Թեմա` Հավասարումներով լուծվող խնդիրներ

Թեմա` Հավասարումներով լուծվող խնդիրներ

Խնդրի անհայտ մեծություններից մեկը նշանակելով մի տառով՝ ըստ խնդրի պայմանի, կազմեք հավասարում և լուծեք այն

1.Գտեք թվերը,եթե

ա) Մի թիվ 5 անգամ մեծ է մյուսից, իսկ նրանց գումարը 42 է:

7:35

բ) Մի թիվ 3 անգամ փոքր է մյուսից, իսկ նրանց գումարը 28 է:

7:21

գ) Մի թիվ 4 անգամ մեծ է մյուսից, իսկ նրանց տարբերությունը 39 է:

13:52

դ) Մի թիվ 7 անգամ փոքր է մյուսից, իսկ նրանց տարբերությունը 54 է:

9:63

2.Եղբայրը գտավ 3 անգամ շատ սպիտակ սունկ, քան քույրը: Միասին նրանք գտել են 24 սպիտակ սունկ: Քանի՞ սպիտակ սունկ է գտել եղբայրը, քանիսը` քույրը:

6:18

3.Երկու դարակում ընդամենը 63 գիրք կա, ընդ որում` մեկում 2 անգամ քիչ գիրք կա, քան մյուսում: Քանի՞ գիրք կա ամեն դարակում:

21/42

4.Գիրքն ունի 60 էջ: Կարդացել են 2 անգամ ավելի շատ էջ, քան մնացել էր կարդալու: Քանի՞ էջ էր մնում կարդալու:

20

5.Հավաքակայանում 72 մեքենա կա: Մարդատար մեքենաները 7 անգամ շատ են բեռնատարներից: Քանի՞ բեռնատար մեքենա կա հավաքակայանում:

9/63

6.Տնտեսուհին ունի 20 հավ և ճուտ: Հավերը 4 անգամ քիչ են ճտերից: Քանի՞ ճուտ ունի տնտեսուհին:

4/16

7.124 մետր քաթանը պետք է բաժանել երկու մասի այնպես, որ մի կտորը մյուսից 12 մետրով երկար լինի: Քանի՞ մետր երկարություն կունենա յուրաքանչյուր կտորը:

56+68

8. 16 մետր երկարություն ունեցող թելը պետք է երկու մասի բաժանել այնպես, որ մեկը մյուսից 1 մետրով երկար լինի: Քանի՞ մետր կլինի յուրաքանչյուր մասը:

8.5/7.5

9.Դպրոց բերեցին ընդհանուր քանակով 690 սեղան ու աթոռ: Աթոռները 230-ով սեղաններից շատ էին: Քանի՞ սեղան և քանի՞ աթոռ բերեցին դպրոց:

460/230

10.Դահուկավազքի մրցումներին մասնակցում էին 53 մարզիկ: Աղջիկները 17-ով քիչ էին տղաներից: Քանի՞ աղջիկ և քանի՞ տղա էին մասնակցում մրցումներին:

35/18

11.Երկու հոգի 15 000 դրամը պետք է բաժանեին այնպես, որ մեկին մյուսից 4 անգամ շատ հասներ: Քանի՞ դրամ կհասնի յուրաքանչյուրին:

3000/12000

12.Կոնֆետի համար վճարել են 3 անգամ ավելի կամ 600 դրամով ավելի, քան թխվածքի համար: Որքա՞ն են վճարել թխվածքի համար:

300

13.Տետրերի համար վճարել են 4 անգամ ավելի, կամ 720 դրամով ավելի, քան քանոնների համար: Որքա՞ն են վճարել քանոնների համար։

960/240

14.Հայրը 5 անգամ մեծ է աղջկանից, իսկ աղջիկը 32 տարով փոքր է հորից: Քանի՞ տարեկան է հայրը:

40/8

15.Մայրը 4 անգամ մեծ է որդուց, իսկ որդին 27 տարով փոքր է մորից: Քանի՞ տարեկան է որդին։

9/36

16.Արևի տակ տաքանում էին մի քանի կատու: Նրանք միասին 10 թաթ ավելի ունեին, քան ականջ: Քանի՞ կատու էին տաքանում արևի տակ:

5

17.Ընդհանուր քանակով 10 շուն ու կատու կերակրվեցին 56 պաքսիմատով: Ամեն շան հասավ 6, իսկ ամեն կատվի` 5 պաքսիմատ: Քանի՞ շուն ու քանի՞ կատու կերակրեցին:

6/4

18.Քանի՞ հավ ու քանի՞ ոչխար կար տնտեսությունում, եթե հայտնի է, որ բոլոր հավերն ու ոչխարները միասին ունեին 19 գլուխ և 46 ոտք։

4/15

19. Ընդհանուր քանակով 15 եռանկյուն ու քառանկյուն միասին ունեն 53 անկյուն։ Քանի՞ եռանկյուն և քանի՞ քառանկյուն կար:

8/7

20. 7400 դրամը վճարեցին 19 մետաղադրամներով՝ օգտագործելով միայն 200 և 500 դրամանոցներ: Քանի՞ 200 դրամանոց մետաղադրամ օգտագործեցին:

7

21. 27 000 դրամը մանրել են 100 և 200 դրամանոց մետաղադրամներով: Ստացվել է 170 մետաղադրամ։ Դրանցից քանի՞սն են 100, քանիսը` 200 դրամանոց:

70 հատ 100 դրամանոց, 100 հատ 200 դրամանոց

Հավասարումներով լուծվող խնդիրներ

Խնդրի անհայտ մեծություններից մեկը նշանակելով մի տառով՝ ըստ խնդրի պայմանի, կազմեք հավասարում և լուծեք այն

1.Գտեք թվերը,եթե

ա) Մի թիվ 5 անգամ մեծ է մյուսից, իսկ նրանց գումարը 42 է:
7 և 35

բ) Մի թիվ 3 անգամ փոքր է մյուսից, իսկ նրանց գումարը 28 է:
7 և 21

գ) Մի թիվ 4 անգամ մեծ է մյուսից, իսկ նրանց տարբերությունը 39 է:
13 և 52

դ) Մի թիվ 7 անգամ փոքր է մյուսից, իսկ նրանց տարբերությունը 54 է:
9 և 63

2.Եղբայրը գտավ 3 անգամ շատ սպիտակ սունկ, քան քույրը: Միասին նրանք գտել են 24 սպիտակ սունկ: Քանի՞ սպիտակ սունկ է գտել եղբայրը, քանիսը` քույրը:
Եղբայրը՝ 18
Քույրը՝ 6

3.Երկու դարակում ընդամենը 63 գիրք կա, ընդ որում` մեկում 2 անգամ քիչ գիրք կա, քան մյուսում: Քանի՞ գիրք կա ամեն դարակում:
21/42

4.Գիրքն ունի 60 էջ: Կարդացել են 2 անգամ ավելի շատ էջ, քան մնացել էր կարդալու: Քանի՞ էջ էր մնում կարդալու:
20

5.Հավաքակայանում 72 մեքենա կա: Մարդատար մեքենաները 7 անգամ շատ են բեռնատարներից: Քանի՞ բեռնատար մեքենա կա հավաքակայանում:
9

6.Տնտեսուհին ունի 20 հավ և ճուտ: Հավերը 4 անգամ քիչ են ճտերից: Քանի՞ ճուտ ունի տնտեսուհին:
16

7.124 մետր քաթանը պետք է բաժանել երկու մասի այնպես, որ մի կտորը մյուսից 12 մետրով երկար լինի: Քանի՞ մետր երկարություն կունենա յուրաքանչյուր կտորը:
56/68

8. 16 մետր երկարություն ունեցող թելը պետք է երկու մասի բաժանել այնպես, որ մեկը մյուսից 1 մետրով երկար լինի: Քանի՞ մետր կլինի յուրաքանչյուր մասը:
7.5/8.5

9.Դպրոց բերեցին ընդհանուր քանակով 690 սեղան ու աթոռ: Աթոռները 230-ով սեղաններից շատ էին: Քանի՞ սեղան և քանի՞ աթոռ բերեցին դպրոց:
230 սեղան, 460 աթոռ

10.Դահուկավազքի մրցումներին մասնակցում էին 53 մարզիկ: Աղջիկները 17-ով քիչ էին տղաներից: Քանի՞ աղջիկ և քանի՞ տղա էին մասնակցում մրցումներին:
Աղջիկները՝ 18
Տղաները՝ 35

11.Երկու հոգի 15 000 դրամը պետք է բաժանեին այնպես, որ մեկին մյուսից 4 անգամ շատ հասներ: Քանի՞ դրամ կհասնի յուրաքանչյուրին:
Մեկին՝ 12 000
Մյուսին՝ 3 000

12.Կոնֆետի համար վճարել են 3 անգամ ավելի կամ 600 դրամով ավելի, քան թխվածքի համար: Որքա՞ն են վճարել թխվածքի համար:
300

13.Տետրերի համար վճարել են 4 անգամ ավելի, կամ 720 դրամով ավելի, քան քանոնների համար: Որքա՞ն են վճարել քանոնների համար։
240

14.Հայրը 5 անգամ մեծ է աղջկանից, իսկ աղջիկը 32 տարով փոքր է հորից: Քանի՞ տարեկան է հայրը:
Հայրը՝ 40
Աղջիկը՝ 8

15.Մայրը 4 անգամ մեծ է որդուց, իսկ որդին 27 տարով փոքր է մորից: Քանի՞ տարեկան է որդին։
Որդին՝ 9
Մայրը՝ 36

16.Արևի տակ տաքանում էին մի քանի կատու: Նրանք միասին 10 թաթ ավելի ունեին, քան ականջ: Քանի՞ կատու էին տաքանում արևի տակ:
5

17.Ընդհանուր քանակով 10 շուն ու կատու կերակրվեցին 56 պաքսիմատով: Ամեն շան հասավ 6, իսկ ամեն կատվի` 5 պաքսիմատ: Քանի՞ շուն ու քանի՞ կատու կերակրեցին:
Շուն՝ 6
Կատու՝ 4

18.Քանի՞ հավ ու քանի՞ ոչխար կար տնտեսությունում, եթե հայտնի է, որ բոլոր հավերն ու ոչխարները միասին ունեին 19 գլուխ և 46 ոտք։
Հավ՝ 6
Ոչխար՝ 13

19. Ընդհանուր քանակով 15 եռանկյուն ու քառանկյուն միասին ունեն 53 անկյուն։ Քանի՞ եռանկյուն և քանի՞ քառանկյուն կար:
8 եռանկյուն
7 քառանկյուն

20. 7400 դրամը վճարեցին 19 մետաղադրամներով՝ օգտագործելով միայն 200 և 500 դրամանոցներ: Քանի՞ 200 դրամանոց մետաղադրամ օգտագործեցին:
9

21.27 000 դրամը մանրել են 100 և 200 դրամանոց մետաղադրամներով: Ստացվել է 170 մետաղադրամ։ Դրանցից քանի՞սն են 100, քանիսը` 200 դրամանոց:
80 հատ 100 դրամանոց
90 հատ 200 դրամանոց

Էներգիայի այլ աղբյուրներ

Էներգիայի այլ աղբյուրները այն աղբյուրներն են, որոնք կարող են փոխարինել նավթին, գազին և ածխին։ Դրանք ավելի անվտանգ են շրջակա միջավայրի համար և չեն աղտոտում բնությունը։ Այդպիսի աղբյուրներ են արևային էներգիան, քամու էներգիան, ջրի էներգիան և երկրաջերմային էներգիան։ Օրինակ՝ արևային վահանակները արևի լույսից ստանում են էլեկտրականություն, իսկ քամու տուրբինները քամու ուժից են էներգիա արտադրում։ Այս աղբյուրները վերականգնվող են, այսինքն՝ չեն վերջանում և կարելի է երկար ժամանակ օգտագործել։ Դրա շնորհիվ մարդիկ կարող են պահպանել բնությունը և ունենալ մաքուր էներգիա։

Գործնական աշխատանք

1․ Ո՞ր շարքում է բաց թողնված միևնույն տառը:

1. կ-կել, հե-կլտալ, պախուր-, կո-կել
2. որ-ատունկ, խր-ին, խոր-ություն, թփու
3. ճո-փյուն, տա-տուկ, գո-տրիկ, պ-պջակ — ղ
4․ կ-թնել, այլատա-, տա-ատեսակ, տա-ագիր

2. Ո՞ր շարքում է բաց թողնված միևնույն տառը:

1. ա-բարիշտ, ա-բար, ա-փոփ, բա-բիռ — մ
2. գեր-արել, ար-առ, սեթ-եթանք, եղր-անի
3. ջրար-ի, ա-սե, թա-ք, անխա-ան
4. կ-ճիկ, զմ-սել, ե-եսուն, գ-ոշ

3. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում երկհնչյունի հնչյունափոխություն կա:

1. բնավեր, ուխտադրուժ, բնութագիր
2. խարտիշահեր, լուսնկա, արնագույն
3. գունագեղ, պատանյակ, ատենադպիր
4. ձնծաղիկ, փթթուն, մատենագիր

4. Ո՞ր շարքի հատուկ անունների բոլոր բաղադրիչներն են գրվում մեծատառով:

1․ ՍԱՆԿՏ ՊԵՏԵՐԲՈՒՐԳ, ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ ՃԵՄԱՐԱՆ, ԼԱՏԻՆԱԿԱՆ ԱՄԵՐԻԿԱ
2. ՀԵՌԱՎՈՐ ԱՐԵՎԵԼՔ, ԵՐԵՎԱՆԻ ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆ, ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՏԱՎՐՈՍ
3. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԱՎԵՏԱՐԱՆԻՉ, ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ԴՈՒՄԱ, ՄԱՅՐ ԱՐԱՔՍ
4. ԱՐԵՎԵԼՅԱՆ ԵՎՐՈՊԱ, ԹԱԴԵՈՍ ԱՌԱՔՅԱԼ, ԴՅՈՒՄԱ ՀԱՅՐ

5․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են գրվում գծիկով:

1. դեսից (դենից), հույս(ապավեն), հյուսիս(արևելք)
2. հարավ(արևելյան), սուսիկ(փուսիկ), մեկ(մեկու)
3. չորսից (հինգ), ալ (կարմիր), գերմանա(հայկական)
4. գալ(հասնել), աման(չաման), ծիլ(ծաղիկ)

6. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1. դեռափթիթ, մանկամարդ, դեռատի, ծաղկահասակ
2. դեղձան, խարտյաշ, դեղնաթույր, ոսկեգույն
3. անապական, անեղծ, անբասիր, ականակիր
4. հավակնոտ, մեծամիտ, ամբարտավան, գոռոզ

7.Ո՞ր շարքում բառի բացատրության սխալ չկա:

1. խոյակ- քանդակազարդ սյունագլուխ, վարուժան- էգ թռչուն
2. տուղտ- վայրի խոտաբույս, սկիհ- եկեղեցական ծիսական արծաթյա թաս
3. ակութ- օջախ, կրակարան, տատասկ- ավազուտ, անապատ
4. մարի- արու թռչուն, կնգուղ-բամբակենու չբացված պտուղը

8.Նշի՛ր այն շարքը, որի բոլոր բառերը համանուններ ունեն:

1. բալ, հերկել, գանձ, վազեր
2. անձուկ, ստեր, փողային, կամար
3. անարգել, խարան, այրեր, ծամթել
4. մարզեր, անցավ, ականակիր, կամ

9. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են անձնանիշ գոյականներ:

1. վարձակ, հյուսն, համհարզ, հոտաղ
2. հոգաբարձու, մեծատուն, քուրմ, բավիղ
3. միաբան, պարթև, մատակ, դարբին
4. պանդուխտ, աշխետ, նաժիշտ, սարկավագ

10. Ո՞ր շարքում են միայն քանակական թվականները:

1. քառապատիկ, առաջին, միլիոն
2. վեցերորդ, մի քանի, կես
3. հազար հարյուր, քսանվեց, տասը
4. քառորդ, երիցս, մեկուկես

11. Ո՞ր շարքում են բայի միայն ապառնի ժամանակաձևերը:

1. չէի գրի, պատմելու եմ, թույլ մի՛ տուր
2. գրում էր, խոսել ենք, հասնեմ
3. մեկնաբանի՛ր, փոխելու եմ, կաշխատեմ
4. չի մոտենա, խրախուսեց, պիտի հեռանա

12. Ո՞ր շարքում են հայերենին ոչ ցեղակից լեզուները:

1. վրացերեն, հունգարերեն, չինարեն
2. հունարեն, լեհերեն, բուլղարերեն
3. իտալերեն, ֆրանսերեն, ուկրաիներեն
4. գերմաներեն, իսպաներեն, պարսկերեն

13. Ո՞ր նախադասությունն է գրված միջին հայերենով:

1. Փունջ մը կնճիռ, բույլ մը կայծակ, Դըժոխք մ ՛ անեծք ծոցեց հոգյակս:
2. Արտսունք ի յերեսս ի վէր՝ զէտ գարնան անձրեւ կու ցօղայ:
3. Որպես կամիք թէ արասցեն ձեզ մարդիկ, այնպէս արասջիք եւ դուք նոցա:
4. Արի,՛ իմ սոխա՛կ, թո՛ղ պարտեզ մերին, Տաղերուն քուն բե՛ր տըղիս աչքերին:

14.Ո՞ր բառարանից պետք է օգտվել բառի բազմիմաստություններին և փոխաբերություններին ծանոթանալու համար:

1. բառակազմական, 2. բացատրական, 3. հարանունների, 4. համանունների

15. Ո՞ր պնդումն է ճիշտ:

1. Բոլոր երկվանկ բառերի հոգնակին կազմվում է –ներ վերջավորությամբ:
2. Որոշիչ դերբայական դարձվածը նախադաս դիրքում չի տրոհվում:
3. Մակբայը և վերաբերականը նյութական խոսքի մասեր չեն:
4. Որոշ շաղկապներից առաջ բութ է դրվում:

16. Տրված բառաշարքում քանի՞ բարդածանցավոր բառ կա:

Ակնահաճո, եղեռնապատում, եսակենտրոն, բերքառատ, գետաբերան, թռչնորս, միջնադար, ձեռնարկատեր, խցանահան, քարհանք, աստղագնաց, տրամաբանություն, բազմատեսակ:

4

17. Նշված դարձվածքներից քանի՞սը կարող են գործածվել որպես սովորական բառակապակցություն (ոչ դարձվածքային իմաստով):

Քարից հաց քամել, սև աղվես, սիրտը կոտրել, ականջի հետևը գցել, լեղին ճաքել, պղտոր ջրում ձուկ որսալ, հացից կտրել, կյանքի թելը կտրել, սանձերը ձգել:

4

18. Տրված բառաշարքում քանի՞ ոչ նյութական խոսքի մաս կա:

Հաճախ, նույնքան, վա՜յ, դռնեդուռ, հիրավի, գմբեթարդ, բնավ, լուսեղեն, նույնիսկ, ուրեմն, նպատակով, շնորհիվ, կցկտուր, մյուս, ամենքը, որպեսզի, մագաղաթյա:

5

19. Քանի՞ ստորակետ պիտի դրվի տրված հատվածում:

Երբ վրանները հավաքվեցին, և ժողովուրդն ուրիշ երկրների ճամփան բռնեց, Մարգարն էլ շալակելով կապոցները՝ տարավ տեղավորեց սայլի վրա, ու քանի մութը չէր ընկել, ճամփա ընկավ: Իսկ մինչ այդ, որպեսզի շնագայլերը չքանդեին կնոջ շիրմաթումբը, մի մեծ քար գտավ ու դրեց գերեզմանին:

20. Նախադասության անդամների ձևաբանական վերլուծության քանի՞ սխալ մեկնաբանություն կա:

Լայնատարած տափարակը հանկարծ ընդհատվում է՝ կախվելով զառիթափ ձորի վրա, որի անդունդում մռայլ խոխոջում է մեր գյուղի գետը:

լայնատարած-հարակատար դերբայ
հանկարծ-ձևի մակբայ
կախվելով-ածանցավոր բայ, անորոշ դերբայ
վրա-հետադիր կապ
որի-ստորադասական շաղկապ
խոխոջում է-ներգործական սեռ, անկատար անցյալ
գետը-տրական հոլով, որոշյալ առում