«Այինկա»

Հարցեր

1. Ինչպե՞ս է գրողը վերաբերվում տղամարդկային պատվի և ընտանեկան պարտքի գաղափարներին։
   Պատվի գաղափարը այն է, որ եղբայրները դառնում են թշնամի, ընտանեկան պարտքը վերածվում է ճնշման, և արդյունքում բոլորը կորցնում են․ մեկը մահանում է, մյուսը ապրում է մեղքով, աղջիկը՝ ցավով։ Այսինքն՝ այդ արժեքները ոչ թե պահպանում են ընտանիքը, այլ քանդում։
   
2. Ինչպիսի՞ հակադրվող ճակատագրեր ունեն երկու եղբայրը։ Ինչպե՞ս է թշնամությունը ու բռնությունը ներթափանցում ընտանիքի ներս՝ եղբայրասպանության պատճառ դառնալով։
   Հակոբոսը լեռների ազատ, վտանգներով լի կյանքն է ընտրում, Սահակը՝ Ռեժիիների կյանքը, որը ընտանիքի ու հասարակության աչքին դավաճանություն է դառնում։ Թշնամությունն, որը պիտի դրսում լիներ, կամաց-կամաց ներս է մտնում ընտանիք, քանդում եղբայրների կապը, մինչև որ վերջում Հակոբոսի կրակոցը դարձնում է իրեն եղբայրասպան։
   
3. Կարո՞ղ ենք արդյոք Սահակի մահը համարել ողբերգություն միայն անձնական առումով, թե՞ այն ունի համայնքային նշանակություն։
   Նրա մահը ցույց է տալիս, թե ինչպես թշնամությունը կարող են մտնել ընտանիքի ներսը, բաժանել եղբայրներին, և վերջում ապականել ամբողջ Մահալլեի միասնականությունը։ Սահակի մահը մեկ հոգու կորուստ չէ, այլ ամբողջ համայնքի ցավը։
   
4. Ի՞նչ նշանակություն ունի Պերճուհու կերպարը երկու եղբայրների կոնֆլիկտում։
   Պերճուհին ցույց է տալիս, որ եղբայրների կոնֆլիկտը միայն թշնամանքի մասին չէ, այլ նաև մարդկային զգացումների։ Սահակը նրան սիրում էր, բայց Պերճուհին Հակոբոսի նշանածն է․ այս իրավիճակը ավելի է խորացնում եղբայրների միջև թշնամությունը։
   
5. Ի՞նչ ես կարծում՝ ինչո՞ւ Պերճուհին չի ամուսնանում․ սեր, նվիրվածություն, ամոթ, թե՞ մեղքի զգացում։
   Նրա մեջ կա սեր ու նվիրվածություն Սահակի նկատմամբ, կա նաև ամոթ ու մեղքի զգացում, որովհետև վերջին հանդիպումը կարծես դավաճանություն էր Հակոբոսի հանդեպ։ Պերճուհին չի ամուսնանում, որովհետև իր ներսում այս բոլոր զգացումները խառնվել են ու դարձել մի բեռ, որից չի կարող ազատվել։
   
6. Ինչպիսի՞ լեզվական և պատկերային միջոցներով է հեղինակն ստեղծում ամբոխի հոգեբանական լարվածության մթնոլորտը։
   Հեղինակը ամբոխի լարվածությունը ցույց է տալիս ձայներով ու պատկերներով, կանանց հագուստի ու գույների նկարագրություններով՝ կարմիր, արյունոտ երիզներ, որոնք ստեղծում են վտանգի զգացում։
   
7. Ինչպե՞ս է վերջաբանը ամփոփում ամբողջ պատմության հիմնական գաղափարը։
   Վերջաբանը ցույց է տալիս, որ պատմությունը ոչ միայն անձնական, այլ նաև հասարակության ողբերգությունն է։ Սահակի մահը, Հակոբոսի վարձատրությունը, Պերճուհու չամուսնանալը ցույց են տալիս, որ պատիվը, ընտանեկան պարտքը ու ավանդույթները հաճախ մարդկանց կյանքը կործանում են։

ա) (cosa+sina)√2/2
բ) (cosa-sina)√2/2
գ) (cosa-sina)x√2/2
դ) (cosa+sina)√2/2
ե) (1+tga)/(1-tga)
զ) (1-tga)/(1+tga)

ա) cosa
բ) sina
գ) √3sina
դ) √2sina

ա) 0,5
բ) 0,5

Կարդում ենք Զոհրապ

«Զաբուղոն»

Հարցեր

Ի՞նչ է նովելը/նորավեպը, ինչո՞վ է տարբերվում պատմվածքից։
Նովելը (կամ նորավեպը) փոքրածավալ ստեղծագործություն է, շատ իրադարձություններով։ Այն ունի դեպքերի ընթացք և կերպարներ։

Պատմվածքը սյուժե ունեցող փոքր ծավալի արձակ ստեղծագործություն է։ Պատմվածքի մեջ նկարագրվում է կյանքի մի դեպք, դրվագ՝ կապված մեկ կամ մի քանի հերոսների հետ։ 

Տեղեկություններ գտիր Գրիգոր Զոհրապի մասին։
Գրիգոր Զոհրապի մասին

Ինչպե՞ս են կոչում Զոհրապին՝ որպես հմուտ նովելագիր։
Նրան կոչել են Նորավեպի իշխան։

1. Ինչպիսի՞ հոգեբանական դրդապատճառներ ունի Զաբուղոնը՝ գողություն անելիս։
   Նա ավելի շատ գողություն էր անում գոռոզությունից դրդված, քան թե չարությունից։
   
2. Ի՞նչ է նշանակում Վասիլիկի համար «գիշերային» կյանքը և ինչպե՞ս է այն պայմանավորում նրա հոգեբանական տեսակը։
   Վասիլիկը սիրում էր «գիշերային» կյանքը, որովհետև իր սիրելին միայն մթին կարող էր դուրս գալ։
   
3. Ինչո՞ւ է Վասիլիկը դժգոհում այն երջանկությունից, որը նախկինում իրեն բավարարում էր։
   Վասիլիկը դժգոհում էր, քանի որ իր գաղտագողի, ծածուկ հանդիպումները թուլ չէր տալիս նրան նաև ուրիշներին ցույց տալ դա։
   
4. Արդյո՞ք Վասիլիկը սիրում էր Զաբուղոնին, թե՞ ավելի շատ սիրում էր նրա ստեղծած լեգենդը։
   Ըստ իս Վասիլիկը Զաբուղոնին իրականում չէր սիրում՝ նա սիրում էր նրա շուրջ ստեղծված լեգենդը։ Երբ իրական Զաբուղոնը խավարից դուրս եկավ ու դարձավ սովորական, նրա սերը փլվեց։ Սիրում էր ոչ թե մարդուն, այլ պատմությունը։
   
5. Ինչպիսի՞ դեր ունի ցուցամոլությունը Վասիլիկի վարքում։
   Շատ մեծ։ Նա իրեն դժգոհում էր, քանի որ չէր կարող այդ հանդիպումների մասին բոլորին պատմել։
   
6. Հնարավո՞ր է Վասիլիկին մեղադրել Զաբուղոնի ձերբակալման համար, թե՞ նա նույնպես իրավիճակի զոհ է։
   Վասիլիկին ամբողջությամբ մեղադրել չի կարելի, բայց լիովին զոհ էլ չէր։ Նա գիտակցված դավաճանեց՝ ոստիկաններին կանչելով, բայց միևնույն ժամանակ կառչած էր իր թուլությունների ու ինքնասիրության վրա։
   
7. Ինչո՞ւ է Զաբուղոնը վերադառնում բանտ՝ ազատությունը ձեռք բերելուց հետո։
   Զաբուղոնը վերադառնում է բանտ, որովհետև ազատությունն առանց Վասիլիկի կորցնում է իմաստը։ Արտաքուստ ազատ էր, բայց ներսում դատարկ էր, ու բանտը դարձավ միակ վայրը, որտեղ նա ազատ է։
   
8. Ինչո՞ւ են գյուղացիները սկսում համակրել գողին՝ չնայած նրա վարքին։
   Գյուղացիները սկսում են համակրել Զաբուղոնին, որովհետև սիրում են նրա ճարպկությունը։ Վարժվել էին իր ներկայությանը։ Զաբուղոնի թափառական կյանքը իրենց սրտները շարժում են։
   
9. Փորձիր ներկայացնել նովելի ավարտի փիլիսոփայությունը։
   Նովելի ավարտը ցույց է տալիս, որ մարդը հաճախ սիրահարված է լեգենդին կամ պատրանքին, ոչ թե իրական կյանքին, և երբ այդ խաբկանքը կոտրվում է, ազատությունն դատարկվում է։

Ականավոր գրող և քաղաքական գործիչ Գրիգոր Զոհրապը (Զոհրապյան) ծնվել է 1861թ. հունիսի 26-ին Կոստանդնուպոլսում: Սովորել է տեղի Մաքրուհյան և Թարգմանչաց վարժարաններում:

Բարձրագույն կրթությունը նույնպես ստացել է ծննդավայրում՝ ճարտարագիտություն և իրավաբանություն մասնագիտություններով: Հետագայում զբաղվել է փաստաբանությամբ և գրականությամբ:

Զոհրապը հմուտ իրավաբան էր: Ժամանակակիցները վկայում են, որ նա իր ամբողջ փաստաբանական գործունեության ընթացքում ոչ մի դատ տանուլ չի տվել: Նա սուլթանական դատարանում միշտ պաշտպանում էր հանիրավի ամբաստանված հայերի, հույների, բուլղարների և այն այլազգի անմեղների դատը, որոնք սովորաբար հետապնդվում էին օսմանյան բռնատիրության դեմ ըմբոստանալու համար՝ հանուն իրենց ազգային ու մարդկային իրավունքների:

Դա դուր չէր գալիս իշխանություններին, և միառժամանակ Զոհրապին արգելում են զբաղվել փաստաբանությամբ: Բայց դա չի ընկճում մեծ մարդասերին, նա չթուլացող եռանդով շարունակում է իր պայքարն ազատության, արդարության ու ճշմարտության համար:

Հասարակական գործունեությանը զուգընթաց Զոհրապը նվիրյալի եռանդով մասնակցում էր նաև գրական կյանքին: Սուլթան Համիդի բռնապետության օրերին, երբ մտավորականներից շատերը հեռանում են երկրից, նա մնում է Կ.Պոլսում՝ շարունակելով հանդես գալ մամուլում հրապարակախոսական և գրական-քննադատական հոդվածներով՝ նվիրված հասարակական ու գրական կյանքի հրատապ խնդիրներին:

Նրա խմբագրությամբ լույս տեսնող «Մասիս» և «Արևելք» գրական պարբերականները մեծապես նպաստել են հայ ստեղծագործող մտավորականությանը համախմբելու, գրականության մարմրող ջահը վառ պահելու գործին:

Զոհրապը գրել է բանաստեղծություններ, նորավեպեր, ակնարկներ, վեպեր և այլն, սակայն առավել ճանաչվել է նորավեպերով: Զոհրապի նորավեպերը լույս են տեսել 3 ժողովածուով՝ «Խղճմտանքի ձայներ» (1908 թ.), «Կյանքն ինչպես որ է» (1911 թ.), «Լուռ ցավեր» (1911 թ.): 

1908թ. Թուրքիայում տապալվում է սուլթան Համիդի միապետությունը, հաստատվում են սահմանադրական կարգեր: Իշխանության գլուխ անցած «Երիտասարդ թուրքեր» կուսակցությունը սկզբում հանդես էր գալիս կեղծ ժողովրդավարության դիմակով:

Թուրքական մեջլիսի (խորհրդարան) պատգամավորներ էին ընտրվում նաև ազգային փոքրամասնություններից: Զոհրապն ընտրվում է մեջլիսի հայ պատգամավոր: Պառլամենտում նա շարունակում է իր կրքոտ ելույթները՝ պաշտպանելով ազգային փոքրամասնությունների շահերը:

Սակայն նոր իշխանությունների դիմակավոր խաղը երկար չի տևում: Շուտով նրանք ցույց են տալիս իրենց իսկական դեմքը՝ 1909թ. կազմակերպելով Կիլիկիայի հայության կոտորածը: Այդ քաղաքականությունը շարունակվում է նաև հետագայում և հանգեցնում 1915թ. Մեծ եղեռնին, որին զոհ գնաց մեկուկես միլիոն հայ:

Գրիգոր Զոհրապը դաժանորեն սպանվել է 1915թ. աքսորի ճանապարհին:

Անտառային ռեսուրսները բնության այն պաշարներն են, որոնք ստացվում են անտառներից։ Դրանց մեջ ընդգրկվում են ծառերը, թփերը, բուսականությունը, ինչպես նաև անտառներում ապրող կենդանիները։ Անտառները մարդուն տալիս են փայտանյութ, թուղթի արտադրության հումք, շինարարական և էներգետիկ նյութեր։ Բացի այդ, անտառներում կարելի է գտնել հատապտուղներ, սունկ, դեղաբույսեր և այլ օգտակար բույսեր։ Անտառային ռեսուրսները կարևոր են նաև բնության համար․ դրանք մաքրում են օդը, պաշտպանում հողերը, կարգավորում են կլիման և ստեղծում կենդանիների բնական միջավայրը։ Այսպիսով, անտառները միաժամանակ ունեն տնտեսական, էկոլոգիական և սոցիալական մեծ նշանակություն։

Էֆթանազիա տերմինի հետ և՛ համաձայն եմ, և՛ ոչ։ Համաձայն եմ այն առումով, որ պարզապես մարդու տառապանքները չտեսնելու համար իրագործել այդ տերմինը։ Բայց նաև դա անթույլատրելի և անմարդկային է։ Այո, ես նաև հաշվի եմ առնում այն փաստը, որ որոշ երկրներում դա թույլատրված է, բայց չեմ կարողանում պատկերացնել, թե ինչպես մարդ կարող է սպանել իրեն հարազատ մարդու և ընդհանրապես մարդու։ Ավելի լավ է մարդ շարունակի ապրել թեկուզ տանջանքով, քան արհեստական մահ ստեղծելով։ Մարդը ունի ազատ ապրելու և իր կյանքը տնօրինելու իրավունք, և ոչ մի մարդ արարած չունի լիազորություն ընդհատելու մարդու կյանքը։ Բայց կա նաև մի ուրիշ տեսանկյուն, որը որոշ մարդկանց հույս է տալիս դա անելու, այդ տեսանկյունը մարդուն չթողնել տառապել, եթե իր վերջը անզեն աչքով երևում է։ Առանց թույլտվության ներարկելը համարվում է մարդասպանություն՝ դա հանցանք է։ Անպայման հիվանդին հարազատ մեկը պետք է թույլատրի էֆթանազիա կատարել։ Եվ ի վերջո մեզ բոլորիս Աստված է ստեղծել, և Նա պետք է որոշի, թե երբ է մեր վերջը։

https://www.canva.com/design/DAG6Rx_pJRI/nBD_nVhBSZbahNWrSVgetQ/edit?utm_content=DAG6Rx_pJRI&utm_campaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source=sharebutton

Կարդացե՛ք հետևյալ թեման՝ «Արշայունի թագավորները II-րդ դարում»

Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին

• Ինչպե՞ս էր բնութագրում հույն պատմիչ Արիանոսը Սանատրուկ արքային։ Ինչու՞ նա գահանիստը տեղափոխեց այլ վայր։ Որտե՞ղ կառուցվեց այն և ինչպե՞ս կոչվեց։
  Հույն պատմիչ Արիանոսը Սանատրուկ արքային բնութագրել է որպես ուժեղ և հմայիչ առաջնորդ, որը քաջություն և առաջադեմ ռազմավարական մտածելակերպ էր դրսևորում։ Արիանոսը նշում է, որ Սանատրուկը համարվում էր բարբարոսների մեծ վարպետ, ով սատարում էր բարեկեցությունը և Հայաստանը դարձրել էր հզոր ռազմավարական կենտրոն։ Նրա իշխանության տակ Հայաստանը զգալիորեն բարելավեց իր դիրքերը, չնայած նրան, որ մի շարք մարտահրավերներ էր պետք հաղթահարել՝ ներառյալ Հռոմի և Պարթևստանի միջամտությունները։
  
• Ինչո՞վ է նշանավորվել Վաղարշ I-ի գործունեությունը։ Որո՞նք էին նրանից հետո Մեծ Հայքում իրավիճակի փոփոխման պատճառները։
  Վաղարշ I-ը իր թագավորության ընթացքում նշանակալի փոփոխություններ կատարեց Հայոց Մեծ Թագավորությունում։ Նա իր գահակալման ժամանակ ուժեղացրեց երկրի կենտրոնացվածությունը, բարեփոխումներ կատարեց տնտեսության և բանակի ոլորտներում, բարելավեց ինչպես քաղաքացիական, այնպես էլ ռազմական կառույցները։ Վաղարշ I-ը նաև աշխատեց արտաքին հարաբերություններում՝ պահպանելով հզորությունը և ինքնիշխանությունը: Վաղարշ I-ի գահակալությունից հետո Հայաստանում տեղի ունեցան իրավիճակի փոփոխություններ, որոնք հիմնականում կապված էին ներհամայնքային ու արտաքին ճնշումների հետ։ Պատերազմները Հռոմի և Պարսկաստանի դեմ հանգեցրեցին ռազմական ու սոցիալական լարվածության։ Ինքնիշխանության պահպանումը և արտաքին ազդեցությունների ավելացումը դարձան Հայաստանի ներքին քաղաքականության դժվարություններ։
  
• Ե՞րբ է գահակալել Վաղարշ II-ը։ Ո՞ր թագավորից է սկսվել Արշակունիների ժառանգական իշխանությունը։ Ներկայացրե՛ք Խոսրով I-ի գահակալությունը։
  Վաղարշ II-ը գահակալել է 360 թվականին, երբ նա դարձել է Մեծ Հայքի թագավորը։ Վաղարշ II-ի տիրակալությունը նշանավորվեց պարսկական և բյուզանդական քաղաքական լարվածությամբ, բայց նա կարողացավ պահպանել երկրի անկախությունը մի ժամանակահատվածում, երբ այդ երկրները մրցում էին Հայաստանի ազդեցության համար։ Խոսրով I-ի գահակալությունը տեղի է ունեցել 241-271 թվականներին։ Խոսրով I-ը, որը նաև հայտնի է որպես Խոսրով Պարթև, եղել է առնվազն մի կարևոր դերակատար, ով ամրապնդել է Արշակունիների իշխանությունը։ Նա հաջողությամբ դիմակայել է Պարսկաստանի և Բյուզանդիայի քաղաքական ազդեցությանը՝ պահպանելով Հայաստանի անկախությունը։
  
• Ե՞րբ է գահակալել Տրդատ II-ը։ Ի՞նչ արդյունք ունեցավ նրա պայքարը Կարակալլա կայսեր դեմ։
  Տրդատ II-ը գահակալել է 216 թվականին: Նրա պայքարը Կարակալլա կայսեր դեմ ավարտվեց պարտությամբ. Կարակալլան գրավեց Արտաշատը և ավերեց երկիրը, ստիպելով Տրդատին ժամանակավորապես լքել գահը: