Месяц: Сентябрь 2025

Նուկլեինաթթուների կառուցվածքը և ֆունկցիաները

Дата: Автор: elenchukВ Կենսաբանություն 10Оставить комментарий

Նուկլեինաթթուները կենսաբանական պոլիմերներ են, որոնք պահպանում և փոխանցում են գենետիկ տեղեկատվությունը։ Կան երկու հիմնական տեսակ՝ ԴՆԹ (դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու) և ՌՆԹ (ռիբոնուկլեինաթթու)։ Նրանց մոլեկուլները կազմված են փոքր միավորներից՝ նուկլեոտիդներից, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի երեք բաղադրիչ՝

  1. շաքար (ԴՆԹ-ում՝ դեզօքսիռիբոզ, ՌՆԹ-ում՝ ռիբոզ),
  2. ֆոսֆատային խումբ,
  3. նիտոգենոային հիմք (ադենին, գուանին, ցիտոզին, թիմին/ուրացին)։

ԴՆԹ-ն բաղկացած է երկու ոլորված շղթաներից (քառակուսի սպիրալ), իսկ ՌՆԹ-ն՝ մեկ շղթայից։ ԴՆԹ-ն գտնվում է բջջակորիզում և պարունակում է օրգանիզմի բոլոր գեները՝ որպես ժառանգական տեղեկատվության կրիչ։ ՌՆԹ-ն մասնակցում է այդ ինֆորմացիայի ընթերցմանն ու սպիտակուցների սինթեզի գործընթացին։

Նուկլեինաթթուների ֆունկցիաներն են՝

  • Ժառանգական ինֆորմացիայի պահպանում (ԴՆԹ)
  • Գենետիկ ինֆորմացիայի փոխանցում սերունդներին
  • Սպիտակուցների սինթեզի կառավարում (ՌՆԹ)
  • Ծրագրավորում բջջային աճի, բաժանման և գործառույթի համար

Կրկնաբանություն

Дата: Автор: elenchukВ Հայոց լեզու քերականությունОставить комментарий

ա.

  1. Տեղի ունեցածը Եվրախորհրդարանում ներկայացվել է, որպես մարդու իրավունքների ոտնահարում։
  2. Բանախոսը կարևորեց Վաշինգտոն-Երևան երկխոսությունը։
  3. Տուժողը լրագրողին դատի է տվել՝ պահանջելով իրեն պատճառած բարոյական վնասը փոխատուցել։
  4. Գզրոցից վերցրեց գրիչը և հապճեպ շարադրեց և իր ինքնակենսագրությունը։
  5. Մտից գրանցման համարը համարվում է նրա հերթականը։
  6. Ի տարբերություն էթիկետի՝ դիվանագիտական վարվեցողության նորմերը չունեն պարտադիր ուժ։




    բ.
    1. Արդեն սկսվել է մարզիկների հավաքագրումը, և լավագույն հավաքականները կմեկնեն մասնակցելու ամառային օլիմպիադային։
    2. Պետք է հանդիպեմ գործընկերներիս։
    3. ՀՀ-ում հյուպատոսկան բնագավառում մշակված քաղաքականություն չկա, առանձին հիմնարկների հիմնումը տեղի է ունեցել ստվար գաղթօջախ ունեցող քաղաքներում։
    4. Եգիպտոսում ստեղծվել է անվերահսկելի քաղաքական իրավիճակ։ Այդպիսի իրավիճակ է ստեղծվել նաև Սիրիայում։
    5. Ըստ մարզպետարանի տված տեղեկության՝ կառավարությունը օժանդակելու է այդ համայնքին կարկուտի հետևանքով վնասված ցանքատարածությունները «վերակենդանացնելու» գործում։
    6. Դու մեր գործարքին վերաբերվի՛ր, ինչպես որ առաջ։


  1. Տեղի հայ համայնքը բազմիցս դիմել է պետական ատյաններին՝ հայկական երկօրյա դպրոց բացելու խնդրանքով։
    2. Հասարակական զբոսայգին, որտեղ այցելելով բավականություն են ստանում քաղաքացիները, բարիք է։
    3. Եսասիրությունը սեփական հետաքրքրությունների գերադասումն է ուրիշների հասարակական հետաքրքրություններից, դրանց շահագործումն է։
    4. Քննության ավարտին մնացել է կես ժամ։
    5. Առաջ գնալու փոխարեն հետ ենք գնում։
    6. Պահանջվում են բարձրագույն կրթություն ունեցող 25-35 տարեկան բարետես արտաքինով աղջիկներ՝ վաճառքի և սպասարկման ոլորտներում աշխատելու համար։

Destination B2: Assignment

Дата: Автор: elenchukВ English (Exercise), English 10Оставить комментарий

A. Circle the correct word or phrase.
1. Elizabeth usually goes / is usually going to bed at around eleven o’clock.
2. Dan talks/is talking on the other phone right now.
3. We don’t eat / aren’t eating any meat at the moment as we’re both on a diet.
4. Does air travel get / Is air travel getting increasingly safe?
5. My mum calls/is calling me every weekend without fail.
6. How much do babysitters generally earn/are babysitters generally earning?
7. You always come / You’re always coming up with excuses for not having done your homework. It’s so annoying!
8. I don’t go / I’m not going out much during the week but I always try / I’m always trying to go out somewhere on Saturday night.
10. No, the train does stop/is stopping at Cirencester on Saturdays.
11. My mum takes / is taking part in ice-skating competitions almost every weekend.

B. Rewrite correctly. Change the words or phrases in bold.
1. My dad is often getting up late on Saturday mornings.
My dad often gets up late on Saturday mornings.
2. Are you speaking any other languages apart from English?
Do you speak any other languages apart from English?
3. I already buy all my Christmas presents and it’s only October!
I have already bought all my Christmas presents and it’s only October!
4. It’s the first time I’m ever having a party at home.
It’s the first time I have ever had a party at home.
5. Actually, I think Darren does works quite hard sometimes.
Actually, I think Darren does work quite hard sometimes.
6. Carlo is never eating Chinese food before.
Carlo has never eaten Chinese food before.
7. Sean already books a table for tonight.
Sean has already booked a table for tonight.
8. Needs Melanie any help painting her new flat?
Does Melanie need any help painting her new flat?

F. Complete using the correct form of the words in the box.
Ancient aviators?
Everyone (1) knows that humans have been flying for only a few hundred years. But (2) is it possible that ancient civilizations also had the ability and technology to fly?

In the Nazcan Desert in southern Peru, there are hundreds of lines which an ancient culture drew in the dust. On the ground, they just (3) look like straight lines. But when you (4) see them from the air, you (5) understand exactly what they are. They are incredible and enormous pictures. The pictures (6) include animals, birds and symbols.

One bizarre theory, which most mainstream scientists (7) disagree with, is that the people who made the lines thousands and thousands of years ago flew above the lines in balloons. It (8) seems incredible, but a few people (9) do believe it’s possible.

Assignment lesson 1

Дата: Автор: elenchukВ English (Essays), English 10Оставить комментарий

Arman was a lonely bachelor who had been abandoned by all his relatives. He faced every hardship alone. He was unaccustomed to help when people tried to assist him. Because of this, everyone qualified him as gallant. He had a keen mind and could always find a solution. He made an oath to himself never to show his inner vacant feelings to anyone. With great tact, he collected people’s data to remember who wished to help him. He was not jealous; he simply tried to overcome everything alone.

Abandon-լքել
Keen-սուր
Jealous-խանդոտ
Tact-տակտ
Oath-երդում
Vacant-դատարկ
Hardship-դժվարություն
Gallant-քաջ
Data-տվյալներ
Unaccustomed-անսովոր
Bachelor-ամուրի
Qualify-որակավորել

«Հայկական լեռնաշխարհ»

Дата: Автор: elenchukВ Պատմություն 10Оставить комментарий

Ծանոթացե՛ք հետևյալ թեմային՝ «Հայկական լեռնաշխարհ»

Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին՝

Պատմություն

  • Ըստ ձեզ ինչպե՞ս է բնորոշվում «Հայրենիք» եզրույթը
    «Հայրենիք» եզրույթը բնորոշվում է որպես այն երկիրը կամ տարածքը, որտեղ մարդը ծնվել է, ապրել, որի մշակույթին, պատմությանը և լեզվին նա պատկանում է։
  • Հայկական Լեռնաշխարհն ինչպիսի՞ առանձնահատկություններ ունի
    Հայկական Լեռնաշխարհը գլխավորապես ունի լեռնային տեղանք։ Կան բազմաթիվ բարձր լեռնաշղթաներ, ինչպես նաև հովիտներ, դաշտեր ու սարահարթեր։ Հայկական լեռնաշխարհը հիշատակվել է Աստվածաշնչում՝ համաշխարհային ջրհեղեղի ժամանակ Նոյի տապանը հանգրվանեց Արարատի գագաթին։ Արարատը քրիստոնյաների, առաջին հերթին՝ հայերի համար համարվում է սրբազան լեռ։ Հայկական լեռնաշխարհի բնության առանձնահատկություններից է բազմաթիվ մեծ ու փոքր գետերի առկայությունը(Եփրատ, Տիգրիս, Արաքս, Ճորոխ, Կուր և այլն)։ Հայկական լեռնաշխարհում նշանավոր են Արարատյան, Մշո, Կարնո, Ալաշկերտի, Շիրակի և այլ դաշտեր։
  • Քանի՞ երկրների տարածքում է գտնվում Հայկական լեռնաշխարհի տարածքը (Օգտվե՛ք քարտեզից)
    Հայկական լեռնաշխարհի տարածքը գտնվում է հինգ երկրների տարածքում՝ Հայաստան, Թուրքիա, Ադրբեջան, Վրաստան և Իրան:

Դասարանական աշխատանք՝ «Հայկական լեռնաշխարհ»

Սպիտակուցների ֆունկցիաները

Дата: Автор: elenchukВ Կենսաբանություն 10Оставить комментарий

Սպիտակուցները կենսաբանական պոլիմերներ են, որոնք կատարում են օրգանիզմում ամենաբազմազան և կարևոր գործառույթները։ Դրանք անհրաժեշտ են ոչ միայն բջիջների կառուցման համար, այլև բոլոր կենսագործունեության գործընթացների իրականացման։ Սպիտակուցները կառուցում են մաշկը, մկանները, օրգանները, բջջաթաղանթները։ Որպես ֆերմենտներ, դրանք արագացնում են բարդ քիմիական ռեակցիաները, առանց որոնց հնարավոր չէր լինի նյութափոխանակությունը։ Որոշ սպիտակուցներ, ինչպես հեմոգլոբինը, կատարում են տրանսպորտային դեր, տեղափոխելով թթվածին կամ այլ նյութեր։ Մյուսները պաշտպանում են օրգանիզմը՝ լինելով հակամարմիններ, կամ կարգավորում են տարբեր գործառույթներ՝ հորմոնների տեսքով, օրինակ՝ ինսուլինը։ Բացի այդ, սպիտակուցներն ապահովում են մկանների շարժումը, մասնակցում են ազդակների փոխանցմանը բջիջների միջև և ծառայում որպես որոշ սննդային պահուստներ։ Ընդհանուր առմամբ, սպիտակուցները կենսագործունեության համար անփոխարինելի նյութեր են, առանց որոնց կենդանի օրգանիզմները չէին կարող գոյատևել։

Հունական դիցաբանության դարձվածքներ

Дата: Автор: elenchukВ Գրականություն 10Оставить комментарий

Միդասի ձեռք-Նյութապաշտություն, չափից դուրս ցանկությունը և նյութական հարստությունը կարող են վնասել մարդուն։
Պատմություն՝
Միդասի ձեռքի պատմությունը հունական առասպելներից է։ Միդասը հռոմեական մի թագավոր էր, ով հայտնի էր իր մեծամտությամբ։ Աստված Դիոնիսոսը նրան տալիս է ցանկություն՝ ցանկացած հպում որ նա անի, դառնա ոսկի։ Սկզբում Միդասը հիանում է իր նոր ուժով, բայց շուտով հասկանում է, որ սա դժբախտություն է, քանի որ անգամ իր սնունդն ու ջուրը վերածվում են ոսկու, և նա չի կարող սնվել։ Վերջում նա խնդրում է աստվածներին ազատել իրեն այս աղետից։ Դիոնիսոսը համաձայնվում է և Միդասը նորից վերադարձվում է սովորական կյանքին։

Արիադնեի թելը-բարդ իրավիճակից դուրս գալու ուղեցույց կամ բանալի։
Պատմություն՝
Արիադնեի թելը նույնպես հունական առասպելներից է։ Արիադնեն Կրետե կղզու թագավոր Մինոսի դստեր էր։ Կրետեում մի զարհուրելի վիշապ էր ապրում։ Թեսեոսը, աթենացին հերոսը, գնաց Կրետե՝ սպանելու մինոտավրին։ Արիադնեն նրան սիրահարվեց և օգնեց նրան սպանել վիշապին, և դուրս գալ լաբիրինթից։ Նա Թեսեոսին տվեց թելի գնդիկ, որը նա կապեց մուտքի մոտ, և երբ ներս մտավ, կարողացավ դուրս գալ, հետևելով թելի։ Այսպես Թեսեոսը սպանեց մինոտավրին և դուրս եկավ փրկված։

Հերկուլեսյան գործ-չափազանց բարդ, գրեթե անհնարին աշխատանք։
Պատմություն՝
Հերկուլեսը Զևսի որդի էր, բայց նրա կյանքը դժբախտություններ ուներ՝ Հերան (զևսի կինը) նախանձից ուղարկեց նրան 12 դժվար գործեր կատարելու, որպեսզի մաքրվի մեղքերից և հասնի անմահության։ Յուրաքանչյուր գործ շատ բարդ ու վտանգավոր էր, օրինակ՝ Լեռան լեռնաշղթայի Լեռայի հնձած գազանը սպանելը, Լերկենիայի օձերին փչելը, Արտեմիսի եղջերուն բռնելը, Հադեսի պարտեզից ոսկե խնձորներ բերելը և այլն։

Նարցիսիզմ-չափազանց ինքնասիրություն, ինքնամղձավանջություն։
Պատմություն՝
Նարցիսը շատ գեղեցիկ երիտասարդ էր, ում բոլորը սիրահարվում էին։ Սակայն նա համառորեն անտարբեր էր ուրիշների սիրո հանդեպ։ Մի օր, երբ նա դաշտում խոնարհվեց ջուր խմելու, իր ջրի երեսին տեսավ իր կատարյալ գեղեցկության պատկերը, և անմնացորդ սիրահարվեց դրան։ Նարցիսը ամբողջ ժամանակը անցկացնում էր նայելով այդ պատկերը, մինչև մահացավ, քանի որ չէր կարողանում հեռանալ այդ անիրական սիրուց։ Նրա մահից հետո, այնտեղ, որտեղ նա մահացավ, աճեց նարցիս ծաղիկ՝ նարցիսը։

Տանտալոս-Չկարողանալ հասնել ցանկալիին։
Պատմություն՝
Տանտալոսը Զևսի սիրելի թագավորն էր, բայց հպարտությունից սպանեց իր որդուն Պելոպսին, եփեց ու մատուցեց աստվածներին՝ փորձելով նրանց փորձության ենթարկել։ Աստվածները զայրացան ու դատապարտեցին նրան հավերժ տանջանքի՝ կանգնած ջրի ու մրգերի մեջ, որոնք խուսափում էին ամեն անգամ, երբ նա փորձում էր խմել կամ ուտել։

Սիրենների կանչ-Անկանխատեսված ցանկությունները վտանգավոր են
Պատմությունը՝
Սիրենները հին հունական դիցաբանության գեղեցիկ կանայք էին, որոնց երգերն ունեին կախարդական ուժ՝ գրավում էին նավաստիներին, և նրանք խորտակվում էին ժայռերին։ Հոմերոսի «Ոդիսական»-ում նկարագրվում է, որ Ոդիսևսը իր նավաստիների ականջները փակեց մեղրամոմով, որպեսզի չլսեն Սիրենների երգը։ Ինքը ցանկանում էր լսել երգը, բայց կապեց իրեն նավի մաստին, որպեսզի չկարողանա նավը մոտեցնել ժայռերին։ Նավաստիները չլսեցին նրա աղերսները և ապահով հաղթահարեցին անցումը։ Առասպելների որոշ տարբերակներում Սիրենները տեսնելով, որ Ոդիսևսը փրկվեց, նետվեցին ծովը և մահացան։

Ամազոնուհիներ-Կանայք նույնպես կարող են լինել ուժեղ ու անկախ
Պատմություն՝
Ամազոնուհիները հին հունական դիցաբանության մարտիկ կանայք էին, որոնք զբաղվում էին որսով, զենքով և մարտերով, հաճախ նաև նավարկությամբ։ Նրանք հիմնականում ապրել են առանձին և տղամարդկանց հետ միջամտությունը սահմանափակ էր։ Նրանց հայտնի թագուհիներից էին Հիպոլիտա և Պենթեզիլեա։ Հերակլեսը իր 12 աշխատանքներից մեկի ժամանակ պետք է նրանցից Հիպոլիտայի գոտին վերցներ։

Լաբիրինթոս-Խառնակ, անելանելի վիճակ
Պատմությունը՝
Ըստ հին հունական ավանդության՝ Կրետե կղզում Դեդալոսի կառուցած պալատը՝ բազմաթիվ շենքերով ու խճճված միջանցքներով, որի մեջ մանողը մոլորվում էր և չէր կարողանում դուրս գալ:

Թայֆոն-Բնության ուժերի վտանգ, և բարու ու չարի պայքար
Պատմությունը՝
Թայֆոնը հունական առասպելներում սարսափելի հրեշ էր՝ հարյուր վիշապի գլուխներով, մարտնչել է աստվածների դեմ ու շատերին պարտության մատնել։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝ նա բնակվում էր Կիլիկիայում կամ Արիմիի երկրում՝ հրաբխային շրջաններում, որտեղ առաջացնում էր ժայթքումներ։ Թայֆոնը համարվում էր հրաբխային ուժերի և վտանգավոր քամիների մարմնացում։ Նրա մայրը՝ Էչիդնան, հրեշների մայր էր, և նրանց զավակներն էին Կերբերոսը, Լեռնեան Հիդրան և Քիմերան։ Հետագա մեկնաբանները նրան նույնացրել են եգիպտական Սեթի հետ՝ քաոսի ու ավերածությունների աստծո կերպարանքով։

Ադոնիս-Անթերի գեղեցկություն
Պատմությունը՝
Մյուռան (Զմյուռնիան) սիրահարվում է իր հորը՝ Կիպրոսի արքա Կինյուրասին և թաքցնելով իր ինքնությունը, կենակցում նրա հետ։ Երբ հայրը իմանում է ճշմարտությունը, ցանկանում է սպանել դստերը, բայց աստվածները խղճալով նրան վերածում են զմուռսի ծառի։ Այդ ծառից ծնվում է որդին՝ Ադոնիս։ Ադոնիսը մահկանացու, բայց հրաշալի որսորդ էր։ Ափրոդիտեն նրան զգուշացնում էր, որ հեռու մնա վտանգավոր վայրի կենդանիներից, սակայն նա չլսեց և դարձավ ահռելի վարազի զոհ։ Նրա բացառիկ գեղեցկությունը գրավեց Աֆրոդիտեի սիրտը, որը դարձավ նրա սիրելին։ Ադոնիսը մեռնում է, բայց Աֆրոդիտեի խնդրանքով Զևսը նրան մասամբ վերադառնում է մեռելների աշխարհից՝ տարվա կեսը մնալով երկիր, իսկ մյուս կեսը՝ Հադեսում։ Աֆրոդիտեի մոտ նա հիշատակվում է կարմերփյան ծաղկի տեսքով։

Worksheet 3: Friendship Letter Planning

Дата: Автор: elenchukВ English 10Оставить комментарий

Worksheet 3: Friendship Letter Planning

Name: ____________________
Date: ____________________

Step 1: Choose a friend you want to write to (current or past).

Name: ___________________________

Step 2: Brainstorm ideas to include in your letter.

  • Why are you grateful for this friend?
  • A favorite memory you shared:
  • Something you admire about them:
  • What you hope for your friendship in the future:

Step 3: Write your letter here or on a separate paper.
I have many friends, but I consider only a few of them close. I am thankful to my friends for their honesty, kindness, and sense of humor. I admire these qualities in them. We have many interesting memories together.

Worksheet 2: Friendship Survey

Дата: Автор: elenchukВ English 10Оставить комментарий

Worksheet 2: Friendship Survey

Instructions: Use this survey to collect answers from your classmates. Write the number of responses next to each choice.

1. How many close friends do you have?

  • 0-1 ___
  • 2-3 ___
  • 4 or more ___

2. What do you value most in a friend? (Choose one)

  • Trust ___
  • Loyalty ___
  • Humor ___
  • Support ___
  • Honesty ___

3. How often do you spend time with your friends outside of school?

  • Almost every day ___
  • Once or twice a week ___
  • Rarely ___
  • Never ___

4. Have you ever had a conflict with a friend?

  • Yes ___
  • No ___

5. If yes, how did you resolve it?

Worksheet 1: Friendship Qualities & Reflection

Дата: Автор: elenchukВ English 10Оставить комментарий

Worksheet 1: Friendship Qualities & Reflection

Part 1: What Makes a Good Friend?
Friendship is an invaluable value in a person’s life. However, everyone knows that friendship is not measured by words alone. First of all, one must understand the importance of a good friend. You should understand your friend and help them if they need it. There are people who feel pleasure by helping their friend, simply because they were able to help. By understanding and helping, we not only support our friends, but also help ourselves.

Below is a list of qualities. Check (✓) the ones you think are most important in a friend. Then, write your own three qualities.

Trustworthy, Kind, Honest, Loyal, Supportive, Good listener, Fun, Forgiving, Respectful, Understanding:
Passion, Helpful, Smart, Talented:

Part 2: Friendship Reflection

Think about your closest friend or friends and answer the questions below.

  1. What is something you appreciate most about your friend(s)?
    I think honesty, listening, and understanding are important. Before people become friends, they should be honest with each other and know how to listen and understand. If they do this, their friendship can last forever.
  2. How do you show your friends that you care about them?
    I do the same․ I listen to them, try to help, understand them, and support them.
  3. Describe a time when your friend helped you through a difficult moment.