Օզոնի շերտի քայքայումը

Օզոնի շերտը գտնվում է մթնոլորտի վերին՝ ստրատոսֆերային շերտում և պաշտպանում է Երկիրը Արեգակի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումից։ Սակայն վերջին տասնամյակների ընթացքում մարդու գործունեության արդյունքում այդ շերտը սկսել է քայքայվել։ Օզոնի շերտի հիմնական վնասատուները քիմիական նյութերն են, ինչպիսիք են քլորֆտորածխաջրածինները, որոնք օգտագործվել են սառնարաններում, օդորակիչներում, աէրոզոլային սփրեյներում և այլ տեխնոլոգիաներում։ Այս նյութերը մթնոլորտ բարձրանալով՝ քայքայում են օզոնի մոլեկուլները։ Օզոնի քայքայման հետևանքով ավելանում է վտանգավոր ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը, ինչը կարող է առաջացնել մաշկի քաղցկեղ, աչքի կաթարակտ, իմունային համակարգի թուլացում, ինչպես նաև վնաս հասցնել բուսական և կենդանական աշխարհին։ 1987 թվականին միջազգային հանրությունը ստորագրեց Մոնրեալի արձանագրությունը՝ նպատակ ունենալով սահմանափակել և աստիճանաբար դադարեցնել օզոնը քայքայող նյութերի օգտագործումը։ Այս միջոցառումների շնորհիվ օզոնի շերտը սկսում է դանդաղ վերականգնվել և, ըստ մասնագետների, այն կարող է ամբողջությամբ վերականգնվել 21-րդ դարի երկրորդ կեսին։

Որոշիչ, հատկացուցիչ

Գոյականական անդամի լրացումներ՝ որոշիչ, հատկացուցիչ

1.Ընդգծել, որոշիչները և հատկացուցիչները, գրել՝ ինչ խոսքի մասով են արտահայտված։

Գարնանային (որոշիչ, հարաբերական ածական) առավոտը խոստանում էր պայծառ (որոշիչ, որակական ածական) և արևոտ (որոշիչ, հարաբերական ածական) օր։ Կուշտ կերած (որոշիչ, հարակատար դերբայ) մեր (հատկացուցիչ, անձնական դերանուն) ձիերը արագ (որոշիչ, որակական ածական) քայլերով բարձրանում Էին քարոտ (որոշիչ, հարաբերական ածական) արահետը և ամեն քայլափոխին փնչում։ Քրտինքից խոնավացել Էր ձիերի (հատկացուցիչ) մուգ կապույտ (որոշիչ, որակական ածական) վիզը։

Արահետն օձապտույտ (որոշիչ, հարաբերական ածական) ոլորվում Էր։ Ինչքան հեռանում Էինք գյուղից, այնքան ավելի խտանում Էր անտառը, հանդիպում Էինք հաստաբուն (որոշիչ, հարաբերական ածական) ծառերի, որոնց ճյուղերն իրար Էին խառնվել և կախվել արահետի վրա։ Հաճախ Էինք կռանում թամբից, գրկում ձիու վիզը, որպեսզի կախ ընկած ճյուղերը չքերծեին մեր դեմքը, և փշերը չծակծկեին։

Լուռ Էինք։ Ես մտրակի ծայրով զարկում Էի ծառերի տերևներին, պոկում տերևները կամ թափահարում ծառի կախ ընկած ճյուղերը, և գիշերվա ցողը անձրևի նման թափվում Էր ձիու (հատկացուցիչ, գոյական, սեռական հոլով) վրա, ինձ վրա։

Ընկերս կամաց (որոշիչ, հարաբերական ածական) սուլում Էր մի երգ և ձիու քայլերի համեմատ թամբի վրա օրորվում։

Նա ինձ չթողեց, որ հարցնեի այդ դեպքի և նրա անջնջելի (որոշիչ, հարաբերական ածական) տպավորության մասին, որ այդ րոպեին լույս էր տալիս նրա հիշողության մեջ, ինչպես արևի ոսկե (որոշիչ, հարաբերական ածական) շողը՝ ձառերի մթնում։

2. Կետադրել տրված նախադասությունները։

  1. Հետադաս որոշիչ
  • Հեծվորը՝ Կոստան աղան էր, սպիտակ ձիու վրա։
  • Վեց շուն ուներ մեկը՝ մյուսից կատաղի։
  • Որմնախորշի գրադարակից նրան էին նայում մատյանները՝ փղոսկրյա կազմով, ոսկեզօծ ու ակնազարդ։
  • Հեծյալները՝ կիսամերկ, կմաղքացած, օրորվում էին թամբի վրա։
  • Նա գեղեցիկ մի այր էր՝ թախծալի աչքերով։
  • Լաստախելի մոտ ղեկաթիակը բռնած կանգնել էր մի ջլուտ տղամարդ՝ մոտ հիսուն տարեկան։
  • Քարաժայռերից մեկի կատարին կա մի հինավուրց մենաստան բնական՝ պարիսպներով գոտևորված։
  • Շրջադարձի վրա երևացին ծիրանագույն հանդերձներով պատանիները՝ հուժկու մարմիններով։
  • Պճնասեր կանայք՝ հագնված ամենավերջին նորածևությամբ, սեթևեթում էին։
  • Սոֆիևկան քաղաքամերձ մի չնաշխարհիկ արվարձան էր՝ գողտրիկ դղյակով։

2. Հեռացված հատկացուցիչ

  • Հայացքը չէր կտրում լեռների՝ տեգերի նման ցցված հրաբխային սուր կատարներից։
  • Դառը մտորումները բզկտում էին սպարապետի՝ ազգի ցավերով տառապող զգայուն հոգին։
  • Արսենը ամենևին չէր նկատում կնոջ՝ արտասուքով ողողված աչքերը։
  • Արևի շողերը ցրում էին թուխպի՝ բրդի քուլաներին նմանվող ծվենները։
  • Առավոտյան Անիի՝ դեպի արևմուտք նայող դարպասից դուրս եկավ մի հեծյալ։
  • Ձորալանջին հպարտ վեր էր խոյանում Թովմա առաքյալի՝ հնությունից մամռակալած վանքը։