Մարսողության համակարգի օրգաններ և ուղիներ

Մարսողական համակարգը օրգանիզմում ապահովում է սննդի մարսումը և օգտակար նյութերի ներծծումը։ Սնունդը մարսվելուց հետո օրգանիզմը ստանում է էներգիա, աճի և զարգացման համար անհրաժեշտ նյութեր։ Մարսողական համակարգի հիմնական օրգաններն ու ուղիներն են բերանի խոռոչը, կոկորդը, կերակրափողը, ստամոքսը, բարակ և հաստ աղիները։ Մարսողությունը սկսվում է բերանի խոռոչում, որտեղ ատամները մանրացնում են սնունդը, իսկ թուքը սկսում է դրա քիմիական մշակումը։ Այնուհետև սնունդը անցնում է կոկորդով և կերակրափողով դեպի ստամոքս։ Ստամոքսում սնունդը խառնվում է մարսողական հյութերի հետ և մասամբ մարսվում։ Հետո այն անցնում է բարակ աղի, որտեղ ավարտվում է մարսողությունը և օգտակար նյութերը ներծծվում են արյան մեջ։ Հաստ աղում ներծծվում է ջուրը, իսկ չմարսված մնացորդները դուրս են բերվում օրգանիզմից։ Մարսողական համակարգին օգնում են նաև լյարդը, ենթաստամոքսային գեղձը և լեղապարկը։ Նրանք արտադրում են նյութեր, որոնք նպաստում են սննդի մարսմանը։ Մարսողական համակարգը կարևոր է մարդու կյանքի համար, քանի որ ապահովում է օրգանիզմը անհրաժեշտ սննդանյութերով և էներգիայով։

Կոշտ թափոններ: Աղբի հիմնախնդիրը 

Կոշտ թափոնները (աղբը) այն նյութերն են, որոնք մարդիկ այլևս չեն օգտագործում և դեն են նետում։ Դրանք կարող են լինել կենցաղային աղբ (սննդի մնացորդներ, պլաստիկ շշեր, թուղթ), ինչպես նաև արդյունաբերական կամ շինարարական թափոններ։ Աղբի հիմնախնդիրը այսօր շատ լուրջ է ամբողջ աշխարհում։ Մարդիկ ամեն օր մեծ քանակությամբ աղբ են արտադրում, բայց ոչ միշտ են այն ճիշտ կերպով հավաքում կամ վերամշակում։ Արդյունքում աղբը կուտակվում է փողոցներում, աղբավայրերում և նույնիսկ բնության մեջ։ Այս խնդիրը մի քանի վտանգավոր հետևանքներ ունի։ Նախ՝ աղտոտվում է հողը, ջուրը և օդը։ Պլաստիկը հատկապես վտանգավոր է, քանի որ շատ դանդաղ է քայքայվում և կարող է վնասել կենդանիներին։ Բացի այդ, աղբի կուտակումները կարող են առաջացնել տհաճ հոտ, հիվանդություններ և վնասել մարդկանց առողջությանը։ Աղբի հիմնախնդիրը կարելի է մեղմել, եթե մարդիկ լինեն ավելի պատասխանատու։ Օրինակ՝ պետք է աղբը տեսակավորել (պլաստիկ, թուղթ, ապակի), հնարավորինս վերամշակել այն և օգտագործել քիչ պլաստիկ։ Կարևոր է նաև չաղտոտել շրջակա միջավայրը և պահպանել մաքրությունը։ Այսպիսով, աղբի խնդիրը կախված է յուրաքանչյուրից մեզանից, և միայն միասին կարող ենք այն նվազեցնել։