Առաջադրանքներ
Դասարանական առաջադրանքներ՝ 136, 137
ա)5x2-3x+7>0
բ)2x2-2x-3<0
գ)13x2-x-5<0
դ)x2-4x-5<0
ա)x2-10+1<0
բ)-4x2+15<0
գ)-2x2-14x+7<0
դ)-5x2+13x-8<0
Առաջադրանքներ
Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝ 138, 139
ա)-x2+3x-7>0
բ)-x2-5x+6<0
գ)0,5x2-1,2x-3<0
ա)x=0
x=2
բ)x=0
x=2/1,3
գ)x=0
x=3,5
դ)x=0
x=1,6/0,875
ե)x=0
x=1,75
զ)x=0
x=5
է)x=0
x=1,5
ը)x=0.
x=5/3
Սպիտակ ջրաշուշանը (ամերիկյան հնդկացիների հեքիաթներից)
Վաղուց, շատ վաղուց, երբ դեռ թմբուկները պատերազմ չէին գուժել հնդիկներին, պրերիայի եզրին մի գեղեցիկ գյուղակ կար։ Այնտեղ տղամարդիկ վաղ առավոտյան որսի էին գնում և երեկոյան տուն վերադառնում հարուստ պաշարով․ կանայք ուտելիք էին պատրաստում, կար անում, իսկ երեխաները արևածագից մինչև արևմուտ խաղ էին անում։ Բոլորն էլ երջանիկ էին և համերաշխ։
Ցերեկները երկար ժամանակ Արևը փայլում էր և ժպտում կարմրամորթների դեմքերին, անձրև թափվում էր միայն այն ժամանակ, երբ պետք էր լինում թարմացնել ձորերի, գետերի, լճերի ջրերը և զովացնել ծառերն ու ծաղիկները:
Բայց տեսեք, թե հետո ինչ պատահեց․
Աստղերը, որ փայլում էին ճամբարի վերևում, լսեցին հնդիկների մասին և որովհետև նրանց լույսը շատ էր աղոտ ու երկիր չէր հասնում, խնդրեցին իրենց առաջնորդին՝ Լուսնին, որ թույլ տա իրենց իջնել և գյուղ գնալ։
Գիշերային երկնքի առաջնորդին՝ Լուսինին, դուր չէր գալիս, որ իր մարդիկ՝ աստղերը, թափառում են ամբողջ գիշեր և վաղ առավոտյան անկողին մտնում, ինչպես Առավոտյան աստղը։ Երբ այդպիսի դեպք էր պատահում, նա ընդհարվում էր Արևի հետ։ Բայց այդ գիշեր նա արտակարգ լավ տրամադրության մեջ էր և չմերժեց նրանց խնդրանքը։ Աստղերն աշխույժ ծիծաղելով և շատախոսելով սկսեցին պատրաստվել ճամփորդելու և ուշք չդարձրին այն խելացի խորհուրդներին, որ Լուսինը տվեց իրենց։
― Դուք կարող եք գնալ ուր ուզում եք, բայց զգուշացեք, որ հանկարծ չիջնեք գետնին։ Եթե իջնեք գետին, դուք այնտեղ կմնաք և հաջորդ օրը Արևը ձեզ կայրի, կսպանի, որովհետև նրա ճառագայթները ճակատագրական են մեզ համար։
Աստղերը գնացին։ Նրանց բախտից այդ գիշեր Լուսինը կլոր էր, այլապես կկորցնեին ճանապարհը։ Վերջապես հասան հնդիկների ճամբարը և սկսեցին բոլոր կողմերից դիտել։ Հնդիկները քնած էին, միայն մի փոքր տղա, որ ապրում էր ճամբարի ծայրին, դեռ արթուն էր։ Տարօրինակ շշնջոցներ լսելով, նա լարեց ուշադրությունը և իր վրանի տանիքի լուսամուտից դուրս նայեց։ Մի պահ նրա սիրտը կանգ առավ տեսածից․ Ինչքա՜ն շատ աստղեր կան և ինչքա՜ն մոտիկ։ Նա իսկույն մագլցեց վեր, դեպի վրանի ծայրը և սյունը շարժեց, որ լավ տեսնի։ Սյունը դեմ առավ ինչ որ բանի և շրը՜մփ, վայր ընկավ։ Աստղը ցածրից էր անցնում, ուղիղ վրանի վրայից, այդ պատճառով ընկավ գետին և իսկույն դարձավ մի գեղեցիկ, ողբացող աղջիկ։
― Տես, թե ի՜նչ արիր,― հանդիմանեց նա տղային,― ես այլևս չեմ կարող իմ քույրերի հետ վերադառնալ և հենց որ լույսը բացվի, Արևի ճառագայթները կգտնեն ինձ, և ես կմեռնեմ։
Տղան ապշահար նայում էր նրան։ Այդ ընթացքում աստղերն արդեն հասկացել էին, թե ինչ է տեղի ունեցել և խուճապահար ետ էին թռչում, գիտակցելով, որ անկարող են օգնել իրենց տարաբախտ քրոջը։
Արցունքները առատորեն հոսում էին սիրուն աղջկա աչքերից։ Տղան խղճահարվեց։
― Ես քեզ կօգնեմ,― ասաց նա,― ցերեկը, երբ Արևը դուրս գա, ես քեզ կթաքցնեմ իմ վրանում և նա չի կարողանա քեզ գտնել։ Բայց հետո՞ ինչ կանենք։
― Եթե ես կարողանամ իմ գոյությունը պահպանել ցերեկը, երեկոյան կդառնամ ծաղիկ և կգնամ կապրեմ մի բարձր ժայռի կատարին, որտեղից կկարողանամ նայել ձեր ժողովրդին, որովհետև ինձ դուր է եկել ձեր կյանքը։
Նրանք վարվեցին այնպես, ինչպես որոշել էին։ Տղան ամբողջ օրը տանը մնաց և ջանք չխնայեց, որ ամենաթույլ և ամենահետաքրքրասեր ճառագայթն անգամ հանկարծ չթափանցի վրանի ներսը։ Հենց որ օրը վերջացավ, աղջիկն իսկույն թռավ ծխնելույզի օդանցքից և շտապեց տեղ գտնել բարձր ժայռի վրա, և նրա կատարին հաջորդ օրն անմիջապես մի գեղեցիկ սպիտակ վարդ բուսնեց։
Բոլոր հնդիկները հիանում էին, երբ տեսնում էին գեղեցիկ ծաղիկը, միայն տղային էր հայտնի, որ դա այն փոքրիկ աստղն է, որին նա պահեց իր վրանում և պահպանեց Արևի սպանիչ ճառագայթներից։
Շուտով աղջիկը ձանձրացավ մենակությունից: Թեև նա գյուղին նայում էր հեռվից և տեսնում ճամբարի կյանքը, բայց ոչ ոք չէր կարող մագլցել ժայռը և զրուցել նրա հետ։ Երբեմն-երբեմն նրան ընկերակցում էին այն թռչունները, որոնց բույնը այդ կողմերում էր։
Այսպես, նրա մոտ զրուցելու եկավ մի փոքրիկ ցախսարեկ։
― Ես այնպես մենակ եմ այստեղ,― գանգատվեց սպիտակ վարդը,― կարոտ եմ մարդկային ընկերակցության։ Եթե կարողանայի պրերիայում ապրել, շատ լավ կլիներ։
― Եթե այդ է ցանկությունդ, ես կարող եմ օգնել,― պատասխանեց փոքրիկ թռչնակը,― միայն մի փոքր թեքիր գլուխդ, որ քեզ կտուցովս վերցնեմ։
Վարդը հնազանդ թեքեց գլուխը. ցախսարեկը կտուցով վերցրեց նրան և դեպի պրերիա թռավ։
Պրերիայում կյանքն ավելի ուրախ էր։ Հնդիկները, ինչպես և զանազան կենդանիներ, այցելում էին սպիտակ վարդին։ Բայց մի օր հանկարծ առավոտյան վաղ սարսափելի ձայներ լսվեցին։
― Շտապե՜ք, շտապե՜ք,― գոռում էին այս ու այն կողմից,― պետք է թաքնվել, գոմեշի նախիրն է գալիս։
Բոլորը վազեցին և թաքնվեցին՝ ով որտեղ կարող էր։ Շուտով հորիզոնում փոշու հսկայական ամպ հայտնվեց, որը աստիճանաբար ավելի ու ավելի մոտեցավ։ Սպիտակ վարդը ահաբեկված գլուխը թաքցրեց տերևների մեջ, որոնք սարսափից լայնացել էին։ Նախիրն անցավ մրրիկի պես։ Հազարավոր սմբակներ այնպիսի աղմուկ էին բարձրացրել, որ կարծես ամպրոպ ճայթեց։
Երբ վերջապես ամեն ինչ խաղաղվեց, սպիտակ վարդը գաղտագողի դուրս նայեց տերևների արանքից։ Պրերիան բոլորովին ամայի էր դարձել, և կյանքի նշույլ անգամ չկար։
― Ես չեմ կարող այստեղ մնալ և այսքան փորձություններ տանել,― ասաց աստղն ինքն իրեն,― ավելի լավ է՝ տեղափոխվեմ լճի վրա և այնտեղ ապրեմ։
Նա պոկվեց գետնից և շատ չանցած ներքևում երևաց փայլող լճի մակերեսը։ Նա ցած իջավ և մակույկի նման հանդարտ սահեց լճի վրայով։
Հաջորդ օրը վաղ առավոտյան, երբ հնդիկները անցնում էին լճի մոտով, զարմանքով նկատեցին, որ ջրի երեսին սպիտակ ծաղիկներ կան։
― Գիշերային աստղերը ծաղիկներ են թողել,― ասացին երեխաները, բայց խելահաս մարդիկ թափահարեցին գլուխները և ասացին, որ դա սպիտակ աստղն է իջել մեզ մոտ։ Նրանք ճիշտ էին։
Այդ օրվանից աստղն ապրում է լճի վրա սպիտակ ջրաշուշանի տեսքով, և հնդիկները Սպիտակ ծաղիկ են կոչում նրան։
Առաջադրանքներ
Ա) Ո՞րն է հեքիաթի արժանիքը (արժանիքները): Ընտրե՛ք տարբերակներից մեկը (մի քանիսը) և հիմնավորե՛ք։ Որոնք որ չեք ընտրում, հիմնավորե՛ք՝ ինչո՛ւ չեք ընտրում։
Բ) Սա պատմություն էր ջրաշուշանի մասին։ Օգտագործելով պատկերավորման միջոցներ՝ մի այլ պատմությո՛ւն հորինեք բնության որևէ երևույթի, ծառի, ծաղկի, կենդանու, թռչունի կամ ինչի մասին ուզում եք։
Նախնադարից մի մարդ մի անգամ որոշում է, որ պետք է հայթհայթի իր օրվա ուտելիքը։ Փնտրում է, օրերով, ժամերով, բայց ապարդյուն ոչինչ չի գտնում։ Եվ գալիս է հասնում է մի այգի։ Այնտեղ գտնում է մի միրգ կլոր կանաչավուն։ Չի հասկանում դա ինչ է, բայց քաղցւ հաղթել էր նրան։ Նա ուտում է միրգը, զգալով քաղցրությունը, համը, նա մտածում է «Ի՞նչ է սա» այդ պահին տեղացիներից մեկը անցնելուց է լինում տեսնում է։ Նախնադարի մարդը մտածում է հարցնել տեղացուն թե դա ինչ է։ Տեղացին պատասխանում է «Դա խնձոր է, միրգ, դրա մեջ կա երկաթ։ Այն մենք ստանում ենք ծառի վրայից»։ «Ծա՞ռի, դա ի՞նչ է»։ Տեղացին նրան բացատրում է թե դա ինչ է։ Մարդը հասկանում է հոգնած գնում է իր քարանձավը, և նորից զգում է քաղցը։ Շոշափում է գրպանը և գտնում է այն խնձորը, որը այդ օրը կերել էր։ Հիշում է թե ինչ էր պատմել այն տեղացին։ Վերցնում է կորիզը և դնում է հողի մեջ և ջրում է։ Երկու ամիս հետո նա ունենում է մեծ ծառեր խնձորի, ծիրանի, նռան, տանձի, նարնջի։
Answer the questions.
1 What can you see in the pictures?
The picture shows the wife, Alice, who was looking forward to her and Henry’s wedding party․ The next picture shows a woman hitting her husband. In the next picture, Alice listens to the conversation of the guests and smiles.
2 How did Alice feel about Henry at the
beginning of the play?
At the beginning of the play it was clear that Alice was very nice to her husband, she was looking forward to their evening because it was their wedding day.
3 What did her husband tell her?
‘And it’s our anniversary, as well.
But it’s just that Kathy and I are in love. Bobby won’t miss
me, he’s too young.’
4 Who is Kathy? Who is Bobby?
She and Henry loved each other, and Bob was probably her son.
5 What did she say when he told her? Why
did she decide to do this?
‘I’ll get ready for the party,’
6 What did she do to him then?
Hit by a statue․
7 How do you think she murdered him?
One blow from the statue to the husband’s head․
8 What was her explanation to the police?
She put the child to bed and came to exhume her husband’s body.
9 Why were all the policemen thirsty?
Because it was hot in the room․
A
ice Jackson’s husband, Henry, was a man of habit.
So it was that at exactly six o’clock in the evemng she
was in the kitchen getting a beer for him out of the tndge
and watching him walk up the path.
She was smiling. Today the routine was going to be
different It was their tenth wedding anniversary, and
some friends were coming round for drinks at 8 X)
was a big ice statue of a couple kissing in the middle of the
table in the living room, with twenty glasses waiting for
the guests. Alice was looking forward to the evemng.
She was very happy. She had a beautiful baby sleeping
upstairs, a lovely home, and a husband who she adored.
Henry opened the door and came into the kitchen. She
turned round to kiss him and give him his beer.
» ‘Sit down,’ Henry said. ‘I’ve got something to say.
Alice had no idea that in the next two minutes her
whole life was going to change.
‘I’m sorry’ he said. ‘And it’s our anniversary, as well.
But it’s just that Kathy and I are in love. Bobby won’t miss
me, he’s too young.’
She didn’t believe her ears. She was in a dream.
‘I’ll get ready for the party,’ she said.
She walked into the living room. When she returned,
Henry was standing with his back to her, drinking his
beer She was carrying something heavy. He turned.
‘What on earth … ?’ These were Henry Jackson’s last
words His wife hit him over the head.
At first he didn’t move, then he fell to the floor.
Suddenly Alice began to think very clearly. She took the
ice statue back to the living room, and phoned the police.
Then she turned up the central heating, and went upstairs
to put on some make-up.
The police came quickly.
‘Is he all right?’ she asked.
‘He’s dead.’
Alice screamed. ‘No, no, not Henry! My Henry! Oh
Henry!’ Through her tears she told how she put the
baby to bed, and came downstairs to find Henry on the
kitchen floor.
‘Burglars,’ said Detective Parry.
They took her into the living room.
‘Sit down, Mrs Jackson. Sergeant Taylor, get Mrs
Jackson a drink. A brandy with some ice. Phew! It’s hot
in this room. I hope you understand, Mrs Jackson, that
we have to search the house immediately. We must find
the murder weapon.’
The room was getting hotter. Suddenly an arm fell off
the ice statue onto die table. It was melting. Sergeant
Taylor went to the statue and picked up the melting arm.
He broke it into bits and put some into Alice’s brandy.
‘Phew! Can I have a glass of water, Mrs Jackson? It’s so
hot in here.’
‘I think we all need one,’ said the detective. ‘And with
ice.’ They were all very hot and thirsty.
Alice’s friends arrived. ‘Poor Alice! Poor Henry!’ They
cried, and they tried to comfort her.
‘Oh, thank you, thank you,’ sobbed Alice. ‘Please …
stay and have a drink. Help yourselves.’
They all had drinks — gin and tonic, whisky — and they
all had ice. The statue was now nearly a pool of water on
the floor,
‘I wonder what the burglar hit him with,’ said one guest.
‘Who knows?’ said another, taking a sip of her drink.
Alice heard this conversation, and smiled into her brandy.
ԼԻՆԵԼ ԾՆՎԱԾ…
Ի՜նչ երջանկություն է, որ ծնվել ենք, ողջ ենք մնացել մանուկ հասակում, չոչ ենք արել ու ձգվել, կանգնել ենք երկու ոտքերի վրա, ապա բարձրացել ենք և տեսել ենք, որ առաջին քայլերն ենք անում ու հետո մեր ոտքերն ամուր դրել ենք գետնին, ապա միացել ենք ետևի ոտքերի վրա քայլողներին, և ովքե՞ր են նրանք, շա՞տ են տարբերվում մարդ արարածներից: Ջայլա՞մը: Ընտանի թռչո՞ւնը` բադը, հավատարիմ բադիկը, որին ուսումնասիրեց հռչակավոր մարդը և ինքը բադ դարձավ, ապշեցինք, երբ պարզվեց, որ բադի վարքը մեծ մասամբ նույնն է, ինչ մարդու վարքը: Ի՜նչ երջանկություն է, որ այս բախտին ենք արժանացել ի հեճուկս սոսկալի անհավանականության, միլիարդից, հավանաբար, առնվազն մեկը, և ահա հայտնվում ենք, ամենաքիչը ամեն մեկս իր փոքրիկ դեմքով և սեփական մոր և սեփական հոր և սեփական ցեղի մնացած անդամների հետ սեփական կապերով:
Հայաստանում` Երևանում էի, առավելագույնը երկու հարյուր մղոն դեպի արևելք իմ ծննդավայրից` Բիթլիսից, ոչ թե այն վայրից, որտեղ ծնվել եմ, այլ այն վայրից, որտեղ ծնվել են ամենամերձավոր նախնիներս, և ամենամերձավոր ասելով` նկատի ունեմ վերջին երեք կամ չորս հարյուրամյակներում ապրածներին: Աստծո օգնությամբ գոնե մեկ պատմագիր ենք ունեցել, որ տեղը-տեղին պահպանել է մեր պատմությունը` մեզ տրամադրելով մեր տոհմածառը, ափսոս նրա կռվազան կինը ոչնչացրեց այն, կարծես վրեժ լուծելով նրանից, որ այդպես էլ մեծ մարդ չդարձավ կամ այնպիսի մեկը, ով հանրությանը կստիպեր հիանալ իր կնոջով: Եվ մեր պատմությունը, ինչպես և քոնը, ընթերցող, իրականում վավերագրված չէ, հավանաբար այնքան էլ հավաստի չէ, որքան էր, քանի դեռ ծառը չէր ոչնչացվել:
Ինքս եմ դա ասում, թանկագին ընթերցող, ես` ինքս, քեզ բոլորովին էլ անհրաժեշտ չէ տեղյակ լինել իրերի իրական վիճակից, կասկածի ենթարկել ինչ-որ բան կամ այնպիսի բան ասել, որ չի ասվել գուցե հազար տարի առաջ ավելի հասկանալի և իմաստալից լեզվով: Բայց դեռ խորհում եմ, ինչպես ասում են ժամանակին Յունգն է խորհել, թե ինչպե՞ս է մարդկային ցեղը սկսած իր ինքնագիտակից գոյության ամենավաղ շրջանից ենթադրել, որ ապրելու է մահից հետո և առաջ է գնացել ու հորինել է կամ հայտնագործել է, թե դա իսկապես ճշմարիտ է, չնայած այդ ամենը յուրօրինակ կերպով տարբեր է քրիստոնյաների և մահմեդականների, հուդայականների, կոնֆուցիոսականների, բուդդայականների համար, և այդպես շարունակ, և այդպես անվերջ, ինչպես այն տարբեր է առանձին անհատների համար: Եվ իմ խորհրդածությունը, թվում է, այնքան էլ անձնական չէ, այլ հանրային է և մաս է կազմում այն ցեղի, որին պատկանում եմ` կենդանական, մարդկային, հայ, Սարոյան ցեղի, և տխուր կամ ցնծալից փաստ է, որ ոչ հայ Սարոյաններ են հայտնվել աշխարհի մայթերին, և հավանական է, որ այլևս երբեք այսքան հայ Սարոյաններ չլինեն: Սարոյանների կեսից ավելին ամուսնացել է անգիացիների, իռլանդացիների, գերմանացիների, ռուսների, լեհերի, ֆրանսիացիների, իտալացիների, իսպանացիների, հույների, մեքսիկացիների, շվեդների, նորվեգացիների, պորտուգալացիների, իրանցիների, իրաքցիների, հրեաների, եգիպտացիների հետ, և այդ ամուսնություններից ծնված երեխաներն, իրոք, գեղեցիկ են, և նույնքան հրաշալի են նրանց զավակները, որոնց միայն մեկ ութերորդ մասն է Սարոյան, բայց այն հայերը, որ դեռ հիշում են Հայաստանը, մշտապես հարցնում են. «Հայաստանից ի՞նչ նորություն կա, Հայաստանը որտե՞ղ է, ապա և` մեր լեզվի հետ ի՞նչ է լինելու, իսկ մեր արվեստի՞, մեր ճարտարապետությա՞ն, մեր մշակույթի՞, գրականությա՞ն, մեր երգ ու պարի՞ հետ»: Է, թող հարցնեն, մենք էլ կհարցնենք, պատասխանելը հեշտ է. «Ունենք Հայաստան, և չնայած ընդամենը մեկ տասներորդն է այն երկրի, որ պետք է ունենայինք, ինքներս մեկ տասներորդը չենք, շատ ավելի շատ ենք Հայաստանում, և մեր ապագան այնտեղ է` մեր լեռնոտ, մեր ցամաք երկրամասում»:
Վերլուծություն
Վիլյամ Սարոյանի պատմվածքը պատմում է կյանքը վայելելու անհրաժեշտության մասին ՝ անկախ նրանից, թե ինչպիսին է այն: Պետք է ուրախ լինենք, որ մենք ստեղծագործելու և զարգանալու հնարավորություն ունենք: Իհարկե, շատ երկրներ ավելի զարգացած են, քան մերը, բայց դա բողոքելու առիթ չէ, ասել, որ ամենինչը շատ դժվար է: Այս ստեղծագործությունում պատմվում է մարդու մանկության, առաջին քայլերի, տոհամածառի մասին: ստեղծագործության մեջ գրված է, որ հայը միշտ իրեն ամենից լավ կզգա Հայաստանի լեռների մեջ:
Դուր եկած հատվածը
«Ունենք Հայաստան, և չնայած ընդամենը մեկ տասներորդն է այն երկրի, որ պետք է ունենայինք, ինքներս մեկ տասներորդը չենք, շատ ավելի շատ ենք Հայաստանում, և մեր ապագան այնտեղ է` մեր լեռնոտ, մեր ցամաք երկրամասում»:
Ա՜Խ, ՎԱԹԱՆ
Ամերիկայի մեծագույն ոսկրավիրաբույժ, այդ գիտության տարբեր բնագավառներում նորարարություններ արած, արդեն ութսունն անց դոկտոր Համբար Քելիկյանը, ում պարզապես Քելլի են կոչում, Չիկագոյում ուղղակի հրաշքներ է գործում` փրկելով մարդկային մարմնի ամբողջական վերջավորությունները, ինչպես օրինակ` ամբողջ ձախ թևը կամ ձեռքը, եթե չեմ սխալվում, կանզասցի խելացի, երիտասարդ սենատոր Բոբ Դոլի, որ ժամանակ առ ժամանակ ավելի բարձր պաշտոնների թեկնածու է դառնում: Նա ծանր վիրավորվել էր բանակում, տխուր պատերազմներից մեկի ժամանակ, որին մասնակցում էին նաև ամերիկացիները: Եվ Քելիկյանը` Քելլին էր, որ երկարատև, համբերատար աշխատանքի շնորհիվ վերականգնեց խելացի երիտասարդի վիրավոր թևի գործունակությունը: Ոսկրավիրաբուժության մեր այս վարպետը ժամանակ էր գտել և գրել էր անչափ գործնական մի գիրք` «Ձեռք» վերնագրով: Եվ հինգ կամ տասը տարի անց հրատարակեց մեկ այլ գիրք` «Ոտք»: Հիսուն տարի շարունակ նաև գրական ստեղծագործությամբ էր զբաղվում և պոետական նշանակալի գործեր էր անգիր անում, մեծ մասամբ` հայերեն, որոշ բաներ նաև արտասանում էր հայերեն և այն, ինչ այժմ ես անգլերեն եմ թարգմանում` Մարո Մարգարյանի «Այսքան շատ քարեր» բանաստեղծությունը, Քելլին հայերեն էր արտասանում` «Այսքա՜ն շատ քարեր»: Բանաստեղծության մեջ խոսվում է այն մասին, որ այդ քարերից յուրաքանչյուրը մեկական գերեզմանաքար է դարերի ընթացքում մահացած հայերի համար, և ես այստեղ և այս պահին շարունակում եմ բանաստեղծությունը և ասում եմ, որ քարքարոտ Հայաստանի միլիարդավոր քարերը նաև նշանաքարեր են, որ ազդարարում են ծնունդների շնորհիվ ավելի ու ավելի շատ մեզ նմանների` հայերի, մարդ արարածների, եղբայրների ու քույրերի, հայրերի ու մայրերի, աշխարհով մեկ սփռված տարբեր տոհմերի շարունակական ժամանումը: «Ա՜խ, վաթան, վաթան» (թուրքերեն «հայրենիք» բառն է, որ օգտագործում են նաև հայերը): «Ա՜խ, վաթան, վաթան», — ասում էր վանդակված թռչունը, և կրկնում էր անվերջ, ամբողջ մեկ տարի մերժում ստանալուց, աշխարհի ամենագեղեցիկ, ամենակատարյալ, ամենաշքեղ վանդակին չհարմարվելուց հետո, և ի վերջո հարուստը մոտեցավ նրան և ասաց. «Թռչնակ, որտե՞ղ է քո վաթանը, որին այդպես անհուսորեն կարոտում ես: Վանդակի դռնակը բաց է, դուրս արի և դեպի վաթանդ առաջնորդիր ինձ»: Համաձայնությունը կայացել էր, և հաջորդ յոթ օրերի ընթացքում գեղեցիկ թռչունը իրար ետևից թռավ-անցավ մեկը մյուսից չքնաղ երկրներով և վերջապես մի վայր հասավ, որտեղ միայն քարեր և ցամաքած, սմքած բույսեր էին, որ առանց ջրի էին աճում: Թռչունը քարերից մեկի վրա իջավ, որ գուցե երբեմնի սրագագաթ հուշարձան էր, դեպի հարուստը շրջվեց և ասաց. «Սա է իմ հայրենիքը, սա է իմ վաթանը, այստեղ պետք է ապրեմ, սա է աշխարհում միակ վայրը, որտեղ ես ինձ տանն եմ զգում»: Եվ հարուստը, ինչպես երբեմն պատահում է պատմությունների մեջ, հիացած նայեց թռչնի գեղեցկությանն ու շրջապատի ամայությանը, որքան աչքն էր կտրում, ապա ասաց քնքշորեն. «Նման չքնաղ երկիր դեռ չէի տեսել»:
Վերլուծություն
Վիլյամ Սարոյանը ցանկանում էր մեզ հասկացնել, որ ապրել և ամենուրեք փնտրել բարին, գնալ դեպի լույսը։ Ընկածին մի տրորիր, այլ ապրեցրու թեկուզ քո բարի խոսքով, նոր լուսավոր լույս արարելով նրա սրտում: Չէ որ աշխարհը կփրկի միայն բարությունը և մաքրությունը։
Դուր եկած հատվածը
«Սա է իմ հայրենիքը, սա է իմ վաթանը, այստեղ պետք է ապրեմ, սա է աշխարհում միակ վայրը, որտեղ ես ինձ տանն եմ զգում»: Եվ հարուստը, ինչպես երբեմն պատահում է պատմությունների մեջ, հիացած նայեց թռչնի գեղեցկությանն ու շրջապատի ամայությանը, որքան աչքն էր կտրում, ապա ասաց քնքշորեն. «Նման չքնաղ երկիր դեռ չէի տեսել»:
ԽԱՂՈՂԻ ՏԵՐԵՎՈՎ ՏՈԼՄԱ
«Ռուբեն, — ասում եմ, — ուզում եմ, որ ինձ մի լավություն անես: Պիտի խնդրեմ, որպեսզի ինձ անկորիզ խաղողի այգին տանես, որ անմիջապես «Արարատ» գերեզմանատան ետևում է, որովհետև խաղողի նորելուկ տերևներն արդեն բավական մեծացել են, և դրանք քաղելու ժամանակն է, ուզում եմ չորս-հինգ դյուժին հավաքել և տոլմա պատրաստել: Ահավոր քաղց եմ զգում Բիթլիսի մեր ամենասիրած կերակուրի հանդեպ»: Ինչ խոսք, արդեն պարզել էի, որ համենայն դեպս միայն Բիթլիսը չէր, որ ծանոթ էր և սիրում էր խաղողի տերևով տոլմա ուտել: Հարյուր հազարավոր քառակուսի կիլոմետրեր անցիր` սկսած Եվրոպայի ծայր արևելքից դեպի արևմուտք, մինչև Ասիայի խորքերը և դեպի Սև ծովի հյուսիսային մասերը` մինչև Դոնի Ռոստով և այնտեղից էլ վեր` Ուկրաինա, Կիև ու Խարկով, ապա նաև հարավ` Հյուսիսային Աֆրիկա և դրանից էլ այն կողմ, և ամբողջ Արաբական թերակղզին, Պարսկաստան ու Աֆղանստան, այս ամբողջ ընդարձակ տարածքում գեթ մեկ ժողովուրդ չկա, որ չսիրի խաղողի տերև հավաքել և լցոնել գառան աղացած մսով, մանր կտրտած սոխով, խոշոր աղացած բլղուրով, լոլիկով, հետո փափկացնել արգանակով և համեմել աղով ու պղպեղով: Ո՜ւխ: Այ թե համեղ ուտելիք է, ավանդական մածունն էլ լցնում ես կես դյուժին տոլմաների վրա, հետո մի կես դյուժին էլ ես ավելացնում: «Որքան հասկանում եմ, — ասում է Ռուբենը, — խաղողի տերև հավաքելիս, սովորաբար, ճյուղի կամ որթի վրայի յուրաքանչյուր երրորդ տերևն են պոկում, այդ մասին լսե՞լ ես»: «Գիտե՞ս ինչ, — պատասխանում եմ, — երևի չեմ լսել, բայց ոնց որ թե հայավարի չի լինի, եթե հարգես ամառվա տոթին ստվեր ունենալու խաղողի ողկույզների իրավունքը»: Տարիներ առաջ անթիվ-անհամար խաղողի այգիներում եմ եղել և տեսել եմ, թե ինչպես են բոլոր հայրերն ու մայրերը և նրանց որդիներն ու դուստրերը խաղողի թարմ տերևներ հավաքում: Իրականում այդ մասին գրել եմ պատմվածքներիցս մեկում, առաջին գրքիս մեջ է: Վերնագիրը` «Մեծ դաշտավայրի խաղողի այգին»: Նման բաներն ինձ համար նույն նշանակությունն ունեն, ինչ այլոց համար եկեղեցական արարողությունները: Նախ պետք է ասեմ, որ չէի պատկերացնում, թե անկորիզ խաղողի տերևները կամ ցանկացած տեսակի խաղողի տերևները ինչպե՞ս կարելի էր ճաշի վերածել: Ռուբենը հարցրեց. «Ուրեմն խաղողի տերևով տոլման մե՞նք ենք հորինել»: «Եթե, — ասացի, — հայերին նկատի ունես` ոչ: Իսկ եթե բիթլիսցի Սարոյաններին նկատի ունես` այո, և կասեմ, թե ինչու: Մենք աշխարհի մեծագույն խոհարարներն ենք, ինչպես մեր երկուսի մայրերն ու հայրերը, քանի որ համոզված եմ, վաղուց նկատած կլինես, որ հորդ պատրաստած ճաշերը նույնքան համեղ են, որքան մորդ եփածը: Բաղադրատոմսերի ետևից էլ չենք ընկնում: Սովորում ենք այն, ինչ ունենք, և ամենալավը մենք ենք պատրաստում: Աշխարհի այս հսկա տարածքում տոլման կատարելապես մեր սեփականությունը չէ»: Տեղյակ չեմ, թե հույները երբ են այն իրենց խոհանոցի մեջ ներառել, բայց ուզում եմ հավատալ, որ Պլատոնն ու Սոկրատեսը և մտքի ու ժողովրդավարության մյուս ռահվիրաներն իրենց տներում, իրենց ընկերների տներում կամ ռեստորաններում հաճախ են խաղողի տերևով տոլմա ըմբոշխնել: Խաղողի տերևն առանձնահատուկ համ ունի, էլ չեմ խոսում դրա լցոնման եղանակի մասին, հետո թաթախում ես արգանակի մեջ, և ավելի համեղ է դառնում, երբ վրան մածուն ես ավելացնում, որին օտարները յոգուրտ են ասում: Լսեցի՞ր, սա է ամբողջը այդ կերակուրի մասին, որ փափագում եմ կրկին վայելել և շատ շուտով:
Դեպի «Արարատ» ուղևորվեցինք, վեց դյուժին խաղողի հրաշալի տերևներ քաղեցինք և երբ տուն հասանք, մեծ կաթսայով լիքը բիթլիսցի Սարոյանների ավանդական հայկական ճաշատեսակը պատրաստեցի:
Վերլուծություն
Այս պատվածքում հերոսն ասում է Ռուբենին որ ուզում է գնալ անկորիզ խախողի այգին, որն «Արարատ» գերեզմանատան ետեևում է: Ուզում է գնալ և հավաքել խախողի տերևները և տոլմա պատրաստել:Հերոսը ասում էր, որ տոլման Հայաստանի ավանդական ուտեստ չէ, այլ բիթլիսցի Սարոյանների ուտեստը: Բաղադրատոմսերի հետևից նրանք չէին ընկնում, սովորում էին այն ինչ ունեին:
Դուր եկած հատված
Մենք աշխարհի մեծագույն խոհարարներն ենք, ինչպես մեր երկուսի մայրերն ու հայրերը, քանի որ համոզված եմ, վաղուց նկատած կլինես, որ հորդ պատրաստած ճաշերը նույնքան համեղ են, որքան մորդ եփածը: Բաղադրատոմսերի ետևից էլ չենք ընկնում: Սովորում ենք այն, ինչ ունենք, և ամենալավը մենք ենք պատրաստում: Աշխարհի այս հսկա տարածքում տոլման կատարելապես մեր սեփականությունը չէ»:
ԻՆՔՆԱՏԻՐԱՊԵՏՄԱՆ ՀԱՆՃԱՐԸ
Փառք Աստծո, Լաս Վեգասի ամենախոշոր գործարարը հայ է, նույն ինքը` ինքնատիրապետման, առք ու վաճառքի, հարկերից խուսափելու, սիցիլիական կամ հրեական, իռլանդական, հունական կամ նեգրական, և կամ ցանկացած այլ մաֆիաների հետ չթշնամանալու հարցում հեշտությամբ հաջողության հասնելու հանճարը: Ծանր գործ է: Այնպիսի դժվար աշխատանք, որ նույնիսկ Քիսինջերը նրա հետ չի համեմատվի: Եվ մեր տղան` հայը, որ իսկական հայի արտաքին ունի, գլուխ է հանում այդ ամենից` հանցավոր, թե անախորժ, բարեգործական, թե հրաշալի: Կեցցես, հայ տղա: Եվ երբ ունեցածդ միլիարդը Աստծո օրհնությամբ կկրկնապատկվի, ամբողջ աշխարհի հայերը հավատով կլցվեն, որ չես զլանա դրա շատ փոքր մասն իրենց փոխանցել, հայերենին` սուրբ լեզվին, եկեղեցուն, որ ինքնին սուրբ ընտանիք է, դպրոցներին, հիվանդանոցներին` իրենց բժիշկներով ու բուժքույրերով և նորագույն, խելացի ու հրաշագործ սարքավորումներով, սքանչելի հովիտներում ծվարած ծերանոցներին, ամեն տեսակի մշակութային ծրագրերին` ներառյալ անգլերեն, ֆրանսերեն և հայերեն ամսագրերի ու գրքերի և պարսավագրերի հրատարակումը: Մենք փոքր ածու ենք, հայ տղա, և չնայած մեր քանակը գնալով ավելանում է, բայց միայն Խորհրդային Հայաստանում: Մնացած բոլոր վայրերում անհետանում ենք` ամուսնանալով, ինչպես ասում են, «օտարների»` ոչ հայերի հետ, ինչպես ինքդ ես վարվել, և մեր գրեթե մեծագույն մասը` աշխարհով մեկ: Ինքներս անկարող ենք կարդալ մեր մայրենի լեզվով և հազիվ ենք խոսում, և մեր զավակները բացարձակապես անտարբեր են այդ ամենի հանդեպ և անտեղյակ են այն ամենից, որ կարելի է ասել, թե իսկապես մերն է, իրոք հայկական, այն, ինչը մեզնից յուրաքանչյուրը այսպես թե այնպես ի զորու է հավատալ, թե հրաշալի է, սակայն միևնույն ժամանակ այդ իրողությանը չի հավատում: Եվ եթե այդ երկու միլիարդից մի քիչ նվիրես մյուս հայերին, ինչպես երեսուն տարուց ավելի արել է Ալեք Մանուկյանը` մաքուր հիսուն միլիոնից ավելի գումար տալով, բոլոր հայերը ամբողջ աշխարհում կտեսնեն լուսանկարներդ բոլոր հայկական օրաթերթերում, շաբաթաթերթերում, ամսագրերում, որ տպագրվում են երկրագնդի բոլոր ծագերում հայերենով, անգլերենով, ֆրանսերենով և հարավամերիկյան իսպաներենով, որովհետև մեզնից շատերը Արգենտինա են տեղափոխվել և այնտեղ եկեղեցիներ ու դպրոցներ են հիմնել:
Վերլուծություն
Վիլյամ Սարոյանը այստեղ փորձում էր հասկացնել, որ հայերը, հայերենը, Հայաստանը սուրբ մարդիկ, սուրբ լեզու և սուր հանրապետությունն է։ Մենք մեր հայ լինելը պետք է պահենք խոսելով ոսկեղենիկ հայերենով, գրել հայերեն, կարդալ։ Ամուսնանալ հայի հետ, որպեսզի մեր սերունդները չօտարանան։
Դուր եկած հատված
Մենք փոքր ածու ենք, հայ տղա, և չնայած մեր քանակը գնալով ավելանում է, բայց միայն Խորհրդային Հայաստանում: Մնացած բոլոր վայրերում անհետանում ենք` ամուսնանալով, ինչպես ասում են, «օտարների»` ոչ հայերի հետ, ինչպես ինքդ ես վարվել, և մեր գրեթե մեծագույն մասը` աշխարհով մեկ:
ՈՒԶՈՒՄ ԵՄ, ՈՐ ՆԱ ԱՊՐԻ
Տանը ինձ մի կատու է ընկերակցում` թափառող ծղրիդների և սարդերի հետ միասին: Զվարճանում եմ, երբ տեսնում եմ կատվին, իր հերթին` նաև ծղրիդին, իսկ երբ սարդը բանտարկվում է լոգարանի խողովակի մեջ և ահագին չարչարվելուց հետո` մոտ տասը ժամ, համոզվում է, որ անկարող է մագլցել խողովակի պատի ճերմակ Աննապուրնան ի վեր, եկեք այդ անունը տանք դրան, ես թղթով վերցնում եմ սարդին և ազատագրում եմ նրան: Ուզում եմ, որ նա ապրի: Ինչո՞ւ: Որովհետև ինքս եմ ուզում ապրել: Արդյո՞ք սա կյանքի ծարավի բավական կեղծ ծիսակարգ է բոլոր արարածների համար` ի լրումն այդ մասին վերջին տեղեկություններին, ասելիքը ո՞րն է: Կյանքը փրկելու այս առասպելաբանությունը նորությո՞ւն է ինձ համար: Ոչ, սա վերադարձ է դեպի սկիզբը, այդքան բան, և ես կարող եմ կասկածել, որ այդ զգացումն այս կամ այն չափով գոյություն ունի յուրաքանչյուրիս մեջ, բոլորիս մեջ, ամեն տեղ: Մարդը, որ տառապում է քաղցկեղով, ինչը հաստատվել է լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքում, ծանոթ է անհանգստության նոր տեսակին: Նրան չի հուզում, այսպես ասած, ինքնաթիռը կկործանվի՞, թե՞ ոչ: Ավելի շուտ նրան հետաքրքրում է, թե ե՞րբ կկործանվի: Եվ այդ դեպքում այս մարդն ի վիճակի կլինի չանտեսել ավելի հեշտ միջոցի գոյության հնարավորությունը. նախքան ինքնաթիռի կործանումը, նա` ինքը, այսպես ասած, կնախաձեռնի կործանումը` նախականխելով այդ ախտն ու անէացում-մահը (և ա-ով սկսվող ու դրա հետ կապված մյուս բոլոր-բոլոր բառերը` անիծյալ, արգահատելի, ահավոր, ախտավոր, աղտոտ, անարժանապատիվ): Միևնույն ժամանակ, և կրկին միևնույն ժամանակ, և մշտապես դարձյալ միևնույն ժամանակ չմարելով հավատի, նվազող սպասումի, վերադարձի հնարավորությունը, կամ քաղցկեղի անբացատրելի դադարեցումը կամ դրա զարգացման արգելակումն ու ընդհատումը, քաղցկեղի տարածման միտումի անկումը, ինչպես նաև ինչ-որ բանի հավանականությունը սեփական բնույթի, բնավորության, անցյալի, ճշմարտության և ճակատագրի մեջ, թե կհամոզվի, որ ինքն ապրում է այնքան, որքան իրոք ցանկանում է, նույն բանը` ինչպես միշտ, և որ իր բոլոր կապերից, ընտանիքից, աշխարհից և ինքն իրենից հրաժարվելու իրական միջոցը կլինի անհասկանալի, ինչպես եղել է միշտ, որպես էական հավաստումը լոկ վերապրածների, եթե այդպիսիք կան: Հիմա մեզնից մի փոքրիկ խումբ է մնացել: Զաբելը մահացավ ոսկրի կամ ոսկրածուծի քաղցկեղից, անցյալ սեպտեմբերին, մեր չորսը նվազեցնելով-հասցնելով երեքի: Նույնիսկ այս պարագայում` էլի վատ չէ: Մնացած երեքը երեխա չեն, չնայած նրանցից յուրաքանչյուրը ժամանակին եղել է: Կոզետն ութսունմեկ տարեկան է և համարյա կուրացել է, չնայած դեռևս ինքնուրույն է գոյատևում, անզավակ, քանի որ երբեք չի ամուսնացել: Հենրին յոթանասունհինգ է և նույնպես կուրանում է, բայց այլ առումներով առույգ է, քանի որ ամեն առավոտ կես ժամ առողջարարական մարմնամարզություն է անում, ամուսնացած է, ապրում է երկրորդ կնոջ հետ, երբեմն նրանց է այցելում որդին և որդու որդին և Հենրիի առաջին ամուսնությունից ծնված ամուսնացած դուստրը, որն իր հերթին երեք կամ չորս զավակներ ունի, որոնց սակայն հետը չի բերում, որպեսզի իրենց պապիկին տեսնեն` հենց պապիկի խնդրանքով` հարգելով նրա երկրորդ կնոջը: Եվ վերջինը այս գրողն է, համարյա յոթանասուներկու տարեկան, որ երեսունյոթ տարեկան որդի ունի` երկու դուստրերի և մեկ որդու հայր, և մեկ դուստր` երեսունչորս տարեկան, չամուսնացած, անզավակ, և անհավանական է, թե երբևէ կամուսնանա, և քիչ հավանական է, որ երեխա կունենա: Զաբելը հինգ զավակ է թողել, բոլորն էլ ամուսնացած են և սեփական զավակներն ունեն: Սա է 1874-ին ծնված Արմենակ Սարոյանի և Բիթլիսում նրա հարսնացուի` Թագուհու, նույնպես Սարոյան, ծնված 1882-ին, կամ մենք ենք այդպես կարծում, և նրանց երկու դուստրերի և երկու որդիների արդյունքը: Ենթադրում եմ, ճիշտ եմ հաշվել, ոչինչ բաց չեմ թողել: Արմենակն ու Թագուհին ներգաղթել են Նյու Յորք, Էլլիս կղզին, ստորին Մանհեթեն, Պատերսոն, Նյու Ջըրսի և, ի վերջո, Կալիֆոռնիա: Թագուհին իր երկու դուստրերին Բիթլիսից քարշ է տվել մինչև Էրզրում, որտեղ 1905-ին, հենց ճանապարհին, ինքն իրեն և իր դուստրերին ընծայել է Հենրիին, ում էլ իր հերթին հետները Էրզրումից տարել են Տրապիզոն, Կոստանդնուպոլիս, Աթենք, Մարսել, ապա գնացքով հասել են Հավր և ի վերջո նավով` քսանմեկ կամ քսաներկու օրում, Էլլիս կղզին, և բացարձակապես ոչինչ չեն հիշում այդ ուղևորության մասին: Ամեն բան գրեթե ամբողջությամբ ջնջված է նրանց հիշողությունից, հավանաբար այդպես էլ պետք է լիներ, իսկ Հայաստա՞նը, ցե՞ղը, մշակո՞ւյթը, լեզո՞ւն, մտքի և հոգու գերազանցության բուռն ցանկությո՞ւնը, նաև` գոյատևելո՞ւ ցանկությունը:
Վերլուծություն
Վիլյամ Սարոյանը այստեղ պատմում է Սարոյանների մասին, թե նրանք ինչ կանեին սարդի և ուրիշ կենդանու դեպքում։ Որ մարդը քաղկեղ ունենալով իրեն ոչինչ չի հետաքրքրում։
Դուր եկած հատված
Ինչո՞ւ: Որովհետև ինքս եմ ուզում ապրել: Արդյո՞ք սա կյանքի ծարավի բավական կեղծ ծիսակարգ է բոլոր արարածների համար` ի լրումն այդ մասին վերջին տեղեկություններին, ասելիքը ո՞րն է: Կյանքը փրկելու այս առասպելաբանությունը նորությո՞ւն է ինձ համար: Ոչ, սա վերադարձ է դեպի սկիզբը, այդքան բան, և ես կարող եմ կասկածել, որ այդ զգացումն այս կամ այն չափով գոյություն ունի յուրաքանչյուրիս մեջ, բոլորիս մեջ, ամեն տեղ:
Колхидский дракон — хранитель Золотого руна
Змей из древнегреческих мифов — прародитель западных представлений о драконе. Если на Востоке чешуйчатое существо считается символом уверенности, мудрости, силы и императорской власти, то в европейской культуре драконы — персонификация зла. В большинстве мифов они изображаются алчными хранителями золота, врагами, которых необходимо одолеть. Истоки этих представлений идут, вероятно, от Колхидского дракона.
Согласно древнегреческой мифологии, он появился от великана Тифона и полуженщины-полузмеи Эхидны. Дракону выпала нелёгкая доля — караулить у дуба Золотое руно. Поэтому он проглотил покушавшегося на сокровище Ясона. Предводитель аргонавтов спасся благодаря Афине: она напоила змея снадобьем, дракон извергнул героя из глотки. Позже волшебница Медея усыпила хранителя Золотого руна зельем, чтобы Ясон смог выкрасть трофей.
Европейский дракон — хранитель пещер
Образ западного дракона восходит к античным источникам и Библии. С распространением христианской культуры и миропредставлений змей начал ассоциироваться исключительно со грехом и с дьяволом. При этом его кровь, кости и шкура могли обладать волшебными свойствами. Чтобы их получить, герой должен убить чудовище, а найти его довольно легко — дракон обычно охраняет вход в пещеру.
Одно из самых ранних упоминаний о змее находят в эпической поэме «Беовульф», созданной в VII или VIII веке. Там злое существо живёт под землёй и собирает сокровища. От него стоит держаться подальше: дракон дышит пламенем, ядовитым, как и его укус.
Дракон ещё много раз появится в легендах европейских народов, а позднее станет героем фэнтези. Самый известный образ создал Джон Р. Р. Толкин, опиравшийся на средневековые представления о твари, потому его Смауг охраняет пещеру с золотом. В постмодернистской культуре драконы представляются гораздо более безобидными. Например, у Кадзуо Исигуро в романе «Погребённый великан» некогда зловещий змей оказывается полуживой карикатурой на самого себя. А Дракониха из «Шрэка» становится доброй и ласковой, как только встречает возлюбленного.
Дракон Зилант — символ Казани
Мы уже разбирали образ одного из главных символов Татарстана, а теперь вновь обратимся к этому противоречивому существу. В одних мифах он предстаёт злым и жестоким расхитителем народа, в других — благородным созданием, которое охраняет город и помогает местным.
Часто с драконом связывается легенда об основании Казани. Корнями она уходит в русское историко-публицистическое сочинение «Сказание о Казанском царстве» («Казанская история»), написанное в конце XVI — середине XVII века. Слово «Зилант» переводится с татарского как «змея». Отсюда название Зилантова холма или горы — там водилось много змей. Согласно одной из легенд, Зилант был их царём. Однажды хан решил избавиться от ползучих гадов. Сильный батыр поджёг их, но Зилант выжил, а потом мстил людям. Есть альтернативная концовка: Зилант поквитался с батыром, а позже загадочно исчез.
По другой легенде батыр убил Зиланта: отрубил ему обе головы. В память о подвиге змея увековечили на гербе города. Другой вариант гласит, что в этом бою победу одержал Зилант, но вскоре умер сам, напоровшись на отравленное копьё. А в более положительном и добродушном сказании говорится, что Зилант охранял границы города и помогал его жителям. Они его очень любили, считали олицетворением силы и мудрости.
Японский дракон рю — защитник и даритель счастья
В Японии, как и в Китае, дракон связывается с императорской фамилией. По одной из легенд, первый государь Дзимму появился от божества водной стихии, дракона Рюдзина. Внешность японского змея тоже составная, схожая с китайским вариантом, однако у существа из Страны восходящего солнца только по три пальца на лапах.
Японские драконы могут жить в океане, реке или озёре, но при этом умеют летать. Иногда они становятся невидимыми или перевоплощаются в других существ. Их дыхание насылает тучи, из которых проливается обычный или огненный дождь.
Самыми известными японскими драконами называют упомянутого предка императоров Рюдзина, у которого есть свой подводный дворец из белых и красных кораллов, заполненный сокровищами. Ещё Ямата-Но Ороти, каждая из восьми голов которого олицетворяет одну из стихий, и Мидзути, поливающего путников ядом. Одно из современных воплощений дракона создал Хаяо Миядзаки для аниме «Унесённые призраками». Его персонаж Хаку — речной дух с непостоянным характером: может быть добрым и отзывчивым, а может — вспыльчивым и раздражительным. Он владеет магией и тайными знаниями, перевоплощается в мальчика-подростка.
Тифон в греческой мифологии — ужасный монстр. Последний сын Геи, в браке с Ехидной он породил множество других чудовищ. Обычно его представляли гуманоидом выше пояса и змеем — ниже.
Дракон Ладон охранял Яблоки Гесперид. Его описывали стоглавым. Геракл одолел и, возможно, убил его. При этом несколько лет спустя проплывавшие в том же месте аргонавты видели, что Ладон ещё дергается.
Птолемей Гефестион называл его братом Немейского льва.
Лернейская гидра была драконоподобным водным монстром со смертоносными дыханием, кровью и когтями. Она приходилась дочерью Тифону и Ехидне. У неё было от пяти до ста голов, хотя большинство источников упоминает от семи до девяти. При отрубании одной головы вырастали одна или две новых. Одна из голов была бессмертной (по некоторым данным — золотой). Геракл и Иолай победили её, тем самым, совершив второй подвиг Геракла. Также Геракл убил огромного краба, посланного против него Герой. Он смочил свои стрелы в крови гидры, чтобы они стали смертоносными, и похоронил её бессмертную голову.
Питон, он же Пито, пол которого неясен, но которого активно изображали скульпторы, а также изготовители керамики, был дельфийским земляным драконом. Он был хтоничеким противником Аполлона. Рождение и смерть Питона от руки последнего описываются по-разному.
Основная статья: Колхидский Дракон
Встреча с ним упоминается в мифе о Ясоне.
Этот дракон, охранявший источник у Фив, был убит героем Кадмом. Змей был потомком Ареса, который затем превратил героя в змея же.
Согласно мифам, колесница бога солнца Гелиоса запряжена «крылатыми драконами» (затем он отдал её своей внучке Медее).
Выше пояса имела тело женщины, ниже — змеиный хвост. Когда Геракл спал, она похитила часть его стада. Герой проснулся и принялся искать скот по всей стране, в конце концов обнаружив дракайну в пещере. Она была королевой этой земли и настояла на совокуплении, в результате Геракл стал предком местных царей. Иногда её отождествляют с Ехидной.
Во время Гигантомахии дракон был брошен в богиню Афину. Она забросила его на небо и он стал созвездием Дракона.
Согласно мифологии, Кет, или Цет, — большое морское чудовище, убитое Персеем во имя спасения Андромеды, принесённой ему в жертву. В древнегреческом искусстве «кеты» изображались как змееподобные рыбы.
Тифо́н, также Тифоей, — в древнегреческой мифологии могущественный и чудовищный великан, согласно классической версии мифа, порождённый -Тартаром. Бросил вызов олимпийским богам и был с большим трудом побеждён Зевсом. Верховный бог взгромоздил на него гору. Древние греки связывали с его движениями и извергаемым им пламенем землетрясения и вулканические выбросы.
Большинство чудовищ древнегреческой мифологии, включая Цербера и лернейскую гидру, представляло собой потомство Тифона. Отождествлялся с Сетом — олицетворением зла в египетской мифологии.
Источник – Драконы в древнегреческой мифологии
ա)5x2-3x+7>0
բ)2x2-2x-3<0
գ)13x2-x-5<0
դ)x2-4x-5<0
ա)x2-10+1<0
բ)-4x2+15<0
գ)-2x2-14x+7<0
դ)-5x2+13x-8<0
ա)-x2+3x-7>0
բ)-x2-5x+6<0
գ)0,5x2-1,2x-3<0
Առաջադրանքներ
Դասարանական առաջադրանքներ՝ 121, 122
ա)x∈(-∞;4)∪(4;∞)
բ)x∈(-∞;-1)∪(-1;∞)
գ)x∈(-∞;1,5)∪(1,5;∞)
դ)x∈(-∞;1,75)∪(1,75;∞)
ա)(x+2)2=x∈(-∞;2)∪(2;∞)
բ)(x-1)2=x∈(-∞;1)∪(1;∞)
գ)⌀
դ)⌀
Առաջադրանքներ
Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝ 123, 124, 126
ա)(x-1)2=x∈(-∞;1)∪(1;∞)
բ)⌀
գ)⌀
դ)(2x-1)2=x∈(-∞;0,5)∪(0,5;∞)
ա)⌀
բ)(3x-6)2=x∈(-∞;2)∪(2;∞)
գ)(7x+1)2=x∈(-∞;1/7)∪(1/7;∞)
դ)⌀
ե)(4x-3)2=x∈(-∞;0,75)∪(0,75;∞)
զ)⌀
ա)x-ը հավասար չէ -4-ի
բ)⌀
cosinero – խոհարար
espanol – իսպանացի, իսպաներեն
baloncestisa – բասկետբոլիստ
arcuitecta – ճարտարապետ
aleman – գերմանացի
cantante – երգիչ
informatica – ծրագրավորող
medico – բժիշկ
bailaora – պարուհի
fotografo -լուսանկարիչ
mecanico – մեխանիկ
Yo – ես (soy)
tu – դու (eres)
el – նա (տղայի համար) es
ella – նա (աղջկա համար) es
usted – դուք (es)
nosotros – մենք (somos)
vosotros – դուք (sois)
ellos – նրանք (son)
ustedes – դուք (մեկից ավելի մարդու համար) son
quien? – ո՞վ
novio – ընկեր
Էլեն Շահվերդյան 