Լաբ․ փորձեր

Հաշվարկային-լաբորատոր  փորձեր՝  <<Աղաթթվի  քիմիական  հատկությունները>>

Փորձ  1.   Հայտանյութերի ( մեթիլնարնջագույն, լակմուս, ֆենոլֆտալեին)  գույնի  փոփոխությունը  թթվային  միջավայրում: 

Փորձ  2.   Ցինկի  քլորիդի  ստացումը`տեղակալման  ռեակցիայի   օգնությամբ` ցինկի  և  աղաթթվի  փոխազդեցությամբ: Գրեք  Ձեր  կողմից  իրականացրած  ռեակցիայի  հավասարումը  և  որոշեք.                                     ա) ռեակցիայի  հետևանքով  ստացված  աղի  զանգվածը (գ)

   բ) անջատված  ջրածնի  ծավալը ( լ, ն.պ. ),եթե  փորձի  համար  վերցրել  եք   m գ  մետաղ:

Փորձ  3.   Իրականացրեք   չեզոքացման  ռեակցիա   նատրիումի  հիդրօքսիդի  և  աղաթթվի    միջև: Գրեք  համապատասխան  ռեակցիայի  հավասարումը,  որոշեք  ռեակցիայի հետևանքով  ստացված  աղի՝ նատրիումի   քլորիդի  զանգվածը (գ), եթե  փորձի  համար օգտագործել  եք  նատրիումի  հիդրօքսիդի  10 գ  10%-անոց լուծույթ:

Փորձ  4.    Իրականացրեք   փոխանակման   ռեակցիա   նատրիումի  հիդրոկարբոնատի(խմելու սոդա)  և  աղաթթվի  միջև, գրեք  ընթացող  ռեակցիայի  հավասարումը,  հաշվեք ռեակցիան  իրականացնելու  համար անհրաժեշտ  նատրիումի  հիդրոկարբոնատի զանգվածը, որպեսզի  ռեակցիայի  հետևանքով  անջատվի  0,05  մոլ   ածխաթթու  գազ:

Մետալուրգիան

Մետալուրգիան, որը մարդու արտադրական գործունեության հնագույն բնագավառներից է, յուրաքանչյուր երկրի տնտեսական և ռազմական հզորության հիմքն է: Հին և միջին դարերում մարդիկ ճանաչել են մետաղի ընդամենը 7 տեսակ՝ ոսկի, արծաթ, երկաթ, պղինձ, կապար, անագ և սնդիկ:

Վերջին տասնամյակներին մետաղաձուլության աճը դանդաղել է, քանի որ մեքենաշինության և մետաղների օգտագործման այլ ոլորտներում թանկ մետաղների փոխարեն սկսել են օգտագործել ավելի էժան ու «անսահմանափակ» քանակությամբ պլաստմասսա և այլ փոխարինող նյութեր:

  • հանքաքարի հարստացումը, այսինքն` դրա մեջ պարունակվող ոչ պիտանի քարանյութի հեռացումը և խտանյութի արտադրությունը,
  • խտանյութից մետաղի ձուլման բուն գործընթացը,
  • համաձուլվածքների և գլանվածքի արտադրությունը:
երկրի ընդերքից բազմատեսակ հանքաքարի արդյունահանումըshutterstock_268734875.jpg
հանքաքարի հարստացումըshutterstock_580376608.jpg
խտանյութից մետաղի ձուլման բուն գործընթացըshutterstock_69470410.jpg
համաձուլվածքների և գլանվածքի արտադրությանshutterstock_523310017.jpg

Մետաղաձուլությունը բաժանվում է երկու ենթաճյուղի` սև և գունավոր մետաղաձուլության: Սև մետաղաձուլության գլխավոր և ամենատարածված հանքային հումքը երկաթաքարն է, որի հանույթի հնագույն և գլխավոր շրջանն ավանդաբար Արևմտյան Եվրոպան էր:

Մետալուրգիան Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության հնագույն և առաջատար ճյուղերից է։ Հայտնի է, որ մետաղի ստացումն անցնում է տեխնոլոգիական մի քանի փուլ՝ սկսած հանքանյութի հանույթից, հարստացումից մինչև մետաղի ձուլումը և գլանվածքի ստացումը։ ՀՀ մետալուրգիական համալիրը բաղկացած է մի քանի ճյուղերից՝ պղնձի, մոլիբդենի, բազմամետաղների և ոսկու։ Մետաղաձուլությունը ՀՀ տնտեսության գերակա ուղղություններից է։ Մեր երկիրն ունի բավարար պայմաններ՝ բարձր արդյունավետ բնապահպանական առումով մաքուր մետալուրգիական բազմաճյուղ արդյունաբերություն զարգացնելու համար։ Այն ամբողջությամբ պետք է հենվի սեփական հանքավայրերի, ինչպես նաև լեռնահանքային արդյունաբերության կուտակած թափոնների օգտագործման վրա։ Սակայն ՀՀ-ում լեռնահանքային արդյունաբերության զարգացման ուղությունները պետք է բացառապես հիմնվեն էկոլոգիական գործոնների առաջնահերթ հաշվառման վրա։

Գունավոր մետալուրգիան ծանր արդյունաբերության ( Արտադրամիջոցներ արտադրող արդյունաբերական ճյուղերի ամբողջությունը) ճյուղ է։ Ընդգրկում է հանքավայրի հետազոտումը, հանքանյութի արդյունահանումը և հարստացումը, գունավոր, հազվագյուտ, թանկարժեք մետաղների և նրանց համաձուլվածքների արտադրությունն ու առաջնային մշակումը, ինչպես նաև բնական ալմաստի հանույթը և արհեստական ալմաստների արտադրությունը։ Զբաղվում է նաև երկրորդային մետալուրգիական հումքի վերամշակմամբ, մետաղների մաքրմամբ, տարբեր մետաղափոշիների, ձուլվածքների, մաքուր-գերմաքուր, ծանր, թեթև, ազնիվ, հազվագյուտ, ցրված, ռադիոակտիվ մետաղների, նրանց աղերի, միացությունների, ուղեկցող քիմիական արտադրանքների, Էլեկտրոդային և խարամասիտալային իրերի, կիսահաղորդիչների և այլ նյութերի արտադրությամբ։

Ավատատիրության հաստատումը և Քրիստոնեության ընդունումը․ Պետական կառավարման համակարգը.

Պատրաստվե՛ք ներկայացնելու.
Թեմա 11. Ավատատիրության հաստատումը և Քրիստոնեության ընդունումը․
ա/ Ավատատիրության ձևավորումը Հայաստանում
բ/ Քրիստոնեության ընդունումը որպես պետական կրոն /բանավոր, 7-րդ դասարանի դասագիրք, էլ․ դասագիրք, էջ 6-8, 11-13, նաև այլ աղբյուրներ/.
Թեմա 12. Պետական կառավարման համակարգը.
ա/
 Թագավորը և արքունի գործակալությունները / բանավոր, էլ․ դասագիրք, էջ 8-10նաև այլ աղբյուրներ/.

Առաջադրանք.
1.
 Նկարագրե՛ք Ավատատիրական աստիճանակարգությունը:
Ավատատիրական աստիճանակարգությունը կամ ֆեոդալիզմը միջնադարյան Եվրոպայի և այլ տարածաշրջանների բնորոշ քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական համակարգն էր, որը հիմնված էր առանձին քաղաքացիների միջև ունեցած կապվածությունների վրա՝ հիմնականում հողատիրության և ծառայությունների փոխանակման սկզբունքով։

Ֆեոդալիզմի հիմքում գտնվող հիմնական գաղափարն այն էր, որ հողը պատկանում էր բարձրագույն իշխանություններին, հիմնականում թագավորներին, որոնք այն շնորհում էին իրենց վասալներին (հարավային ազնվականություն կամ զինվորական ղեկավարներ), ովքեր փոխարենը պարտավորվում էին ծառայել կամ աջակցել տարբեր ձևերով՝ ռազմական ծառայություն, հարկեր կամ այլ պարտավորություններ կատարելով։

2. Ներկայացրե՛ք գործակալությունները և նրանց գործառույթները
/բլոգային աշխատանք/.
Գործակալությունները կարող են տարբեր տեսակներ ունենալ, ըստ գործունեության բնույթի և ոլորտի։ Հիմնականում, գործակալությունները կազմակերպություններ են, որոնք իրականացնում են տարբեր գործառույթներ՝ հաճախ միջնորդելով կամ սպասարկում են որոշակի ծառայություններ։ Կա մի քանի հիմնական տեսակի գործակալություններ, որոնք ունեն իրենց յուրահատուկ գործառույթները:
Էլ․ դասագիրք՝ Հայոց պատմություն, 7-րդ դասարան

Word Formation, Words that go together

4. Write different forms of the word act using the suffixes from the box.
-or -ion -ing -ive -ivities
1. My brother’s an actor.
He’s making an advert now.
2. My grandmother is 89, but she’s still very active.
3. This is not a time to doing nothing.
It is a time for action.
4. Acting is not usually a well-paid job.
5. We do a lot of activities in class to
learn English.

5. Match a word in A with a word in B.
A. Strong-B. coffee
A. Full-time-B. job
A. Film-B. star
A. Drive-B. carefully
A. Fall-B. in love
A. Try on-B. a jumper

Հյուսնի պատմությունը։ Վիլյամ Սարոյան

Հյուսնի պատմությունը։ Վիլյամ Սարոյան

Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ: Օրերից մի օր, տուն վերադառնալիս, ընկերներից մեկը կանգնեցնում է նրան և հարցնում.

– Եղբայրս, դեմքդ ինչո՞ւ է թթված: Բա՞ն է պատահել:
– Եթե իմ տեղը լինեիր, – պատասխանում է հյուսնը, – դու էլ այս օրին կլինեիր:
– Ի՞ն չ է եղել, – հետաքրքրվում է ընկերը:
– Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ:
Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան, ասում է.
– Սիրելի ընկերս, մի հուսահատվիր: Արի գնանք, ուտենք-խմենք և վաղվա մասին մոռանանք: Հույսդ երբեք մի կորցրու:

Գնում են հյուսնի տուն և տեսնում, որ նրա կինն ու երեխաները նույնպես լուրն առել են և լացուկոծ են անում: Ընկերը նրանց էլ է հորդորում, որ չվշտանան, և բոլորը միասին սկսում են ուտել, խմել, ուրախ-ուրախ զրուցել, երգել ու պարել:

Խնջույքի կեսին հյուսնի կինը վերսկսում է.
– Խեղճ ամուսինս, առավոտյան զրկվելու ես գլխիցդ, իսկ մենք զվարճանում ենք:
– Ա՜խ, և ոչ մի հույս չկա:
– Մի’ տանջվիր, – ասում է հյուսնը, – ամեն ինչ զուր է:
Եվ շարունակում են ուտել, խմել, երգել ու պարել:
Երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը, բոլորը լռում են՝ սարսափով ու վշտով համակված: Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:
Հյուսնը հառաչում է.

– Այժմ գնում եմ մեռնելու:
Եվ բացում է դուռը:
– Հյուսն, – ասում են հյուրերը, – թագավորը մեռել է:
Նրա համար դագաղ սարքիր:


Առաջադրանքներ

1․ Ո՞ր մտքերն են համապատասխանում ստեղծագործության մեջ արտահայտված գաղափարին։ Հիմնավորի՛ր։

  • Ամեն ինչ անցողիկ է, ոչինչ կայուն չկա։
  • Անքննելի են Աստծու գործերը։
  • Միշտ վստահիր ընկերոջդ։
  • Հույսդ երբեք մի կորցրու։
    Այս մտքը հիմնավորվում է հյուսնի և նրա ընկերոջ զրույցով, երբ ընկերն ասում է, որ պետք չէ հուսահատվել, ու նա հորդորում է հյուսնին շարունակել վայելել կյանքի պարզ ուրախությունները՝ չնայած ոչ իրական վտանգի առաջ կանգնելուն: Անգամ վատ օրերին պետք է պահպանել ներքին ուժը ու հավատարիմ մնալ կյանքի գույները վայելելուն։
  • Դժբախտությունը միշտ անսպասելի է գալիս։

2․ Ի՞նչ կերպարներ կան ստեղծագործության մեջ: Ո՞ր կերպարի (կերպարների) բացակայության դեպքում ստեղծագործության ասելիքը չէր տուժի:

Հյուսն՝ պատմության գլխավոր հերոսը, ով իր տխուր և անորոշ իրավիճակում հուսահատություն է ապրում, բայց հետագայում հասկանում է, որ կյանքի անորոշությունները կարող են հանգեցնել մեծ շրջադարձի և անսպասելիության։

Ընկերը՝ հանդիսանում է հյուսնի աջակիցը, ով նրան հորդորում է չհուսահատվել ու չկորցնել ուրախությունը։ Ընկերը նաև ցույց է տալիս կյանքի նկատմամբ դրական վերաբերմունք։

Հյուսնի կինը՝ ներկայացնում է մի կերպար, որը ինչքան էլ ուրախանա, միևնույն է հիշում է վտանգի մասին և ոչնչից հույս չի ունենում։