Քերականություն

ա) Նապոլեոն, նավթ, ժանտախտ, ազնվական, Ջոկովիչ, Թումանյան, Չապլին, բժիշկ, Կոմիտաս, Եգիպտոս, Հոլանդիա, գազ, Ճապոնիա, ավելորդ անիվ, Վիեննա, Աֆրիկա։

բ) Արծաթամոլ, Մարս, եղևնի, դատավոր, վաղեմի, հազվագյուտ, Մարգարետ Թետչեր, ձուլում, հերոսի կաթ, վերիշխանական, բամբակ։

անե-անի
խալխ-ուրիշ
ասի-ասացի
մե թաս-մի թաս
ախար-ախր

Դիմում

Երևանի, Շենգավիթ վարչական շրջանի ղեղակավար՝
Աշոտ Պողոսյանին
Շենգավիթ վարչական շրջանի բնակիչ՝ Էլեն Շահվերդյանից

Դիմում

Հարգելի` պարոն Պողոսյան, ձեզ դիմում եմ նաև բնակիչների անունից, խնդրում եմ լուծել համայնքի աղբահանության խնդիրը։ Մարդիկ ապրում են աղբի մեջ արդեն երկար տարիներ, որը և հանգեցնում է հիվանդությունների առաջացմանը։ Դուք որպես համայնքի ղեկավար ունեք լիազորություններ շտկելու այն։
Դիմող՝ Էլեն Շահվերդյան
04.11.25

Բակտերիաների նշանակությունը։ Կապտականաչ ջրիմուռներ

Բակտերիաների նշանակությունը
Բակտերիաները շատ կարևոր դեր ունեն բնության մեջ։ Դրանք քայքայում են մահացած օրգանիզմների մնացորդները, մասնակցում են նյութերի շրջանառությանը և ազոտի կապմանը։ Օգտագործվում են կաթնամթերքների պատրաստման, դեղերի ու վիտամինների արտադրության, ինչպես նաև թափոնների մաքրման մեջ։ Սակայն կան նաև հիվանդություններ առաջացնող բակտերիաներ, որոնք վնաս են հասցնում մարդկանց, կենդանիներին և բույսերին։

Կապտականաչ ջրիմուռներ (կիանոբակտերիաներ)
Կապտականաչ ջրիմուռները նախակորիզավոր, ֆոտոսինթեզի ունակ միկրոօրգանիզմներ են։ Դրանք արտադրում են թթվածին, հարստացնում հողը ազոտով և կազմում են սննդային շղթայի հիմքը։ Որոշ տեսակներ օգտակար են՝ օրինակ սպիրուլինան, բայց երբ շատանում են, կարող են առաջացնել ջրամբարների “ծաղկում” և վնասել մյուս օրգանիզմներին։

Նախակորիզավոր բջջի կառուցվածքը և ֆունկցիաները։ Բակտերիաներ

Նախակորիզավոր բջիջները ամենապարզ կառուցվածք ունեցող կենդանի բջիջներն են։ Դրանք չունեն ձևավորված կորիզ և թաղանթավոր օրգանոիդներ։ Նման բջիջներ ունեն բակտերիաները և կապտա-կանաչ ջրիմուռները (կիանոբակտերիաները)։ Նախակորիզավոր բջջի կառուցվածքը հետևյալն է․ արտաքինից այն պատված է բջջապատով, որը պաշտպանում է բջիջը և տալիս նրան ձև։ Բջջապատի ներքևում գտնվում է բջջաթաղանթը, որը կարգավորում է նյութերի մուտքն ու դուրսբերումը բջջից։ Բջջաթաղանթից ներս կա ցիտոպլազմա՝ հեղուկ միջավայր, որտեղ գտնվում են տարբեր մասնիկներ և որտեղ կատարվում են բոլոր կենսաքիմիական գործընթացները։ Ցիտոպլազմայում ազատ ընկած է գենետիկ նյութը՝ ԴՆԹ-ն, որը ձևավորում է նուկլեոիդ և ապահովում է ժառանգական տեղեկության պահպանումն ու փոխանցումը։ Բջջում կան նաև ռիբոսոմներ, որոնք մասնակցում են սպիտակուցների սինթեզին։ Շատ բակտերիաներ ունեն թելիկներ (ֆլագելլաներ), որոնց միջոցով շարժվում են, և ֆիմբրիաներ կամ պիլիններ, որոնք օգնում են կպչել մակերեսներին։ Որոշ տեսակներ ունեն նաև կապսուլա՝ լրացուցիչ պաշտպանիչ շերտ, որը պաշտպանում է չորացումից և արտաքին ազդեցություններից։ Նախակորիզավոր բջիջները կատարում են բոլոր կենսական ֆունկցիաները՝ շնչում են, սնվում, բազմանում են (հիմնականում անսեռ՝ բինար կիսմամբ), պահպանում և փոխանցում են ժառանգական տեղեկատվությունը։ Չնայած կառուցվածքի պարզությանը՝ դրանք շատ կարևոր դեր ունեն բնության մեջ՝ մասնակցելով նյութերի շրջանառությանը և բազմաթիվ կենսաբանական գործընթացներին։

Բջջակորիզի կառուցվածքը և ֆունկցիաները

Բջջակորիզը (կորիզ) բջջի ամենակարևոր օրգանոիդներից է, որը ղեկավարում է բջջի գործունեությունը և պարունակում է ժառանգական նյութը։

Կառուցվածքը՝

  1. Կորիզային թաղանթ – բաղկացած է երկու շերտից, որոնք բաժանում են կորիզը ցիտոպլազմայից։ Թաղանթում կան ծակեր, որոնցով նյութեր են անցնում։
  2. Կորիզային հյութ (կարիոպլազմա) – պարունակում է սպիտակուցներ, ֆերմենտներ և այլ միացություններ։
  3. Քրոմատին – ԴՆԹ-ն և սպիտակուցները, որոնք բջջի բաժանման ժամանակ խտանում են և առաջացնում քրոմոսոմներ։
  4. Կորիզակ (նուկլեոլուս) – այստեղ սինթեզվում է ռիբոսոմային ՌՆԹ և կազմավորվում են ռիբոսոմների ենթամիավորները։

Ֆունկցիաները՝

  • Պահպանում է և փոխանցում է ժառանգական տեղեկությունը (ԴՆԹ-ի միջոցով)։
  • Կարգավորում է բջջի բոլոր կենսագործունեությունները՝ սպիտակուցների սինթեզը, աճը, բաժանումը։
  • Կազմավորում է ռիբոսոմներ՝ անհրաժեշտ սպիտակուցային սինթեզի համար։

Assignment lesson 7

Postpone-հետաձգել
Consent-համաձայնություն
Massive-հսկայական, զանգվածային
Capsule-կապսուլա
Preserve-պահպանել
Denounce-դատապարտել
Unique-եզակի
Torrent-հեղեղ
Resent-դժգոհել
Molest-անբարոյականություն (բռնության ձևով)
Gloomy-մռայլ
Unforeseen-անկանխատեսելի

Arman gave his consent to postpone the massive denouncing. He tried to preserve calm for the people. Only unique people knew about it. But in the end, he began to resent the news about him — about molesting. The unforeseen news was falling on his head like a torrent of rain. From his gloomy face, everything could be understood. And finally, he decided to stop — the people learned everything and wanted to appear in another place inside a capsule.

Արտավազդ II

Ընթերցե՛ք հետևյալ թեման՝ <<Արտավազդ II>>

Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին՝

  • Ե՞րբ և ինչպե՞ս էր փոխվել ուժերի հարաբերակցությունը Առաջավոր Ասիայում։ Ի՞նչ քաղաքականություն էր վարում Հայաստանը․ ճի՞շտ էր արդյոք այն։
    Ք․ա․ 1-ին դարում տարածաշրջանի երկու հզոր տերություններն էին Պարթևական թագավորությունը և Հռոմեական պետությունը։ Հայաստանը երկուսի մրցակցության պայմաններում պետք է արագ կողմնորոշվել կարողանար, ինչի համար Արտավազդ II-ին մեծ հմտություն էր անհրաժեշտ։ Սակայն Արտավազդը (Հայաստանը, որպես տարածաշրջանի հզոր պետություն պահպանելու նպատակով) հաճախ հակվում էր դեպի Պարթևստանը։
  • Ներկայացրե՛ք Կրասոսի պարթևական արշավանքը։ Ի՞նչ դիրքորոշում ուներ Արտավազդ II-ը։ Ի՞նչ ավարտ ունեցավ արշավանքը։
    Կրասոսը հզոր նվաճող էր և շատ հաղթանակներ էր տարել տարբեր պետություների հետ պայքարում, նրա պարտությունը հայերի և պարթևների համար հպարտանալու առիթ էր: Արտավազդ Բ-ն և Պարթևստանի արքան դիտում էին ներկայացում, որտեղ պետք է դերասանը վերցներ հորթի գլուխ և խոսեր, այդ ժամանակ բերվեց Կրասոսի գլուխը և բոլորը իմացան հաղթանակի մասին:
  • Ե՞րբ է կազմավորվել Երկրորդ եռապետությունը, ովքե՞ր էին անդամները։ Ներկայացրե՛ք Անտոնիոսի պարթևական և հայկական արշավանքների ընթացքը և արդյունքները։
    Երկրորդ եռապետությունը կազմավորվել է մ.թ.ա. 43 թվականին՝ Գայոս Օկտավիանոս, Մարկոս Անտոնիոս և Մարկոս Էմիլիոս Լեպիդոս եռապետների միջև՝ Հուլիոս Կեսարի սպանությունից հետո։ Նպատակն էր հաղթահարել ներքին պատերազմները և ամրապնդել Հռոմի իշխանությունը:
  • Բնութագրե՛ք Արտավազդ II-ին։

Ջրի համաշխարհային շրջապտույտը և փոխազդեցությունը մյուս ոլորտների հետ

Ջրի համաշխարհային շրջապտույտը բնության կարևոր գործընթաց է, որի ընթացքում ջուրը անընդհատ շարժվում է Երկրի տարբեր շերտերում՝ մթնոլորտում, մակերևույթին և ընդերքում։ Այս շրջապտույտը տեղի է ունենում հետևյալ կերպ․ ջուրը գոլորշիանում է օվկիանոսներից, լճերից, գետերից և բույսերից, ապա գոլորշին բարձրանում է մթնոլորտ, որտեղ սառչում և կոնդենսացվում է՝ առաջացնելով ամպեր։ Հետագայում ջուրը վերադարձվում է Երկիր տեղումների ձևով՝ անձրև, ձյուն կամ կարկուտ։ Տեղումները կամ հոսում են գետերով և լճերով դեպի օվկիանոսներ, կամ ներծծվում են հողի մեջ՝ ձևավորելով ստորերկրյա ջրեր, որոնք նույնպես վերջում հասնում են օվկիանոս։ Այսպիսով, ջուրը մշտապես գտնվում է շրջանառության մեջ՝ փոփոխելով իր Aggregation ձևերը՝ հեղուկ, գազային և պինդ։ Ջրի համաշխարհային շրջապտույտը тес կապ ունի բնության մյուս ոլորտների հետ։ Այն ազդում է կլիմայի ձևավորման վրա, ապահովում է բույսերի և կենդանիների կյանքը, ձևավորում է լանդշաֆտները՝ մաշելով և ձևափոխելով քարերը։ Բացի այդ, ջուրը մեծ դեր ունի մարդու գործունեության մեջ՝ օգտագործվելով գյուղատնտեսությունում, արդյունաբերությունում և էներգետիկայում։

Շարադասական սխալներ

ա) 1. Հաշվի առնելով միջազգային հեռախոսային յուրահատուկ շփման նորմը՝ պետք է ձգտել, որ հեռախոսազրույցը տևի հնարավորինս կարճ։

2. Երևանի բնակչության կտրուկ ավելացումը հիմնականում պայմանավորված է ոչ թե բնական, այլ մեխանիկական աճով։

3. Առանց փաստաթղթերի իրավասու մարմին բերման ենթարկված Սահմանադրական դատարանի անդամը պետք է անմիջապես ազատ արձակվի նրա ինքնությունը պարզելուց հետո։

4. Պաշտոնեական անփությությունը պետական ծառայության դեմ ուղղված միակ հանցագործությունն է, որը քրեորեն դատապարտելի է։

5. Նիստի հարգարժա՛ն մասնակիցներ, զբաղեցրե՛ք ձեր տեղերը։

բ) 1. Հայալեզու առաջին գիրքը լույս տեսավ Վենետիկում 1512 թ․, որից հետո աշխարհի տարբեր քաղաքներում սկսեցին հիմնվել տպարաններ։

2. Վստահաբար կարելի է ասել, որ մի շարք ներքին և արտաքին խնդիրներ հաղթահարելուց հետո Թուրքիան կփորձի Արևմուտքին այլընտրանք լինելու իր հավակնությունները կյանքի կոչել Մաղրիբի նույնպես մյուս արաբական երկրներում։

3. Այդ իսկ պատճառով միջազգային խոշոր կազմակերպություններն ու վերլուծական կենտրոնները նախաձեռնում են համեմատական լայնածավալ հետազոտություններ։

4. Կա խնդիր, և այդ խնդրի լուծման համար անհրաժեշտ է գիտակցության օգնությունը։

5. ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակը ձեռնարկում է բարեգործական նոր միջոցառում՝ հաշմանդամ երեխաներին օգնելու համար։

գ) 1. Գործն ուղարկվելու է ոչ թե Վճռաբեկ դատարան, այլ քննվելու է վերաքննիչ դատարանում։

2. Իրավաբանական ծառայության պրոֆեսիոնալ մոտեցումը սկսվում է նաև հայցվորի խոսքը հանգամանորեն լսելուց։

3. Գիտությունը ստիպված է նկատի առնել աներևակայելի խարդախությունները, էլ չասենք արտադրության ամբողջ ճյուղ կազմող հնադարյան կեղծ հուշարձանների պատրաստման հնարավորությունը։

4. Մենք արդեն հիշատակեցինք այն ամերիկացու մասին, որին հաջողվեց Լուքսորի նրբանցքներում ձեռք գցել եգիպտական արժեքավոր պապիրուսը։

5. Պահանջվում են վարորդներ՝ իրենց մեքենաներով, առաքիչներ և խմորի՝ կին մասնագետներ։