Ծանոթացե՛ք հետևյալ թեմային՝ «Հայաստանը 6-րդ դարում»
Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին՝
Ինչի՞ արդյունքում ստեղծվեց և ի՞նչ տարածքներ էր ընդգրկում Վաչագան Բարեպաշտի թագավորությունը։ Ներկայացրե՛ք նրա գործունեությունը։ V դարի ապստամբական շարժումների արդյունքում, երբ Մեծ Հայքում թագավորական իշխանությունը վերացել էր և Արցախում ու Ուտիքում տիրում էր անիշխանություն, իշխանության գլուխ անցավ Վաչագան Բարեպաշտ-ը։ Նա ամրապնդեց Արցախ–Ուտիքյան իշխանությունը և այն հռչակեց թագավորություն, որը ընդգրկում էր Արցախը, Ուտիքը և հարակից տարածքները։ Իր գործունեության ընթացքում Վաչագան Բարեպաշտը պայքարեց հեթանոսական մնացուկների դեմ, զարգացրեց քրիստոնեությունը, կառուցեց եկեղեցիներ ու դպրոցներ, ինչպես նաև մշակեց օրենքներ՝ երկրի ներքին կարգն ու պետական կառավարման հիմքերն ամրապնդելու համար և հրավիրեց Աղվենի եկեղեցական ժողովը։
Քրիստոսի բնության բացատրության ի՞նչ ուսմունք է դավանում Հայոց եկեղեցին։ Ե՞րբ և ինչպե՞ս առաջացան քաղկեդոնական և հակաքաղքեդոնական ուղղությունները։ Ե՞րբ և ո՞վ է հրավիրել Դվինի 506թ․ ժողովը, ի՞նչ որոշում ընդունվեց։ Հայոց եկեղեցին դավանում է միաբնակություն՝ համաձայն որի Քրիստոսը ունի մեկ՝ աստվածամարդկային բնություն։ Քաղկեդոնական և հակաքաղկեդոնական ուղղությունները առաջացան 451 թ․ Քաղկեդոնի ժողովից հետո։ Քաղկեդոնականները ընդունեցին երկու բնությունների՝ մարդկային և աստվածային, գոյակցությունը, իսկ Հայոց եկեղեցին և մի քանի այլ եկեղեցիներ մերժեցին այդ որոշումը։ Դվինի 506 թ․ ժողովը հրավիրել է կաթողիկոս Բաբկեն Ա․ ժողովում ընդունվեց որոշում՝ մերժել Քաղկեդոնի ժողովի դավանանքը և հաստատել միաբնակությունը։
Ի՞նչ նպատակով և ի՞նչ միջոցառումներ իրականացրեց Հուստինիանոս 1-ինը․ ի՞նչ հետևանքներ դրանք ունեցան։ Ներկայացրե՛ք հայերի հակաբյուզանդական ապստամբությունն ու խռովությունը։ Հուստինիանոս Ա-ն նպատակ ուներ ամրացնել կայսրությունը կրոնական միասնականության միջոցով։ Նա ձգտում էր տարածել քաղկեդոնական դավանանքը Հայոց եկեղեցու վրա։ Իրականացվեցին միջոցառումներ՝ քաղկեդոնական քարոզչություն, եկեղեցականների ազդեցության աճ, բյուզանդական վարչական վերահսկողության ամրապնդում։ Դրանք առաջացրին դժգոհություն հայերի մեջ։ Միջին Հայքում բռնկվեց ապստամբություն՝ ուղղված բյուզանդական ճնշումների դեմ։
Ի՞նչ որոշում ընդունեց 554թ․ գումարված Դվինի երկրորդ ժողովը։ Ի՞նչ քաղաքականություն էին վարում պարսիկները հայերի նկատմամաբ։ Ներկայացրե՛ք 571-572 թթ․ ամստամբության ընթացքը։ 554 թ․ Դվինի երկրորդ ժողովը վերահաստատեց Հայոց եկեղեցու անկախությունը և մերժեց Քաղկեդոնի դավանանքը՝ ամրացնելով միաբնակ ուղղությունը։ Պարսիկները վարում էին քաղաքականություն՝ մի կողմից փորձելով հաշտ հարաբերություններ ունենալ հայերի հետ, մյուս կողմից՝ վերահսկել քաղաքական և ռազմական կյանքը։ 571-572 թթ․ ապստամբությունը բռնկվեց Պարսկաստանի հակաքրիստոնեական քաղաքականության դեմ։ Հայ նախարարները և ժողովուրդը միավորվեցին՝ պաշտպանելու իրենց կրոնը և ինքնիշխանությունը։ Ապստամբությունը լայն տարածում ունեցավ, սակայն չավարտվեց հաջողությամբ։
Որտեղո՞վ էր անցնում պարսկա-բյուզանդական 591թ․ սահմանագիծը։ Ի՞նչ միջոցներով էին Պարսկաստանն ու Բյուզանդիան ջլատում հայոց ռազմական հզորությունը։ 591 թ․ պարսկա-բյուզանդական սահմանագիծը անցնում էր Հայաստանի միջով՝ երկիրը բաժանելով երկու տերությունների միջև։ Այս բաժանումը թուլացրեց Հայաստանի կենտրոնացված ռազմական ուժը։ Պարսիկները և բյուզանդացիները ջլատում էին հայոց ուժերը՝ նախարարությունների միջով իշխանության բաշխումով, ներքին բաժանումներ սերմանելով և հոգևոր ազդեցությունը քաղաքական նպատակներով օգտագործելով։