1․ Կարդա պատմությունը, վերնագրիր։

2․Նկարագրիր քո զգացումները։
Իրականում շատ անսպասելի էր վերջաբանը։ Տխուր էր։ Ես փշաքաղվեցի իրոք։

3․Պատմությունը փոխիր այնպես, ինչպես կուզեիր այն ավարտվեր, հիմնավորիր։
Կուզեի ավարտվեր այնպես, որ տղան գնա տուն տեսնի մորը և ասի նրան, որ իրեն շատ է սիրում ու շարունակի առանց ամաչելու ապրել մոր հետ։

 Մայրս միայն մեկ աչք ուներ: Ես նրան տանել չէի կարողանում, ամաչում էի նրա պատճառով, որ ստիպված եմ միշտ տանել այդ ամոթանքը: Նա աշխատում էր դպրոցում, խոհարարուհի էր: Մի անգամ մայրս եկավ ինձ դպրոցից տուն տանելու, հատակը գնաց ոտքերիս տակից… փախա նրանից, որպեսզի դասարանցիներս չտեսնեն: Հաջորդ օրը դասընկերս հարցրեց.
 — Մայրդ մի աչքանի՞ է։
Ես մորս սկսեցի ավելի շատ ատել: Երբ գնացի տուն, ասացի այն, ինչ մտածում էի, ասացի, որ ավելի լավ կլիներ, եթե նա մեռներ, գոնե ստիպված չէի լինի նրա պատճառով այդքան ամաչել: Հետո սկսեցի շատ աշխատել ու գնացի Սինգապուր՝ ուսումս շարունակելու, ամուսնացա և արդեն ունեի իմ երեխաները, երջանիկ էի, բայց մի օր էլ մայրս եկավ հետևիցս՝ Սինգապուր: Երեխաներս նրան տեսնելով` վախեցան: Ես նրան դուրս արեցի տնից… Նա անխոս հեռացավ: Մի անգամ էլ ընկերներս ասացին, որ հավաքվում են։ Գնացի… Հետաքրքրության համար այցելեցի հին տունս, հարևանուհին ասաց, որ մայրս մահացել է և ինձ տվեց մի նամակ։
Նամակում գրված էր. «Տղաս, կներես ամեն ինչի համար, կներես, որ վախեցրեցի երեխաներիդ, կներես, որ եկա քո տուն, շատ կուզեի ողջ լինել, որ գոնե հեռվից տեսնեի քեզ: Ե՞րբ կգաս։ Գիտե՞ս, երբ դու փոքր էիր, քեզ հետ դժբախտ դեպք պատահեց` կորցրիր աչքդ, ես իմը տվեցի քոնի փոխարեն, և հիմա ես ուրախ եմ, որ դու ես տեսնում այդ աչքով…
 Մեծ սիրով՝  քո մայր»…

*************************************************************************************

2․ Կարդա այս երկու առակը, մեկնաբանիր, հիմնավորիր ասելիքդ։

• Մի մարդու մոտ եկան Աղքատությունն ու Հարստությունը և հարցրին.
   -Ո՞վ է մեզանից ավելի գեղեցիկ։
  Վախեցավ մարդը, մտածեց` «Եթե ասեմ` Աղաքատությունն ավելի գեղեցիկ է, ապա Հարստությունը կբարկանա ու կգնա: Իսկ եթե ասեմ` Հարստությունն ավելի գեղեցիկ է, ապա Աղքատությունը կնեղանա ինձնից ու վրեժ կլուծի»։
   Մտածեց մի քիչ ու ասաց.
   -Քանի դեռ դուք ձեր տեղում կանգնած եք, ես չեմ կարող որոշել, դուք պտտվեք, քայլեք, որ ես նկատեմ գեղեցիկին: Սկսեցին Աղքատությունն ու Հարստությունը շրջել տեղանքով` այս ու այն կողմ անելով: Մարդը մտածեց, ապա պատասխանեց. -Դո’ւ, Աղքատություն, ավելի գեղեցիկ ես թիկունքից, երբ հեռանում ես, իսկ դո’ւ, Հարստություն, ավելի հիասքանչ ես դիմացից, երբ ինձ ես մոտենում…
  
  Տեքստում մեզ փորձում է ցույց տալ աղքատության և հարստության ասելիքը, թե ինչպես են նրանք մեզ հմայում իրենց տեսքով։
  *********************************************************************************
• Մի մարդ տուն է գնում իր համար, որը շատ շքեղ էր ու գեղեցիկ։ Այդտեղ կար նաև այգի։ Նրա կողքին ապրում էր մի նախանձ հարևան, ով միշտ փորձում էր փչացնել նրա տրամադրությունը՝ աղբ էր դնում դարպասի մոտ և այլն… Մի անգամ մարդը դուրս է գալիս տնից բարձր տրամադրությամբ ու դարպասի մոտ դույլով աղբ է գտնում։ Նա վերցնում է դույլը, դատարկում աղբը ու դրա մեջ լցնում իր այգու ամենահյութալի խնձորները և գնում հարևանի տուն: Հարևանը, երբ լսում է դռան թակոցը, մտածում է. «Վերջապես ես լցրեցի նրա համբերության բաժակը»։
  Նա բացում է դուռը, կռվի հույս ունենալով, բայց մարդը տալիս է նրան խնձորներով լի զամբյուղն ու ասում.
   — Ով ինչով հարուստ է, այդ էլ կիսում է մյուսների հետ։
  
  Ասելիքը իմ կարծիքով վատին լավով պատասխանելն է, եթե մարդը քեզ ինչ որ վատ բան է անում, դու պետք է իրեն լավ բան հատուցես, որպեսզի նա հասկանա, որ կյանքում լավ մարդիկ նույնպես կան։

EVERYDAY ENGLISH
Requests and offers

1. Match a line in A with a line in B. Who is talking? Where do you think the conversations are taking place?
A
1. A. Could you bring us the bill, please?-B. Yes, sir. I’ll bring it right away.
2. A. Would you give me your work number, please?-B. Of course. Oh, shall I give you my mobile number, too?
3. A. Can I help you?-B. Just looking, thanks.
4. A. Two large coffees, please.-B. White or black?
5. A. Can you tell me the code for Paris, please?-B. One moment. I’ll look it up.
6. A. I’ll give you a lift if you like.-B. That would be great! Could you drop me off at the library?
7. A. Would you mind opening the window?-B. No problem. It’s stuffy in here.
8. A. Could I have extension 238, please?-B. That line’s engaged. Would you like to hold?

1. Japan: Slurping Noodles

In Japan, it is considered polite and even a sign of appreciation to slurp your noodles. When you eat noodles, like ramen or soba, making slurping sounds is actually encouraged. It’s believed to enhance the flavor, and it shows that you’re enjoying the meal. For visitors, this can seem strange, but it’s a tradition that goes back centuries.

---

2. India: The Right Hand Rule

In many parts of India, the right hand is used for most social interactions, including eating, giving, and receiving gifts. The left hand is considered impolite for such tasks because it is traditionally associated with personal hygiene. Using the left hand for anything is seen as disrespectful in certain contexts, and it’s a good idea to be aware of this custom when traveling.

---

3. France: Kissing on the Cheeks

In France, a common greeting is a kiss on both cheeks, though the number of kisses can vary by region. In some places, it’s just two; in others, it might be three or even four. This form of greeting can feel strange for those not used to such close contact, but it’s a sign of friendship and trust in French culture.

---

4. Thailand: The Wai

In Thailand, the traditional greeting is the “wai,” where people place their hands together in a prayer-like position and bow their heads slightly. The depth of the bow depends on the status of the person being greeted – the more senior or respected, the lower the bow. This gesture expresses humility and respect.

---

5. Russia: No Smiling Strangers

In Russia, smiling at strangers, especially on the street, is often considered strange or even insincere. Russians tend to smile more when they are with friends or family, and not so much in public interactions. To outsiders, this can make Russians seem cold or distant, but it’s just a cultural difference in how warmth and friendship are expressed.

---

6. Middle East: Tipping with the Right Hand

In several Middle Eastern countries, including Saudi Arabia and the UAE, tipping is customary and should be done with the right hand, as the left hand is considered unclean. If you are in a restaurant or receiving services, ensure you hand the tip over with your right hand to show respect.

---

7. South Korea: Pouring Drinks for Others

In South Korea, it’s considered polite to pour drinks for others at the table, especially for elders or superiors. When pouring a drink, it’s common to use both hands to hold the bottle. If someone pours for you, it’s customary to hold your glass with both hands as a sign of gratitude.

---

8. Maasai Tribe (Kenya/Tanzania): The Cattle Gift

For the Maasai people in East Africa, cattle are extremely valuable and are a symbol of wealth. When a young man wishes to show respect or court a woman, he may offer a gift of cattle to her family. This act is viewed as a serious demonstration of intent and respect, far beyond a typical gift exchange in other cultures.

---

9. China: Burping After a Meal

In China, especially in rural areas, it’s not uncommon for people to burp after a meal as a sign of satisfaction. Unlike in many Western cultures, where burping might be seen as rude, in China it is considered a compliment to the host. It signifies that you enjoyed the food and ate your fill.

---

10. Ethiopia: Eating with Your Hands

In Ethiopia, meals are typically eaten with the hands, particularly using injera, a spongy flatbread, to scoop up stews and other dishes. It’s a communal and intimate experience, and sharing food with others is an essential part of Ethiopian hospitality. Though it may seem unusual to outsiders, eating with your hands is a deep cultural tradition.

1.Ինչ է ոսպնյակը: Ոսպնյակների ինչ տեսակներ գիտեք:
Ոսպնյակ է կոչվում թափանցիկ, սովորաբար ապակե մարմինը, որը երկու կողմից սահմանափակված է գնդային մակերևույթներով։

2. Որ ուղիղն են անվանում ոսպնյակի գլխավոր օպտիկական առանցք:
Ոսպնյակը պարփակող գնդային մակերևույթների կենտրոնները միացնող ուղիղը կոչվում է գլխավոր օպտիկական առանցք։

3. Որ ոսպնյակներն են կոչվում ուռուցիկ. և որ ոսպնյակները՝ գոգավոր:
Ըստ իրենց ձևի՝ ոսպնյակները լինում են ուռուցիկ և գոգավոր։

Ուռուցիկ են այն ոսպնյակները, որոնց միջին մասն ավելի հաստ է, քան եզրերը։ Լինում են երկուռուցիկ, հարթուռուցիկ, գոգավոր-ուռուցիկ ոսպնյակներ։

Գոգավոր են այն ոսպնյակները, որոնց միջին մասն ավերի բարակ է, քան եզրերը։ Նրանք նույնպես լինում են 3 տեսակի. երկգոգավոր, հարթ-գոգավոր, գոգավոր–ուռուցիկ։

4. Ինչ է բարկ ոսպնյակը: Որ կետն են անվանում ոսպնյակի օպտիկական կենտրոն: Ինչ հատկությամբ է այն օժտված:
Ոսպնյակն անվանում են բարակ, եթե նրա հաստությունը շատ փոքր է մակերևույթի շառավիղներից:

Բարակ ոսպնյակի և գլխավոր օպտիկական առանցքի հատման Օ կետը կոչվում է ոսպնյակի օպտիկական կենտրոն:

5. Ինչով են իրարից տարբերվում հավաքող և ցրող ոսպնյակները:
Ոսպնյակը հավաքող է, եթե նրա վրա ընկնող ճառագայթների փունջը ոսպնյակով անցնելուց հետո հավաքվում է մեկ կետում:

Ոսպնյակը ցրող է, եթե նրա վրա ընկնող ճառագայթների փունջը ոսպնյակով անցնելուց հետո ցրվում է բոլոր ուղղություններով:

6. Որ կետն է կոչվում հավաքող ոսպնյակի կիզակետ: Իսկ ցրող ոսպնյակի կեղծ կիզակետ?
F կետն ընկած է ոսպնյակի գլխավոչ օպտիկական առանցքի վրա և կոչվում է հավաքող ոսպնյակի կիզակետ:

Հավաքող ոսպնյակի կիզակետերը իրական են, իսկ ցրողներինը՝ կեղծ:

7. Ինչ է ոսպնյակի կիզակետային հեռավորությունը: Ինչով են տարբերվում հավաքող և ցրող ոսպնյակների կիզակետային հեռավորությունները:
ՕF հեռավորությունն անվանում են ոսպնյակի կիզակետային հեռավորություն և նշանակում են նույն՝ F տառով՝ F=ՕF :

Հավաքող ոսպնյակի կիզակետային հեռավորությունը դրական է, իսկ ցրողինը՝ բացասական:

8. Որ մեծությունն է կոչվում ոսպնյակի օպտիկական ուժ: Ինչ միավորով է այն արտահայտվում, և ինչպես է արտահայտվում այդ միավորը:
Ոսպնյակի օպտիկական ուժ են անվանում կիզակետային հեռավորության հակադարձ մեծությունը:

Նշանակելով՝ օպտիկական ուժը D  տառով՝  կարելի է գրել՝ D=1/F:

Օպտիկական ուժի միավորը դիոպտրիան (1 դպտր) է: 1 դպտր է կոչվում  այն հավաքող ոսպնյակի օպտիկական ուժը, որի կիզակետային հեռավորությունը 1 մ է: Ցրող ոսպնյակի օպտիկական ուժը բացասական է ՝ D<0:

9. Առարկայի բարձրությունը 70 սմ է, իսկ նրա պատկերի բարձրությունը 52 սմ:

Որքա՞ն է ոսպնյակի գծային խոշորացումը:

10.Որքա՞ն է 0.8 մետր բարձրությամբ առարկայի պատկերի բարձրությունը, եթե ոսպնյակի գծային խոշորացումը 2.5 է: Պատասխանը գրել տասնորդականի ճշտությամբ:

Վարազդատ Դեմիրճյանի «Հայ» ստեղծագործությունը գրականության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում՝ ինչպես թեմատիկ, այնպես էլ հոգեբանական բարդությամբ: «Հայ» պոեմը գրում է հայ մարդու ներաշխարհի և ինքնության հարցերի շուրջ: Դեմիրճյանի գործը պատկերում է հայ մարդու հոգեբանական և հայրենասիրական պայքարը, ինչպես նաև նրա գոյաբառը՝ ներհասարակական և արտաքին մթնոլորտում։ Գործը խորապես անդրադառնում է հայ ժողովրդի պատմության, արժանապատվության, անցած ճանապարհի և մշակույթի մասին։ Պոեմի մեջ հայը ներկայացվում է որպես անհատ, ով պայքարում է իր ինքնության պահպանման համար։ «Հայ» պոեմի միջոցով Դեմիրճյանը փորձում է ցույց տալ հայ ժողովրդի ներուժը, նրա հավերժական պայքարը դժվարությունների դեմ, որպես միատեսակ ու հզոր ազգային էակ։ «Հայ» պոեմը խորապես ուսումնասիրում է հայ մարդու ինքնությունը՝ պատմական անցյալից ներկայիս գաղափարների շեշտադրումներով։ Այն միաժամանակ և՛ ազգային, և՛ անհատական խնդիրների քննարկում է, որի հիմքում հայ մարդու հոգեկան և բարոյական պայքարը բնութագրվում է խորը նրբերանգներով։

Ռադիոհաղորդումներ տարբեր թեմաներով
Համակարգող՝ Իրինա Ապոյան։

Մասնակիցներ՝ Մարի Մուղդուսյան, Էլիզաբեթ Հակոբյան, Էլեն Շահվերդյան:

 Նախագծի անվանումը՝ <<Տարբեր հատկանիշներով  քիմիական  ռեակցիաներ>>

 Բովանդակությունը.

• Քիմիական  ռեակցիաների   հատկանիշները
  1․ Ջերմության անջատում կամ կլանում
• 2․ Գույնի փոփոծություն
• 3․ Համի, հոտի փոփոխություն
• 4․ Գազի անջատում կամ կլանում
• 5․ Նսվածքի առաջացում կամ անհետացում
  
• Ջերմանջատիչ   և  ջերմակլանիչ  ռեակցիաներ
  Քիմիական այն ռեակցիաները, որոնց ընթանալն ուղեկցվում է ջերմության անջատումով, կոչվում են ջերմանջատիչ ռեակցիաներ:
  Քիմիական այն ռեակցիաները, որոնց ընթանալն ուղեկցվում է ջերմության կլանումով, կոչվում են ջերմակլանիչ ռեակցիաներ:
  
• Կատալիտիկ  և  ոչկատալիտիկ  ռեակցիաներ
  Կատալիզատորները նյութեր են որոնք արագացնում են քիմիական ռեակցիաները, բայց վերջանյութերի բաղադրության մեջ չեն մտնում
  
•  Իոնափոխանակային  ռեակցիաներ 
  Ջրային լուծույթներում էլեկտրոլիտների իոնների մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաներն անվանում են իոնափոխանակման:
  
• Օքսիդավերականգնման  ռեակցիաներ
  Օքսիդացումը և վերականգնումը նույն ռեակցիայի երկու կողմերն են՝ երկու կիսառեակցիաները, որոնց միաժամանակյա ընթացքն էլ հենց օքսիդավերականգնման ռեակցիա է:

Ընթացքը. 

• 9-րդ դաս.-ի սովորողները   կատարելու  են  տարբեր  հատկանիշներով  քիմիական  ռեակցիաներ՝  ջերմության, գազի  անջատմամբ, գույնի  փոփոխությամբ, նստվածքի առաջացմամբ: Գրելու  են   կատարած  լաբորատոր  փորձերի  ռեակցիաների հավասարումները   և   նշելու  են  տեսակը:
• 10-րդ  դաս. սովորողները կատարելու են   ոչ  դարձելի  իոնափոխանակման ռեակցիաների օրինակներ՝ նստվածքի, գազի և թույլ էլեկտրոլիտի առաջացմամբ: Գրելու  են   կատարած  լաբորատոր  փորձերի  ռեակցիաների  մոլեկուլային, լրիվ  և  կրճատ  իոնայի  հավասարումները:

Նախագծի  վերջնարդյունքները. սովորողները

• կիմանան  ռեակցիայի  ընթանալու  արտաքին հատկանիշների  և  ներքին օրինաչափությունների  փոխադարձ  կապը
  • կգտնեն նմանություններ  և  տարբերություններ  այլ  երևույթների  հետ
  • կկատարելագործեն  փորձ  կատարելու  ունակությունները՝ պահպանելով   անվտանգության  կանոնները
  • կզարգանա  սովորողների  ճանաչողական  և  մտավոր  հմտությունները քիմիական  գիտելիքների  և  փորձ  կատարելու  ընթացքում, ինքնուրույն ձեռք  կբերեն նոր  գիտելիքներ  կյանքի  պահանջներից  ելնելով:
    
    Մեր օրգանիզմում կան ավելի մոտավորապես 30հազ կատալիզատորներ, կատալիզատորները նյութեր են, որոնք արագացնում են քիմիական ռեակցիան, բայց վերջանյութերի բաղադրության մեջ չեն մտնում։
    
  • Լուցկու ռեակցիան
  • 4P+5O₂ –>2P₂O₅
  • Տեղակալման ռեակցիայով պղնձի ստացում

A WORLD GUIDE TO
Good Manners
How not to behave badly abroad
by Norman Ramshaw
Travelling to all corners of the world gets easier and easier. We live in a global village, but this doesn’t mean that we all behave in the same way.

Greetings
How should you behave when you meet someone for the first time? An American or Canadian shakes your hand firmly while looking you straight in the eyes. In many parts of Asia, there is no physical contact at all. In Japan, you should bow, and the more respect you want to show, (1)___. In Thailand, the greeting is made by pressing both hands together at the you eat. In Mexico and Japan, (3)__. Lunch is a time to relax and socialize, and the Japanese rarely drink alcohol at lunchtime. In Britain and the United States, it’s not unusual to have a business meeting over breakfast, and in China it’s common to have business banquets, but you shouldn’t discuss business during the meal.
chest, as if you are praying, and bowing Doing business your head slightly. In both countries, eye contact is avoided as a sign of respect.

Clothes
Many countries have rules about what you should and shouldn’t wear. In Asian and Muslim countries, you shouldn’t reveal the body, especially women, who (2)___ In Japan, you should take off your shoes when entering a house or a restaurant. Remember to place them neatly together facing the door you came in. This is also true in China, Korea, Thailand, and Iran.

Food and drink
In Italy, Spain, and Latin America, lunch is often the biggest meal of the day, and can last two or three hours. For this reason many people eat a light breakfast and a late dinner. In Britain, you might have a business lunch and do business as you eat. In Mexico and Japan, (3) Lunch is a time to relax and socialize, and the Japanese rarely drink alcohol at lunchtime. In Britain and the United States, it’s not unusual to have a business meeting over breakfast, and in China it’s common to have business banquets, but you shouldn’t discuss business during the meal.

Doing business
In most countries, an exchange of business cards is essential for all introductions. You should include your company name and your position. If you are going to a country where your language is not widely spoken, you can get the reverse side of your card printed in the local language. In Japan, you must present your card with both hands, with the writing facing the person you are giving it to.
In many countries, business hours
are from 9.00 or 10.00 to 5.00 or 6.00.
then
However in some countries, such as Greece, Italy, and Spain, (4) remain open until the evening. Japanese business people consider it their professional duty to go out after work with colleagues to restaurants, bars, or nightclubs. If you are invited, you shouldn’t refuse, even if you don’t feel like staying out late.

EXTRA TIPS
HERE ARE SOME EXTRA TIPS BEFORE YOU TRAVEL:
1 In many Asian cultures, it is acceptable to smack your lips when you eat. It means that the food is good.
2 In France, you shouldn’t sit down in a café until you’ve shaken hands with everyone you know.
3 In India and the Middle East, you must never use the left hand (5)__.
4 In China, your host will keep refilling your dish unless you lay your chopsticks across your bowl. 5 Most South Americans and Mexicans like to stand very close to the person they’re talking to. You shouldn’t back away.
6 In Russia, you must match your hosts drink for drink or they will think you unfriendly.
7 In Ireland, social events sometimes end with singing and dancing. You may be asked to sing.
8 In America, you should eat your hamburger with both hands and as quickly as possible. You shouldn’t try to have a conversation until it is eaten.

Սննդի արդյունաբերությունը 

Սննդի արդյունաբերությունը գյուղատնտեսության հետ մեկտեղ բնակչությանը մատակարում է պարենամթերք: Այս կապի արդյունքում ձևավորվել է ագրոարդյուանաբերական համալիրը, որի ենթաճյուղերը վերամշակում են գյուղատնտեսության արտադրանքը թեթև և սննդի արդյունաբերության միջոցով: 

Օրինակ

Կաթնամթերքի արտադրությունը, որտեղ կաթը գյուղատնտեսական արտադրանք է, իսկ պանիրը, թթվասերը, կարագը և այլն՝ սննդի արդյունաբերության:

Սննդի արդյունաբերությունը առկա է աշխարհի բոլոր երկրներում, այսինքն` սննդի արդյունաբերության տեղաբաշխումը ևս  (թեթև արդյուանբերության նման) ունի համատարած բնույթ։ Արագ փչացող հումք (կաթ, խաղող, լոլիկ, շաքարի ճակնդեղ, շաքարեղեգ և այլն) մշակող ձեռնարկությունները տեղաբաշխվում են հումքի աղբյուրների մոտ։
Միևնույն ժամանակ, դրանցից պատրաստված արտադրանքը (օրինակ` պահածո կամ շաքար) հարմար է երկարատև պահպանման և տրանսպորտային փոխադրման համար շաքարեղեգի և շաքարի ճակնդեղի աճեցման երկրներում (Բրազիլիա, Հնդկաստան, Չինաստան, ԱՄՆ, Ուկրաինա), կարագի արտադրությունը՝ Նոր Զելանդիայում, Ֆինլանդիայում, գինու արտադրությունը՝ Իտալիայում, Ֆրանսիայում և խաղող մշակող այլ երկրներում։ 

Սառնարանային տնտեսության և ռեֆրիժերատորային տրանսպորտի (սառցարան նավերի, երկաթուղային վագոնների և ավտոմեքենաների) օգտագործման շնորհիվ շուտ փչացող, բայց նախնական մշակման ենթարկված գյուղատնտեսական հումքը և ձկնամթերքը փոխադրվում են բնակչության մեծ խտություն, հետևապես` սննդամթերքի մեծ պահանջարկ ունեցող վայրեր:
ՀՀ-ում սննդի արդյունաբերության առավել զարգացած ճյուղերից են գինու-կոնյակի, գարեջրի, պանրի, հրուշակեղենի, հանքային ջրերի, պահածոների, մսամթերքի արտադրությունները:

Սննդի արդյունաբերությունը սննդամթերք արտադրող ճյուղերի ամբողջություն է:

Նրա կազմում են մսեղենի, կաթնեղենի, ալրի-ձավարեղենի, հացաթխման, շաքարի, հրուշակեղենի, պահածոների, յուղի-ճարպի արդյունաբերությունը, ձկնարդյունաբերությունը և այլն: Նրա ճյուղերի մի մասը կողմնորոշվում է դեպի հումքի աղբյուրը (շաքարի, յուղի-ճարպի, պահածոների), մյուսները՝ սպառման շրջանները (հացաթխման, հրուշակեղենի, կաթնեղենի և այլն): Սառնարանային տնտեսության և ռեֆրիժերատորային տրանսպորտի զարգացումը զգալիորեն ընդարձակել է նրա տեղաբաշխման հնարավորությունները:

Աղյուսակում ներկայացված են սննդի արդյունաբերության արտադրատեսակների գծով առաջատար երկրները: 

Արտադրատեսակ	Պետություններ
շաքար	Հնդկաստան, Բրազիլիա, Կուբա, Ուկրաինա, ԱՄՆ
կենդանական յուղ	Հնդկաստան, ՌԴ, Նիդերլանդներ, Գերմանիա, Ֆրանսիա
բուսական յուղ	ԱՄՆ, Արգենտինա, Բրազիլիա, Իսպանիա, ՌԴ, Ուկրաինա
պանիր	ԱՄՆ, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Իտալիա, ՌԴ, Նիդերլանդներ
ձկան պահածո	Ճապոնիա, Չինաստան, ԱՄՆ, ՌԴ, Դանիա, Նորվեգիա, Պերու
թեյ	Հնդկաստան, Չինաստան, Շրի Լանկա