225. Սպիտակուցի սինթեզը տեւել է 99,8 վրկ։ Մեկ ամինաթթվային մնացորդի միացումը տեւում է 0,2 վրկ, իսկ մեկ ամինաթթվի երկարությունը պոլիպեպտիդային շղթայի երկարությամբ կազմում է 0,36 նանոմետր: Ինչպիսի՞ երկարություն (նանոմետր) ունի տվյալ սպիտակուցի առաջնային կառուցվածքը:
180
226. Փորձերը ցույց տվեցին, որ ի-ՌՆԹ-ի մոլեկուլում նուկլեոտիդների 16%-ը ադենինային է, 28%-ը՝ գուանինային, 20%-ը` ցիտոզինային: Գտնել ադենինային նուկլեոտիդի տոկոսը ԴՆԹ-ի մոլեկուլի այն հատվածում, որից ստացվել է տվյալ ի-ՌՆԹ-ն:
26
227. Փորձերը ցույց տվեցին, որ ի-ՌՆԹ-ի մոլեկուլում նուկլեոտիդների 16%-ը
ադենինային է, 28%-ը՝ գուանինային, 20%-ը՝ ցիտոզինային: Գտնել ցիտոզինային նուկլեոտիդի տոկոսը ԴՆԹ-ի մոլեկուլի այն հատվածում, որից ստացվել է տվյալ ի-ՌՆԹ-ն:
24
228. 3500 նուկլեոտիդներից բաղկացած ի-ՌՆԹ-ի մոլեկուլում նուկլեոտիդների 27%-ը ադենինային է, իսկ 19%-ը՝ ուրացիլային: Գտնել ադենինային նուկլեոտիդի քանակը ԴՆԹ-ի մոլեկուլի այն հատվածում, որից ստացվել է տվյալ ի-ՌՆԹ-ն:
1610
231. Ի-ՌՆԹ-ի մոլեկուլում նուկլեոտիդների 25%-ը գուանինային է, իսկ 39%-ը` ցիտոզինային: ԴՆԹ-ի մոլեկուլի այդ հատվածի երկարությունը, որից ստացվել է տվյալ ի-ՌՆԹ-ն, 1,53 — 10-6 մետր է, իսկ մեկ նուկլեոտիդի երկա րությունը 0,34 նանոմետր է: Գտնել ցիտոզինային նուկլեոտիդի քանակը ԴՆԹ-ի մոլեկուլի այդ հատվածում:
2880
232. ԴՆԹ-ի մոլեկուլի հատվածի երկարությունը 1,53 — 108 մետր է, իսկ մեկ նուկլեոտիդի երկարությունը 0,34 նանոմետր է: Գտնել ԴՆԹ-ի մոլեկուլի այդ հատվածի նուկլեոտիդների թիվը:
9000
Месяц: Октябрь 2025
Եռանկյունաչափական տարրեր
Դասարանական
85.
ա) √2/2
բ) -√2/2
գ) √3/3
դ) -√3/3
ե) 0,5
զ) 0
86.
ա) 1
բ) 0
գ) 1+√3
դ) -1
87.
ա) 1
բ) -0,5
գ) -1
դ) -√2
88.
ա) 4
բ) 9
գ) 2
դ) -1,75
Լրացուցիչ
ա) +- 2
բ) +- 3
գ) 3, -1
դ) 8, 2
ե) 3, 2
զ) 3, -2
ա) (0;1)
բ) (0;8;0;6)
գ) (12/13;5/13)
դ) (-7/11-6√2/11)
Կետադրություն
Կետադրել տեքստը՝ բացատրելով կետադրական նշանների կիրառության անհրաժեշտությունը։
Միշտ էլ հետաքրքրվել եմ բնության բոլոր արարածներով, և դրանցից որն
էլ պատահել է, փորձել եմ մանրազնին ուսումնասիրել (Ստորադաս նախադասությունը վերջացել): Մի օր՝ տարիներ առաջ՝ ճահճային թռչունների որսի ժամանակ, մի կրիա գտա և բերեցի տուն (Պարագայական բացահայտիչ է): Տանը՝ պատշգամբի մի անկյունում, նրա համար ստեղծեցի մի հարմար անկյուն՝ բերելով խոտեր, ճյուղեր ու հարդ (Բուն բացահայտիչ է, հետադաս դերբայական դարձված): Ինքնամփոփ ու զգույշ են կրիաները, բայց երբ համոզվում են, որ իրենց որևէ վտանգ չի սպառնում, պատյանից դուրս են հանում գլուխն ու ոտքերը և քայլում դանդաղ՝ անճոռնի շարժումներ անելով (Շաղկապ է, ստորադաս նախադասությունը վերջացել է): Փոքր-ինչ ընտելանալուց հետո, նույնիսկ կեր են վերցնում ձեռքիցդ: Սակավապետ ու քչակեր
կենդանիներ են դրանք․ շաբաթներով կարող են ոչինչ չուտել, բայց շատ հեշտ են դիմանում, որովհետև շարժումներ քիչ են անում, և էներգիա քիչ է ծախսվում (Շաղկապ է, ստորադաս նախադասությունը վերջացել է, ենթական փոխվում է): Ժողովրդական մի հինավուրց ավանդություն կրիայի դանդաղաշարժությունը բացատրում է նրանով, որ ուր էլ լինի, կրիան իր տան մեջ է, ուստի չի շտապում (Շաղկապ է, ստորադաս նախադասությունը վերջացել է):
Կլիմայի փոփոխության հետևանքները
Կլիմայի փոփոխությունն ունի լուրջ հետևանքներ ինչպես բնության, այնպես էլ մարդկության համար։ Երկրի միջին ջերմաստիճանի բարձրացման արդյունքում սառցադաշտերը հալվում են, ծովերի մակարդակը բարձրանում է, ինչը վտանգում է առափնյա տարածքները։ Եղանակային ծայրահեղ երևույթներն ավելի հաճախակի են դառնում՝ առաջացնելով երաշտներ, հեղեղներ, փոթորիկներ և այլ բնական աղետներ։ Այս փոփոխությունները բացասաբար են ազդում բուսական և կենդանական աշխարհի վրա՝ սպառնալով շատ տեսակների գոյությանը։ Մարդկանց առողջությունն էլ է վտանգվում՝ ջերմային ալիքների, օդի որակի վատացման և նոր վարակիչ հիվանդությունների տարածման պատճառով։ Բացի այդ, կլիմայի փոփոխությունը վնասում է գյուղատնտեսությանը՝ նվազեցնելով բերքատվությունը և պարենի հասանելիությունը։ Այս ամենը ցույց է տալիս, որ անհրաժեշտ են արագ և համատեղ քայլեր՝ կլիմայական ճգնաժամը հաղթահարելու համար։
Destination B2: Assignment
E. Write one word in each gap.
1. The speed limit in towns is 50 km/h and you shouldn’t go faster than that.
2. Why don’t we take the scenic route along the coast?
3. If you buy your plane ticket in advance, it’s often cheaper than if you wait.
4. I can’t remember the name of the hotel we stayed at off the top of my head.
5. I’m sorry I’m late! I lost my way and had to ask for directions.
6. My mum’s away in Germany on a business trip at the moment.
7. The bank? Well, turn left here, then go straight a head for a kilometre and it’s on the left.
8. If you look on your left-hand side as we turn this corner, you’ll see Big Ben.
9. I’ll look round the shops in the morning and then go sightseeing in the afternoon.
10. My grandma hasn’t driven since she had an accident last year.
11. I love visiting foreign places, seeing the sights and learning about other cultures.
12. During the 70s, many British people started to go on holiday to Spain.
13. While you’re in London, you should take a tour of the Houses of Parliament.
F. Choose the correct answer.
1. I’ve always dreamt……… China.
A) to visit
B) of visiting
C) I visit
D) visit
2. The travel agency is arranging for us…… at a really nice hotel.
A) stay
B) of staying
C) to stay
D) staying
3. My dad says he always regrets……. more.
A) to not travel
B) not travelling
C) he not travel
D) of not travelling
4. John seems keen………. how to drive as soon as he can.
A) of learning
B) he learn
C) for learn
D) to learn
5. Now, class, I’d like youall to write … a description of your last holiday.
A) me
B) to me
C) it me
D) about me
6. When you arrive……., have your passport ready.
A) to the airport
B) in the airport
C) on the airport
D) to go
7. The Joneses have invited us………to Australia with them this summer.
A) going
B) for going
C) about going
D) to go
8. The in-flight entertainment may differ…… that advertised.
A) to
B) from
C) in
D) at
G. Find the extra word in each line.
The cancelled trip
Oh, let me tell you about our trip. Did you know that Sara is afraid of be
flying? We had arranged it with her family to go to France for a few days.
I have always wanted to see Paris and would love to live in there one day.
Well,we got to the airport and Sara appeared being nervous. I asked her if
she was okay and she said she was fine, so we continued on to our way.
We went through passport control and I could see so that Sara wasn’t
keen on going any further. Just then,a voice announced:’We regret it to
inform passengers that Flight 114 to France is been cancelled.’That was
our flight! Sarah said she was glad because of she was too frightened to
fly anyway! So, we all went to home. That was the end of thattrip!
H. Use the word given in capitals at the end of each line to form a word that fits in the gap in the
same line.
It’s not always easy being a (1) tourist. You spend half your time making (2) arrangements for your holiday and the other half worrying about sticking to the (3) timetable. I think it’s relaxing sometimes to spend a holiday at home. There are no (4) cultural problems, you don’t need someone to be the (5) photographer and you know that the local (6) inhabitants are always friendly!
I. Complete the sentences by changing the form of the word in capitals when this is necessary.
1. Beijing has changed so much in the last few years that it’s almost unrecognisable. (RECOGNISE)
2. The number of cars worldwide (WORLD) is about a billion and is increasing all the time.
3. The new maglev trains run on a completely different (DIFFER) system from ordinary trains.
4. Living in a foreign country really does broaden (BROAD) your horizons.
5. I can’t find a direct (DIRECT) flight from London to Delhi so I’ve booked one that changes in Frankfurt.
6. All passengers must complete a visa form upon arrival (ARRIVE) at Singapore airport.
7. You can still see old milestones by the side of the road in England, showing the distance (DISTANT) to the nearest town.
8. The Museum of Transport has a full-sized jet plane next to the entrance (ENTER).
Քերականություն
Շարահյուսորեն և ձևաբանորեն վերլուծեք նախադասությունները։
Շարահյուսորեն
Արահետը (ենթակա) վերջացավ (ստորոգյալ) և անտառի (հատկացուցիչ) խորքում (տեղի պարագա) խառնվեց (ստրոգոյալ) ավելի լայն ու փափուկ (որոշիչ) ճանապարհի (միասնության խնդիր), որ գալիս էր (ստորոգյալ) գետերի (հատկացուցիչ) հովիտներից (տեղի պարագա)։ Ձիերը (ենթակա) կանգ առան (ստորոգյալ), խոր շնչեցին (ստորոգյալ) և ապա շարունակեցին (ստորոգյալ) քայլերը (ուղիղ խնդիր)։
Ձևաբանորեն
Արահետը (գոյական) վերջացավ (դիմավոր բայ) և (շաղկապ) անտառի (գոյոկան, սեռ հոլով) խորքում (գոյական, ներգոյ, հոլով) խառնվեց (դիմավոր բայ) ավելի (մակբայ) լայն (ածական) ու (շաղկապ) փափուկ (ածական) ճանապարհի (գոյական, սեռ․ հոլով), որ (շաղկապ) գալիս էր (դիմավոր բայ) գետերի (գոյոկան, սեռ հոլով) հովիտներից (գոյական, բացառական հոլով) ։ Ձիերը (գոյական) կանգ առան (դիմավոր բայ), խոր (ածական) շնչեցին (դիմավոր բայ) և (շաղկապ) ապա (շաղկապ) շարունակեցին (դիմավոր բայ) քայլերը (գոյական)։
Հետևյալ կաղապարներով կազմել նախադասություններ։
- Նախադաս դերբայական դարձված, ենթակա, ստորոգյալ, որոշիչ, տեղի պարագա։
Մտքերի մեջ ընկած աղջիկը, քայլում էր գեղեցիկ այգում։ - Ենթակա, բուն բացահայտիչ, ստորոգյալ, ուղիղ խնդիր։
Արմանը՝ մեր դասարանի լավագույն աշակերտ, կարդաց գիրքը։ - Հատկացուցիչ, ենթակա, ստորոգյալ, պատճառի պարագա։
Ուսուցչուհու սիրելի աշակերտը, մասնակցեց քննարկմանը, որովհետև ուսումնասիրել էր։
- Դերանուն, դիմավոր բայ, անդեմ բայ, ածական, գոյական։
Ես տեսա, որ վազում է, վախեցած փոքրիկ տղան։ - Գոյական, դիմավոր բայ, գոյական, շակապ, դիմավոր բայ, գոյական։
Տղան տեսավ աղջկան, և պատմեց ընկերոջը։ - Գոյական, կապ, անդեմ բայ, օժանդակ, գոյական և հարաբերական ածական գոյական։
Երկինքը և մթնել է, դա վատ նշան է գարնանային օրվա համար։
Բացահայտիչ
- Այդ երգը նա նվագել է իր հայրենի քարանձավներում՝ բարձրադիր այդ երկրում։
- Իրիկնաժամին նստում եմ մենակ կանաչ առվի մոտ՝ ուռիների տակ։
- Հենց հաջորդ կիրակի առավոտ կանուխ՝ որսորդ Անտոնը, բռնեց անտառի ճանապարհը։
- Մենք քո խոնարհ ծառաներս՝ յոթ եղբայր ենք։
- Ինքնաթիռի անձնակազմը՝ շնորհավորում է ձեզ, ու տալիս այս վկայագիրը որպես հիշատակ։
- Քաղաքն ուներ երկու անուն՝ Գորիս և Կյորես։
- Ոչինչ եկեղեցական չկար այդ ուխտավայրերում՝ ոչ գիր, ոչ խաչ։
- Այդ ժխորից մարդկանց ու անասունների կանչերից՝ ազատ էր Պասաժը։
- Ահա երևաց ինքը՝ քաղաքագլուխ Մաթևոս բեյը։
- Ո՞ւր էիր երեկ՝ ամբողջ օրը։
- Դիմացը փողոցում՝ էլեկտրական, խոշոր լամպ կար։
- Մի անգամ էլ շատ տարիներ առաջ՝ ճռնչաց այգու դուռը։
- Ձեռքով նշան էր անում՝ դեպի ներքև, դեպի գետի արմունկը։
- Ներքևը՝ ձորում թառել են մի քանի տներ։
Assignment lesson 5
Tradition-ավանդույթ
Rural-գյուղական
Burden-բեռ
Campus-կրթական տարածք
Majority-մեծամասնություն
Assemble-հավաքվել
Explore-ուսումնասիրել
Topic-թեմա
Debate-բանավեճ
Evade-խուսափել
Probe-հետազոտել
Reform-բարեփոխել
In Arman’s family, there is a tradition to explore a topic, assemble all the information, and the majority presents it during dinner. Every evening, a debate starts in the family, and everyone probes the information. But at the same time, they try to evade extra stress. Their last discussion topic was to reform the campus and rural life, trying to help people get rid of the burden.
Արտաշես Ա
Ընթերցե՛ք հետևյալ թեման՝
<< Արտաշես Ա>>
Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին՝
- Ի՞նչ հետևանքներ ունեցան Մագնեսիայի ճակատամարտը և Ապամեայի հաշտության պայմանագրերը Հայոց պատականության վերականգման համար։
Մագնեսիայի ճակատամարտը (մ.թ.ա. 190 թ.), որտեղ հռոմեացիները հաղթանակ տարան Սելևկյան տիրակալ Անտիոքոս III-ի նկատմամբ, կարևոր նշանակություն ունեցավ Հայկական հողերի հետագա ճակատագրի համար։ Հռոմի հաղթանակից հետո կնքվեց Ապամեայի հաշտության պայմանագիրը (մ.թ.ա. 188 թ.), որով Սելևկյան կայսրությունը պարտավորվեց լքել Փոքր Ասիայի հողերը և հրաժարվել շատ տարածքներից, այդ թվում՝ Հայաստանի նկատմամբ վերահսկողությունից։ Այս պայմանագիրը մի շարք հետևանքներ ունեցավ Հայկական պետության վերականգնման համար։ Ապամեայի հաշտության պայմանագրի արդյունքում թուլացավ Սելևկյան իշխանությունը Հայաստանի նկատմամբ, ինչը հնարավորություն տվեց հայ իշխաններին՝ Արտաշես I-ին և Զարեհին, վերականգնելու անկախությունը։ Մոտավորապես մ.թ.ա. 189-188 թթ. Արտաշեսը հռչակեց իրեն Մեծ Հայքի թագավոր, իսկ Զարեհը՝ Փոքր Հայքի թագավոր։ Այսպիսով, Ապամեայի պայմանագրով ստեղծված քաղաքական վակուումը նպաստեց, որ հայերն օգտագործեն այս պահը և վերականգնեն իրենց պետականությունը։ Այս իրադարձությունները հիմք դրեցին Արտաշեսյանների հարստության հիմնադրմանը Մեծ Հայքում՝ դառնալով հայկական թագավորության ձևավորման և կայացման առանցքային հանգրվան։ - Ո՞վ էր Արտաշես Ա-ն։
Արտաշես Ա-ն (Ք․ա․ 189-160) հայոց պետականության, հայ քաղաքական մտքի վիթխարի դեմքերից է: Նա անջնջելի հետք է թողել մեր պատմության մեջ և հենց դա է պատճառը , որ նրան կոչվում էին <<Բարի երվանդական>>, երբեմն <<Բարեպաշտ>>, իսկ ըստ Մովսես Խորենացու՝ <<Աշխարհակալ>>։ Նա ծնվել է ք.ա. մոտավորապես 230թ.-ին մեծատոհմիկ Զարեհի ընտանիքում: Նա սկզբնապես սելևկյան բանակում եղել է բարձրաստիճան զինվորական: Ստեղծել է հզոր բանակ ,որը բաղկացած էր 4 սահմանապահ զորաթևերից, որոնց ղեկավարներն իր որդիներն էին՝ Արտավազդը, Տիրանը, Զարեհը և զորավար Սմբատը: Նրանցից յուրաքանչյուրի խնդիրն էր հակառակորդի հարձակման դեպքում պաշտպանել սահմանի իր մասը և նաև իրականացնել հարձակողական արշավանքներ: Այս զորավարությունների հիմքի վրա էլ հետագայում ստեղծվեցին բդեշխությունները: Նա մահացել է ք.ա. շուրջ 160թ.-ին, 70 տարեկանում: Արտաշեսի մահվան և թաղման ժամանակ բազմաթիվ մարդիկ, նրա սիրելի կանայք, ծառաները ինքնասպան են եղել, չցանկանալով ապրել առանց իրենց սիրելի թագավորի: Արտաշեսի համար շքերթ-թաղում է կազմակերպվել, նրա մարմինը պատել են ոսկեթև պատմուճանով, գլխին թագ դրել, առջևը ոսկյա զենք ու գահը: Թեպետ հայոց թագավորի բարերար ձեռքը չկար հայոց աշխարհի գլխին, բայց բարեփոխումների և գործունեության շնորհիվ Մեծ Հայքը արդեն բռնել էր սրընթաց վերելքի ուղին, որը իր բարձրակետին պետք է հասցներ Արտաշեսի փառահեղ թոռը՝ Տիգրան Մեծը: - Ներկայացրե՛ք Արտաշես Ա-ի միավորիչ գործունեությունը և դրա հետևանքները։
Փոքր Ասիայի Մագնեսիա քաղաքի մոտ Ք. ա. 190 թ. տեղի ունեցած ճակատամարտում Սելևկյանները պարտություն կրեցին Հռոմից: Ստեղծված նպաստավոր իրադրությունից օգտվելով՝ Ք. ա. 189 թ. Արտաշեսը Մեծ Հայքում և Զարեհը Ծոփքում վերականգնեցին անկախությունը: Նույն ժամանակ անկախացավ նաև Փոքը Հայքը: Ք. ա. 180-ական թթ. Փոքրը Հայքի արքան Միհրդատ Երվանդականն Էր: Քիչ ավելի ուշ՝ Ք. ա. 163 թ., անկախություն է ճեռք բերում նաև Կոմմագենեն, որը նախկինում Մեծ Հայքի բաղկացուցիչ մասն էր:
Այսպիսով՝ Ք. ա. II դարից կային չորս հայկական թագավորություններ՝
Մեծ Հայքը (Արտաշեսը )
Փոքը Հայքը (Միհրդատ Երվանդական)
Ծոփքը (Զարեհը )
Կոմմագենեն - Ներկայացրե՛ք Արտաշես Ա-ի դիրքորոշումը Ք․ա․ 183-179 թթ․ պատերազմի ընթացքում։
Ք.ա. 183-179 թթ. Փոքր Ասիայում պատերազմ բռնկվեց մի կողմից՝ Պոնտոսի ու Փոքր Հայքի և մյուս կողմից՝ Կապադովկիայի, Բյութանիայի ու նրանց դաշնակիցների միջև: Որպես տարածաշրջանի ազդեցիկ 2 ուժեր՝ Հռոմեական պետությունն ու Մեծ Հայքը միջամտեցին պատերազմի դադարեցմանy: Մեծ Հայքը չեզոքություն պահպանեց, բայց ակտիվորեն ներազդեց կողմերի վրա՝ պատերազմը դադարեցնելու համար: Հաշտության պայմանագրի կնքմանը դատավորի կարգավիճակով հրավիրվեց նաև Արտաշես Ա-ն: Դիվանագիտական նուրբ ու ճշգրիտ քայլերով Արտաշեսը կարողացավ ընդարձակել Փոքր Հայքի տարածքը Պոնտոսի հաշվին՝ հետագայում վերջինս իր թագավորությանը միացնելու հեռահար ծրագրով: - Հիմնավորե՛ք, թե ինչու՞ է Արտաշես Ա-ն համարվում ռազմական, քաղաքական և դիվանագիտական հզոր գործիչ։
Արտաշեսը ստեղծեց չափազանց հզոր տերություն։ Նա ստեղծեց հզոր և կանոնավոր բանակ, միավորեց ամբողջ պետությունը մի տերության մեջ՝միացնելով անջատ տարածքները երկրին։ Ստեղծեց պետականություն։ Կառուցեց քաղաքներ, նաև նոր մայրաքաղաք, որն իր անունով կոչվեց Արտաշատ։
Էլեն Շահվերդյան 