A. Choose the correct answer.
1. You needapassport to cross the……. between Mexico and the United States.
A) edge
B) line
C) border
D) rim
2. The hotel where we are…….. is quite luxurious.
A) living
B) remaining
C) existing
D) staying
3. When you…….. your destination, your tour guide will meet you at the airport.
A) arrive
B) get
C) reach
D) achieve
4. It can be quite busy here during the tourist ……..
A) season
B) period
C) phase
D) stage
5. David……….me to the train station every morning.
A) goes
B) takes
C) has
D) makes
6. I always enjoy our school…….. to France.
A) excursion
B) journey
C) trip
D) travel
7. Hurry up, or we’ll ………the bus!
A) avoid
B) miss
C) drop
D) lose
8. The brochure says that the hotel has a great……. ofthe sea.
A) appearance
B) look
C) sight
D) view
9. I must remember to ……….. a souvenir back from Spain for my grandmother.
A) go
B) take
C) bring
D) keep
10. The………. from London to Berlin is about 919 kilometres.
A) measure
B) length
C) gap
D) distance
11. Make sure you……. a hotel before you come to our island, especially in the summer.
A) book
B) keep
C) put
D) take
12. I live in Barcelona, but my……… town is Madrid.
A) birth
B) home
C) native
D) origin
B. Circle the correct word.
1) I hope to go on a trip round the (world) / earth one day.
2) You learn a lot about the local (territory) / area by speaking to local people.
3) It’s good to have someone to (lead) / guide you when you are on holiday.
4) I get the train to work every day and the fare / (fee) is quite expensive.
5) Captain Cook discovered Australia on a voyage / (travel) to the Pacific.
6) Most tourist attractions in London charge an admission (fee) / ticket.
7) The sunset over Niagara Falls really is a magnificent (look) / sight.
C. Complete using the correct form of the words in the box.
1. Let’s go to the airport to see Grandpa off when he flies back home.
2. If it starts to rain, make for a nearby cave to wait for it to pass.
3. We would like to remind all guests that they must check out before midday.
4. Please pull in and stop so that I can buy something to drink.
5. Every Saturday night my dad picks us up outside the cinema.
6. I think the neighbours have gone away for the weekend.
7. John’s up ahead so Greg is pedalling fast to catch up with him.
8. We’re going on holiday tomorrow, but we’ll call you when we get back.
D. Write a phrasal verb in the correct form to replace the words in italics. Add any other words you
need.
1. We can start ourjourney set off towards the mountains at dawn.
2. Dad fetched the luggage while Mum registered checked in at the hotel.
3. I asked the taxi driver to let me get out drop me off outside the train station.
4. Oh, no! I’ve forgotten my passport! We’ll have to go back turn round and get it!
5. The most exciting moment is when the plane leaves the ground takes off.
6. Stop the car! I think we’ve hit run over a dog.
7. I don’t think a horse can ever stay at the same speed as keep up with a car.
Месяц: Октябрь 2025
Հայաստանը Ք.ա. VII դարավերջից մինչև Ք.ա. 330-ական թվականները
Ընթերցե՛ք հետևյալ թեման՝ <<Հայաստանը Ք.ա. VII դարավերջից մինչև Ք.ա. 330-ական թվականները>>
Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին՝
- Ե՞րբ և Հայկական լեռնաշխարհի ո՞ր հատվածում էր վերականգնվել Սկայորդու իշխանությունը: Սեպագիր աղբյուրներում ի՞նչ անունով էր հիշատակվում այդ իշխանությունը:
Սկայորդու ավագ սերնդի իշխանությունը վերականգնվել էր Ք․ա․ VII-րդ դարի առաջին կեսին Հայկական լեռնաշխարհի հարավ-արևմուտքում՝ Սկայորդու գլխավորությամբ։ Սեպագիր աղբյուրներում հիշատակվում էր Արմե-Շուբրիա անունով։ - Ներկայացրե՛ք Պարույր Սկայորդու քաղաքական գործունեությունը:
Ըստ Խորենացու՝ Պարույր Սկայորդին միավորել է Վանա լճից Եփրատ ընկած ողջ տարածքը։ Նա դաշինք է կնքել Մարաստանի և Բաբելոնի հետ ընդդեմ Ասորեստանի։ Ք․ա․ 612 թ․ դաշնակից զորքերը գրավեցին Ասորեստանի մայրաքաղաք Նինվեն։ Այնուհետև Պարույրը թագադրվում է Մարաստանի արքայի կողմից և ճանաչվում Հայաստանի թագավոր։ - Ներկայացրե՛ք (ամփոփ) Երվանդ Սակավակյացի գործունեությունը:
Պարույրին հաջորդեց Երվանդ առաջին Սակավակյացը, ում անունով էլ արքայատոհմը ստացել է Երվանդունի անվանումը։ Նրա օրոք հայոց թագավորությունն ուներ 40-հազարանոց հետևակ և 8 հազար հեծյալ զորք։ Երվանդ Սակավակյացը Մարաստանի դեմ պատերազմում անհաջողություն կրելու արդյունքում ստիպված է լինում ճանաչել մարական գերիշխանությունը։ Կարճ ժամանակ անց՝ Աժդահակի օրոք, նա ապստամբում է Մարաստանի դեմ, սակայն ապստամբությունը ձախողվում է, և արքայական ընտանիքն ընկնում է մարական արքունիքի ծուղակը։ - Արդյո՞ք ճիշտ էր Մարաստանի դեմ ամպստամբությունը և Աքեմենյան Պարսկաստանի հետ դաշինքը: Հիմնավորե՛ք:
Տիգրանը անարդարություն նկատեց Մարաստանի արքա Աժդահակի և իր քրոջ՝ Տիգրանուհու, ամուսնության մեջ, ինչը դրդեց նրան կատարել ապստամբություն անելու որոշումը։ - Ի՞նչ գիտեք Բեհիսթունյան արձանագրության մասին: Ի՞նչ լեզուներով և ի՞նչ անվանումներով էր հիշատակվում Հայաստանը:
Երբ Դարեհ I-ը հաստատվեց գահին տերության ժողովուրդները սկսեցին ապստամբել պարսիկների տիրապետության դեմ։ Դարեհի թողած Բեհիսթունյան արձանագրությունը պատմում է, թե ինչպես էր նա իր իշխանության առաջին տարիներին ճնշում այդ ապստամբությունները։ Արձանագրությունները եղել են եռալեզու՝ պարսկերեն, էլամերեն, բաբելերեն։ Պարսկերեն արձանագրություններում Հայաստանը կոչվում է Արմինա, էլմաներենում՝ Հարմինույա, բաբելերենում՝ Ուրարտում։ - Նկարագրե՛ք Աքեմենյան Պարսկաստանի XIII սատրապությունը:
Հայաստանը Աքեմենյան Պարսկաստանի XIII-րդ սատրապությունն էր(վարչական միավորը)։ Հայաստանի կառավարիչ-սատրապները Հայկազուն-Երվանդական տոհմի ներկայացուցիչներ էին և կարևոր դիրք էին գրավում Աքեմենյան տերության մեջ՝ ազգակցական, խնամիական սերտ կապեր ունենալով պարսից արքայից արքայի հետ։ Հայաստանը՝ որպես սատրապություն, Աքեմենյան Պարսկաստանի կազմում մնաց մինչև 331 թվականը։ - Ինչպիսի՞ տեղեկություններ է հաղորդում Քսենոֆոնը Հայաստանի մասին:
Քսենոփոնը Հայաստանը նկարագրում է՝ որպես շատ հարուստ, բարեկեցիկ և հյուրընկալ ժողովուրդ ունեցող երկիր։ Նա նշել է, որ չկար մի տուն, որտեղ իրենց չհյուրասիրեցին բազմատեսակ խմիչքներով ու մսեղեն կերակուրով։ Պատմիչը նաև նշում է, որ առաջին անգամ գարեջուր է փորձել Հայաստանում։
Ադենոզինեռֆոսֆորական թթու։ վիտամիններ
Ադենոզինեռֆոսֆորական թթուն (ԱԵՖԹ)՝ կամ առավել հայտնի՝ ԱՏՖ (Ադենոզինեռֆոսֆատ), կենսաքիմիական միացություն է, որը հանդիսանում է բջիջների հիմնական էներգիայի աղբյուրը։ Այն առաջանում է օքսիդատիվ ռեակցիաների կամ սննդի քայքայման արդյունքում և օգտագործվում է տարբեր կենսաբանական գործընթացների՝ ինչպես են՝ մկանների կծկում, նյարդային ազդակների հաղորդում, կենսասինթեզ և այլն։ ԱՏՖ-ի կառուցվածքը՝ այն բաղկացած է 3 հիմնական մասից՝ ադենին, ռիբոզա (շաքար), երեք ֆոսֆատային խմբեր։ Ֆոսֆատային խմբերի միջև կապերն էներգիա են պարունակում, որոնք կոտրվելով՝ ազատում են էներգիա բջջի համար։
Վիտամիններ և ԱՏՖ՝ վիտամինները ուղղակիորեն ԱՏՖ չեն առաջացնում, սակայն շատ վիտամիններ կոենզիմների ձևով մասնակցում են այն գործընթացներին, որոնց միջոցով բջիջները ԱՏՖ են սինթեզում։ Օրինակ՝ B3 (նիկոտինամիդ) – մասնակցում է ՆԱԴ+ և ՆԱԴՊ+ կոենզիմների ձևավորմանը, որոնք էական են ԱՏՖ-ի սինթեզում։ B խմբի վիտամինները (B1, B2, B3, B5, B6) կարևոր են էներգիայի նյութափոխանակության համար։ B1 (թիամին) – մասնակցում է գլյուկոզի քայքայման գործընթացներին։ B2 (ռիբոֆլավին) – մասնակցում է ՖԱԴ-ի և ՖՄՆ-ի ձևավորմանը։
The Shallows
Nicholas Carr’s book The Shallows talks about the effect of the Internet on our brain. The writer believes that people read less carefully because they always jump from one website to another. He says the Internet teaches us to look for fast information instead of thinking slowly and deeply.
I think his opinion is partly right. Many students today find it hard to read long books. They prefer short messages, videos, or posts. I also sometimes feel I lose focus when I spend too much time online. In this way, Carr is correct, because the Internet really changes our habits.
But I also see the positive side of the Internet. It helps us study better, find answers quickly, and communicate with people everywhere. It gives us knowledge that books alone cannot give. The problem is not the Internet itself, but how people use it.
For me, the best solution is balance. We should spend time online, but also read books and think quietly. In this way, we can keep both fast learning and deep thinking.
Assignment lesson 4
Vapor-գոլորշի
Eliminate-վերացնել
Villain-չարագործ
Dense-խիտ
Utilize-օգտագործել
Humid-խոնավ
Theory-տեսություն
Descend-իջնել
Circulate-շրջանառվել
Enormous-հսկայական
Predict-կանխագուշակել
Vanish-անհետանալ
Arman vanished in a dense area, where he encountered the villain who had already predicted Arman’s arrival. He tried to descend, but the enormous walls of the fortress didn’t allow it. He began to circulate around the fortress. Arman intended to eliminate the villain. He tried to utilize the most brutal theory, but it didn’t work. An idea crossed Arman’s mind — to vapor the walls so he could get a closer look at the villain. Entering the castle, Arman noticed the humid floor and realized that the villain had tried to escape without leaving any trace behind.
Մթնոլորտի աղտոտման աղբյուրները
Մթնոլորտի աղտոտման աղբյուրները հիմնականում բաժանվում են երկու խմբի՝ բնական և մարդածին (արհեստական): Հրաբխի ժայթքումներ, փոշու փոթորիկներ, անտառային հրդեհներ, բուսականության փչացում և քայքայում, մթնոլորտային գազերի բնական արտանետումներ սրանք սրանք առաջանում են բնության բնական գործընթացների արդյունքում։ Արդյունաբերական գործարաններ և ֆաբրիկաներ, ավտոմեքենաների արտանետումներ, էլեկտրակայաններ (հատկապես ածխով աշխատող), քիմիական արտադրություններ, շինարարական աշխատանքներ (փոշի, նյութեր), թափոնների այրում սրանք առաջանում են մարդու գործունեության արդյունքում և համարվում են մթնոլորտի աղտոտման հիմնական պատճառը։ Այս աղտոտիչները կարող են առաջացնել օդի որակի վատթարացում, թթվային անձրևներ, կլիմայի փոփոխություն և առողջական խնդիրներ մարդկանց և կենդանի օրգանիզմների համար։
Ռադիան։Դրական և բացասական անկյուններ

ա) 1π/2
բ) 1/3π
գ) 5π/3π
դ) 1/18π
ե) 1/4π
զ) 2/5π
է) 1/5π
ը) 4π
թ) 6π+2/3π

ա)360°
բ)-180°
գ)36°
դ)108°
ե)-105°
զ)-5°
է)2250°
ը)1125°

ա)a>b
բ)a<b
գ)a>b
դ)a<b
Սոցիալական ցանցերի ազդեցությունը պատանիների վրա
Քննարկման թեմաներ՝
- Ինչպե՞ս է ձևավորվում ինքնությունն առցանց միջավայրում։
Ինքնությունը առցանց միջավայրում ձևավորվում է մարդու գործունեության, հաղորդակցման և ներկայացման միջոցով տարբեր հարթակներում՝ սոցիալական ցանցերում, խաղերում և այլ թվային տարածքներում։ Մարդը ստեղծում է իր պրոֆիլը, Ընտրում է՝ ինչպես ու ինչպիսի բովանդակությամբ կկիսվի։ Հաղորդակցվում է այլ մարդկանց հետ, արձագանքներ է ստանում և ձևավորում իր թվային կերպարը։ - Դրական և բացասական կողմերը։
Դրական կողմերն են՝ ինքնարտահայտման հնարավորություն, մարդը կարող է ազատորեն ներկայացնել իր հետաքրքրությունները, կարծիքները և հմտությունները։ Նոր կապերի ստեղծում հեշտանում է շփումը նոր մարդկանց հետ՝ ամբողջ աշխարհում։ Գիտելիքի և փորձի տարածում կարելի է կիսվել օգտակար տեղեկատվությամբ ու սովորել ուրիշներից։
Բացասական կողմերն են՝ իրական և թվային անձի միջև հակասություն, երբ առցանց կերպարը արհեստական է կամ կեղծ։ Բացասական մեկնաբանություններ կամ հարձակումներ ուրիշների կողմից։ Անձնական տվյալների գողություն կամ չարաշահում։ Մարդը կարող է իրական կյանքում մեկ ձև լինել, բայց ինտերնետում՝ լրիվ ուրիշ։ - Քննարկում՝ արդյոք սոցցանցերը խթանում են սոցիալական կապերը, թե փոխարենը մեկուսացնում։
Սոցցանցերի խթանումը՝ Օգնում են կապը պահպանել ընկերների և հարազատների հետ, անգամ երբ նրանք հեռու են։ Հնարավորություն են տալիս նոր ծանոթություններ հաստատել՝ մարդկանց հետ, ովքեր նույն հետաքրքրություններն ունեն։ Թույլ են տալիս մասնակցել խմբերին, միջոցառումներին, լինել համայնքի մի մաս։ Համավարակի նման իրավիճակներում դարձել են շփման միակ ձևը, երբ մարդիկ ֆիզիկապես մեկուսացած էին։
Մեկուսացում՝ Երբ մարդը ավելի շատ ժամանակ է անցկացնում առցանց, քան իրական մարդկանց հետ։ Շատերը սկսում են համեմատել իրենց կյանքը ուրիշների «կատարյալ» պրոֆիլների հետ, ինչն առաջացնում է միայնություն կամ դժգոհություն։ Շփումները երբեմն դառնում են մակերեսային՝ առանց իրական կապի կամ զգացմունքային մտերմության։ Մարդիկ կարող են կախվածություն ունենալ սոցցանցերից՝ հեռանալով իրական շփումներից։
Հարցեր որոնց պետք է պատասխանել գրավոր ՝
- Ի՞նչ ենք մենք ցույց տալիս մեր մասին սոցցանցերում։
Սոցցանցերում մենք հիմնականում ցույց ենք տալիս այն, ինչ ցանկանում ենք, որ ուրիշները տեսնեն մեր մասին։ Սա կարող է լինել մեր իրական կյանքից հատվածներ։ - Արդյոք դա իրական «ես»-ն է, թե՞ ներկայացնում ենք իդեալականացված տարբերակ։
Սոցցանցերում ներկայացվող «եսը» հաճախ իրականության միայն մի մասն է։ Այն նման է նկարին՝ գեղեցիկ, ֆիլտրացված ու ընտրովի։ Իսկ իրական «եսը» շատ ավելի բազմազան է՝ զգացմունքներով, դժվարություններով ու անկեղծ պահերով։ - Ի՞նչ դեր ունի լայքերի ու մեկնաբանությունների քանակը։
Դրական կողմերը՝ ուժեղացնում է ինքնավստահությունը շատ լայքեր ու դրական մեկնաբանություններ կարող են ուրախացնել, բարձրացնել մարդու տրամադրությունը։ Տպավորություն է ստեղծում, որ մարդը ընդունված է։ Խրախուսում է ակտիվ լինել, կիսվել ավելի շատ բովանդակությամբ։
Բացասական կողմերը՝ կախվածություն է ստեղծում ուրիշների կարծիքից մարդը սկսում է իր արժեքը կապել լայքերի թվի հետ։ Հոգեբանական ճնշում, երբ լայքերի քանակը քիչ է, մարդը կարող է նեղվել, ընկճվել կամ նույնիսկ ջնջել հրապարակումը։ Համեմատություն, մարդիկ հաճախ համեմատում են իրենց լայքերի քանակը ուրիշների հետ։ - Արդյո՞ք մենք ձևափոխում ենք մեր վարքը՝ հանուն օնլայն ընդունման
Այո, շատ հաճախ մարդիկ ձևափոխում են իրենց վարքը՝ հանուն օնլայն ընդունման։ Սոցիալական ցանցերում ընդունված լինելու ցանկությունը կարող է ազդել մարդու պահվածքի, արտահայտվելու ձևի ու նույնիսկ մտածելակերպի վրա։
Խմբային աշխատանք՝
Յուրաքանչյուր խումբ գրում է 3 տարբեր ձևով ստեղծված առցանց պրոֆիլի նկարագրություն (իրական, իդեալականացված) և համեմատում դրանք
Առաջադրանք՝
- Յուրաքանչյուր աշակերտ գրում է մեկ դրական և մեկ բացասական փորձ, որը ունեցել է սոցցանցերում
- Գրում է հինգական դրական և հինգական բացասական կողմ,որն ունեն սոցցանցերը
Դրական կողմերը՝ հեշտ է շփվել ընկերների ու ընտանիքի հետ, անկախ տարածությունից։ Կարելի է հանդիպել ու շփվել նոր մարդկանց հետ։ Հասանելի են օգտակար նյութեր, նորություններ, հմտությունների ուսուցում։ Հնարավորություն է տալիս կիսվել կարծիքներով, ստեղծագործություններով, նկարներով։ Կարելի է խոսել կարևոր հարցերի շուրջ ու ազդել հանրության վրա։
Բացասական կողմերը՝ շատ ժամանակ ենք անցկացնում անիմաստ թերթելով։ Համեմատում ենք մեզ ուրիշների «կատարյալ» կյանքերի հետ։ Վիրավորանքներ, մեկնաբանությունների միջոցով նեղացնել։ Մարդիկ հաճախ ձևացնում են այլ բան, քան իրենք իրականում են։
Բանավեճ՝
Բաժանվելով երկու խմբի
- Խումբ Ա՝ պնդում է, որ սոցցանցերը խթանում են սոցիալական կապերը
- Խումբ Բ՝ պնդում է, որ սոցցանցերը մեկուսացնում են մարդկանց
Ամփոփ աշխատանք էսսեի տեսքով՝
«Իմ ինքնությունը սոցցանցերում՝ ինչպես եմ ներկայանում և ինչու»
Ինչը կփոխեիր քո սոցհարթակներում
Ինչի վրա սկսեցիր ուշադրություն դարձնել, որը նախկինում կարևոր չէր քեզ համար
My unsung heroes
My unsung heroes are the people who keep their country clean, love each other, and help others.
They do kind things without telling everyone about it. They clean the environment, take care of nature, and care about how others feel. These people can be our neighbor, our friend, or just someone walking by. They don’t want to be famous. They just want to be good people. These are my unsung heroes.
🟩 TOPIC 1. Present Simple Tense
📘 Explanation
The Present Simple tense is used to talk about:
- Habits or routines – things that happen regularly.
- Facts or general truths.
- Permanent situations or descriptions of character.
Form:
✅ Positive: Subject + base verb (+ s/es for he/she/it)
✅ Negative: Subject + do/does + not + base verb
✅ Question: Do/Does + subject + base verb?
📙 Examples
- They help others.
- She cleans the environment every day.
- Good people don’t want to be famous.
📝 QUIZ 1
- Choose the correct form:
a) He ___ (help) his friends.
➤ a) help b) helps c) helping - Choose the negative form:
a) They clean the park.
➤ a) They not clean. b) They doesn’t clean. c) They don’t clean. - Make a question:
a) ___ they love nature?
➤ a) Does b) Do c) Did - Which sentence is correct?
a) She help others. b) She helps others. c) She helping others.
🟩 TOPIC 2. Relative Clauses
📘 Explanation
Relative clauses give extra information about a person or thing without starting a new sentence.
We use who, which, and that.
- who → for people
- which → for things or animals
- that → can replace who or which in informal English
📙 Examples
- People who help others are heroes.
- The park which they clean is beautiful.
- The friends that care about others are kind.
📝 QUIZ 2
- The man ___ helps us is very kind.
➤ a) which b) who c) where - The trees ___ they plant are green.
➤ a) who b) that c) where - The people ___ clean the city are my heroes.
➤ a) which b) who c) what - The park ___ is clean is big.
➤ a) who b) which c) where
🟩 TOPIC 3. Abstract Nouns
📘 Explanation
Abstract nouns are words that name ideas, feelings, or qualities—things we cannot see or touch.
They express emotions or moral values.
Examples: kindness, love, honesty, courage, happiness, care.
📙 Examples
- Kindness makes the world better.
- Love helps people stay together.
- Courage is important for doing the right thing.
📝 QUIZ 3
- Which is an abstract noun?
➤ a) apple b) kindness c) chair - Choose the correct sentence:
➤ a) I can see your love. b) I can feel your love. c) I can touch your love. - Which word is NOT abstract?
➤ a) happiness b) tree c) honesty - Fill in the blank:
___ makes people happy. (Use an abstract noun)
➤ Example: Love / Kindness / Care
🟩 TOPIC 4. Descriptive Adjectives
📘 Explanation
Adjectives are words that describe nouns (people, places, or things).
They tell what something or someone is like—kind, clean, good, famous, caring, etc.
Word order:
An adjective usually comes before the noun it describes.
📙 Examples
- They are kind people.
- She is a good friend.
- He is not a famous person.
📝 QUIZ 4
- The ___ man helps others.
➤ a) kind b) kindness c) kindly - Choose the correct word order:
➤ a) people good b) good people c) people are good - Choose the sentence with an adjective:
➤ a) They clean the park. b) The park is clean. c) They clean. - She is a ___ person.
➤ a) help b) helping c) helpful
🌟 SUMMARY
From your text “My Unsung Heroes”, we can learn how these grammar points work together:
Descriptive Adjectives → describe qualities (kind, good, clean, caring)
Present Simple → describes habits and facts (They help others.)
Relative Clauses → add information about people (People who help others…)
Abstract Nouns → show values and emotions (kindness, love, courage)
Մթնոլորտ: Մթնոլորտի դերն ու նշանակությունը
Մթնոլորտը Երկրի շուրջը տարածված գազային շերտն է, որը կարևոր դեր ունի կյանքի գոյության և պահպանման համար։ Մթնոլորտը պաշտպանիչ շերտ է՝ պաշտպանում է Երկիրը Արեգակից եկող վնասակար ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից (հատկապես օզոնային շերտը)։ Մթնոլորտի շերտերում մետեորիտները քայքայվում են՝ չհասնելով Երկրի մակերես։ Պահպանում է մոլորակի ջերմային հավասարակշռությունը՝ գիշերն ու ցերեկը չափից շատ չցրտելու կամ չտաքանալու համար։ Հատկապես թթվածին մարդուն և կենդանիներին, իսկ ածխաթթու գազ՝ բույսերին։