարի ընդմեջ ընտրվում էր գլխավոր ստրատեգոս:
Պերիկլեսը կարգավորեց հասարակական կյանքի բոլոր կողմերը

Թվարկել պոլիսային կարգի անկման պատճառները:
Հունաստանում տեղի ունեցավ ժողովրդավարության խորացում:
Հույն-պարսկական պատերազմներից հետո սկսեցին տեղալ բարենորոգումներ:
Կատարվեցն բարենորոգումներ Պերիկլեսի օրոք, որը տասնհինգ տարի ընդմեջ ընտրվում էր գլխավոր ստրատեգոս:
Պերիկլեսը կարգավորեց հասարակական կյանքի բոլոր կողմերը՝

Աղբյուրները՝ Համաշխարհային պատմություն,  համացանց

Եռաշար թրիերով հունական թեթև նավերը ծանոթ լինելով լեռնային Հունաստանի տեղանքին հեշտությամբ կռվում էին պարսից նավատորմի դեմ։ Աթենացիները նավաթքին ամրացված մետաղյա սուր ժանիքով հարվածում էին թշնամու նավին և խորտակում այն Եգեյան ծովի ջրերում։

Պարսկական ռազմանավերն ի տարբերություն ճկուն հունական տրիերների, չափերով ավելի մեծ էին և դանդաղաշարժ։ Ծանրաշարժ պարսից նավերը հարմարեցված էին բաց ծովում լողալուն և Սալամինի ծանծաղ նեղուցում դժվարությամբ էին կռվում հույների մարտունակ նավատորմի դեմ։

Լրացուցիչ 

«Մարաթոնյան վազքի պատմությունը»

Առաջադրանք 2

Դասական դարաշրջանի հունական մշակույթը

Սահմանել մշակույթ, կրոն  հասկացությունները:

Պատմիր, համեմատիր քո հասակակցի կրթությունը, դաստիարակությունը հին Հունաստանում  ապրող քո հասակակցի հետ:

Հիմնավորիր , այն միտքը, որի հետ համաձայն ես: /Ցիցերոնի Ցիցերոն.խոսքեր, որոնք ստիպում են մտածել:/

• Պարծենկոտ խոսքերը թուլության առաջին հատկանիշն են, իսկ մեծ գործերի ընդունակ մարդիկ լեզուն փակ են պահում:
  Աշխարհում ընտանեկան օջախից քաղցր ոչինչ չկա:
• Մոլորվելը հատուկ է յուրաքանչյուրին, բայց իրենց մոլորության մեջ համառում են միայն հիմարները:
• Մարդը գեղեցիկ է իր վարքի գունագեղությամբ:
• Սերը ծնողների հանդեպ բոլոր առաքինությունների մայրն է:

Աղբյուրը ՝Համաշխարհային պատմություն, 6-րդ դասարան, էջ 84-88, համացանց

Լրացուցիչ աշխատանք

«Օլիմպիական խաղերի ստեղծման  պատմությունը»

Թարգմանություն

Воспитание детей

Համարյա բոլոր կենդանիներն օժտված են լսողությամբ: Այն առավել զարգացած է կաթնասունների և թռչունների մոտ, որոնք ունեն լսողության հատուկ օրգան՝ ականջ: Անողնաշար կենդանիներից լսողության զարգացած օրգաններ ունեն միայն միջատները:
Կենդանիները ոչ միայն ընկալում են ձայները, այլև իրենք են ձայն արձակում: Ցամաքային ողնաշարավոր կենդանիների շնչառական համակարգի մի մասը փոխակերպվում է ձայնային ապարատի: Առավել զարգացած ձայնային ապարատ ունի մարդը;
Մարդու ականջը բացառիկ զգայություն ունեցող բարդ լսողական օրգան է: Որոշ մարդիկ կարող են լսել նույնիսկ ծառից ցած ընկնող տերևի ձայնը:
Ձայնի ընկալում: Լսողության հիգիենա
Հարցեր

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի մարդու ականջը: Ականջախեցի, լսողական արտաքին անցուղի, թմբկաթաղանթ:
   
2. Ինչպե՞ս է աղմուկն ազդում մարդու օրգանիզմի վրա:
   
3. Ինչպե՞ս են պայքարում աղմուկի դեմ:

1. Կատարելով թվաբանական գործողությունները՝ գրի՛ր դեղին վանդակներում պակասող շրջանների թիվը:

2. Արևմտյան դպրոց-պարտեզի հավերը երկու օրում ածում են քսան ձու: Քանի՞ ձու կածեն հավերը մեկ շաբաթվա ընթացքում:
20:2=10
10×7=70

3. Ճիովանին 3 տորթ թխելու համար օգտագործեց 4 ձու: Քանի՞ ձու է անհրաժեշտ այդպիսի ինը տորթ թխելու համար:
9:3=3
4×3=12

4. Ութ ընկերներ ձվակռիվ էին խաղում: Ընկերներից յուրաքանչյուրը մյուսների հետ մեկական անգամ ձու կռվացրեց: Կռվի արդյունքում ձվերից մեկը կոտրվում էր, մյուսը՝ ոչ: Քանի՞ ձու կոտրվեց այդ խաղի ժամանակ:
4 ձու

5. Չորս ու կես ժամից կլինի ժամը 4:00 կեսգիշերից հետո: Հիմա ժամը քանի՞սն է:
23։30

6. Ավետի հավաքած խորանարդի յուրաքանչյուր երես ուներ 4 տարբեր գույն։ Խորանարդը քանդվել էր, Ավետը ո՞ր համարի խորանարդը պետք է ընտրի, որպեսզի խորանարդն ամբողջանա;

7. Նռանեն գրում է «մաթեմատիկա» բառը՝ օրական մեկ տառ: Նա սկսում է գրել չորեքշաբթի օրը: Շաբաթվա ո՞ր օրը կավարտի այդ բառի գրությունը:
Ուրբաթ օր:

8. Արամը բացեց իր խնայատուփը: Առաջին օրը ծախսեց իր հավաքած գումարի կեսը: Երկրորդ օրը՝ մնացածի կեսը, և իր մոտ մնաց 800 դրամ: Որքա՞ն գումար էր հավաքել Արամը:
1-օր 1600 դրամ
2-օր 800 դրամ
1600+800+800=3200

9. Կարենը խաղ էր խաղում և ուներ 9 անգամ խոցելու հնարավորություն: Ճիշտ նշանակետին խոցելուց հետո ստանում էր ևս 3 անգամ խոցելու հնարավորություն: Որոշի՛ր, թե քանի անգամ է ճիշտ նշանակետին խոցել Կարենը, եթե գիտենք, որ ընդհանուր դիպչել է 30 անգամ:
7 անգամ

10. Քանի՞ եռանկյուն կա պատկերում:

Մենք ընկալում ենք տարբեր ձայներ՝ առվակների կարկաչը, տերևների սվսվոցը, մարդկանց և երաժշտական գործիքների ձայները: Ձայնի աղբյուր են տարբեր մարմինների կամ նրանց որոշ մասերի տատանումները:
Մինչև 17 Հց հաճախությամբ տատանումների առաջացրած ձայնը կոչվում է ինֆրաձայն, իսկ 20 հազար հերցից բարձր հաճախությամբ տատանումների առաջացրած ձայնը՝ ուլտրաձայն (գերձայն):
Մարդու ականջը որպես ձայն ընկալում է միայն այն տատանումները, որոնց հաճախությունն ընկած է 17-20000 հերցի սահմաններում: Այդպիսի տատանումները կոչվում են լսելի (ակուստիկ) տատանումներ:

Ձայնի աղբյուրներ, անդրադարձ և ենթաձայն

Գրականության հղումը Էջ 86,87

Հարցեր՝
1. Ինչպե՞ս է առաջանում ձայնը: Նկարագրե՛ք ձայնի առաջացման որևէ օրինակ:
Մարմինները տատանվում են և առաջանում է ձայնը։ Օրինակ՝․ եթե մեղուն թռչում և շարժում է իր թևերը, մենք լսում ենք։

2. Մատը թեթևակի հպե՛ք ձեր կոկորդին և խոսե՛ք: Նկարագրե՛ք, թե ինչ եք զգում այդ պահին: Զգում եմ շարժում:

3. Որսորդները իրենց ականջը հաճախ հպում են հողին: Ինչու՞: Որպեսզի լսեն որսի գալը:

4. Մատիտով հարվածե՛ք ապակե բաժակին և նրա շուրթին հպե՛ք թելից կախված թեթև գնդիկը: Ի՞նչ եք լսում և տեսնում:

Առաջադրանքներ 782, 785, 786, 788։
782. Կատարե՛ք գործողությունները

ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

785. Քառակուսու պարագիծը նրա կողմից մեծ է 96 սմ-ով։ Գտե՛ք
քառակուսու մակերեսը։
4-1=3
96:32
32×32=1024սմ

786. Բրինձը պարունակում է 70 % օսլա, իսկ գարին՝ 60 %։ Որքա՞ն գարի
պետք է վերցնել, որպեսզի ստացվի այնքան օսլա, ինչքան
ստացվում է 6 կգ բրնձից։
6000×70:100=4200

4200:60×100=7կգ

788.