Նպատակ՝
- Հասկանալ «սպառողական հասարակություն» հասկացությունը
Սպառողական հասարակությունը այնպիսի հասարակություն է, որտեղ մարդկանց կյանքի կարևոր մասը դառնում է տարբեր ապրանքների և ծառայությունների գնումն ու օգտագործումը։ Մարդիկ հաճախ ձեռք են բերում ոչ միայն անհրաժեշտ իրեր, այլ նաև այն, ինչ նորաձև է կամ գովազդվում է։ Այսպիսի հասարակությունում սպառումը աստիճանաբար վերածվում է հիմնական արժեքի և ազդում մարդկանց մտածելակերպի ու կենսակերպի վրա։
- Վերլուծել գովազդի և սոցիալական ցանցերի ազդեցությունը
Գովազդը և սոցիալական ցանցերը ազդում են մարդկանց մտածելակերպի և վարքի վրա՝ ձևավորելով նոր ցանկություններ ու պահանջներ։ Դրանք հաճախ խրախուսում են գնել ոչ միայն անհրաժեշտ, այլ նաև նորաձև կամ գովազդվող իրեր։ Արդյունքում կարող է ձևավորվել ավելորդ սպառման սովորություն և նյութական արժեքների գերագնահատում։
- Ձևավորել պատասխանատու սպառողի վարքագիծ
Պատասխանատու սպառողի վարքագիծը ձևավորվում է այն դեպքում, երբ մարդը գնումներ կատարելիս առաջնորդվում է իր իրական կարիքներով և մտածում է իր ընտրության հետևանքների մասին։ Նա խուսափում է ավելորդ գնումներից, նախընտրում է որակյալ և երկար օգտագործվող ապրանքներ, ուշադրություն է դարձնում շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությանը և փորձում է չվատնել ռեսուրսները։
- Սովորել տարբերել «կարիք» և «ցանկություն»
«Կարիք»-ը այն է, ինչ անհրաժեշտ է մարդու նորմալ կյանքի համար (օրինակ՝ սնունդ, հագուստ, բնակարան), իսկ «ցանկություն»-ը այն է, ինչ մարդը ուզում է ունենալ, բայց առանց որի կարող է ապրել (օրինակ՝ նորաձև իրեր կամ լրացուցիչ գնումներ)։ Այս երկուսի տարբերակումը օգնում է խուսափել ավելորդ ծախսերից և կատարել ավելի գիտակցված գնումներ։
Հարցեր՝
- Արդյո՞ք մենք գնում ենք այն, ինչ մեզ պետք է, թե այն, ինչ մեզ համոզում են, որ պետք է։
Շատ դեպքերում մենք գնում ենք ոչ միայն այն, ինչ իսկապես մեզ պետք է, այլ նաև այն, ինչ մեզ համոզում են, որ պետք է։ Գովազդը և սոցիալական ցանցերը ձևավորում են «անհրաժեշտության» զգացում՝ ցույց տալով նոր ապրանքներ, նորաձև միտումներ կամ ուրիշների կենսակերպը։ Արդյունքում մեր ցանկությունները երբեմն ընկալվում են որպես կարիքներ, և մենք կատարում ենք ավելորդ գնումներ՝ մտածելով, թե դրանք անհրաժեշտ են։
- Ինչպե՞ս են գովազդները ազդում մեր ընտրության վրա։
Գովազդները ազդում են մեր ընտրության վրա՝ ստեղծելով ապրանքի անհրաժեշտության զգացում։ Դրանք ձևավորում են ցանկություններ և կարող են ստիպել ընտրություն կատարել ոչ թե իրական կարիքների, այլ ազդեցության տակ։
- Կարո՞ղ է արդյոք մարդը հրապուրվել բրենդներով։
Այո՛, մարդը կարող է հրապուրվել բրենդներով։ Բրենդները հաճախ կապված են որակի, հեղինակության կամ նորաձևության հետ, ինչի պատճառով մարդիկ կարող են ընտրել ապրանքը ոչ թե իր անհրաժեշտության, այլ նրա անվան ու հեղինակության համար։ Սա կարող է ազդել գնման որոշումների վրա և խթանել ավելորդ սպառումը։
Դերախաղ՝
Խումբը բաժանել 3 մասի
- Գովազդ ստեղծողներ
- Սպառողներ
- Դիտորդներ
Գովազդ ստեղծողները պետք է ներկայացնեն որևէ «անհրաժեշտ» ապրանք (օրինակ՝ «խելացի բաժակ», «անտեսանելի ականջակալ» և այլն)
Դիտորդները պետք է վերլուծեն՝
- Ի՞նչ մեթոդներ օգտագործվեցին։
- Ի՞նչ զգացմունքների վրա ազդեց գովազդը։
Ուսումնասիրություն անձնական փորձի վրա՝
Գրանցել շաբաթվա կտրվածքով կատարած գնումները
- Ի՞նչ գնեցինք
- Ինչո՞ւ գնեցինք
- Արդյո՞ք դա իրական կարիք էր
Հետազոտական աշխատանք՝
Ընտրել թեմաներից մեկը, կատարել ուսումնասիրություն և ներկայացնել
- Արագ նորաձևություն (fast fashion)
Արագ նորաձևությունը նշանակում է հագուստի արագ արտադրություն, որը հետևում է նորաձևության վերջին միտումներին և մատուցվում է էժան։ Այն վնասում է շրջակա միջավայրը ջրատարումով, քիմիական նյութերով և ավելորդ աղբով, հաճախ ստեղծում վատ աշխատանքային պայմաններ զարգացող երկրներում և խրախուսում ավելորդ գնումներ, որոնք իրականում անհրաժեշտ չեն։ Վնասը կարելի է նվազեցնել, եթե ընտրենք որակյալ և երկար օգտագործվող հագուստ, վերամշակենք կամ կրկին օգտագործենք հագուստը և զարգացնենք գիտակցված ու կայուն գնումների սովորություններ։ Արագ նորաձևությունը մատչելի և նորաձև է, բայց նրա հետևանքները նվազեցնելու համար պետք է լինել պատասխանատու սպառող։
- Սոցիալական մեդիայի ազդեցությունը
Սոցիալական մեդիան մեծ ազդեցություն ունի մարդկանց մտածելակերպի և վարքի վրա։ Այն ցույց է տալիս ուրիշների կյանքը, նորաձև միտումները և հագուստի կամ տեխնիկայի նոր ապրանքները, ինչը հաճախ ստեղծում է ցանկություն ունենալ այն, ինչ մյուսները ունեն։ Մարդիկ կարող են համեմատել իրենց՝ ուրիշների հետ, և դա կարող է առաջացնել ավելորդ սպառում կամ նյութական արժեքների գերագնահատում։ Միևնույն ժամանակ սոցիալական մեդիան կարող է տարածել օգտակար տեղեկություններ և օգնել մարդկանց տեղեկացված ընտրություններ անել, եթե դրանք օգտագործվեն գիտակցված։
- Բրենդների մշակույթ
Բրենդների մշակույթը նշանակում է այն վարքագիծը և արժեքները, որոնք կապված են հայտնի ապրանքների և ընկերությունների անվան հետ։ Մարդիկ հաճախ նախընտրում են որոշ բրենդներ՝ վստահությամբ որակի, հեղինակության կամ նորաձևության պատճառով։ Բրենդների մշակույթը կարող է ստեղծել ապրանքների նկատմամբ հակում, ձևավորել սոցիալական պատկերացումներ և խթանել ավելորդ սպառումը, երբ մարդիկ ընտրություն անում են ապրանքի իրական կարիքով չվար, այլ՝ բրենդի պատճառով։ Միաժամանակ այն կարող է նպաստել նորարարությանը և բարձրորակ ապրանքների ստեղծմանը, եթե օգտագործվի գիտակցված։
Քննարկել նաև համաշխարհային ընկերությունների օրինակներ (օրինակ՝ Apple, Nike) և դրանց մարքեթինգային ռազմավարությունները
Բրենդների մշակույթը ուժեղացնում են համաշխարհային ընկերությունները, որոնց թվում են օրինակ՝ Apple և Nike։ Այս ընկերությունները չեն միայն ապրանք են վաճառում, այլ ստեղծում են ապրանքների շուրջ արժեքների, ոճի և կենսակերպի ամբողջ մշակույթ։
Apple-ը օգտագործում է մարքեթինգային ռազմավարություն, որը շեշտը դնում է դիզայնի, նորարարության և բացառիկության վրա։ Յուրաքանչյուր նոր արտադրանք ներկայացվում է որպես անհատականացման և բարձր տեխնոլոգիայի սիմվոլ, ինչը հաճախ հաճախորդներին համոզում է, որ ապրանքը անհրաժեշտ է, անգամ եթե հինը դեռ աշխատում է։
Nike-ը իր մարքեթինգում օգտագործում է ոգևորիչ հռետորաբանություն, հայտնի մարզիկների և հաջողության պատմությունների ցուցադրում, ինչը կապում է ապրանքը հաջողության, ուժի և ոգեշնչման հետ։ Սա հաճախ ստիպում է մարդկանց ընտրություն անել ոչ թե ֆունկցիոնալ կարիքների, այլ ապրանքների խորհրդանշական արժեքի պատճառով։
Այս ռազմավարությունները ձևավորում են բրենդի մշակույթը՝ հաճախ խթանելով հավատարմություն, ցանկություն նոր ապրանքներ ձեռք բերելու և նյութական արժեքների գերագնահատման, իսկ գիտակցված սպառողները կարող են այս ազդեցությունը նվազեցնել՝ ընտրելով մտածված, անհրաժեշտ և կայուն ապրանքներ։
Կազմակերպել՝
Դեբատ «Սպառողական հասարակությունը՝ առաջընթաց, թե՞ ճգնաժամ»
Սպառողական հասարակությունը կարող է դիտվել և՛ որպես առաջընթաց, և՛ որպես ճգնաժամ՝ կախված համատեքստից։ Այն կողմնորոշված է արտադրության և սպառման վրա, ինչն առաջացնում է տնտեսության աճ, նոր աշխատանքային հնարավորություններ և նոր տեխնոլոգիաների զարգացում։ Սակայն այդ նույն սովորույթները հաճախ հանգեցնում են ավելորդ սպառման, ռեսուրսների վատնման, շրջակա միջավայրի վնասման և հոգեբանական ազդեցությունների, երբ մարդիկ գնահատվում են իրենց ունեցած ապրանքներով, ոչ թե իր իսկ արժեքով։ Արդյունքում սպառողական հասարակությունը զարգացնում է տնտեսությունն ու նորարարությունը, բայց միաժամանակ ստեղծում է կայունության, էթիկայի և կյանքի որակի ճգնաժամ։
Ակնկալվող արդյունք՝
- կարողանալ տարբերել կարիքն ու ցանկությունը
- վերլուծել գովազդի ազդեցությունը
- ձևավորել սեփական արժեքային դիրքորոշումը
Հնարավոր օգտակար աղբյուրներ՝
The affluent society
Fast Fashion
Nike ի մարքեթինագային ռազմավարությունը
Nike ի օրինակով հեշթեգների ստեղծած հուզական կապը
Apple-ի բրենդային ռազմավարությունը
Apple ի «Think Different» արշավ,