Ex. 1

Ex. 2

Ex. 3

Ex. 4

Петя был не такой уж маленький мальчик. Ему было четыре года. Но мама считала его совсем крошечным ребёнком. Она кормила его с ложечки, гулять водила за ручку и по утрам сама одевала его.

Однажды Петя проснулся в своей постельке. И мама стала его одевать. Вот она одела его и поставила на ножки около кровати. Но Петя вдруг упал. Мама думала что он шалит, и снова поставила его на ножки. Но тот опять упал. Мама удивилась и в третий раз поставила его около кроватки. Но ребёнок снова упал.
Мама испугалась и по телефону позвонила папе на службу.

Она сказала папе:
— Приезжай скорей домой. Что-то с нашим мальчиком случилось — он на ножках стоять не может.

Вот папа приезжает и говорит:
— Это глупости. Наш мальчик хорошо ходит и бегает, и не может быть, чтобы он у нас падал.

И он моментально ставит мальчика на ковёр. Мальчик хочет пойти к своим игрушкам, но снова, в четвертый раз, падает.

Папа говорит:
— Надо скорей позвать доктора. Наверно, наш мальчик захворал. Наверно, он вчера конфетами объелся.

Позвали доктора.
Приходит доктор в очках и с трубкой. Доктор говорит Пете:
— Это что за новости! Почему ты падаешь?

Петя говорит:
— Не знаю, почему, но немножко падаю.

Доктор говорит маме:
— А ну-ка, разденьте этого ребёнка, я его сейчас осмотрю.

Мама раздела Петю, и доктор стал его слушать

Доктор послушал его через трубку и говорит:
— Ребёнок совершенно здоровый. И это удивительно, почему он у вас падает. А ну-ка, оденьте его снова и поставьте на ножки.

Вот мама быстро одевает мальчика и ставит на пол.
И доктор одевает очки на нос, чтобы получше видеть, как мальчик падает.

Только мальчика поставили на ножки — и вдруг он опять упал.

Доктор удивился и говорит:
— Позовите профессора. Может быть, профессор догадается, почему этот ребёнок падает.

Папа пошёл звонить профессору, а в этот момент к Пете в гости приходит маленький мальчик Коля.

Коля посмотрел на Петю, засмеялся и говорит:
— А я знаю, почему у вас Петя падает.

Доктор говорит:
— Глядите, какой нашёлся учёный карапуз, — он лучше меня знает, почему дети падают.

Коля говорит:
— Поглядите, как Петя у вас одет. У него одна штанина болтается, а в другую засунуты обе ножки. Вот почему он и падает.

Тут все заахали и заохали.

Петя говорит:
— Это меня мама одевала.

Доктор говорит:
— Не нужно звать профессора. Теперь нам понятно, почему ребёнок падает.

Мама говорит:
— Утром я очень торопилась, чтобы ему кашу варить, а сейчас я очень волновалась, и поэтому я так неправильно ему штанишки надела.

Коля говорит:
— А я всегда сам одеваюсь, и у меня таких глупостей с ногами не бывает. Взрослые вечно что-нибудь напутают.

Петя говорит:
— Теперь я тоже буду сам одеваться.

Тут все засмеялись. И доктор засмеялся. Он со всеми попрощался, и с Колей тоже попрощался. И ушёл по своим делам. Папа пошёл на службу.

Мама пошла на кухню. А Коля с Петей остались в комнате. И стали играть в игрушки.

А на другой день Петя сам надел штанишки, и никаких глупых историй с ним больше не произошло.

(Илл. Андреева А.С.)

Հայերեն

Պետյան այդքան փոքրիկ տղա չէր։ Նա չորս տարեկան էր։ Բայց մայրը նրան շատ փոքրիկ երեխա էր համարում։ Նա գդալով կերակրեց նրան, ձեռքով տարավ զբոսանքի և առավոտյան հագցրեց նրան։

Մի օր Պետյան արթնացավ իր անկողնում։ Եվ մայրը սկսեց հագցնել նրան։ Այսպիսով, նա հագցրեց նրան և դրեց ոտքերին մահճակալի մոտ: Բայց Պետյան հանկարծ ընկավ։ Մայրիկը մտածեց, որ նա չարաճճի է և նորից դրեց ոտքի վրա: Բայց նա նորից ընկավ։ Մայրիկը զարմացավ և այն երրորդ անգամ դրեց օրորոցի մոտ: Բայց երեխան նորից ընկավ։
Մայրիկը վախեցավ և հեռախոսով զանգահարեց հայրիկին ծառայության:

Նա ասաց հայրիկին.

-Շուտ արի տուն: Ինչ-որ բան պատահեց մեր տղայի հետ. նա չի կարող կանգնել իր ոտքերի վրա:

Այսպիսով, հայրիկը գալիս է և ասում.
-Անհեթեթություն: Մեր տղան լավ է քայլում ու վազում, իսկ ընկնելն անհնար է։

Եվ տղային անմիջապես դնում է գորգի վրա։ Տղան ուզում է գնալ իր խաղալիքների մոտ, բայց նորից չորրորդ անգամ ընկնում է։

Հայրիկն ասում է.

-Պետք է շտապ կանչենք բժշկին: Երևի մեր տղան հիվանդացել է։ Հավանաբար երեկ շատ կոնֆետ է կերել։

Բժիշկը կանչվեց։
Բժիշկը գալիս է ակնոցներով և ծխամորճով: Բժիշկը Պետյային ասում է.

-Սա ի՞նչ նորություն է։ Ինչու՞ ես ընկնում:

Պետյա ասում է.
«Չգիտեմ ինչու, բայց ես մի փոքր ընկնում եմ»:

Բժիշկը մայրիկին ասում է.

-Արի, հանիր այս երեխային, ես նրան հիմա կքննեմ:

Մայրիկը մերկացավ Պետյային, և բժիշկը սկսեց լսել նրան

Բժիշկը խողովակի միջով լսեց նրան և ասաց.
— Երեխան լիովին առողջ է։ Եվ զարմանալի է, թե ինչու է այն ընկնում ձեզ համար: Արի, նորից հագցրու ու դրիր ոտքի վրա։

Այսպիսով, մայրը արագ հագցնում է տղային և դնում հատակին։
Իսկ բժիշկը ակնոց է դնում քթին, որպեսզի ավելի լավ տեսնի, թե ինչպես է տղան ընկնում։

Հենց տղային դրեցին ոտքի վրա, նա հանկարծ նորից ընկավ։

Բժիշկը զարմացավ և ասաց.

Կանչեք պրոֆեսորին: Միգուցե պրոֆեսորը կհասկանա, թե ինչու է այս երեխան ընկնում:

Հայրիկը գնաց կանչելու պրոֆեսորին, և այդ պահին փոքրիկ տղա Կոլյան գալիս է Պետյային։

Կոլյան նայեց Պետյային, ծիծաղեց և ասաց.

-Եվ ես գիտեմ, թե ինչու է Պետյան ընկնում:

Բժիշկն ասում է.
«Տեսեք, ինչ ուսյալ փոքրիկ մարդ կա, նա ինձնից լավ գիտի, թե ինչու են երեխաները ընկնում»:

Կոլյան ասում է.

-Տեսեք, թե ինչպես է Պետյան հագնված: Նրա տաբատի մի ոտքը կախված է, իսկ երկու ոտքը խրված է մյուսի մեջ։ Դրա համար նա ընկնում է։

Այստեղ բոլորը հառաչեցին ու հառաչեցին։

Պետյա ասում է.

• Մայրս է ինձ հագցրել:

Բժիշկն ասում է.
-Պետք չէ զանգահարել պրոֆեսորին։ Այժմ մենք հասկանում ենք, թե ինչու է երեխան ընկնում:

Մայրիկն ասում է.
«Առավոտյան ես շտապում էի նրա համար շիլա եփել, բայց հիմա շատ անհանգստացած էի, և դրա համար ես այդքան սխալ հագցրի նրա շալվարը»:

Կոլյան ասում է.
«Բայց ես միշտ ինքս եմ հագնվում, և նման հիմարություններ իմ ոտքերի հետ չեն լինում»: Մեծահասակները միշտ սխալ են անում:

Պետյա ասում է.
«Հիմա ես էլ ինքս կհագնվեմ»։

Հետո բոլորը ծիծաղեցին։ Եվ բժիշկը ծիծաղեց. Նա հրաժեշտ տվեց բոլորին, հրաժեշտ տվեց նաև Կոլյային։ Եվ նա գնաց իր գործերով: Հայրիկը գնաց աշխատանքի:

Մայրիկը գնաց խոհանոց: Իսկ Կոլյան ու Պետյան մնացին սենյակում։ Եվ նրանք սկսեցին խաղալ խաղալիքներով:

Իսկ հաջորդ օրը Պետյան ինքն է հագել տաբատը, և նրա հետ այլևս հիմար պատմություններ չեն պատահել։

(Իլլ. Անդրեևա Ա.Ս.)

Մարդիկ բղավում են, որովհետև երբ մարդիկ գոհ չեն միմյանցից և վիճում են, նրանց սրտերը հեռանում են իրարից: Այդ տարածությունը ծածկելու և միմյանց լսելու համար նրանք ստիպված են բղավել: Ինչքան շատ են նրանք բղավում, այնքան բարձր են բղավում: Երբ մարդիկ սիրահարվում են, նրանք չեն բղավում, հակառակը  խոսում են ավելի ցածրաձայն, որովհետև նրանց սրտերը գտնվում են ավելի մոտ, և նրանց միջև գտնվող տարածությունը շատ փոքր է դառնում: Բղավելը նաև առաջանում է նյարդերից, այսինքն երկու մարդ խոսելուց իրար չեն հասկանում, նյարդերը խանգարվում է և սկսում են բղավել։

Մի անգամ ուսուցիչը հարցրեց իր աշակերտներին.
-Երբ մարդիկ վիճում են, նրանք բղավում են, ինչո՞ւ:
-Որովհետև նրանք կորցնում են իրենց հավասարակշռությունը,- պատասխանեց մի աշակերտ:
-Բայց ինչո՞ւ բղավել, եթե մարդը գտնվում է հենց քո կողքին,-հարցրեց ուսուցիչը,- հնարավոր չէ խոսել շշուկով: Ինչո՞ւ բղավել, եթե դու բարկացած ես:
Աշակերտներն առաջարկեցին իրենց տարբերակաները, բայց պատասխաններից ոչ մեկը չգոհացրեց իրենց ուսուցչին: Վերջապես նա բացատրեց.
-Երբ մարդիկ գոհ չեն միմյանցից և վիճում են, նրանց սրտերը հեռանում են իրարից: Այդ տարածությունը ծածկելու և միմյանց լսելու համար նրանք ստիպված են բղավել: Ինչքան շատ են նրանք բղավում, այնքան բարձր են բղավում:

Իսկ ի՞նչ է պատահում, երբ մարդիկ սիրահարվում են, նրանք չեն բղավում, հակառակը  խոսում են ավելի ցածրաձայն, որովհետև նրանց սրտերը գտնվում են ավելի մոտ, և նրանց միջև գտնվող տարածությունը շատ փոքր է դառնում: Իսկ երբ ավելի ուժեղ են սիրահարվում ինչ է կատարվում,- շարունակեց ուսուցիչը,- չեն խոսում, այլ պարզապես շշնջում են և ավելի են մոտենում իրենց սիրուն: Վերջում անգամ շշնջալը հնարավոր չի լինում, նրանք պարզապես նայում են միմյանց , հասկանում առանց խոսքերի: Այդպես է լինում, երբ իրար կողք կողքի լինում են երկու սիրող մարդիկ:
Ահա այսպես, եթե վիճում եք, ապա թույլ մի տվեք ձեր սրտերին հեռանալ միմյանցից, մի՛ արտաբերեք ոչ մի խոսք, որոնք ավելի են մեծացնում ձեր միջև գտնվող այդ տարածությունը:  Որովհետև կգա մի օր, երբ այդ տարածությունն այնքան մեծ կլինի, որ դուք չեք կարող գտնել հետադարձ ճանապարհը:

Ռուսերենից թարգմանեց Հռիփսիմե Մարտիրոսյանը:

Դասի հղում։

Այլ հղումներ՝ 1, 2

1. Բնութագրել Ֆրանսիայի աշխարհագրական դիրքը: 
   Ֆրանսիան գտնվում է Եվրոպայի ծայր արևմուտքում և ունի շատ հարմար տնտեսաաշխարհագրական դիրք։ Աշխարհագրական դիրքի բնորորշ գծերն են ա) հարմար հարևանային դիրքը։ Նրա բոլոր հարևանները Եվրամիության անդամ զարգացած երկրներ են։ բ) Երկու անգամ ավելի երկար ծովային սահմանները, քան ցամաքայինը։ Ատլանտյան օվկիանոսի և նրա մասը կազմող Միջերկրական ծովի հետ սահմանակցումը հնարավորություն է տալիս ակտիվ մասնակցություն ունենալ համաշխարհային ծովային առևտրին։ գ) Տարանցիկ դիրքը, քանի այստեցով են անցնում Մեջորկրական ծովից դեպի Հյուսիսային ծով և Իսպանիայից դեպի Իտալիա ու Եվրոպայի այլ երկրներ անցնող կարևոր ճանապարհները։
   
2. Որո՞նք են ֆրանսիայի տնտեսության զարգացման նախադրյալները
   Հարմար աշխարհագրական դիրքը, համեմատաբար հարթ մակերևույթը, բնական պաշարները, հարուստ ջրային և հողային ռեսուրսներ, բարենպաստ կլիմա։
   
3. Ի՞նչ դեր ունի Ֆրանսիան ժամանակակից աշխարհում և տարածաշրջանում:
   Ֆրանսիան Եվրամիության և Եվրոպական խորհդրի հիմնադիրներից է։ Ֆրանսիական Ստրասբուրգ քաղաքում գտնվում են Եվրախորհրդարանը և Եվրոպական խորհրդը։ Ֆրանսիան բնապահպանության համար պայքարող առաջատար երկրներից է, ինչպես նաև մարդու իրավունքների, ժողովրդավարության համար պայքարող։ Ֆրանսիայի հայտնի կարգախոսն է՝ ազատություն, հավասարություն, եղբայրություն։
   
4. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել, Ֆրանսիայի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:
5. Որոնք են Ֆրանսիայիում զբոսաշրջության և հանգստի կազմակերպման ռեսուրսները։
   Միջերկրական ծովի բարձրորակ լողափերը, Ալպերի հանգստավայրերը, զարգացած ճանապարհային և տրանսպորտային ցանցը, պատմամշակութային վայրերը, ճարտարապետություն։ Տարեկան ֆրանսիան այցելում են 70-75 միլիոն զբոսարջիկ։

The invention of cinema
The first film shootings in Armenia were made in 1907-14. Many documentary films were made during the First World War (1914-18) on the Caucasian front. Films were also created in 1918-20. The beginning of Armenian cinema was marked by the documentary «Soviet Armenia» (1924) and Hamo Beknazaryan’s feature film «Honor» (1925). During the silent period of Armenian cinema (1924-35), the films «Zare», «Shor and Shorshore», «Kikos», «Gikor» and other films were created. The first sound film is «Pepon» (1935), one of the best examples of Armenian cinema.

The invention of glasses
The first glasses appeared only in the Middle Ages, when experienced craftsmen learned to create high-quality transparent glass.

According to some historians, glasses were invented by the Chinese in the 7th-9th centuries. However, the first written evidence of the existence of glasses dates back to 1289, and its first image is found in a fresco of a church in Treviso, Italy, created in 1352. The point is that at that time the most famous and most skilled masters of glass processing and making glassware lived in Italy. The name of the Venetian artisans was especially famous. Constantly dealing with glass, they noticed the optical properties of the latter.

A-8. windscreen wipers
B-4. diesel engine
C-5. mouse trap
D-7. dishwasher
E-6. cooker
F-2. remote control
G-1. chewing gum
H-roller skates

1.Տեքստը վերականգնի՛ր՝ նախադասությունները վերադասավորելով:

Այդ քարայրներից ամենամեծը ենթադրաբար հարյուր խորանարդ մետր տարածություն է գրավում: Ռուս տիեզերագնացներն այդ մասին երբեք չեն նշում, և պարզ չէ` չե՞ն տեսել, թե՞ պարզապես «դրա մասին չի կարելի խոսել»: Դեռես 60-ական թվականների սկգբին աստղագետ Կ. Սագանը հայտնեց, որ Լուսնի մակերևույթին հսկայական  քարայրներ կան: Եթե Երկրին մոտեցած կամ Երկրի վրա իջած «թոչող ափսեները» հազարավոր մարդիկ տեսնում են, Լուսնի վրա իջած ՉԹՕ-ների մասին միայն աստղանավորդներն ու տիեզերագնացները կարող են վկայել: Ինչ վերաբերում է ամերիկացիներին, մամուլն այնքան է գրել, որ դժվար է որոշել, թե ո՛րն է ճշմարտությունը: Այնտեղ կյանքի համար բարենպաստ պայմաններ կարող են լինել: Լուսնի հետ կապված առեղծվածները բազմաթիվ են:

Դեռես 60-ական թվականների սկգբին աստղագետ Կ. Սագանը (ենթակա) հայտնեց (ստորոգյալ), որ Լուսնի մակերևույթին հսկայական  քարայրներ (ենթակա) կան (ստորոգյալ): Այդ քարայրներից ամենամեծը (ենթակա) ենթադրաբար հարյուր խորանարդ մետր տարածություն է գրավում (ստորոգյալ): Այնտեղ կյանքի համար բարենպաստ պայմաններ (ենթակա) կարող են լինել (ստորոգյալ): Լուսնի հետ կապված առեղծվածները (ենթակա) բազմաթիվ են (ստորոգյալ): Եթե Երկրին մոտեցած կամ Երկրի վրա իջած «թռչող ափսեները» հազարավոր մարդիկ տեսնում են, Լուսնի վրա իջած ՉԹՕ-ների մասին միայն աստղանավորդներն ու տիեզերագնացները կարող են վկայել: Ինչ վերաբերում է ամերիկացիներին, մամուլն այնքան է գրել, որ դժվար է որոշել, թե ո՛րն է ճշմարտությունը:

2.Տրված տեքստը փոխադրի՛ր տասը նախադասությամբ:

Խելամիտ զովազդի շնորհիվ` «Ֆուձի» հյուրանոցը Ֆուձիյամա լեռան 3776 մետրանոց գագաթի շրջակայքի բազմաթիվ հյուրանոցներից ամենահաջողակն է: Գովազդը հետևյալն է. «Եթե Ձեր համարի պատուհանից Ֆուձիյաման դիտելուն վատ եղանակը խանգարի, հյուրանոցը Ձեր վճարած վարձը կվերադարձնի»: Իսկ տեսանելիությունը տասնյոթ տարվա ընթացքում ընդամենը տասնհինգ օր է վատ եղել:

Խելամիտ զովազդի շնորհիվ` «Ֆուձի» հյուրանոցը Ֆուձիյամա լեռան 3776 մետրանոց գագաթի շրջակայքի բազմաթիվ հյուրանոցներից ամենահաջողակն է: Գովազդը հետևյալն է. «Եթե Ձեր համարի պատուհանից Ֆուձիյաման դիտելուն վատ եղանակը խանգարի, հյուրանոցը Ձեր վճարած վարձը կվերադարձնի»: Իսկ տեսանելիությունը տասնյոթ տարվա ընթացքում ընդամենը տասնհինգ օր է վատ եղել: Ասեմ, որ սա շատ խելամիտ մարկետինգային քայլ է, որի շնորհիվ մարդկանց գրավում է այդ գումարը վերադարձնելու փաստը և հենց այդ ամենը պատճառ է դառնում այդտեղ այցելելու: Գովազդը որի շնորհիվ «Ֆուձի» հյուրանոցը շատ հայտնի դարձավ, գերազանցեց իր այցելուների քանակը, որը երբևէ եղել էր:

3.Պատմություն հորինի՛ր, որն ավարտվի այսպես`

Երբ մարդը հայտնվում է օտար միջավայրում, պետք է օգնել, հասկանալ, ընկերակցել, որ նա իրեն չզգա միայնակ։ Չպետք է ծաղրել, ծիծաղար իր վրա։ Եթե այդ մարդը իրեն չի պահում քո շրջապատին համապատասխան, պետք է իր հետ խոսել, հասկացնել, որ չի կարելի։ Այս պատմությունը ցույց է տալիս, որ հարազատ միջավայրից դուրս հայտնված մարդուն պետք է օգնել ու նեցուկ լինել, մինչև որ նոր տեղին հարմարվի:

Դիտարկենք քիմիական ռեակցիա կազմելու օրինակ՝

Մագնեզիումի ժապավենը օդում այրելիս առաջանում է սպիտակ փոշի՝ մագնեզիումի օքսիդ:


մագնեզիումի ժապավեն մագնեզիումի այրումը մագնեզիումի օքսիդ

մ ա գ ն ե զ ի ու մ + թ թ վ ա ծ ի ն → մ ա գ ն ե զ ի ու մ ի օ ք ս ի դ

Կազմենք քիմիական հավասարման ուրվագիրը.

Mg+O2→MgO

Ինչպես տեսնում ենք, ձախ մասում մագնեզիումը մեկ ատոմ է, աջ մասում` նույնպես, ուրեմն հավասարեցնելու կարիք չկա: Հավասարման ձախ մասում թթվածինը երկու ատոմ է, իսկ աջ մասում` մեկ: Հավասարեցնելու նպատակով մագնեզիումի օքսիդի բանաձևից առաջ գրում ենք 2 գործակիցը.

Mg+O2→2MgO

Բայց այժմ արդեն մագնեզիումի ատոմներն են աջ մասում ավելանում, կրկին հավասարեցնելու նպատակով ձախ մասում մագնեզիումից առաջ գրում ենք 2 գործակիցը և, փոխարինելով սլաքը հավասարման նշանով, ստանում ենք քիմիական հավասարումը վերջնական տեսքով.

2Mg+O2=2MgO

Այս սկզբունքով կարող ենք կազմել ցանկացած քիմիական հավասարում:

Առաջադրանք 1

Առաջադրանք 1

Առաջադրանք 1. դասարանական

Լուսավորության դարաշրջանը/պատմել/

Տանը

1.Լուսավորական գաղափարների խոշոր ներկայացուցիչներից է Ջոն Լոկը: Փիլիսոփա Ջոն Լոկը ծնվել է 1632թ.-ի օգոստոսի 29-ին Ռինգթոնում (Անգլիա): Նրա գաղափարները մեծ ազդություն են թողել էպիստեմոլոգիայի և քաղաքական փիլիսոփայության զարգացման վրա: Լայնորեն ճանաչված է որպես Լուսավորչական դարաշրջանի ազդեցիկ մտածողներից մեկը: Լոկի նամակներն ազդեցություն են թողել Վոլտերի և Ռուսսոյի, շոտլանդացի մտածողների և ամերիկյան հեղափոխականների վրա: Լոկի փիլիսոփայության մեջ կարելի է առանձնացնել վեց հիմնական դրույթ; Օգտվելով նշված հղումից՝ ընտրիր երեք դրույթ, կարդալուց հետո հիմնավորիր քեզ դուր եկած հատվածները: Ջոն Լոկ https://www.dasaran.am/apps/wiki/view/id/3728

2.Լոկի քաղաքական հայացքները կարդալուց հետո փորձիր զուգահեռներ անցկացնել արդի ժամանակաշրջանի հետ, գրի քո կարծիքը։/գրավոր/
Մարդու բնական վիճակը լիակատար ազատությունն ու հավասարությանն է իր կյանքի և ունեցվածքի տնօրինման պայմաններում։ Դա խաղաղության և բարյացակամության վիճակ է։ Բնության օրենքը ցուցում է խաղաղություն և անվտանգություն։
Քաղաքացիական հասարակության և իրավական ժողովրդավարական պետության տեսաբան է՝ թագավորի և ազնվականության օրենքի առջև հաշվետու լինելու կողմնակից։
Պետությունը ստեղծված է բնական իրավունքների (ազատություն, հավասարություն, ունեցվածք) և օրենքների (խաղաղություն և անվտանգություն) երաշխավորման համար, այն չպետք է ոտնձգություն անի այդ իրավունքների վրա, պետք է այնպես կազմակերպվի, որպեսզի բնական իրավունքները հուսալի կերպով երաշխավորվեն։

3․ Ֆրանսիական լուսավորականներ Շարլ Մոնտեսքյու, Ժան-Ժակ Ռուսո /Էմիլ կամ դաստիարակության մասին/, Մարի Ֆրանսուա Վոլտեր

ա.Գրիր տաս կետից բաղկացած  քո տեսակետը դաստիարակության մասին։

բ. Այս հղումից օգտվելուց հետո ներկայացրու Ժան- Ժակ Ռուսոյի մոտեցումը դաստիարակությանը, արդյոք համապատասխանում է քո պատկերացրած տեսակետին։/հիմնավորիր գրավոր/

4.Շառլ Մոնտեսքյու. ստորև տեղադրված նյութին ծանոթանալուց հետո, 3-5 նախադասությամբ հայտնիր քո տեսակետը/գրավոր:
Մոնտեսքյուի՝ պատմության մասին փիլիսոփայությունը նվազագույնի էր հասցնում անհատների և իրադարձությունների դերը։ “Խորհրդածություններ հռոմեացիների ծաղկման և անկման պատճառների մասին” գրքում “յուրաքանչյուր պատմական իրադարձություն տեղի է ունեցել մի հիմնական շարժման հետևանքով” տեսակետը նա մեկնաբանում էր այսպես. Պատահականությունը չի կառավարում աշխարհը։ Հարցրեք հռոմեացիներին, որոնք ունենում էին իրար հաջորդող հաջողություններ, արդյոք առաջնորդվել են որևէ հստակ պլանով, կամ իրար հաջորդող վայրիվերումներ, որոնք հետևել են մեկը մյուսին։ Յուրաքանչյուր միապետության մեջ գոյություն ունեն ընդհանուր պատճառներ՝ բարոյական և ֆիզիկական, որոնք բարձրացնում, հաստատում կամ այն հավասարեցնում են հողին։ Բոլոր միջադեպերը կառավարվում են այս պատճառներով։ Եվ եթե մի պատերազմում պատահականությունը, որը որոշակի պատճառ է, պետությունը ավերածության է հասցրել, ինչ- որ հիմանական պատճառ կարևոր է դարձրել պետության կործանվելը որևէ պատերազմի պատճառով։ Միով բանիվ՝ հիմնական միտումը առաջանում է այդ բոլոր միջադեպերից։ Հանրապետությունից դեպի կայսրություն անցում կատարելը քննարկելիս նա առաջարկում է այն տեսակետը, որ եթե Կեսարը և Պոմպեոսը չփորձեին զավթել Հանրապետության կառավարումը, ապա մյուսները ավելի կմեծանային իրենց տեղերում։ Պատճառը ոչ թե Կեսարի և Պոմպեոսի ձգտումն է, այլ ընդհանրապես մարդկային ձգտումն է։

5․ Հյուսիսային Ամերիկա-Բենջամին Ֆրանկլին, Թոմաս Ջեֆերսոն:Ներկայացրու առանձին -առանձին , համեմատիր իրենց հայացքները:

Օժանդակ աղբյուրներ

Բենջամին Ֆրանկլին 1

Բենջամին Ֆրանկլին 2

Թոմաս Ջեֆերսոն 1

Թոմաս Ջեֆերսոն 2

6.Լուսավորական շարժումը- ամփոփիր մեկ նախադասությամբ;

Լրացուցիչ

«Լուսավորականություն»—  թարգմանություն