Կոչականի կետադրություն

Ողջո՜ւյն քեզ, արև՛, ողջո՜ւյն քեզ, գարո՛ւն։
Ինչո՞ւ ապշած ես, լճա՛կ։
Օրհնված եք, դուք` սե’ր, ցնո’րք ու ցա’վ։ Օրհնված եք դուք` երկի’ր, ե՛րգ ու կյա՛նք։
Դո՛ւ, կաթողիկո՛ս, հորինե՛ կոնդակ, դու, հա՛յ զորապետ, գթա՛ հայերուն։
Սիրելի՛ որդի, լսի՛ր քո հոր խրատները։
Ասա՛, Վարդապե՛տ, ո՞վ է, քո սերը՝ բախտի պես թաքուն, քո սիրո տերը։
Շո՛ւտ, մատռվա՛կ, ոսկի թասով վարդի գույնով գինի բեր: Դու ասացիր՝ հող կդառնան շահ ու նոքար, Հաֆի՛զ:

Սիրո՛ւն աստղեր, անո՛ւշ հովեր, յարս ուր՞ է՝ էս գիշեր:
Հիշում եմ դեմքը քո ծեր, մա՛յր իմ՝ անուշ ու անգին:
Մնաք բարով իմ, հա՛յր, Սիփան, և դու իմ, մա՛յր, Վանա ծով։
Քեզ երբեք, սիրտս, չի մոռանա իմ մաքուր, առաջին ի՛մ անուրջ:
Մա՞հն է արդյոք, թե նինջը քեզ պատել՝ պայծա՛ռ Նաիրի:
Ահով ահա կանչում եմ քեզ Ցոլա՛, ցնո՛րք Նաիրի:
Հե՜յ ու՞ր ես, Դավի՛թ, հայո՛ց պահապան, քարը պատռվի՝ դուրս արի մեյդան։
Եկե՜ք, քույրե՜ր, սեգ սարերի չքնաղագեղ ոգիներ։
Քեզ մոտ եմ գալիս ի՛մ հին տրտմություն, Վեհափառ դայակ՝ մանուկ օրերիս:
Լսու՞մ ես դո՛ւ սիրո՛ւն տիկին, այ նազանի, աննման։
Միթե՞ արդար է, այս ով, անաչա՛ռդ պարգևիչ։
Այ պա՛ղ ջրեր, զուլա՛լ ջրեր, որ գալիս եք սարերից։ Դո՛ւրս իմ տանից, սևերե՛ս:
Աղջի՛, աղջի՛, մտիք արեք։ էս ի՞նչ տեսիլք ես տեսա:
Սիրո՛ւն աղջիկ, ի՞նչ ես լալիս՝ էդպես մենակ ու տխուր։
Է՜յ հի՛ն ծանոթներ, է՜յ կանա՛չ սարեր, ահա՛ ձեզ տեսա ու միտս ընկան,
սևորա՜կ աչքեր, սևորա՜կ աչքեր, հալածում եք ինձ դուք՝ օր ու գարուն, ամեն տեղ, նոր կյանք ես վառել:
Ես քեզ կպատմեմ՝ ոսկե հեքիաթներ՝ իմ սիրո՛ւն մանուկ, իմ քնքո՛ւշ մանուկ։
Ավերված ես դու, հայրենակա՛ն տուն:
Լեռնե՛ր, ներշնչված դարձյալ ձեզանով, թնդում է հոգիս աշխույժով լցված։
Դուք էլ սարի սիրո՛ւն ծաղկունք թաքուն մի ցավ ունիք լուռ:
Քո քաղցր վիշտը, սի՛րտ իմ մենավոր, քո վիշտն է փռված՝ անհուն աշխարհում։
Վա՜յ քեզ, Չարե՛նց, լա՛վ իմացիր՝ ականջ արա սիրեկանին:
Ոգևորության հզոր թևերով, քեզ մոտ եմ գալիս Հայրենի՛ք իմ հեք։
Սարեն կուգաք, նախշո՛ւն հավքեր, ա՜խ, իմ մորը տեսել չե՞ք, ծովեն կուգաք, մարմա՛նդ հովեր, Ախըր բարև բերել չե՞ք:
Հե՛յ, պարոննե՛ր, ականջ արեք Թափառական աշուղին, Սիրո՛ւն տիկնայք, ջահե՛լ տըղերք, Լա՛վ ուշ դըրեք իմ խաղին։
Ա՜խ, մնաք, բարև չեմ ասում ես ձեզ՝ իմ հոր գերեզմա՛ն օրոցք, մայրական իմ հոգին՝ հավերժ խռով է ձեզ հետ հայրենակա՛ն հարկ, հուշե՛ր մանկական:
Հիմա ո՞վ է ձեզ համբուրում, Ծովասարի՛ս ծաղիկներ, ի՞նչ որսկան է ձեզ ցած բերում՝ ի՛մ Սիփանի եղնիկներ։
Ո՞ր շահն ունի այդքան ոսկի ու անգին քար, Սայա՛թ-Նովա,
Չի՛ ունեցել քեզ պես շռայլ խալխի նոքար, Սայա՛թ-Նովա:
Դարդս լացեք, սարի՛ սմբուլ, ալվան ալվան ծաղիկներ։ Դարդս լացեք բաղի՛ բլբուլ, ամպշող երկնուց զով հովեր։
Ա՜յ, թուխ մազերո՛վ աղջիկ, ա՜յ սարի սովո՛ր աղջիկ, ջիգյարին գյուլլա դիպչի՝ քեզ սիրի ով, որ աղջիկ:

Արշայունի թագավորները II-րդ դարում

Կարդացե՛ք հետևյալ թեման՝ «Արշայունի թագավորները II-րդ դարում»

Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին

  • Ինչպե՞ս էր բնութագրում հույն պատմիչ Արիանոսը Սանատրուկ արքային։ Ինչու՞ նա գահանիստը տեղափոխեց այլ վայր։ Որտե՞ղ կառուցվեց այն և ինչպե՞ս կոչվեց։
    Հույն պատմիչ Արիանոսը Սանատրուկ արքային բնութագրել է որպես ուժեղ և հմայիչ առաջնորդ, որը քաջություն և առաջադեմ ռազմավարական մտածելակերպ էր դրսևորում։ Արիանոսը նշում է, որ Սանատրուկը համարվում էր բարբարոսների մեծ վարպետ, ով սատարում էր բարեկեցությունը և Հայաստանը դարձրել էր հզոր ռազմավարական կենտրոն։ Նրա իշխանության տակ Հայաստանը զգալիորեն բարելավեց իր դիրքերը, չնայած նրան, որ մի շարք մարտահրավերներ էր պետք հաղթահարել՝ ներառյալ Հռոմի և Պարթևստանի միջամտությունները։
  • Ինչո՞վ է նշանավորվել Վաղարշ I-ի գործունեությունը։ Որո՞նք էին նրանից հետո Մեծ Հայքում իրավիճակի փոփոխման պատճառները։
    Վաղարշ I-ը իր թագավորության ընթացքում նշանակալի փոփոխություններ կատարեց Հայոց Մեծ Թագավորությունում։ Նա իր գահակալման ժամանակ ուժեղացրեց երկրի կենտրոնացվածությունը, բարեփոխումներ կատարեց տնտեսության և բանակի ոլորտներում, բարելավեց ինչպես քաղաքացիական, այնպես էլ ռազմական կառույցները։ Վաղարշ I-ը նաև աշխատեց արտաքին հարաբերություններում՝ պահպանելով հզորությունը և ինքնիշխանությունը: Վաղարշ I-ի գահակալությունից հետո Հայաստանում տեղի ունեցան իրավիճակի փոփոխություններ, որոնք հիմնականում կապված էին ներհամայնքային ու արտաքին ճնշումների հետ։ Պատերազմները Հռոմի և Պարսկաստանի դեմ հանգեցրեցին ռազմական ու սոցիալական լարվածության։ Ինքնիշխանության պահպանումը և արտաքին ազդեցությունների ավելացումը դարձան Հայաստանի ներքին քաղաքականության դժվարություններ։
  • Ե՞րբ է գահակալել Վաղարշ II-ը։ Ո՞ր թագավորից է սկսվել Արշակունիների ժառանգական իշխանությունը։ Ներկայացրե՛ք Խոսրով I-ի գահակալությունը։
    Վաղարշ II-ը գահակալել է 360 թվականին, երբ նա դարձել է Մեծ Հայքի թագավորը։ Վաղարշ II-ի տիրակալությունը նշանավորվեց պարսկական և բյուզանդական քաղաքական լարվածությամբ, բայց նա կարողացավ պահպանել երկրի անկախությունը մի ժամանակահատվածում, երբ այդ երկրները մրցում էին Հայաստանի ազդեցության համար։ Խոսրով I-ի գահակալությունը տեղի է ունեցել 241-271 թվականներին։ Խոսրով I-ը, որը նաև հայտնի է որպես Խոսրով Պարթև, եղել է առնվազն մի կարևոր դերակատար, ով ամրապնդել է Արշակունիների իշխանությունը։ Նա հաջողությամբ դիմակայել է Պարսկաստանի և Բյուզանդիայի քաղաքական ազդեցությանը՝ պահպանելով Հայաստանի անկախությունը։
  • Ե՞րբ է գահակալել Տրդատ II-ը։ Ի՞նչ արդյունք ունեցավ նրա պայքարը Կարակալլա կայսեր դեմ։
    Տրդատ II-ը գահակալել է 216 թվականին: Նրա պայքարը Կարակալլա կայսեր դեմ ավարտվեց պարտությամբ. Կարակալլան գրավեց Արտաշատը և ավերեց երկիրը, ստիպելով Տրդատին ժամանակավորապես լքել գահը:

The Cottingley Fairies

The Cottingley Fairies story began in 1917, when cousins Elsie Wright and Frances Griffiths produced a series of photographs that appeared to show them interacting with delicate, winged fairies near a stream in Cottingley, England. At a time when photography was still relatively new and widely regarded as an objective recorder of truth, the images attracted considerable attention. Their circulation in 1920 through The Strand Magazine, supported by Sir Arthur Conan Doyle, gave the photographs an air of credibility that captivated the public. Doyle’s endorsement, rooted in his strong interest in spiritualism, helped frame the pictures not as childish fantasies but as potential evidence of a hidden supernatural world. The significance of the photographs rested in this cultural moment of curiosity and uncertainty. Following the trauma of World War I, many people were searching for comfort, meaning, and signs of a reality beyond the material world. The Cottingley images seemed to offer that reassurance, suggesting that magical beings might coexist with everyday life. As a result, they influenced public perception by blurring the boundary between imagination and empirical truth, encouraging broader acceptance of paranormal possibilities. When the hoax was finally acknowledged decades later—Elsie admitting in 1983 that the fairies were paper cutouts—the revelation had a sobering effect. It highlighted how easily photographic evidence could be staged or manipulated, even without advanced technology. The Cottingley Fairies ultimately became a pivotal reminder that photographs are not inherently reliable, prompting greater skepticism and critical evaluation of visual media throughout the 20th century.

Բուսական ռեսուրսներն ու դրանց օգտագործման

Բուսական ռեսուրսներ են բոլոր այն բույսերը և բույսերից ստացվող նյութերը, որոնք մարդը օգտագործում է իր կարիքների համար։ Դրանք ներառում են սննդային բույսերը, դեղաբույսերը, փայտատու ծառերը, բույսերից ստացվող մանրաթելերը, յուղերը և այլ օգտակար նյութերը։ Բույսերը մարդկության պատմության ընթացքում միշտ կարևոր դեր են ունեցել։ Հին ժամանակներում մարդիկ հավաքում էին վայրի բույսեր՝ սնվելու և բուժվելու համար։ Հետագայում զարգացավ գյուղատնտեսությունը, և մարդիկ սկսեցին աճեցնել մշակաբույսեր՝ հացահատիկ, բանջարեղեն, մրգեր։ Բույսերը նաև օգտագործվել են որպես դեղամիջոցներ, գունանյութեր, օծանելիքներ և հագուստի պատրաստման հումք։ Ժամանակակից աշխարհում բուսական ռեսուրսներն օգտագործվում են շատ ոլորտներում՝ սննդարդյունաբերությունում, բժշկությունում, քիմիայում, շինարարությունում, նույնիսկ էներգետիկայում՝ կենսավառելիք ստանալու համար։ Բույսերը նաև կարևոր են բնության համար, քանի որ արտադրում են թթվածին և պահպանում են կենդանական աշխարհի հավասարակշռությունը։

Հայոց լեզվի օլիմպիադա

1. Ո՞ր շարքում է բաց թողնված միևնույն տառը:
1. բար-ացակամ, փաս-ան, եղ-ամ, բամ-ա
2. քուր-, թր-ոց, գո-ի, քրքի
3. կոր-նթարդ, առ-նչվել, առ-նթեր, որոտ-նդոստ
4. դար-աս, անկա-տելի, թ-րտալ, ոսկեծո-

2. Ո՞ր շարքում է բաց թողնված միևնույն տառը:
1. զմ-սել, ք-թմնջյուն, ճմ-թել, ա-համարհել
2. բ-կտել, հարցախույ-, բա-պան, Երա-խ
3. ե-կելի, ա-տոտություն, հ-կել, խլափե-կ
4. կ-թնել, սա-սուռ, խ-թին, մատ-վակ

3. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են գրվում անջատ:
1. գնալ(հասնել) տարուց(տարի) օր(օրի)
2. յոթից(ութ), կենաց(մահու), թև(ածել)
3. ձեռք(սեղմում), հարավ(արևելյան), մազ(մորուք)
4. մեկ(մեկու), արքայից(արքա), դույզն(ինչ)

4. Ո՞ր շարքի հատուկ անունների միայն առաջին բաղադրիչներն են գրվում մեծատառով:
1. ՆՈՐ ԶԵԼԱՆԴԻԱ, ԲԱՐՁՐ ՀԱՅՔ, ՄԱՐԻԱՆՅԱՆ ԻՋՎԱԾՔ
2. ՇՎԵՅՑԱՐԻԱՅԻ ՀԱՄԱԴԱՇՆՈՒԹՅՈՒՆ, ԼԱՏԻՆԱԿԱՆ ԳԻՐ, ՄԵԾ ՋՐՀԵՂԵՂ
3. ՄՈՎՍԵՍ ՄԱՐԳԱՐԵ, ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԽՈՐՀՈՒՐԴ, ՊԱՏՎՈ ԼԵԳԵՈՆԻ ՇՔԱՆՇԱՆ
4. ԱՐԵՎԵԼՅԱՆ ԵՓՐԱՏ, ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ, ԵՐԵՎԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ

5. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում երկու հնչյունափոխություն կա:
1. աստղադիտարան, միջնաբերդ, դստրիկ
2. թռչնակ, մտայնություն, սենեկապետ
3. չվացուցակ, մշակութային, հոգաբարձու
4. սննդարար, արևմտամետ, մեղվաբուծություն

6. Նշի՛ր այն շարքը, որի բոլոր բառերի արմատներին կարող է միանալ –ին
վերջածանցը (առանց երկրորդ ածանցի)։

1. հեշտընկալ, լռակյաց, ինքնահավան,
2. նրբանցք, հանդիպակաց, առաջամարտիկ
3. գետեզր, խորաքնին, մթնշաղ,
4. կաղնուտ, տիկնիկ, դյուրընկալ

7. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են բարդածանցավոր:
1. զառամյալ, օձաբարո, քառակուսի, ազնվացեղ
2. վարչակարգ, բազմատեսակ, արտերկրացի
3. սրտառուչ, ակնածանք, եռոտանի, վերնատուն
4. հանքաքար, աչքաչափ, բերքատու, բաղաձայնույթ

8. Ո՞ր շարքում է 2 բառերի իմաստները սխալ բացատրված:
1. հովատակ-արու ձի, բաղարջ- անթթխմոր հաց
2. խավարտ- ականակիր մութ, սակառ- հնագույն նվագարան
3. նիգ- մետաղյա ձող, բախտակ- ձկան տեսակ
4. նշտար- վիրաբուժական դանակ, բավիղ- խճճված ճանապարհ

9. Ո՞ր շարքի դարձվածքներն են ճիշտ բացատրված:
1. գլխին տալ- զղջալ, բերան բաց անել- անիմաստ խոսել
2. ժամավաճառ լինել-իզուր ժամանակ վատնել, կատվի դրախտ-անիմաստ կյանք
3. դանայան տակառ-ապարդյուն աշխատանք, աչք ծակել-փայլել
4.գլուխը լցնել- մինչև վերջ լցնել, առաջին ջութակ- որևէ բնագավառի գլխավոր դեմք

10. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի հոգնակին է կազմվում –եր վերջավորությամբ:
1. անասնակեր, կարմրախայտ, հետիոտն, նուռ
2. լուսանցք, խմբագիր, արշալույս, տոնածառ
3. մեծատուն, նստացույց, դյուցազն, արկղ
4. հորատանցք, ստուգայց, ոտնաձայն, լրագիր

Читать далее «Հայոց լեզվի օլիմպիադա»

The Cottingley Fairies:

The Cottingley Fairies refer to a famous photographic hoax from the early 20th century that captured the imagination of the public and even some notable figures, such as Sir Arthur Conan Doyle, the author of Sherlock Holmes.

Background:

In 1917, two cousins, Elsie Wright (aged 16) and Frances Griffiths (aged 9), from Cottingley, near Bradford, England, claimed to have discovered fairies living by a stream near their home. The two girls took a series of five photographs that appeared to show them interacting with tiny, winged creatures, which they believed were fairies.

Elsie and Frances initially kept their secret, but in 1919, the photographs were shown to a family friend, Edward Gardner, who was the president of the Theosophical Society. Gardner was convinced that the photographs were genuine and sent them to The Strand Magazine in 1920. Sir Arthur Conan Doyle, who was a supporter of spiritualism and the occult, became involved with the case and promoted the photographs as evidence of the existence of fairies. The photographs gained worldwide attention.

The Photographs:

The five photographs featured the two girls posed with small, winged creatures, some of which appeared to be dancing, and others interacting with the girls.

  • In the first photo, Frances is sitting by a stream with what looks like a fairy hovering beside her.
  • In another, Elsie appears to be holding a fairy by its wings.

The girls initially claimed that the fairies had invited them to take part in their world. Over time, the photographs were scrutinized, and some experts and skeptics pointed out inconsistencies in the images. It wasn’t until 1983, after both girls had passed away, that Elsie admitted in an interview that the photographs were a hoax. She explained that the fairies were actually paper cutouts attached to pins, and that the girls had used a camera they had borrowed from Elsie’s father to take the pictures. Frances, however, maintained that she believed the fairies were real for many years.

Despite the hoax being revealed, the Cottingley Fairies remained a significant cultural phenomenon. They captured the public’s fascination with the supernatural and the idea of hidden worlds.

Cultural Impact:

  • Belief in the supernatural: The Cottingley Fairies became one of the most famous stories in the history of paranormal phenomena.
  • Sir Arthur Conan Doyle’s involvement: The famous writer’s endorsement of the photos helped fuel their authenticity and added credibility to the belief in supernatural entities during the early 20th century.
  • Inspiration for popular culture: The Cottingley Fairies have been referenced in numerous works of fiction, and the photos have been used as symbols of childlike wonder and the blurry boundary between reality and fantasy.
  • Psychological and social factors: The case also highlighted the power of suggestion, the nature of childhood imagination, and the public’s willingness to believe in the supernatural when presented with compelling evidence.

Tasks Based on “The Cottingley Fairies”

  1. Research and Writing Task:
    • Write a short essay (200-300 words) explaining the story of the Cottingley Fairies. What was the significance of the photos at the time, and how did they influence public perception of the supernatural? How did the hoax impact the credibility of photographic evidence in the 20th century?
      The Cottingley Fairies
  2. Critical Thinking Discussion:
    • Do you think the Cottingley Fairies story would have gained as much attention today in the age of digital photography and social media? Why or why not? Consider the role of skepticism and fact-checking in modern times.

      Probably not. Today’s audiences are used to edited and AI-generated images, so they’re far more skeptical of anything extraordinary. Social media might make the photos go viral, but online fact-checkers and users would quickly analyze and debunk them. Unlike in 1917, photography no longer carries automatic credibility, making a hoax like the Cottingley Fairies much harder to believe.
  3. Creative Assignment:
    • Imagine you are a photographer in 1917, and you are sent to investigate the Cottingley Fairies. Write a fictional diary entry about your experience taking photos of the fairies. What would your reaction be to what you see? Would you believe in the fairies, or would you be skeptical?

      I visited the Cottingley stream today with Elsie and Frances. They pointed excitedly at spots where they said fairies hovered, though I saw nothing but sunlight and leaves. Still, I took the photos they asked for. Their certainty made me pause—were they imagining it, or was I simply blind to whatever they believed in? As I develop the plates tonight, I remain doubtful, yet a tiny part of me wonders if the camera might catch something my eyes missed.

Շնչառություն։ ԱԵՖ-ի սինթեզը թթվածնի մասնակցությամբ

Շնչառությունը բջջում էներգիա ստանալու գործընթացն է, որի ընթացքում օրգանական նյութերը քայքայվում են և ազատված էներգիան օգտագործվում է բջջի կենսական գործառույթների համար։ Շնչառության հիմնական նպատակը ԱԵՖ մոլեկուլների առաջացումն է, որոնք բջիջը օգտագործում է որպես էներգիայի աղբյուր։

ԱԵՖ-ի սինթեզը թթվածնի մասնակցությամբ կոչվում է աերոբ շնչառություն։ Այս դեպքում գլյուկոզան ամբողջությամբ քայքայվում է՝ օգտագործելով թթվածին։ Արդյունքում արտադրվում է մեծ քանակությամբ ԱԵՖ, ինչպես նաև՝ ջուր և ածխաթթու գազ։ Աերոբ շնչառությունն ավելի արդյունավետ է, քանի որ ապահովում է էներգիայի շատ ավելի մեծ արտադրություն, քան անաերոբ գործընթացները։

Նյութափոխանակությունը բջջում։ Ավտոտրոֆ և հետերոտրոֆ օրգանիզմներ

Բջջում նյութափոխանակությունը բոլոր այն քիմիական պրոցեսների ամբողջությունն է, որոնց միջոցով բջիջը ստանում է էներգիա, կառուցում է իր բաղադրիչները և ապահովում կյանքի համար անհրաժեշտ բոլոր գործընթացները։ Նյութափոխանակությունը ներառում է նյութերի կառուցում (անաբոլիզմ) և նյութերի քայքայում (կատաբոլիզմ)։

Ավտոտրոֆ օրգանիզմները կարող են ինքնուրույն սինթեզել օրգանական նյութեր՝ օգտագործելով անօրգանական նյութեր։ Դրանք էներգիան ստանում են արևի լույսից (ֆոտոսինթեզ) կամ քիմիական ռեակցիաներից (քեմոսինթեզ)։ Ավտոտրոֆների հիմնական օրինակներն են բույսերը, ջրիմուռները և որոշ բակտերիաներ։

Հետերոտրոֆ օրգանիզմները պատրաստի օրգանական նյութեր են ստանում սննդից, քանի որ չեն կարող դրանք ինքնուրույն կառուցել։ Նրանք իրենց էներգիան և նյութերը ստանում են այլ օրգանիզմներից կամ օրգանական մնացորդներից։ Հետերոտրոֆների օրինակներ են կենդանիները, սնկերն ու շատ բակտերիաներ։