Նոյեմբերի 6-10
Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման՝
Թեմա 6․Մարդու և քաղաքացու տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքները․
ա/ Տնտեսական իրավունքներ
բ/ Սոցիալական իրավունքներ
գ/ Մշակութային իրավունքներ /էլ․ դասագիրք, էջ 118-131/
Նորմատիվային իրավական փաստաթղթերը՝ առարկայի ծրագրում․
Առաջադրանք
1․ Նշե՛ք սեփականության իրավունքի երեք իրավազորությունները։ Պարզաբանե՛ք դրանք մեկ-երկու օրինակով։
Սեփականության իրավունքը ենթադրում է այն իրավունքները, որոնք տրվում են իրար հետ կապված երեք հիմնական իրավազորությունների՝ օգտագործման, վերահսկման (առաջնորդման), և դիմումի իրավունքները:
Օգտագործման իրավունք (Ուշադրության կամ ստացման իրավունքը)՝ դա սեփականության իրավունքի այն մաս է, որն իրավունք է տալիս սեփականատիրոջը օգտագործել իր գույքը՝ ի շահ իր ցանկությունների: Օրինակ՝ եթե մարդը ունի ավտոմեքենա, նա կարող է այն օգտագործել ինչպես ցանկանա՝ վարել, տեղափոխել իր իրերը և այլն:
Վերահսկման կամ առաջադրանքի իրավունք (Վաճառքի կամ փոխադրելու իրավունք)՝ դա սեփականության իրավունքի այն իրավունքն է, որը թույլ է տալիս սեփականատիրոջը տնօրինել իր գույքը՝ օրինակ, վաճառել, փոխանակել կամ նվիրել: Օրինակ՝ մարդը կարող է վաճառել իր գույքը (օրինակ՝ տունը կամ ավտոմեքենան) այլ անձին:
Դիմումի իրավունք (Դիմելու իրավունք)՝ դա թույլ է տալիս սեփականատիրոջը պաշտպանել իր իրավունքները՝ դիմելով դատարան կամ այլ պետական մարմիններ: Օրինակ, եթե մեկ այլ անձը չհամաձայնվի վերադարձնել կորցրած կամ անօրինաբար վերցված իր գույքը, սեփականատերը կարող է դիմել դատարան՝ պահանջելով այն վերադարձնել:
2․ Որքանո՞վ է այսօր մեր երկրում աշխատանքի ազատ ընտրության իրավունքը մարդկանց հնարավորություն տալիս ունենալու մասնագիտություն և զբաղմունք։
Աշխատանքի ազատ ընտրության իրավունքը Հայաստանում, ինչպես բազմաթիվ այլ երկրներում, կարևոր իրավունքն է, որը մարդկանց հնարավորություն է տալիս ընտրելու իրենց մասնագիտությունը և զբաղմունքը՝ առանց անարդար սահմանափակումների կամ խտրականության: Այս իրավունքի կիրառումը, սակայն, կախված է մի շարք գործոններից, որոնք ազդում են թե՛ անձի ազատության, թե՛ երկրում աշխատաշուկայի վիճակի վրա։
3․ Եթե ընտանիքներին օգնելու նպատակով անչափահասները վաղ տարիքից ուսմանը զուգահեռ աշխատում են, արդյոք գործատուները պահպանու՞մ են անչափահաս երեխաների համար նախատեսված աշխատանքային իրավունքները։ Բերե՛ք ձեզ հայտնի օրինակներ /բլոգային աշխատանք/․
Անչափահասների աշխատանքի իրավունքը և նրանց պաշտպանության հարցերը Հայաստանում բավականին կարևոր խնդիր են, հատկապես երբ ընտանիքները դժվարությունների մեջ են, և անչափահասները ստիպված են աշխատանքով նպաստելու իրենց ընտանիքներին։ Սակայն, ինչպես շատ երկրներում, այնպես էլ Հայաստանում, կան հատուկ կանոններ և սահմանափակումներ, որոնք վերաբերում են անչափահասների աշխատանքի իրավունքներին, այդ թվում՝ աշխատելու տարիքային սահմանաչափերը, աշխատանքային ժամերը, աշխատանքի տեսակը և պայմանները։
Էլեն Շահվերդյան 