Անառազրկումը այն գործընթացն է, երբ կենդանիի կամ մարդու վերարտադրողական օրգանները հեռացվում կամ անգործունացվում են, որպեսզի նա չունենա սերունդ կամ նվազի սեռական ակտիվությունը։ Դա հաճախ կատարվում է կենդանիների մոտ՝ նրանց վարքագիծը կարգավորելու կամ անկոչ բազմացումից խուսափելու համար։ Բժշկության մեջ այն երբեմն կիրառվում է որոշ հիվանդությունների բուժման նպատակով՝ միայն մասնագետի որոշմամբ։
Destination B2: Unit 4
A. Complete using the correct form of the words in the box.
1. We used to go skating at the ice rink every Saturday.
2. Keith had never seen such a large golf course until he went to Scotland.
3. We all met at the basketball court at half past three.
4. It’s called a boxing ring, but it’s actually square!
5. For the 800 metres race, you have to run round the track twice.
6. The football match had to be called off because the pitch was flooded.
7. Our team was winning until half time, but in the second half the other team scored three goals, and so they beat us. But it was a great match!
8. Adrian got a new fishing rod for his birthday.
9. Can I borrow your tennis racket?
10. Why are hockey sticks such a strange shape?
11. I’d spend hours putting linseed oil on my cricket bat to keep the wood strong.
B. Circle the correct word or phrase
1. The referee blew the whistle and the most important football match I’ve ever played began.
2. We used to play rugby in the winter term, football in the spring term, and we’d do athletics and swimming in the summer term.
3. Do you fancy a game of cards?
4. I only do magic tricks for fun. I’ve never thought of becoming an professional magician.
5. The play was so boring, we walked out during the interval.
6. Coventry City drew 3–3 with Sunderland in the match last Saturday.
7. Viewers who watched last week’s programme will remember we were looking at the history of baseball.
8. We got through to the final, but then lost to Cirencester.
9. Most people prefer films which have a happy ending.
10. Would all competitors please make their way to the starting line?
C. Complete each second sentence using the word given, so that it has a similar meaning to the first sentence. Write between two and five words in each gap.
1. I don’t know how you can put up with getting up so early to go to the pool.
2. I’ve finally got round to sorting out my postcard collection.
3. What did you get up to at the weekend?
4. I’ve gone off skiing since I discovered snowboarding.
5. Why do you carry on having riding lessons if you can’t afford them?
6. We can’t put the match off any longer.
D. Write one word in each gap.
1. Tony never used to want to join in with the other kids in the playground.
2. Look out! There’s a car coming!
3. Simone’s taken to wearing a helmet whenever she goes cycling.
4. I was thinking of taking up scuba diving until I found out how expensive the equipment is.
5. They were knocked out in the semi-final.
6. Maybe we should bring the meeting forward to this Tuesday instead of having it in two weeks’ time.
7. Becca had to pull out of the race when she sprained her ankle.
8. Melissa doesn’t go in for adventure sports.
E. Choose the correct answer
1. Why don’t you have a go? It’s not difficult!
2. Carl wasn’t very good at mountain climbing as he’s afraid of heights.
3. There’s little chance of our getting into the final.
4. Rachel is mad about the Eurovision Song Contest.
5. Just do your best – that’s all anyone can ask of you.
6. It’s high time you learned to swim.
7. Grandma gets a lot of pleasure from gardening.
8. Take your time – don’t rush.
9. Each player takes it in turns to roll the dice.
10. Time passes so quickly when you’re doing something enjoyable.
11. Our new coach is popular with the whole team.
12. She’d lie for hours lying on her bed, reading.
13. He’d been planning to leave the team the whole time, and hadn’t told anyone.
14. I’m not siding with her because she’s my sister, but because she’s right.
F. Match to make sentences
1. I’m not very fond D. of playing in goal.
2. She’s interested A. in playing for the school team.
3. You should concentrate G. on getting fit.
4. I used to find it difficult B. to find enough time to have any hobbies.
5. Let’s listen F. to what the coach thinks first.
6. We stopped C. to try to find the golf balls we’d lost.
7. The bad weather stopped us E. from finishing the game.
G. Water has damaged part of this text about sport at school. Read it and decide what you think
each of the original words was. Write the words in the blank spaces.
Sport at school
I used to wear glasses when I was at school, and so I found sport very difficult. I wanted to be involved in school sports competitions, and I loved the idea of teams competing with each other, but being on the rugby team, for example, meant having to take off my glasses, and that meant that I couldn’t see! And it’s difficult to catch a ball when you can’t see it! So, I wasn’t very good and the captains always made sure that I wasn’t on their team.This meant I was free to do other activities, like being on the debating team, and actually I preferred to do things I was good at doing rather than have everyone laugh at me.
H. Complete the sentences by changing the form of the word in capitals when this is necessary.
1. I need to buy a new pair of trainers.
2. Ellie used to practise for hours to learn to juggle properly.
3. That was the most interesting book I’ve ever read. I can’t wait for the sequel!
4. Would you describe yourself as a competitive person?
5. Many professional basketball players earn a fortune these days.
6. F.A. stands for Football assocliation.
7. The gold, silver and bronze medallists took their places on the podium for the presentation ceremony.
8. In Britain, the money parents give their children is often called pocket money. In America, it’s often called an allowance.
9. I’m afraid the swimming pool is closed at the moment as they’re carrying out some essential maintenance.
I. Use the word given in capitals at the end of each line to form a word that fits in the gap in the
same line.
A snooker player speaks
When I first started playing snooker, I had no real (1) knowledge of the rules.I just thought it looked an (2) enjoyable game. Also, I didn’t need to buy any expensive (3) equipment because the snooker hall near my house had tables and cues. I spent (4) practically all the free time I had practising, and then decided to enter a (5) competition It was great fun! My (6) opponent was someone who’d been playing for years. Of course, he beat me, but the fact that I’d (7) lost didn’t put me off at all. And, (8) fortunately, my game improved enough for me to become a professional snooker player three years ago.
Պրիզմա
1. 1) 96√3
2. 4) 2√21
1. 2) 90
2. 2) 108√3
1. 2) 8 սմ
2. 1) 216 սմ2
3. 1) 168 սմ3
Քերականություն
Անին Բագրատունիների շքեղաշուք մայրաքաղաքը պաշարված էր թաթարների կողմից։ Անեցիները, որոնք պաշտում էին հազար ու մի եկեղեցիներով հռչակված իրենց քաղաքը, որոշեցին՝ ինչ գնով էլ լինի, չհանձնվել։
Չնաշխարհիկ էր Անին, տարածված Ախուրյանի փարթամ, կանաչազարդության մեջ կորած ափին, բարձրունքի վրա։ Աշխարհի ամենագեղեցիկ շինությունները, թվում է, Անիում էին գտնվում՝ եկեղեցիները կառուցված՝ ճարտարապետական ամենատարբեր մտահաղացումներով, ապարանքները՝ մեկը մյուսից շքեղ ու գեղեցիկ, մատուռները՝ գողտրիկ ու սքանչելի, գետնուղիները՝ տարածված ամբողջ քաղաքի տակ, ապշեցնում էին ճանապարհորդներին։ Իսկ հզոր պարիսպներն ու երկաթագամ դարպասներով մուտքերը քաղաքը դարձնում էին անառիկ։ Ինչպես կարող էին անեցիներն իրենց չնաշխարհիկ քաղաքը հանձնել թշնամուն։
Ինչպես վիշապ-օձ, թշնամին, տարված հայերի հարստություններին տիրանալու մարմաջով, պաշարել էր Անին, քաղաքը գրավելու շուրջ մեկ տարվա ապարդյուն փորձերից չհուսահատված։
Գարնանը, ապրիլին, երբ օրերը տաքացան, թաթարները, արդեն դուրս եկած համբերությունից, սկսեցին կատաղի գրոհը։ Կռվի ահեղ պահին Անիի, հսկայաբեկոր քարաժայռերից կառուցված պարսպի վրա, հայտնվեց մի աղջիկ՝ Այծեմնիկ անունով։ Շրջապատված իր նման քաջարի կանանցով, Այծեմնիկը, տանսյոթ-տանսութ տարեկան օրիորդը, խելահեղորեն սկսեց քարկոծել թշնամու պարիսպների վրա հայտնվող զինվորներին։ Հակառակ նետերի տարափին, Այծեմնիկը չէր ընկրկում, թեև խոցված, ոգևորում էր ընկերուհիներին։
Տեսնելով աղջկա անհավատալի խիզախությունը, թաթարները ապշել, կարկամել էին։ Նրանց թվում էր, որ երկնքից իջել է ոգեղեն էակ, ուղարկված իրենց Աստծո կողմից։
Այծեմնիկը զոհվեց, բայց անունը հավերժացավ։
Փառք բոլոր ժամանակների հերոսներին։
Կարդում ենք Զոհրապ
Հարցեր
- Ինչպե՞ս է գրողը վերաբերվում տղամարդկային պատվի և ընտանեկան պարտքի գաղափարներին։
Պատվի գաղափարը այն է, որ եղբայրները դառնում են թշնամի, ընտանեկան պարտքը վերածվում է ճնշման, և արդյունքում բոլորը կորցնում են․ մեկը մահանում է, մյուսը ապրում է մեղքով, աղջիկը՝ ցավով։ Այսինքն՝ այդ արժեքները ոչ թե պահպանում են ընտանիքը, այլ քանդում։ - Ինչպիսի՞ հակադրվող ճակատագրեր ունեն երկու եղբայրը։ Ինչպե՞ս է թշնամությունը ու բռնությունը ներթափանցում ընտանիքի ներս՝ եղբայրասպանության պատճառ դառնալով։
Հակոբոսը լեռների ազատ, վտանգներով լի կյանքն է ընտրում, Սահակը՝ Ռեժիիների կյանքը, որը ընտանիքի ու հասարակության աչքին դավաճանություն է դառնում։ Թշնամությունն, որը պիտի դրսում լիներ, կամաց-կամաց ներս է մտնում ընտանիք, քանդում եղբայրների կապը, մինչև որ վերջում Հակոբոսի կրակոցը դարձնում է իրեն եղբայրասպան։ - Կարո՞ղ ենք արդյոք Սահակի մահը համարել ողբերգություն միայն անձնական առումով, թե՞ այն ունի համայնքային նշանակություն։
Նրա մահը ցույց է տալիս, թե ինչպես թշնամությունը կարող են մտնել ընտանիքի ներսը, բաժանել եղբայրներին, և վերջում ապականել ամբողջ Մահալլեի միասնականությունը։ Սահակի մահը մեկ հոգու կորուստ չէ, այլ ամբողջ համայնքի ցավը։ - Ի՞նչ նշանակություն ունի Պերճուհու կերպարը երկու եղբայրների կոնֆլիկտում։
Պերճուհին ցույց է տալիս, որ եղբայրների կոնֆլիկտը միայն թշնամանքի մասին չէ, այլ նաև մարդկային զգացումների։ Սահակը նրան սիրում էր, բայց Պերճուհին Հակոբոսի նշանածն է․ այս իրավիճակը ավելի է խորացնում եղբայրների միջև թշնամությունը։ - Ի՞նչ ես կարծում՝ ինչո՞ւ Պերճուհին չի ամուսնանում․ սեր, նվիրվածություն, ամոթ, թե՞ մեղքի զգացում։
Նրա մեջ կա սեր ու նվիրվածություն Սահակի նկատմամբ, կա նաև ամոթ ու մեղքի զգացում, որովհետև վերջին հանդիպումը կարծես դավաճանություն էր Հակոբոսի հանդեպ։ Պերճուհին չի ամուսնանում, որովհետև իր ներսում այս բոլոր զգացումները խառնվել են ու դարձել մի բեռ, որից չի կարող ազատվել։ - Ինչպիսի՞ լեզվական և պատկերային միջոցներով է հեղինակն ստեղծում ամբոխի հոգեբանական լարվածության մթնոլորտը։
Հեղինակը ամբոխի լարվածությունը ցույց է տալիս ձայներով ու պատկերներով, կանանց հագուստի ու գույների նկարագրություններով՝ կարմիր, արյունոտ երիզներ, որոնք ստեղծում են վտանգի զգացում։ - Ինչպե՞ս է վերջաբանը ամփոփում ամբողջ պատմության հիմնական գաղափարը։
Վերջաբանը ցույց է տալիս, որ պատմությունը ոչ միայն անձնական, այլ նաև հասարակության ողբերգությունն է։ Սահակի մահը, Հակոբոսի վարձատրությունը, Պերճուհու չամուսնանալը ցույց են տալիս, որ պատիվը, ընտանեկան պարտքը ու ավանդույթները հաճախ մարդկանց կյանքը կործանում են։
Անկյունների գումարի և տարբերության բանաձևերը
ա) (cosa+sina)√2/2
բ) (cosa-sina)√2/2
գ) (cosa-sina)x√2/2
դ) (cosa+sina)√2/2
ե) (1+tga)/(1-tga)
զ) (1-tga)/(1+tga)
ա) cosa
բ) sina
գ) √3sina
դ) √2sina
ա) 0,5
բ) 0,5
Կարդում ենք Զոհրապ
Կարդում ենք Զոհրապ
Հարցեր
Ի՞նչ է նովելը/նորավեպը, ինչո՞վ է տարբերվում պատմվածքից։
Նովելը (կամ նորավեպը) փոքրածավալ ստեղծագործություն է, շատ իրադարձություններով։ Այն ունի դեպքերի ընթացք և կերպարներ։
Պատմվածքը սյուժե ունեցող փոքր ծավալի արձակ ստեղծագործություն է։ Պատմվածքի մեջ նկարագրվում է կյանքի մի դեպք, դրվագ՝ կապված մեկ կամ մի քանի հերոսների հետ։
Տեղեկություններ գտիր Գրիգոր Զոհրապի մասին։
Գրիգոր Զոհրապի մասին
Ինչպե՞ս են կոչում Զոհրապին՝ որպես հմուտ նովելագիր։
Նրան կոչել են Նորավեպի իշխան։
- Ինչպիսի՞ հոգեբանական դրդապատճառներ ունի Զաբուղոնը՝ գողություն անելիս։
Նա ավելի շատ գողություն էր անում գոռոզությունից դրդված, քան թե չարությունից։ - Ի՞նչ է նշանակում Վասիլիկի համար «գիշերային» կյանքը և ինչպե՞ս է այն պայմանավորում նրա հոգեբանական տեսակը։
Վասիլիկը սիրում էր «գիշերային» կյանքը, որովհետև իր սիրելին միայն մթին կարող էր դուրս գալ։ - Ինչո՞ւ է Վասիլիկը դժգոհում այն երջանկությունից, որը նախկինում իրեն բավարարում էր։
Վասիլիկը դժգոհում էր, քանի որ իր գաղտագողի, ծածուկ հանդիպումները թուլ չէր տալիս նրան նաև ուրիշներին ցույց տալ դա։ - Արդյո՞ք Վասիլիկը սիրում էր Զաբուղոնին, թե՞ ավելի շատ սիրում էր նրա ստեղծած լեգենդը։
Ըստ իս Վասիլիկը Զաբուղոնին իրականում չէր սիրում՝ նա սիրում էր նրա շուրջ ստեղծված լեգենդը։ Երբ իրական Զաբուղոնը խավարից դուրս եկավ ու դարձավ սովորական, նրա սերը փլվեց։ Սիրում էր ոչ թե մարդուն, այլ պատմությունը։ - Ինչպիսի՞ դեր ունի ցուցամոլությունը Վասիլիկի վարքում։
Շատ մեծ։ Նա իրեն դժգոհում էր, քանի որ չէր կարող այդ հանդիպումների մասին բոլորին պատմել։ - Հնարավո՞ր է Վասիլիկին մեղադրել Զաբուղոնի ձերբակալման համար, թե՞ նա նույնպես իրավիճակի զոհ է։
Վասիլիկին ամբողջությամբ մեղադրել չի կարելի, բայց լիովին զոհ էլ չէր։ Նա գիտակցված դավաճանեց՝ ոստիկաններին կանչելով, բայց միևնույն ժամանակ կառչած էր իր թուլությունների ու ինքնասիրության վրա։ - Ինչո՞ւ է Զաբուղոնը վերադառնում բանտ՝ ազատությունը ձեռք բերելուց հետո։
Զաբուղոնը վերադառնում է բանտ, որովհետև ազատությունն առանց Վասիլիկի կորցնում է իմաստը։ Արտաքուստ ազատ էր, բայց ներսում դատարկ էր, ու բանտը դարձավ միակ վայրը, որտեղ նա ազատ է։ - Ինչո՞ւ են գյուղացիները սկսում համակրել գողին՝ չնայած նրա վարքին։
Գյուղացիները սկսում են համակրել Զաբուղոնին, որովհետև սիրում են նրա ճարպկությունը։ Վարժվել էին իր ներկայությանը։ Զաբուղոնի թափառական կյանքը իրենց սրտները շարժում են։ - Փորձիր ներկայացնել նովելի ավարտի փիլիսոփայությունը։
Նովելի ավարտը ցույց է տալիս, որ մարդը հաճախ սիրահարված է լեգենդին կամ պատրանքին, ոչ թե իրական կյանքին, և երբ այդ խաբկանքը կոտրվում է, ազատությունն դատարկվում է։
Գրիգոր Զոհրապի մասին
Ականավոր գրող և քաղաքական գործիչ Գրիգոր Զոհրապը (Զոհրապյան) ծնվել է 1861թ. հունիսի 26-ին Կոստանդնուպոլսում: Սովորել է տեղի Մաքրուհյան և Թարգմանչաց վարժարաններում:
Բարձրագույն կրթությունը նույնպես ստացել է ծննդավայրում՝ ճարտարագիտություն և իրավաբանություն մասնագիտություններով: Հետագայում զբաղվել է փաստաբանությամբ և գրականությամբ:
Զոհրապը հմուտ իրավաբան էր: Ժամանակակիցները վկայում են, որ նա իր ամբողջ փաստաբանական գործունեության ընթացքում ոչ մի դատ տանուլ չի տվել: Նա սուլթանական դատարանում միշտ պաշտպանում էր հանիրավի ամբաստանված հայերի, հույների, բուլղարների և այն այլազգի անմեղների դատը, որոնք սովորաբար հետապնդվում էին օսմանյան բռնատիրության դեմ ըմբոստանալու համար՝ հանուն իրենց ազգային ու մարդկային իրավունքների:
Դա դուր չէր գալիս իշխանություններին, և միառժամանակ Զոհրապին արգելում են զբաղվել փաստաբանությամբ: Բայց դա չի ընկճում մեծ մարդասերին, նա չթուլացող եռանդով շարունակում է իր պայքարն ազատության, արդարության ու ճշմարտության համար:
Հասարակական գործունեությանը զուգընթաց Զոհրապը նվիրյալի եռանդով մասնակցում էր նաև գրական կյանքին: Սուլթան Համիդի բռնապետության օրերին, երբ մտավորականներից շատերը հեռանում են երկրից, նա մնում է Կ.Պոլսում՝ շարունակելով հանդես գալ մամուլում հրապարակախոսական և գրական-քննադատական հոդվածներով՝ նվիրված հասարակական ու գրական կյանքի հրատապ խնդիրներին:
Նրա խմբագրությամբ լույս տեսնող «Մասիս» և «Արևելք» գրական պարբերականները մեծապես նպաստել են հայ ստեղծագործող մտավորականությանը համախմբելու, գրականության մարմրող ջահը վառ պահելու գործին:
Զոհրապը գրել է բանաստեղծություններ, նորավեպեր, ակնարկներ, վեպեր և այլն, սակայն առավել ճանաչվել է նորավեպերով: Զոհրապի նորավեպերը լույս են տեսել 3 ժողովածուով՝ «Խղճմտանքի ձայներ» (1908 թ.), «Կյանքն ինչպես որ է» (1911 թ.), «Լուռ ցավեր» (1911 թ.):
1908թ. Թուրքիայում տապալվում է սուլթան Համիդի միապետությունը, հաստատվում են սահմանադրական կարգեր: Իշխանության գլուխ անցած «Երիտասարդ թուրքեր» կուսակցությունը սկզբում հանդես էր գալիս կեղծ ժողովրդավարության դիմակով:
Թուրքական մեջլիսի (խորհրդարան) պատգամավորներ էին ընտրվում նաև ազգային փոքրամասնություններից: Զոհրապն ընտրվում է մեջլիսի հայ պատգամավոր: Պառլամենտում նա շարունակում է իր կրքոտ ելույթները՝ պաշտպանելով ազգային փոքրամասնությունների շահերը:
Սակայն նոր իշխանությունների դիմակավոր խաղը երկար չի տևում: Շուտով նրանք ցույց են տալիս իրենց իսկական դեմքը՝ 1909թ. կազմակերպելով Կիլիկիայի հայության կոտորածը: Այդ քաղաքականությունը շարունակվում է նաև հետագայում և հանգեցնում 1915թ. Մեծ եղեռնին, որին զոհ գնաց մեկուկես միլիոն հայ:
Գրիգոր Զոհրապը դաժանորեն սպանվել է 1915թ. աքսորի ճանապարհին:
Անտառային ռեսուրսներ
Անտառային ռեսուրսները բնության այն պաշարներն են, որոնք ստացվում են անտառներից։ Դրանց մեջ ընդգրկվում են ծառերը, թփերը, բուսականությունը, ինչպես նաև անտառներում ապրող կենդանիները։ Անտառները մարդուն տալիս են փայտանյութ, թուղթի արտադրության հումք, շինարարական և էներգետիկ նյութեր։ Բացի այդ, անտառներում կարելի է գտնել հատապտուղներ, սունկ, դեղաբույսեր և այլ օգտակար բույսեր։ Անտառային ռեսուրսները կարևոր են նաև բնության համար․ դրանք մաքրում են օդը, պաշտպանում հողերը, կարգավորում են կլիման և ստեղծում կենդանիների բնական միջավայրը։ Այսպիսով, անտառները միաժամանակ ունեն տնտեսական, էկոլոգիական և սոցիալական մեծ նշանակություն։
«Օրինականացնե՞լ էֆթանազիան, թե՞ ոչ»
Էֆթանազիա տերմինի հետ և՛ համաձայն եմ, և՛ ոչ։ Համաձայն եմ այն առումով, որ պարզապես մարդու տառապանքները չտեսնելու համար իրագործել այդ տերմինը։ Բայց նաև դա անթույլատրելի և անմարդկային է։ Այո, ես նաև հաշվի եմ առնում այն փաստը, որ որոշ երկրներում դա թույլատրված է, բայց չեմ կարողանում պատկերացնել, թե ինչպես մարդ կարող է սպանել իրեն հարազատ մարդու և ընդհանրապես մարդու։ Ավելի լավ է մարդ շարունակի ապրել թեկուզ տանջանքով, քան արհեստական մահ ստեղծելով։ Մարդը ունի ազատ ապրելու և իր կյանքը տնօրինելու իրավունք, և ոչ մի մարդ արարած չունի լիազորություն ընդհատելու մարդու կյանքը։ Բայց կա նաև մի ուրիշ տեսանկյուն, որը որոշ մարդկանց հույս է տալիս դա անելու, այդ տեսանկյունը մարդուն չթողնել տառապել, եթե իր վերջը անզեն աչքով երևում է։ Առանց թույլտվության ներարկելը համարվում է մարդասպանություն՝ դա հանցանք է։ Անպայման հիվանդին հարազատ մեկը պետք է թույլատրի էֆթանազիա կատարել։ Եվ ի վերջո մեզ բոլորիս Աստված է ստեղծել, և Նա պետք է որոշի, թե երբ է մեր վերջը։
Էլեն Շահվերդյան 