2)
3)
3)
2)
2)
2)
2)
3)
4)
4)
3)
Սպառողական հասարակություն
Նպատակ՝
- Հասկանալ «սպառողական հասարակություն» հասկացությունը
Սպառողական հասարակությունը այնպիսի հասարակություն է, որտեղ մարդկանց կյանքի կարևոր մասը դառնում է տարբեր ապրանքների և ծառայությունների գնումն ու օգտագործումը։ Մարդիկ հաճախ ձեռք են բերում ոչ միայն անհրաժեշտ իրեր, այլ նաև այն, ինչ նորաձև է կամ գովազդվում է։ Այսպիսի հասարակությունում սպառումը աստիճանաբար վերածվում է հիմնական արժեքի և ազդում մարդկանց մտածելակերպի ու կենսակերպի վրա։ - Վերլուծել գովազդի և սոցիալական ցանցերի ազդեցությունը
Գովազդը և սոցիալական ցանցերը ազդում են մարդկանց մտածելակերպի և վարքի վրա՝ ձևավորելով նոր ցանկություններ ու պահանջներ։ Դրանք հաճախ խրախուսում են գնել ոչ միայն անհրաժեշտ, այլ նաև նորաձև կամ գովազդվող իրեր։ Արդյունքում կարող է ձևավորվել ավելորդ սպառման սովորություն և նյութական արժեքների գերագնահատում։ - Ձևավորել պատասխանատու սպառողի վարքագիծ
Պատասխանատու սպառողի վարքագիծը ձևավորվում է այն դեպքում, երբ մարդը գնումներ կատարելիս առաջնորդվում է իր իրական կարիքներով և մտածում է իր ընտրության հետևանքների մասին։ Նա խուսափում է ավելորդ գնումներից, նախընտրում է որակյալ և երկար օգտագործվող ապրանքներ, ուշադրություն է դարձնում շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությանը և փորձում է չվատնել ռեսուրսները։ - Սովորել տարբերել «կարիք» և «ցանկություն»
«Կարիք»-ը այն է, ինչ անհրաժեշտ է մարդու նորմալ կյանքի համար (օրինակ՝ սնունդ, հագուստ, բնակարան), իսկ «ցանկություն»-ը այն է, ինչ մարդը ուզում է ունենալ, բայց առանց որի կարող է ապրել (օրինակ՝ նորաձև իրեր կամ լրացուցիչ գնումներ)։ Այս երկուսի տարբերակումը օգնում է խուսափել ավելորդ ծախսերից և կատարել ավելի գիտակցված գնումներ։
Հարցեր՝
- Արդյո՞ք մենք գնում ենք այն, ինչ մեզ պետք է, թե այն, ինչ մեզ համոզում են, որ պետք է։
Շատ դեպքերում մենք գնում ենք ոչ միայն այն, ինչ իսկապես մեզ պետք է, այլ նաև այն, ինչ մեզ համոզում են, որ պետք է։ Գովազդը և սոցիալական ցանցերը ձևավորում են «անհրաժեշտության» զգացում՝ ցույց տալով նոր ապրանքներ, նորաձև միտումներ կամ ուրիշների կենսակերպը։ Արդյունքում մեր ցանկությունները երբեմն ընկալվում են որպես կարիքներ, և մենք կատարում ենք ավելորդ գնումներ՝ մտածելով, թե դրանք անհրաժեշտ են։ - Ինչպե՞ս են գովազդները ազդում մեր ընտրության վրա։
Գովազդները ազդում են մեր ընտրության վրա՝ ստեղծելով ապրանքի անհրաժեշտության զգացում։ Դրանք ձևավորում են ցանկություններ և կարող են ստիպել ընտրություն կատարել ոչ թե իրական կարիքների, այլ ազդեցության տակ։ - Կարո՞ղ է արդյոք մարդը հրապուրվել բրենդներով։
Այո՛, մարդը կարող է հրապուրվել բրենդներով։ Բրենդները հաճախ կապված են որակի, հեղինակության կամ նորաձևության հետ, ինչի պատճառով մարդիկ կարող են ընտրել ապրանքը ոչ թե իր անհրաժեշտության, այլ նրա անվան ու հեղինակության համար։ Սա կարող է ազդել գնման որոշումների վրա և խթանել ավելորդ սպառումը։
Դերախաղ՝
Խումբը բաժանել 3 մասի
- Գովազդ ստեղծողներ
- Սպառողներ
- Դիտորդներ
Գովազդ ստեղծողները պետք է ներկայացնեն որևէ «անհրաժեշտ» ապրանք (օրինակ՝ «խելացի բաժակ», «անտեսանելի ականջակալ» և այլն)
Դիտորդները պետք է վերլուծեն՝
- Ի՞նչ մեթոդներ օգտագործվեցին։
- Ի՞նչ զգացմունքների վրա ազդեց գովազդը։
Ուսումնասիրություն անձնական փորձի վրա՝
Գրանցել շաբաթվա կտրվածքով կատարած գնումները
- Ի՞նչ գնեցինք
- Ինչո՞ւ գնեցինք
- Արդյո՞ք դա իրական կարիք էր
Հետազոտական աշխատանք՝
Ընտրել թեմաներից մեկը, կատարել ուսումնասիրություն և ներկայացնել
- Արագ նորաձևություն (fast fashion)
Արագ նորաձևությունը նշանակում է հագուստի արագ արտադրություն, որը հետևում է նորաձևության վերջին միտումներին և մատուցվում է էժան։ Այն վնասում է շրջակա միջավայրը ջրատարումով, քիմիական նյութերով և ավելորդ աղբով, հաճախ ստեղծում վատ աշխատանքային պայմաններ զարգացող երկրներում և խրախուսում ավելորդ գնումներ, որոնք իրականում անհրաժեշտ չեն։ Վնասը կարելի է նվազեցնել, եթե ընտրենք որակյալ և երկար օգտագործվող հագուստ, վերամշակենք կամ կրկին օգտագործենք հագուստը և զարգացնենք գիտակցված ու կայուն գնումների սովորություններ։ Արագ նորաձևությունը մատչելի և նորաձև է, բայց նրա հետևանքները նվազեցնելու համար պետք է լինել պատասխանատու սպառող։ - Սոցիալական մեդիայի ազդեցությունը
Սոցիալական մեդիան մեծ ազդեցություն ունի մարդկանց մտածելակերպի և վարքի վրա։ Այն ցույց է տալիս ուրիշների կյանքը, նորաձև միտումները և հագուստի կամ տեխնիկայի նոր ապրանքները, ինչը հաճախ ստեղծում է ցանկություն ունենալ այն, ինչ մյուսները ունեն։ Մարդիկ կարող են համեմատել իրենց՝ ուրիշների հետ, և դա կարող է առաջացնել ավելորդ սպառում կամ նյութական արժեքների գերագնահատում։ Միևնույն ժամանակ սոցիալական մեդիան կարող է տարածել օգտակար տեղեկություններ և օգնել մարդկանց տեղեկացված ընտրություններ անել, եթե դրանք օգտագործվեն գիտակցված։ - Բրենդների մշակույթ
Բրենդների մշակույթը նշանակում է այն վարքագիծը և արժեքները, որոնք կապված են հայտնի ապրանքների և ընկերությունների անվան հետ։ Մարդիկ հաճախ նախընտրում են որոշ բրենդներ՝ վստահությամբ որակի, հեղինակության կամ նորաձևության պատճառով։ Բրենդների մշակույթը կարող է ստեղծել ապրանքների նկատմամբ հակում, ձևավորել սոցիալական պատկերացումներ և խթանել ավելորդ սպառումը, երբ մարդիկ ընտրություն անում են ապրանքի իրական կարիքով չվար, այլ՝ բրենդի պատճառով։ Միաժամանակ այն կարող է նպաստել նորարարությանը և բարձրորակ ապրանքների ստեղծմանը, եթե օգտագործվի գիտակցված։
Քննարկել նաև համաշխարհային ընկերությունների օրինակներ (օրինակ՝ Apple, Nike) և դրանց մարքեթինգային ռազմավարությունները
Բրենդների մշակույթը ուժեղացնում են համաշխարհային ընկերությունները, որոնց թվում են օրինակ՝ Apple և Nike։ Այս ընկերությունները չեն միայն ապրանք են վաճառում, այլ ստեղծում են ապրանքների շուրջ արժեքների, ոճի և կենսակերպի ամբողջ մշակույթ։
Apple-ը օգտագործում է մարքեթինգային ռազմավարություն, որը շեշտը դնում է դիզայնի, նորարարության և բացառիկության վրա։ Յուրաքանչյուր նոր արտադրանք ներկայացվում է որպես անհատականացման և բարձր տեխնոլոգիայի սիմվոլ, ինչը հաճախ հաճախորդներին համոզում է, որ ապրանքը անհրաժեշտ է, անգամ եթե հինը դեռ աշխատում է։
Nike-ը իր մարքեթինգում օգտագործում է ոգևորիչ հռետորաբանություն, հայտնի մարզիկների և հաջողության պատմությունների ցուցադրում, ինչը կապում է ապրանքը հաջողության, ուժի և ոգեշնչման հետ։ Սա հաճախ ստիպում է մարդկանց ընտրություն անել ոչ թե ֆունկցիոնալ կարիքների, այլ ապրանքների խորհրդանշական արժեքի պատճառով։
Այս ռազմավարությունները ձևավորում են բրենդի մշակույթը՝ հաճախ խթանելով հավատարմություն, ցանկություն նոր ապրանքներ ձեռք բերելու և նյութական արժեքների գերագնահատման, իսկ գիտակցված սպառողները կարող են այս ազդեցությունը նվազեցնել՝ ընտրելով մտածված, անհրաժեշտ և կայուն ապրանքներ։
Կազմակերպել՝
Դեբատ «Սպառողական հասարակությունը՝ առաջընթաց, թե՞ ճգնաժամ»
Սպառողական հասարակությունը կարող է դիտվել և՛ որպես առաջընթաց, և՛ որպես ճգնաժամ՝ կախված համատեքստից։ Այն կողմնորոշված է արտադրության և սպառման վրա, ինչն առաջացնում է տնտեսության աճ, նոր աշխատանքային հնարավորություններ և նոր տեխնոլոգիաների զարգացում։ Սակայն այդ նույն սովորույթները հաճախ հանգեցնում են ավելորդ սպառման, ռեսուրսների վատնման, շրջակա միջավայրի վնասման և հոգեբանական ազդեցությունների, երբ մարդիկ գնահատվում են իրենց ունեցած ապրանքներով, ոչ թե իր իսկ արժեքով։ Արդյունքում սպառողական հասարակությունը զարգացնում է տնտեսությունն ու նորարարությունը, բայց միաժամանակ ստեղծում է կայունության, էթիկայի և կյանքի որակի ճգնաժամ։
Ակնկալվող արդյունք՝
- կարողանալ տարբերել կարիքն ու ցանկությունը
- վերլուծել գովազդի ազդեցությունը
- ձևավորել սեփական արժեքային դիրքորոշումը
Հնարավոր օգտակար աղբյուրներ՝
Nike ի մարքեթինագային ռազմավարությունը
Nike ի օրինակով հեշթեգների ստեղծած հուզական կապը
Տեքստային խնդիրներ
1.Առաջին ապրանքի գինը 80 դրամ է: Երկրորդ ապրանքի գինը առաջին ապրանքի գնից պակաս է 20 %-ով:
- Քանի՞ դրամ արժե երկրորդ ապրանքը:
80-16=64 - Քանի՞ տոկոսով պետք է ավելացվի երկրորդ ապրանքի գինը, որպեսզի առաջին և երկրորդ ապրանքների գները հավասարվեն:
25 - Քանի՞ դրամ կդառնա երկրորդ ապրանքի գինը, եթե սկզբնական գնի համեմատ նրա գինը երկու անգամ հաջորդաբար բարձրացվի 25%-nվ:
100 - Քանի՞ դրամ կլինի առաջին ապրանքի գինը, եթե այն բարձրացվի 25 %-ով, այնուհետև իջեցվի 25 %-ով։
36
2.Կա 80 գ 25 %-անոց աղի լուծույթ։
- Քանի՞ գրամ է աղի զանգվածն այդ լուծույթում։
20 - Քանի՞ տոկոս աղ է պարունակում այդ լուծույթի 40 գրամը։
10 - Քանի՞ գրամ մաքուր աղ պետք է ավելացնել այդ լուծույթին, որպեսզի նրանում ջրի և աղի զանգվածները հավասարվեն:
40 - Քանի՞ գրամ ջուր պետք է գոլորշիացնել այդ լուծույթից, որպեսզի աղի պարունակությունը դառնա 80%:
80%=20
100=x
20*100/80=25
80-25=55
3.Երբ 1 կգ աղի լուծույթից դատարկեցին 250 գ և այնտեղ ավելացրին 500 գ մաքուր ջուր, արդյունքում ստացվեց 10,8 %-անոց լուծույթ:
- Քանի՞ գրամ աղ է պարունակում ստացված լուծույթը:
1000-250+500=1250
1250/100*10.8=135 - Որքա՞ն էր աղի տոկոսը սկզբնական լուծույթում։
38.5 - Քանի՞ գրամ աղ կար սկզբնական լուծույթում։
385 - Քանի՞ գրամ ջուր պետք է գոլորշիացնել ստացված լուծույթից, որպեսզի նրանում աղի տոկոսը հավասար լինի սկզբնական լուծույթի տոկոսին:
4.Ոսկու և արծաթի երկու համաձուլվածքներից մեկում այդ մետաղները պարունակվում են 1:2 հարաբերությամբ, մյուսում` 2:3 հարաբերությամբ:
- Քանի՞ կգ ոսկի է պարունակում առաջին համաձուլվածքի 15 կգ-ը:
15/3=5 - Առաջին համաձուլվածքի 15 կգ-ը քանի՞ կգ ավելի արծաթ է պարունակում, քան երկրորդ համաձուլվածքի 15 կգ-ը:
15-5=10
15/5=3
3*3=9
10-9=1 - Քանի՞ կգ արծաթ են պարունակում առաջին համաձուլվածքի 15 կգ-ը և երկրորդ համաձուլվածքի 20 կգ-ը միասին:
10+12=22
Assignment
I. Complete the sentences using the right tense form:
1. I have visited London three times.
2. This time tomorrow, I will be flying to Paris.
3. At 8 p.m. tonight, we will be having dinner.
4. By 6 p.m., I will have worked for eight hours.
5. By next year, I will have finished my studies.
6. Next month, she will have lived here for five years.
7. She will have left before you arrive.
8. She will be studying at the library this afternoon.
9. They have already seen that movie already.
10. They will be playing football at 5 o’clock.
II. Complete the sentences using the right tense form:
1. We have lived here since 2015.
2. He has just arrived.
3. They will be playing football at 5 o’clock.
4. Don’t call me at 9. I will be sleeping.
5. In July, we will have been studying English for two years.
6. By next week, he will have been training every day for a month.
7. We will have completed the project by Friday.
8. He will have read the whole book by tomorrow
Վահան Տերյանի «Երկիր Նաիրի» ժողովածուի մասին տեղեկություններ
«Երկիր Նաիրի»-ն Վահան Տերյանի հայրենասիրական բանաստեղծությունների շարք/ժողովածու է, որը գրվել է մոտավորապես 1913–1916 թվականներին։ Շարքի ստեղծագործությունների մեծ մասը նախապես տպագրվել է մամուլում, իսկ հետագայում ամբողջացվել է որպես բանաստեղծական ամբողջություն։ Ժողովածուի անվանումը ընտրվել է «Նաիրի» հին պատմական անվան հիման վրա, որով բանաստեղծը խորհրդանշական ձևով կոչում է Հայաստանը՝ ընդգծելով նրա պատմական հիշողությունը և ազգային ինքնությունը։ «Երկիր Նաիրի»-ի հիմնական թեմաները հայրենիքի ճակատագիրն ու ժողովրդի ցավն են։ Տերյանը ստեղծագործությունները գրել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Հայոց ցեղասպանության ծանր տարիներին, երբ հայ ժողովուրդը մեծ կորուստներ էր կրում։ Այդ պատճառով ժողովածուում հաճախ արտահայտվում են հայրենասիրական զգացումներ, սուգը, տառապանքը, բայց նաև ապագայի հանդեպ հույսը և երկրի վերածննդի հավատը։ Այս շարքում հայրենիքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլ նաև որպես հոգևոր արժեք։ Բանաստեղծը հաճախ օգտագործում է խորհրդանշական պատկերներ՝ օրինակ Արարատ լեռը կամ վերածնունդ խորհրդանշող փյունիկի կերպարը, որոնք արտահայտում են Հայաստանի հարության հավատը։ «Երկիր Նաիրի»-ն համարվում է Տերյանի հայրենասիրական պոեզիայի կարևորագույն շրջանը, որտեղ միավորվում են բանաստեղծի անձնական ճակատագիրը և ժողովրդի պատմական ճակատագիրը, և այդ պատճառով այն հայ գրականության մեջ կարևոր տեղ ունի։
Անապատացում
Անապատացումը գործընթաց է, որի ընթացքում հողը աստիճանաբար կորցնում է իր բերրիությունը և դառնում է չոր ու անպիտան բույսերի աճի համար։ Այն առաջանում է երկարատև երաշտի, անտառների հատման, հողի սխալ մշակման և գերհովվացման հետևանքով։ Անապատացման արդյունքում նվազում են բուսականությունը, ջրային պաշարները և գյուղատնտեսական բերքը։
Վահան Տերյան «Երկիր Նաիրի»
- Վահան Տերյանի «Երկիր Նաիրի» ժողովածուի մասին գտնել տեղեկություններ։
Վահան Տերյանի «Երկիր Նաիրի» ժողովածուի մասին տեղեկություններ - Ընտրել 3 բանաստեղծություն, վերլուծել,պատճառաբանել ընտրությունը
- 2 բանաստեղծություն սովորել անգիր։ Հարցնելու եմ ուրբաթ։
- «Որպես Լայերտի որդին, որպես»
Սա հայրենասիրական բանաստեղծություն է, որտեղ Տերյանը իրեն համեմատում է Ուլիս-ի հետ։ Նա երկար տարիներ հեռու էր իր հայրենիքից և թափառում էր աշխարհով մեկ, այնպես էլ բանաստեղծության հերոսը թողել է իր տունն ու հայրենի հողը և անցել է տարբեր երկրներով։ Սակայն ամենուր նա իրեն զգացել է օտար և միայնակ։ Նա ուր էլ, որ գնում էր նրա սիրտը միշտ կապված էր մնում հայրենիքի հետ։ Նույնիսկ վշտի և դժվարությունների ժամանակ նա չի մոռացել իր հայրենիքի անունը և մշտապես հիշել է այն։ Բանաստեղծության հիմնական գաղափարն այն է, որ մարդը որքան էլ հեռանա իր հայրենիքից, միևնույն է, միշտ կապված է մնում նրա հետ և ի վերջո ձգտում է վերադառնալ։ - «Այնպես անխինդ են և նըման լացին»
Սա նույնպես Տերյանի հայրենիքի ցավն ու ժողովրդի ներքին վիճակը արտահայտող բանաստեղծություններից է։ Այս բանաստեղծության մեջ հեղինակը խոսում է իր երկրի երգերի մասին։ Նա ասում է, որ իր հայրենիքի երգերը շատ տխուր են։ Այդ երգերը լի են ցավով, որովհետև ծնվել են ժողովրդի տառապանքից և վշտից։ Հեղինակը նշում է, որ օտար մարդիկ չեն կարող հասկանալ այդ երգերի իմաստը, քանի որ չեն կիսել նույն պատմությունը, նույն ցավը։ Բանաստեղծության հիմնական գաղափարն այն է, որ ժողովրդի վիշտն ու ցավը լավագույնս արտահայտվում են նրա երգերի մեջ, և այդ զգացումները կարող են լիովին հասկանալ միայն նրանք, ովքեր պատկանում են այդ հայրենիքին։ - «Իջնում է գիշերն անգութ ու մթին»
Սա Տերյանի լավատեսական, բայց միաժամանակ ցավով լի բանաստեղծություններից է։ Բանաստեղծության սկզբում նկարագրվում է մութ, ծանր և անգութ գիշերը, որը խորհրդանշում է ժողովրդի ծանր վիճակը, տառապանքներն ու վտանգներով լի ժամանակները։ Նույնիսկ առավոտը ներկայացվում է որպես «դառն ու մահահոտ», այսինքն՝ ապագան նույնպես լի է ցավով ու դժվարություններով։ Սակայն այս ամենի մեջ բանաստեղծի «հրկեզ հոգին» շարունակում է հավատալ հայրենիքի լուսավոր առավոտին, այսինքն՝ լավ ապագային։ Բանաստեղծը իրեն կոչում է «նաիրցի»՝ իր ժողովրդի զավակ և դարերի ժառանգ։ Նա իրեն պատկերացնում է որպես անդուլ ուխտավոր, որը գնում է առաջ՝ չկանգնելով, անկախ բոլոր վտանգներից։ Վերջում բանաստեղծը դիմում է իր երկրին՝ հորդորելով «երկնել հավատով անմար», այսինքն՝ շարունակել ապրել ու պայքարել հույսով։ Բանաստեղծության հիմնական գաղափարն այն է, որ որքան էլ ծանր լինեն ժամանակները, պետք է պահպանել հավատը հայրենիքի ապագայի հանդեպ և շարունակել առաջ շարժվել։ - «Հայրենիքում իմ արնաներկ»
Այս բանաստեղծության մեջ Տերյանը նկարագրում է հայրենիքի ողբերգական ու ծանր վիճակը։ Սկզբում հայրենիքը ներկայացվում է որպես մութ ու անլույս գիշերով պատված երկիր։ Այնտեղ, որտեղ նախկինում եղել են սեր, գեղեցկություն և ջերմ զգացումներ, այժմ իշխում են ցավն ու կործանումը։ Հայրենի հողի վրա ընկած են արյունոտ, համր ու անպաշտպան դիեր, որոնք անզոր նայում են երկնքին։ Սա ցույց է տալիս ժողովրդի անօգնական վիճակը և մեծ կորուստները։ Բանաստեղծության հիմնական գաղափարն այն է, որ երբեմնի ուժեղ ու կենսունակ հայրենիքն այժմ գտնվում է ծանր, ողբերգական դրության մեջ, կորցրել է իր ուժը և կանգնած է ցավալի իրականության առաջ։ - «Դու հպարտ չես, իմ հայրենիք»
Այս բանաստեղծության մեջ Տերյանը ներկայացնում է իր յուրահատուկ վերաբերմունքը հայրենիքի նկատմամբ։ - Նա սկզբում ասում է, որ իր հայրենիքը անցել է բազմաթիվ փորձությունների միջով, և այդ տառապանքները նրան տվել են խորություն ու իմաստություն։ Բանաստեղծը հարց է տալիս՝ միթե հենց այդ վշտի պատճառով չէ, որ ինքն ավելի քնքշորեն է սիրում հայրենիքը։ Նա սիրում է նրան ոչ թե նրա ուժի կամ փառքի համար, այլ նրա համառության և դիմանալու կարողության համար։ Բանաստեղծության հիմնական գաղափարն այն է, որ իրական սերը հայրենիքի նկատմամբ ծնվում է ոչ թե նրա փառքից, այլ նրա ցավը, թուլությունն ու տառապանքը հասկանալուց և ընդունելուց։
- «Մշուշի միջից,— տեսի՜լ դյութական»
Այս բանաստեղծության մեջ Տերյանը ներկայացնում է հայրենիքը՝ Նաիրին, որպես մի խորհրդավոր ու ցավով լի տեսիլք։ Սկզբում հայրենիքը երևում է դյութական տեսիլքի նման։ Սա ցույց է տալիս, որ այն բանաստեղծի համար պարզապես իրական վայր չէ, այլ նաև երազի, հիշողության ու հոգևոր կապի պատկեր։ Այնուհետև հեղինակը հարցերի միջոցով նկարագրում է իր երկիրը։ Նա ասում է, որ ժողովուրդը շատ է տառապել, բայց կարողացել է պահպանել ներելու կարողությունը։ Միևնույն ժամանակ բանաստեղծը խոսում է նաև ցավի մասին։ Բանաստեղծության հիմնական գաղափարն այն է, որ հայրենիքը միաժամանակ գեղեցիկ ու սուրբ է, բայց նաև լի է ցավով, զոհաբերությամբ և պատմական տառապանքով։ - «Կարծես թե դարձել եմ ես տուն»
Բանաստեղծությունը Վահան Տերյան-ի ստեղծագործություններից է, որտեղ ներկայացվում է մանկության հիշողությունների վերադարձը։ Քնարական հերոսը կարծես նորից հայտնվել է իր հայրական տանը, որտեղ ամեն ինչ մնացել է նույնը, ինչպես նախկինում էր։ Նա նայում է այդ ամենին և աստիճանաբար իրեն նորից փոքր երեխա է զգում։ Բանաստեղծության հիմնական միտքն այն է, որ մարդը միշտ կապված է իր մանկության տան ու մայրական սիրո հետ, և այդ հիշողությունները նրա հոգում մնում են որպես ամենաջերմ ու լուսավոր հիշողություններ։ - «Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես»
Այս բանաստեղծությունը նույնպես ամբողջությամբ լցված է ցավով, կարոտով ու հայրենիքի կորստի զգացումով։ Բանաստեղծության սկզբում քնարական հերոսը հարց է տալիս՝ արդյոք ինքը վերջին պոետն է իր երկրի։ Այսինքն՝ նա վախենում է, որ իր հայրենիքը՝ Նաիրին, կարծես «մահացել» է կամ խոր քնի մեջ է ընկել։ Այստեղ Նաիրին խորհրդանշում է Հայաստանը, որը գտնվում է ծանր վիճակում։ Հերոսը իրեն ներկայացնում է որպես վտարանդի․ նա հեռու է հայրենիքից և ապրում է օտար միջավայրում։ Սակայն նույնիսկ այդ պայմաններում նա շարունակում է երազել իր երկրի մասին։ Նրա համար հայրենի լեզուն հնչում է ինչպես աղոթք, այսինքն՝ սրբազան ու թանկ բան է։ Բանաստեղծության հիմնական միտքն այն է, որ հայրենիքից հեռու գտնվող մարդը մշտապես ապրում է կարոտով, և հայրենի լեզուն ու մշակույթը դառնում են նրա հոգևոր կապը իր երկրի հետ։ - «Ինչպես չըսիրեմ, երկիր իմ կիզված»
Բանաստեղծության մեջ Տերյանը արտահայտում է խոր հայրենասիրություն ու սեր հայրենիքի նկատմամբ։ Բանաստեղծության հիմնական միտքն այն է, որ նույնիսկ ցավված ու փորձությունների միջով անցած երկիրը միշտ է արժանի սիրո, հարգանքի և հավատարմության, իսկ հայրենասիրությունը և հոգատարությունը մարդու ամենակարևոր պարտականությունն են։ - «Բարակիրան նաիրուհին ինձ ժպտաց»
Այս բանաստեղծությունը ևս արտահայտում է խոր ջերմություն, սեր ու հիացմունք հայրենիքի նկատմամբ։ Բանաստեղծի առաջ ծառացած է Նաիրուհին՝ խորհրդանշական կերպար, ով ներկայացնում է հայրենիքի գեղեցկությունը և անմեղությունը։ Հերոսը զգում է այդ տեսարանից ներշնչանք ու հուզմունք․ նրա հոգին չի կարող լռել, սիրտը չի կարող չերգել։ Նաիրուհու ժպիտը կարծես խորհրդանշում է հայրենիքի փայլը, նրա բոցեղեն ուժը և գեղեցկությունը, որը ապրում է նույնիսկ ցուրտ հեռավորության մեջ։ Հիմնական գաղափարը՝ հայրենիքը, իր գեղեցկությամբ ու անմեղությամբ, բերում է ոգևորություն, հուզմունք և ստեղծագործական ներշնչանք, անգամ հեռավորության և դժվարությունների պայմաններում։
Հարթաչափություն
1. 1) 30 սմ
2. 2) 94 սմ
3. 3) 314 սմ2
1. 1) 9 սմ
2. 1) 4:3
3. 1) 3 սմ
1. 1) 90o
2. 2) 95o
3. 3) 72°20′
1. 3) 60o
2. 1) 5
3. 4) 2
Կետադրություն
Կետադրել տեքստը՝ տալով համապատասխան բացատրություններ։
Ամպամած երկնքում կուտակված թուխպերը կամաց-կամաց ցրվեցին, (ենթական փոխվում է) և լուրթ երկնակամարում ժպտաց արեգակը` (դերբայական դարձվածք) իր անզոր ճառագայթները սփռելով շրջակա լեռների՝ (հատկացուցիչ) ձյունով պատած կատարներին: Դեպի Արևմուտ խոնարհվելուց առաջ թվում է՝ (թե-ն զեղչվում է) կամենում էր փոքր-ինչ մեղմել ցրտի խստությունը: Նրա շողերից մի քանիսը դեռևս թրթռում էին սուրբ Հովհաննես եկեղեցու գմբեթարդ տանիքին, (հարաբերական դերանուն) երբ զառամյալ ժամհարը, դուրս գալով խցից, (դերբայական դարձվածք) սանդուղքների բազրիքը բռնած (դերբայական դարձվածք), բարձրացավ եկեղեցու՝ (հատկացուցիչ) սառույցով պատած կտուրը՝ (նպատակի պարագա, դերբայական դարձվածք) հնչեցնելու փայտյա կոչնակը (դերբայական դարձվածք) ։ Այդ մաքուր, հղկված տախտակի ձայնը թեպետ խուլ, (շաղկապ) բայց քաղցրահնչյուն ելևէջներով տարածվեց անդորր երեկոյի լռության մեջ և հասնելով բարեպաշտ ժողովրդի ականջին՝ (դերբայական դարձվածք) դուրս կանչեց տներից, մարդիկ հապշտապ միմյանց ձայն տալով դիմեցին դեպի եկեղեցին:
Աղոթասրահ մտան երկու քահանա, մեկը՝ տեր Սարգիսը՝ (բուն բացահայտիչ) միջահասակ, նիհար մարմնով, խորամանկ աչքերով, հազիվ քառասուն տարեկան (բազմակի անդամներ՝ թվարկում)։ Մյուսը՝ (օժանդակ բայը զեղչված) տեր Հովսեփը՝ բարձրահասակ, սպիտակամորուս և բարի դեմքով ծերունի (բազմակի անդամներ՝ թվարկում)։ Մի քանի վայրկյանից աղոթասրահը լեփ-լեցուն էր հավատացյալ ժողովրդով: Ժամերգությունն արդեն սկսվել էր, (շաղկապ) բայց մարդիկ կարծես չէին կենտրոնանում թվում էր հայացքով փնտրում էին մեկին: Եվ նա չուշացավ: Դա Անդրեաս երեցն էր՝ երիտասարդ մի հոգևորական (բուն բացահայտիչ)՝ խարտիշագեղ գանգուրներով, աչքերի թախծոտ արտահայտությամբ, բարի ժպիտը դեմքին (հետադաս որոշիչ): Թվաց՝ (թե-ն զեղչվում է) եկեղեցի մտավ հինավուրց դարերի հրեշտակակրոն մի սուրբ։
Ըստ ՄՈՒՐԱՑԱՆԻ
Վահանանց ապստամբություն
Ծանոթացե՛ք հետևյալ թեմային՝ «Վահանանց ապստամբություն»
Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին՝
- Ի՞նչ քաղաքականություն էր վարում Պերոզը Հայաստանի նկատմամբ։ Ո՞վ էր Վահան Մամիկոնյանը։ Ի՞նչ գիտեք Շուշանիկի մասին։ Ինչո՞ւ Վազգեն բդեշխի սպանությունը Հայաստանում ապստամբության բռնկման ազդանշան եղավ։
Պերոզ I‑ը (մ.թ. 459–484), Սասանյան Պարսկաստանի արքան, Հայաստանում վարում էր կոշտ ու ճնշող քաղաքականություն՝ փորձելով զրադաշտականությունը տարածել եւ քրիստոնեությունը վերջնականապես թուլացնել, ինչպես նաև սահմանափակել հայոց նախարարների ինքնավարությունը։ Այդ քաղաքականությունն առաջացրեց մեծ անհագստություն հայերի շրջանում։ Վահան Մամիկոնյանը հայոց գունդի զորավարը եւ պետական գործիչն էր։ Պարսկական ճնշումների դեմ 481–484 թվականներին նա գլխավորեց հայերի քաղաքացիական և ռազմական դիմադրությունը՝ միավորելով նախարարներին եւ զորքերին Պարսկաստանի դեմ։ Զորավարի գլխավորությամբ հայերն ապստամբեցին ու մարտնչեցին՝ իրենց հավատքն ու իրավունքները պաշտպանելու համար։ Վահան Մամիկոնյանը իր զորքերին առաջնորդեց բազմաթիվ ճակատամարտերում եւ, վերջապես, 484‑ին կնքվեց Նվարսակի պայմանագիրը, որով հայերին երաշխավորվեց կրոնական ազատություն եւ որոշ ինքնավարություն։ Շուշանիկը (մ.թ. մոտ 440–475) քրիստոնյա հայ կին էր, ով ամուսնացած էր Վազգեն բդեշխի (Varsken) հետ։ Վազգեն ընդունել էր զրադաշտականությունը եւ փորձում էր Շուշանիկին ստիպել հրաժարվել քրիստոնեական հավատքից։ Շուշանիկը խստորեն մերժեց դա եւ դա պատճառ դարձավ, որ նա ընտևան մի դաժան մահվան ենթարկվեց՝ քրիստոնեական հավատքի համար նահատակվելով։ Շուշանիկը որպես քրիստոնեական նահատակ այժմ սրբացվում է եկեղեցում։ Վազգեն բդեշխի սպանությունը 482 թվականին բաժանարար իրադարձություն եղավ։ Վազգենը, որպես զրադաշտական կողմնակից եւ պարսկական քաղաքականության ներքո գտնվող հայկական իշխան, դաժան վերաբերմունք էր ցույց տվել քրիստոնյաների նկատմամբ։ Նրա սպանությունը, որը իրականացրեց Վրաստանի թագավոր Վախթանգ I Գորգասալին, ընկալվեց հայերի մոտ որպես կրոնական ու ազգային ճնշումների դեմ միանշանակ դիմադրության ազդանշան։ Սա զարկ տվեց վաղուց պատրաստվող հայկական ապստամբությանը՝ հայ նախարարներին մեկտեղելով Վահան Մամիկոնյանի շուրջ։ - Ի՞նչ որոշեցին հայ նախարարները Շիրակում․ ի՞նչ իրադարձություններ հաջորդեցին դրան։ Ներկայացրե՛ք Հայաստանում ձևավորված կառավարության կազմը։ Նկարագրե՛ք Ակոռիի ճակատամարտը։
481 թվականին, երբ Սասանյան Պարսկաստանի արքան սկսեց Հայաստանի վրա ճնշումներն աճեցնել, հայ նախարարները Շիրակում համատեղ ժողով անցկացրին եւ որոշեցին ապստամբել Պարսկաստանի իշխանության դեմ՝ վերականգնելու համար Հայաստանի ինքնավարությունը եւ պաշտպանելու քրիստոնեական հավատքը։ Այդ որոշմամբ սկսվեց համաժողովրդական ապստամբություն, որի ընթացքում Հայաստանում կազմավորվեց ազգային կառավարություն. Վահան Մամիկոնյանը նշանակվեց սպարապետ (հրամանատար), Սահակ Բագրատունին՝ մարզպան (պետական ղեկավար), իսկ Հովհաննես Ա Մանդակունի կաթողիկոսը ստացավ մեծ դատավորի լիազորությունները՝ ղեկավարելու բոլոր պետական գործերը։ Այդ կառավարությունն ու ղեկավարները միավորեցին հայկական զորքերը, որպեսզի դեմ կանգնեցնեին պարսիկների զորքերին։ Շուտով պարսկական կողմը վերսկսեց ռազմական գործողությունները՝ Ատրվշնասպի գլխավորությամբ մեծ ուժով ներխուժելով Հայաստան: Ակոռի գյուղի մոտ՝ Մասիսի լանջերին, հայկական զորքերը՝ Վահան Մամիկոնյանի առաջնորդությամբ, պարզ հաղթանակ տարան։ Այդ ճակատամարտում պարսկական հրամանատար Ատրվշնասպը սպանվեց, ինչը մեծ ոգևորություն պարգեւեց ապստամբական շարժմանը եւ ամրապնդեց նրա շարունակությունը։ - Ձեր կարծիքով՝ ինչո՞ւ հայերը որոշեցին օգնել Վախթանգին։ Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ այդ օգությունը։ Ներկայացրե՛ք պատերազմի հետագա ընթացքը։
Հայերը որոշեցին օգնել Վախթանգ I Գորգասալուն, որովհետև նա դուրս եկավ Պարսկաստանի դեմ՝ քրիստոնեական հավատքն ու տարածաշրջանային ինքնորոշումը պաշտպանելու համար, եւ նրանց շահերն ու ճակատագիրը համընկնում էին։ Վախթանգը սպանել էր Պարսիկների կողմնակից՝ Վազգեն բդեշխին եւ բացարձակ կոնֆլիկտի մեջ ընկել իր իրանական սուպերեն՝ Պերոզի հետ, ու կանչով դիմեց հայ նախարարներին՝ միավորվելու համար։ Հեղինակավոր աղբյուրների համաձայն՝ հայերը, որոնք նույնպես դեմ էին պարսկական ճնշումներին, որոշեցին Վախթանգին աջակցել՝ ընդմիջված մտածումից հետո, եւ Վահան Մամիկոնյանի գլխավորությամբ միացան նրա ուժերին։ Այս աջակցությունն ունեցավ ծանր տնտեսական ու ռազմական հետեւանքներ․ հայ-վրաց դաշինքը սկզբնական շրջանում ապստամբների հաղթանակ չստացավ․ նրանք պարտվել են պարսկական՝ Իրանի զորքերի կողմից 483–484 թվականներին, ինչը հանգեցրեց Վախթանգի պարբերաբար նահանջին եւ նրա քրիստոնեական վրաց թագավորության դեմ պարսկական հակահարձակումներին։ Պատերազմի հետագա ընթացքը կարճով այսպիսին էր․ հենց որ հայերն ու վրացիները միացան պայքարին՝ պարսիկները ուղարկեցին զորքեր՝ ճնշելու ապստամբությունը, ինչի արդյունքում մի շարք բախումներում՝ հատկապես Վախթանգի հետ պայքարում, դաշինքը հաղթանակ չի տարավ և Վախթանգը ստիպված եղավ նահանջել իրենց երկրից՝ փախչելով Ռոմայից կառավարած Լազիկա։ - Ի՞նչ քաղաքականություն որդեգրեց պասից արքա Վարղարշը։ Ե՞րբ կնքվեց Նվարսակի պայմանագիրը և ի՞նչ նշանակություն ունեցավ։ Համեմատե՛ք Վարդանանց և Վահանանց պատերազմները, ցո՛ւյց տվեք դրանց նշանակությունը։
Պարսից արքա Բալաշը (վարչապետ Վարղարշ անունով ևս հիշատակվում է) Վահանանց պատերազմի ավարտին՝ 484–488 թթ., վարեց ավելի մեղմ քաղաքականություն Հայաստանի նկատմամբ՝ հասկանալով, որ ուժով չի հաջողվի ճնշել հայերին։ Նա հրաժարվեց պարսիկների դեմ առաջ մղված ակտիվ պատժամիջոցներից և համաձայնեց բանակցել հայ նախարարների հետ։ Այդ պայմաններում՝ 484 թվականին կնքվեց Նվարսակի պայմանագիրը, որի արդյունքում Պարսկական իշխանությունը ընդունեց, որ հայերին ազատ կհամարվի քրիստոնեությունը դավանելը, զրադաշտական կրոնը չի պարտադրվի, կրոնափոխներին չեն տրամադրվի նոր հողեր ու դիրքեր, եւ հայերն ավելի մեծ ինքնավարություն կստանան։ Այդ պայմանագրով Վահան Մամիկոնյանը նշանակվեց հայերի ներկայացուցիչ՝ մարզպանի պաշտոնով։ Վարդանանց պատերազմը (450–451 թթ.) սկսվեց այն բանից հետո, երբ Սասանյան Պարսկաստանի Հազկերտ արքայի իշխանությունը կրոնափոխության՝ զրադաշտականություն ընդունելու հրավեր էր արել հայերին։ Հայերը՝ Վարդան Մամիկոնյանի գլխավորությամբ, դիմադրեցին, եւ մայիսին 451 թ. Ավարայրի ճակատամարտում իրենց մարտերում՝ չնայած ռազմավարական պարտությանն, մեծ մորմքային հաղթանակ տարրեցին՝ ցույց տալով, որ հայերը կպահեն քրիստոնեությունը։ Այդ պայքարը դարձավ հավատքի եւ ազգային ինքնության խորհրդանշան։ Վահանանց պատերազմը (481–484 թթ.) նույնպես ուղղված էր պարսկական ճնշումների դեմ, սակայն այն տևեց ավելի երկար եւ ավարտվեց հաջողությամբ՝ Նվարսակի պայմանագրով, ինչը ոչ միայն պաշտպանում էր հավատքն, այլեւ փաստացի քրիստոնյա հայերին քաղաքական ազատություն ու ինքնավարություն ապահովեց։
Հայոց պատմություն 10-րդ դասարան, էջեր 143-146
Էլեն Շահվերդյան 