Սովորի՛ր հետևյալ թեմաները՝
Հայոց պատմություն 10-րդ դասարան, Բաժին 2, Գլուխ II. Հայոց պետականություն XI-XIV դդ․ էջ 176-182
- Ի՞նչ քաղաքականություն էր իրականացնում Բյուզանդիան Հայաստանի և Հայ Առաքելական եկեղեցու դեմ
Բյուզանդիան Հայաստանի և Հայ Առաքելական եկեղեցու նկատմամբ վարում էր նվաճողական և ձուլման քաղաքականություն․ այն ձգտում էր վերացնել Հայաստանի անկախությունը և այն ենթարկել իր իշխանությանը։ Միաժամանակ Բյուզանդիան փորձում էր վերացնել Հայ եկեղեցու ինքնուրույնությունը, պարտադրել քաղկեդոնական դավանանքը և միացնել այն բյուզանդական եկեղեցուն։ Ընդհանուր նպատակն էր թուլացնել Հայաստանը և ձուլել հայ ժողովրդին կայսրությանը։ - Ինչպիսի՞ հետևանքներ ունեցավ Հայաստանի համար Սելջուկյան արշավանքները
Սելջուկյան արշավանքները Հայաստանի համար ունեցան շատ ծանր հետևանքներ։ Երկիրը ենթարկվեց մեծ ավերածությունների․ բազմաթիվ քաղաքներ ու գյուղեր թալանվեցին ու քանդվեցին, իսկ բնակչության զգալի մասը կոտորվեց կամ տեղահանվեց։ Միաժամանակ տեղի ունեցավ բնակչության զանգվածային գաղթ․ շատ հայեր լքեցին հայրենի բնակավայրերը և տեղափոխվեցին այլ շրջաններ կամ երկրներ։ Սելջուկների տիրապետության հետևանքով Հայաստանը կորցրեց իր անկախությունը և անցավ նրանց իշխանության տակ։ Տնտեսությունն ու մշակույթը նույնպես ծանր հարված ստացան․ գյուղատնտեսությունը անկում ապրեց, բերրի հողերը վերածվեցին արոտավայրերի, և երկրի մշակութային կյանքը թուլացավ։ - Ինչպե՞ս սելջուկները դարձան մեր տարածաշրջանում իշխող ուժ
Սելջուկները դարձան իշխող ուժ, որովհետև նրանք ուժեղ ռազմական ցեղեր էին և արագ նվաճումներ կատարեցին։ Նրանք հաղթեցին Բյուզանդիային 1071 թ. Մանազկերտի ճակատամարտում, ինչից հետո ճանապարհ բացվեց դեպի Հայաստան և Փոքր Ասիա։ Բացի այդ, նրանք գրավեցին կարևոր տարածքներ ու ստեղծեցին մեծ պետություն, իսկ Բյուզանդիան այդ ժամանակ թուլացած էր ։ - Ինչպիսի՞ մահմեդական իշխանություններ առաջացան Հայաստանում
Հայաստանում մահմեդական իշխանություններ առաջացան արաբական և սելջուկյան նվաճումների հետևանքով։ Նախ՝ արաբական տիրապետության շրջանում ստեղծվեց Արմինիայի ոստիկանական (էմիրական) համակարգը, որտեղ երկիրը կառավարվում էր խալիֆայության նշանակած պաշտոնյաների կողմից։ Հետագայում, հատկապես սելջուկների ժամանակ, Հայաստանում ձևավորվեցին մի քանի տեղական մահմեդական ամիրություններ, օրինակ՝ Անիի Շադդադյան ամիրությունը և այլ փոքր իշխանություններ տարբեր շրջաններում։ - Ի՞նչ արդյունքներ ունեցավ հայ-վրացական համագործակցությունը
Հայ-վրացական համագործակցությունը ունեցավ կարևոր դրական արդյունքներ Հայաստանի համար։ Նախ՝ երկու երկրների միջև ձևավորվեց քաղաքական և ռազմական համագործակցություն, որի շնորհիվ նրանք միասին պայքարում էին արտաքին վտանգների՝ հատկապես սելջուկների դեմ։ Բացի այդ, ստեղծվեց մշակութային և տնտեսական կապերի ամրացում, ինչը նպաստեց առևտրի զարգացմանն ու քաղաքների կյանքին։ Ամենակարևոր արդյունքներից մեկն այն էր, որ հայ և վրաց ուժերի համատեղ պայքարը որոշ ժամանակով թուլացրեց սելջուկների առաջխաղացումը տարածաշրջանում և նպաստեց հայկական ու վրացական պետականության պահպանմանը։ - Ովքեր՞ր էին մոնղոլները, ինչպե՞ս նվաճեցին Հայաստանը
Մոնղոլները քոչվոր-թաթարական ցեղեր էին, որոնք բնակվում էին Կենտրոնական Ասիայի տափաստաններում։ XIII դարի սկզբին նրանք միավորվեցին Չինգիզ խանի ղեկավարությամբ և ստեղծեցին հզոր Մոնղոլական կայսրություն, որը սկսեց արագ նվաճումներ իրականացնել Ասիայում և Եվրոպայում։ Հայաստանը նրանք առաջին անգամ ներխուժեցին 1220-ական թվականներին, իսկ գլխավոր նվաճումը տեղի ունեցավ 1236 թ․, երբ մեծ բանակով մտան Հայաստան և գրավեցին երկրի մեծ մասը։ Նրանք օգտվեցին Հայաստանի քաղաքական մասնատվածությունից և հայ իշխանների թույլ դիմադրությունից, արագ գրավեցին քաղաքներն ու գավառները, կործանեցին բազմաթիվ բնակավայրեր և պարտադրեցին իրենց իշխանությունը։ - Մոնղոլական տիրապետության շրջանում, հայկական ո՞ր իշխանությունները պահպանեցին իրենց դիրքերը
Մոնղոլական տիրապետության շրջանում Հայաստանում իրենց դիրքերը պահպանեցին այն հայկական իշխանությունները, որոնք ընդունեցին մոնղոլների գերիշխանությունը և դարձան նրանց հպատակներ։ Մասնավորապես՝ Սյունիքի, Վայոց ձորի և որոշ այլ գավառների իշխանական տներ կարողացան պահպանել իրենց կալվածքները՝ մոնղոլներին ենթարկվելու և հարկ վճարելու պայմանով։ Հայ իշխանների մի մասը նույնիսկ համագործակցում էր մոնղոլների հետ և այդպես պահպանում իր դիրքը ու տիրույթները։
Օգտագործվող նյութեր՝
- Հայոց պատմություն 10-րդ դասարան
- Շտեմարան Հայոց պատմություն 1
- Շտեմարան Հայոց մատմություն 2
- Շտեմարան Հայոց պատմություն 3
Էլեն Շահվերդյան 