Քանի՞ մարդ կարող է ապրել Երկիր մոլորակի վրա
Միանշանակ պատասխան չունի, քանի որ կախված է բազմաթիվ գործոններից՝ բնական ռեսուրսների քանակից և օգտագործման ձևից, տեխնոլոգիական զարգացման մակարդակից, սննդամթերքի արտադրության արդյունավետությունից, կլիմայական փոփոխություններից, մարդկանց սպառման մշակույթից ու կենսակերպից։ Սակայն գիտնականների գնահատականները տատանվում են 8 միլիարդից մինչև 16 միլիարդ մարդ։ Եթե բոլորը սնվեն միայն բուսական սննդով՝ առանց մսի կամ կաթնամթերքի, ապա՝ մոլորակը կարող է կերակրել 10–12 միլիարդ մարդ։ Եթե բոլորն ապրեն արևմտյան երկրներին նման՝ շատ սպառումով և մսով սննդով, ապա միայն 2–4 միլիարդ մարդ։ Այսինքն՝ բնակչության թիվը հնարավոր է մեծացնել, եթե փոխվի սննդային վարքագիծը։ Մոտ 70% ջուրը ամբողջ աշխարհում օգտագործվում է գյուղատնտեսության համար։ Ջրի արդյունավետ օգտագործմամբ հնարավոր է կերակրել մինչև 10 միլիարդ մարդ։ Բայց եթե ջուրը վատնվի կամ կլիմայական փոփոխություններով պակասի՝ այդ թիվը կիջնի։ Երկիր մոլորակի վրա կարող է ապրել մոտավորապես 8 – 16 միլիարդ մարդ, սակայն՝ ամեն ինչ կախված է մարդկային վարքագծից, տեխնոլոգիաներից և ռեսուրսների կառավարմանից։
День: 17 сентября 2025
Իրական թվի n-րդ աստիճանի արմատը
Առաջադրանքներ
ա4√3<√2
բ)4√4<6√6
գ)√3√2>√5
է)√1,1<1,1
47. ա) 4
բ) 36
գ) 6
դ) 4
48. ա)3
բ)3
գ)0
դ)0,0625
Կրկնողության համար
Բացել փակագծերը
Հոլով ու հոլովում
Նախադասություններում տեղադրիր փակագծերում տրված բառերից համապատասխանը։
Գտիր մուգ ներկած գոյակաների հոլովն ու հոլովումը: Վերհիշիր
- Հեծյալները (ելումուտ, երթևեկ) էին անում պարսպադռնից (բացառական հոլով, ան հոլովում):
- Միշա Գլինկան հազիվ 13 տարեկան էր, բայց արդեն հրաշալի նվագում էր (դաշնամուր, դաշնամուրի վրա):
- Միշան իջեցրեց ջութակը և (վճռականորեն, վճռորոշ) պատասխանեց. «Հայրի՛կ, չէ՞ որ երաժշտությունը (ուղղական հոլով) իմ հոգին (տրական հոլով) է»:
- Եղել էին երջանիկ ժամանակներ, երբ (հաղթանակած, հաղթական) փառքով (գործիական հոլով) վերադառնում էին պատերազմից, և ամբոխը ողջունում էր նրանց։
- Անհնարին (խռովքի, խռովության) մեջ կանգնած էր նա հայրենական տան (սեռական հոլով, ա հոլովում) մուտքի առաջ:
- Գիշերային այդ (տագնապալից, տագնապող) պահին երկու ձիավորներ անցնում էին Մուշի դաշտով (գործիական հոլով):
- (Այս ու այն կողմ, այստեղ-այնտեղ) շուռումուռ գալուց հետո իշխանը չկարողացավ քնել և դուրս եկավ վրանից։
- Նա ցատկոտեց (տեղից, տեղում) և չընկնելու համար բռնեց սյունից (բացառական հոլով):
- Մռայլ (խորհրդի, խորհրդածության) մեջ խորասուզված, գլուխը կրծքին (տրական հոլով) թեքած՝ կանգնած էր Սմբատը։
- Նրա և անդամալույծի միջև սկսվեց մի (անօրինակ, անօրինական) պայքար:
- Եվ ահա մի անգամ (շառաչուն, շառաչյուն) հողմին (տրական հոլով) չդիմացավ դարավոր հսկա կաղնին:
- Չնայած պարկեշտ, բայց (թեթևամիտ, թեթևաբարո) կին էր տիկին (տրական հոլով) Բախտամյանը:
- Հագարացիների (սեռական հոլով) վրաններն սկսեցին բոցավառվել, և նրանք (հանկարծակի եկած, հանկարծակիի եկած) փախան խուճապահար:
- Նա նայում էր հոնքերի տակից և հայացքը գամում այնպես անդիմադրելի, որ մարդ (ուղղական հոլով) ստիպված էր լինում (տեղի տալ, տեղիք տալ):
- Հենց որ ստացան այդ լուրը (ուղղական հոլով), ամրոցի բնակիչներն իսկույն (խառնվեցին, խռնվեցին) պատանու (սեռական հոլով, ու հոլովում) շուրջը՝ հաղթության մանրամասները նրանից լսելու:
- Մարզպետունին ժպտաց և այդ ժպիտի տակ փորձեց թաքցնել այն կասկածը, որով (վերաբերում, վերաբերվում) էր իր սպարապետին:
- Այսօրվանից (բացառական հոլով) նա դառնում է մեր ստեղծագործական միության (սեռական հոլով, ան հոլովում) (լիիրավ, լիակատար) անդամ:
- Սեփական գիտելիքի պակասի (զգացմունքը, զգացումը) կախված է ունեցած գիտելիքի
ծավալից ու խորացումից: - Հիվանդանոցներն այսօր չեն կարողանում սոցիալապես խոցելի խավերին (ապահովագրել, ապահովել) անվճար բուժօգնությամբ (գործական հոլով):
- Ծառայության սկզբում նորակոչիկները ծանոթանում են կանոնագրքի (պահանջներին, պահանջմունքներին)։
- (Հոգեբարձուների, հոգաբարձուների) խորհուրդը հուշարձանի պեղման (սեռական հոլով, ան հոլովում) նախագծի և հողային աշխատանքների իրականացման համար նախատեսել է անհրաժեշտ գումար (ուղղական հոլով):
- Քաղաքի տեսարժան վայրերը (հայցական հոլով) (դիտելուց, դիտարկելուց) հետո ճանապարհ ընկանք դեպի Վենետիկ:
Աշխարհագրական թաղանթը և մարդը
Աշխարհագրական թաղանթը Երկրի արտաքին թաղանթն է, որտեղ փոխազդում են մթնոլորտը, ջրային շերտը, կենսոլորտը, երկրաբեղմնային շերտերը և մարդկային գործունեությունը։ Մարդը այդ թաղանթի ակտիվ մասն է՝ փոխում է լանդշաֆտները, օգտագործում է բնական ռեսուրսները, ստեղծում է քաղաքներ, ճանապարհներ ու արդյունաբերական տարածքներ։ Սակայն մարդը նաև ազդում է բնության վրա՝ հաճախ բացասական՝ աղտոտելով միջավայրը և կլիմայական փոփոխություններ առաջացնելով։
Նուկլեինաթթուների կառուցվածքը և ֆունկցիաները
Նուկլեինաթթուները կենսաբանական պոլիմերներ են, որոնք պահպանում և փոխանցում են գենետիկ տեղեկատվությունը։ Կան երկու հիմնական տեսակ՝ ԴՆԹ (դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու) և ՌՆԹ (ռիբոնուկլեինաթթու)։ Նրանց մոլեկուլները կազմված են փոքր միավորներից՝ նուկլեոտիդներից, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի երեք բաղադրիչ՝
- շաքար (ԴՆԹ-ում՝ դեզօքսիռիբոզ, ՌՆԹ-ում՝ ռիբոզ),
- ֆոսֆատային խումբ,
- նիտոգենոային հիմք (ադենին, գուանին, ցիտոզին, թիմին/ուրացին)։
ԴՆԹ-ն բաղկացած է երկու ոլորված շղթաներից (քառակուսի սպիրալ), իսկ ՌՆԹ-ն՝ մեկ շղթայից։ ԴՆԹ-ն գտնվում է բջջակորիզում և պարունակում է օրգանիզմի բոլոր գեները՝ որպես ժառանգական տեղեկատվության կրիչ։ ՌՆԹ-ն մասնակցում է այդ ինֆորմացիայի ընթերցմանն ու սպիտակուցների սինթեզի գործընթացին։
Նուկլեինաթթուների ֆունկցիաներն են՝
- Ժառանգական ինֆորմացիայի պահպանում (ԴՆԹ)
- Գենետիկ ինֆորմացիայի փոխանցում սերունդներին
- Սպիտակուցների սինթեզի կառավարում (ՌՆԹ)
- Ծրագրավորում բջջային աճի, բաժանման և գործառույթի համար
Էլեն Շահվերդյան 