Սեպտեմբերի 11-15
Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման՝
Թեմա 1․«Մարդու իրավունքներ» հասկացությունը։Մարդու իրավունքների սերունդները․
ա/ «Մարդու իրավունքներ» հասկացությունը
բ/ Մարդու իրավունքների սերունդները /էլեկտրոնային դասագիրք՝ էջ 102-108, նաև այլ աղբյուրներ/․

Առաջադրանք
1․ Սահմանե՛ք «մարդու իրավունքներ» հասկացությունը։ Ինչու՞ են դրանք անհրաժեշտ․արտահայտե՛ք ձեր կարծիքը։
«Մարդու իրավունքներ» հասկացությունը վերաբերում է այն հիմնարար իրավունքներին ու ազատություններին, որոնք պատկանում են յուրաքանչյուր մարդու՝ անկախ նրա ազգային պատկանելությունից, սեռից, էթնիկական խմբից, կրոնից, լեզվից կամ այլ որակներից։ Մարդու իրավունքները ներառում են իրավունքներ, որոնք ապահովում են մարդու արժանապատվությունը, ազատությունը և խարդախություններից պաշտպանվածությունը։ Դրանք ներառում են, օրինակ, կյանքի իրավունք, խոսքի ազատություն, համբերություն արդար դատաքննության, կրթություն ստանալու իրավունք և այլն։
Մարդու իրավունքները անհրաժեշտ են, քանի որ դրանք ապահովում են հասարակական կարգի ու արդարության հիմքը։ Նրանք ապահովում են բոլոր մարդկանց հավասար վերաբերմունք, բացառելով խտրականությունն ու բռնությունը։ Նրանք հիմնարար երաշխիքներ են այն բանի, որ իշխանությունները չեն կարող ճնշել կամ վատաշարժել մարդկանց, և դա նաև պաշտպանում է մարդու արժանապատվությունը։
2․ Ի՞նչ իրավական փաստաթղթեր գիտեք, որոնցում ամրագրված են մարդու իրավունքները։ Թվարկե՛ք դրանք /բլոգային աշխատանք/․
Հանրային և տնտեսական իրավունքների մասին միջազգային համընդհանուր հռչակագիր (1948) – Սա այն հիմնական փաստաթուղթն է, որը ընդունվել է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության (ՄԱԿ) կողմից և սահմանում է մարդու իրավունքների համընդհանուր սկզբունքները։ Այն ընդգրկում է մարդկանց իրավունքը կյանքի, ազատության, ֆիզիկական անխախտելիության, կրթության, աշխատանքի և այլ հիմնարար իրավունքների նկատմամբ։

Մարդու իրավունքների մասին Համընդհանուր հռչակագիր (1948) – ՄԱԿ-ի Գլխավոր վեհաժողովում ընդունված այս փաստաթուղթը նշում է, որ բոլոր մարդիկ ունեն հավասար իրավունքներ, որոնք պետք է պաշտպանվեն օրենքով։ Այն միտված է եղել յուրաքանչյուր մարդու արժանապատվության և ազատության պաշտպանությանը։

Сегодня загрязнение почвы и водоёмов бытовыми отходами приобрело
глобальный характер. Раньше проблема мусора считалась чисто городской. Сегодня
посёлки, сёла также страдают от него. Мусором завалены обочины автомобильных
и железнодорожных дорог. Его мы встречаем в лесу и на лугу.
Особую проблему начинает приобретать загрязнение мусором территорий
вокруг дачных участков, территории вокруг них превращаются в самые настоящие
свалки. Полиэтиленовые сугробы и горы консервных банок изуродовали ближайшие
лесополосы возле многих дачных посёлков. Бывают свалки «дикие» и специально
оборудованные. «Дикие» свалки всем нам хорошо знакомы. На пустырях,
заброшенных стройках, на опушках леса, вдоль автомобильных и железных дорог
сваливают, не смотря на запреты, самый разнообразный мусор. Самое печальное в
том, что большинство людей не видят в этом серьёзной проблемы. Не понимают и
не хотят понимать, что этот мусор вернётся к каждому из них на участок в виде
загрязнённой грунтовой воды, токсичной пыли. Воду из колодца пить станет
невозможно, овощи и ягоды будут отравлены и непригодны в пищу, поскольку
ядовитые вещества, оказывающиеся на свалках, проникают в подземные воды,
которые часто используются в качестве источников питьевой воды, развеиваются
ветрами по окрестностям и тем самым наносят ущерб окружающей среде. Кроме
того, в результате процессов гниения без доступа воздуха образуются различные
газы, которые также не освежают атмосферу вокруг свалки. Некоторые продукты
гниения способны самовоспламенятся, поэтому на свалках регулярно возникают
пожары, при которых в атмосферу выбрасывается сажа, фенол, бенз-а-пирен и
прочие ядовитые вещества.

Կենդանի օրգանիզմի բաղադրություն, օրգանական, անօրգանական նյութեր, հիդրոֆիլ և հիդրոֆոբ նյութր:

Լրացուցիչ աշխատանք`

1. Ո՞րն է օրգանւզմի ամենափոքր միավորը։
Օրգանիզմի ամենափոքր միավորը բջիջն է։

2.Ի՞նչ օրգանական և անօրգանական նյութեր գիտեք, բերեք օրինակներր։
ճարպերը՝ կենդանական և բուսական,
Օրգանական-ճարպեր, ամինաթթուներ, գլյուկոզը, ֆրուկտոզը, միջնաթթուն, քացախաթթուն, բնական գազը, նավթը։

Անօրգանական-կարբիդները, ցիանիդները, կարբոնատները, ածխածնի օքսիդը։

3. Բնութագրեք հիդրոֆիլ և հիդրոֆոբ նյութերը, բերեք օրինակներ։
Ջրի նկատմամբ նյութի խնամակցությանը բնորոշող հատկություն է, պայմանավորված է նյութի և ջրի միջմոլեկուլային փոխազդեցության ուժերով։ Հիդրոֆոբութունը լիոֆոբության (որևէ հեղուկի նկատմամբ նյութի խնամակցությունը բնորոշող հատկությունների) մասնավոր դեպք է։ Հիդրոֆոբության չափը մարմնի մակերևույթի և ջրի մոլեկուլների միջև կապի էներգիան է (թրջման ջերմություն)։ Քանի որ ջրի և նրա հետ հպվող ցանկացած նյութի մոլեկուլների միջև միշտ գործում են միջմոլեկուլային ձգողության ուժեր, ապա հիդրոֆոբությունը փաստորեն չափազանց փոքր հիդրոֆիլություն է։ Հիդրոֆոբութունը կարելի է գնահատել նյութի հարթ մակերևույթի հետ նրա վրա գտնվող ջրի կաթիլի կազմած եզրային անկյան՝ արժեքով։ Հիդրոֆոբ են ճարպերը, մոմերը, գրաֆիտը, ծծումբը։ Պինդ մարմիններին և մակերևույթներին վերագրվող հիդրոֆոբության և հիդրոֆիլության միաժամանակ առանձին մոլեկուլների և նրանց առանձին մասերի հատկություններ են։ Մակերևութային ակտիվ նյութերի մոլեկուլները ադսորբվում են մարմնի վրա և փոխում նրա մակերևույթի հիդրոֆոբությունը և հիդրոֆիլությունը։ Այդ երևույթը օգտագործվում է հանքանյութերի ֆոտացիոն հարստացման, կտորեղենը ներկելու, սպիտակեցնելու և անջրանցիկ դարձնելու նպատակով։

Առաջադրանքներ

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 7, 8, 9, 10

7.

C(10, -7)
D(7,5, -5)

8.

ա) 2
բ) 3
գ) √2

9.

ա) 4
բ) 8
գ) 5
դ) 5

10.

√82+2√17+7√2

Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝ 11, 14, 15

11.

ա)

բ)

14.

ա)

բ)

15.

ա)

բ)