ա)2
բ)-1
գ)1
դ)1

ա)1
բ)0

Պատասխանիր անկեղծ՝ ընտրելով քեզ ամենահամապատասխան տարբերակը։
1 — ընդհանրապես ոչ
2 — երբեմն
3 — հաճախ
4 — գրեթե միշտ

Գրիր քո ընտրած տարբերակը յուրաքանչյուր հարցի դիմաց։

Ինքդ քեզ ճանաչելը

1. Ես հաճախ մտածում եմ, թե ինչն է ինձ իսկապես ուրախացնում։
   2 — երբեմն
2. Ես գիտեմ իմ ուժեղ կողմերը։
   3 — հաճախ
3. Ես կարողանում եմ ընդունել քննադատությունը առանց վիրավորվելու։
   4 — գրեթե միշտ
4. Երբ ձախողվում եմ, փորձում եմ հասկանալ՝ ինչ սովորեցի դրանից։
   4 — գրեթե միշտ
5. Երբեմն դժվարանում եմ հասկանալ՝ ինչ եմ իրականում ուզում։
   2 — երբեմն

Հարաբերություններ ուրիշների հետ

6. Ինձ դուր է գալիս օգնել ուրիշներին։
   3 — հաճախ
7. Ես հեշտությամբ հարմարվում եմ տարբեր մարդկանց։
   2 — երբեմն
8. Երբ ինչ-որ մեկը անհամաձայն է ինձ հետ, փորձում եմ հասկանալ նրա տեսակետը։
   4 — գրեթե միշտ
9. Երբեմն իմ կարծիքը չեմ արտահայտում, որպեսզի հակասություն չլինի։
   2 — երբեմն
10. Ես հեշտությամբ եմ ստեղծում նոր ծանոթություններ։
    2 — երբեմն

Արժեքներ և մոտեցումներ

11. Ինձ համար կարևոր է լինել ազնիվ, նույնիսկ եթե դա դժվար է։
    4 — գրեթե միշտ
12. Ես գնահատում եմ մարդկանց անհատականությունը, թեկուզ տարբեր լինեն ինձնից։
    3 — հաճախ
13. Ես հավատում եմ, որ ամեն մարդ ունի իր նպատակը։
    4 — գրեթե միշտ
14. Ես հեշտությամբ ոգևորվում եմ նոր գաղափարներով։
    3 — հաճախ
15. Երբեմն դժվարանում եմ որոշել՝ ինչն է իսկապես կարևոր ինձ համար։
    1 — ընդհանրապես ոչ

Սպիտակուցի կենսասինթեզը կամ տրանսլյացիան այն գործընթացն է, որի ընթացքում բջիջը ՌՆԹ-ի մեջ եղած տեղեկության հիման վրա պատրաստում է սպիտակուց։ Տեղափոխչական ՌՆԹ-ն բերում է գենի տեղեկատվությունը ռիբոսոմ, որտեղ ընթանում է սպիտակուցի կառուցումը։ Ռիբոսոմը «կարդում է» ՌՆԹ-ի հիմքերի եռյակները՝ որոնք կոչվում են կոդոններ։ Յուրաքանչյուր կոդոն համապատասխանում է մեկ ամինաթթվի։ Տեղափոխող ՌՆԹ-ն բերում է համապատասխան ամինաթթուները և միացնում դրանք իրար՝ ըստ կոդոնների հերթականության։ Երբ բոլոր ամինաթթուները միանում են, առաջանում է սպիտակուցային շղթա, որը հետո ծալվում է և դառնում ակտիվ սպիտակուց։

Բջջում ժառանգական տեղեկատվությունը պահվում է ԴՆԹ-ի մեջ։ Այդ տեղեկատվությունը պետք է օգտագործվի, որպեսզի բջիջը կարողանա պատրաստել անհրաժեշտ սպիտակուցներ։ Սկզբում ԴՆԹ-ից սինթեզվում է ՌՆԹ՝ այս գործընթացը կոչվում է տրանսկրիպցիա։ Դրա ժամանակ ԴՆԹ-ի մի շղթան ծառայում է որպես ձևանմուշ, և ՌՆԹ պոլիմերազ ֆերմենտը պատրաստում է ՌՆԹ՝ ըստ ԴՆԹ-ի հիմքերի հաջորդականության։ Ստացված տեղափոխչական ՌՆԹ-ն բերում է այդ տեղեկատվությունը միջուկից դեպի ռիբոսոմներ, որտեղ հետո արդեն կատարվում է սպիտակուցի սինթեզը։ Այսպես ժառանգական տեղեկատվությունը բջջում անցնում է այս ճանապարհով՝
ԴՆԹ → ՌՆԹ → Սպիտակուց։

Ջրոլորտը աղտոտվում է տարբեր նյութերով, որոնք մեծապես վնասում են ինչպես բնությանը, այնպես էլ մարդու առողջությանը։ Ջրի աղտոտման հիմնական աղբյուրներն են կենցաղային և արդյունաբերական կեղտաջրերը, գյուղատնտեսական թունաքիմիկատներն ու պարարտանյութերը։ Արդյունաբերությունը ջրերը աղտոտում է ծանր մետաղներով, նավթային նյութերով և քիմիական թափոններով, իսկ գյուղատնտեսական հոսքերը առաջացնում են ջրիմուռների ավելցուկային աճ։ Բացի այդ, պլաստիկ աղբը և նավթային արտահոսքերը խանգարում են ջրային էկոհամակարգերի բնական հավասարակշռությանը։ Ջրոլորտի աղտոտումը հանգեցնում է խմելու ջրի պակասի և վտանգում է ջրային կենդանական աշխարհը, ուստի անհրաժեշտ է խստորեն վերահսկել և նվազեցնել աղտոտման աղբյուրները։

Օգտվելով հիմնական եռանկյունաչափական նույնություններից՝ պարզեցնել արտահայտությունը (103-105)

ա) sin²a
բ) tg²a
գ) 1/sin²a
դ) 1/cos²

ա) ctga
բ) tga
գ) sina
դ) 1/cos²a

Առանձնացրու քեզ համար ամենահետաքրքիր պատմությունները Իսահակյանի մասին։
Իսահակյանը և Չարենցը
Ավ․ Իսահակյանը պատմել է, թե ինչպես է առաջին անգամ հանդիպել Չարենցի հետ։ Գործով Կարսում է լինում Վարպետը, երբ նկատում է մի նիհար, կարճահասակ պատանու՝ սուր ու ծուռ քթով, որը ճնշող հայացքով, առանց աչք թարթելու՝ նայում էր նրան։ Բանաստեղծը փորձում է ազատվել տղայի ուշադրությունից, բայց չի հաջողվում, շարունակում է անթարթ նայել։ Այդ ժամանակ Իսահակյանը մոտենում ու ապտակում է։ Տարիներ հետո, երբ 1925 թ․ Վենետիկում Չարենցը ծանոթանում է Իսահակյանի հետ, հիշեցնում է այդ պատմությունը և ավելացնում, որ այդ ժամանակ իր ձեռքին Իսահակյանի «Երգեր ու վերքեր» գիրքն է եղել, որը կարդացած լինելով՝ ուզեցել է տեսնել Իսահակյանին: Վարպետը իր արարքն այլ կերպ բացատրել չկարողանալով՝ ժպտալով ասում է.
— Եղի´շ ջան, ընդունի՛ր այդ ապտակս որպես «ուստա սիլլասի» (վարպետի ապտակ):  Ապտակս ուժգին է եղել, դրա համար էլ լավ բանաստեղծ ես դարձել»։ 

***
1937-ին Իսահակյանի ընտանիքը տեղափոխվում է նոր բնակարան։ Այստեղ նրանք Չարենցի հարևաններն էին։ Վիգեն Իսահակյանը պատմում է, որ մի անգամ, մայրը մի մեծ կաթսա հարիսա է եփում և հարսի՝ Բելլայի հետ մի աման էլ Չարենցին ուղարկում։ Չարենցն ախորժակով ուտում է  և խնդրում Բելլային սպասել․
—Կա՛ց, Ավոյին իր գալիք ծննդյան առթիվ ուզում եմ մի նվեր անել։
Բելլան հիշեցնում է, որ նրա տարեդարձը հոկտեմբերի 30-ին է, և դեռ շատ ժամանակ կա։
—Կա ժամանակ, բայց ես ունե՞մ արդյոք ժամանակ․ այնպես որ ուզում եմ՝ Ավետիքն ինձնից հիշատակ ունենա։
Եվ գեղեցիկ հուշանվերներ է ուղարկում։ Չարենցը ճիշտ էր։ Հուլիսի 26-ին նրան ձերբակալում  են։ Նա մահանում է նոյեմբերի 27-ին՝ բանտի հիվանդանոցում անտանելի տանջանքներ կրելուց հետո։

Սևանը Հայաստանի աչքն է
1930-ական թթ․ խորհրդային ղեկավարությունը որոշում էր կայացրել Սևանի ջուրն օգտագործել ոռոգման նպատակով։ Իսահակյանը պայքարում էր դրա դեմ, որքան ուժ ուներ․ «Ես` Ավետիք Իսահակյանս, և Ամենայն հայոց կաթողիկոսը կոչ ենք անում ձեզ` փակեք Սևանն արյունաքամ անող դարպասները․․․Սևանը հայ ժողովրդի դարավոր արցունքներից գոյացած սուրբ լիճն է»:
«Հասկացե՛ք, մեր չոր Հայաստանի գոյատևման համար Սևանա լճի ջրային պաշարները կյանքի աղբյուր են ոչ միայն ներկայի, այլև ապագայի համար: Սևանը Հայաստանի աչքն է: Նա ուշիուշով նայում է, հսկում ու որտեղ չորություն է, խոնավության կարիք կա, շտապ մի կտոր ամպ է ուղարկում»:
«․․․Նույնիսկ Զվարթնոցը և Գառնիի տաճարը կարելի է վերականգնել, իհարկե, մեծ դժվարություններով և մեծ ծախսերով, բայց կարելի է: Մինչդեռ բաներ կան, որ ոչ մի գնով, ոչ մի ջանքով, նույնիսկ կյանքի գնով չի վերականգնվի, չի շտկվի: Աստված հայերիս նկատմամբ առհասարակ ժլատ է եղել և այս դեպքում մեր մայր հողին պարգևել է մի հրաշք, երկնքից պոկել է մի մարգարիտ և տեղադրել Գեղամա լեռներում՝ 2000 մետր բարձրության վրա․․․ դուք ուզում եք այս հավերժությունը մի քանի տասնյակ տարիների ընթացքում ոչնչացնել, օձերի և կարիճների բնի վերածել. դա հրեշավոր անմտություն է, սրբապղծություն, կա՛նգ առեք… Սևանը Հայաստանի աչքն է»,-  ասում էր Վարպետը։
Պայքարը արդյունք տվեց, հետագայում կառուցվեց Արփա-Սևան ջրատարը, որով Արփան շունչ տվեց հոգեվարք ապրող Սևանին։ Այսօր էլ Սևանը խնդիրներ ունի, ու Վարպետի խոսքերը պետք է մեզ համար ուղենիշ լինեն։

***
Իսահակյանն առաջիններից էր, որ ունեցել է հեռուստացույց և ռադիո։ Հեռուստացույցի մասին խոսելիս ասում էր․ «Այս արկղը մեր սերունդներին կփչացնի»։

***
Վարպետի կյանքի վերջին շրջանում մի անեկդոտ էր շրջում քաղաքում։ Իսահակյանը հիվանդ էր ու ժամ առ ժամ լուրեր էին տարածվում, թե մահացել է։ Մի անձնավորություն պարզելու համար զանգում է Իսահակյանի բնակարան։ Հեռախոսը վերցնում է Վարպետը։
-Վարպետ դու՞ք եք, զարմացած ու շփոթված հարցնում է նա։
 —Ես եմ, -պատասխանում է Իսահակյանը։
-Բա ասում էին․․․
—Ի՞նչ, որ մեռե՞լ եմ։  Որտե՞ղ էին ասում։
Մարդը տալիս է մի հեղինակավոր հիմնարկի անուն։
-Հա, -ասում է Իսահակյանը,-Եթե իրենք են ասում, ուրեմն ճիշտ է։

Իմ կարծիքը
Ես ընտրեցի այս պատմությունները ընտրեցի, որովհետև այստեղ էին երևում Իսահակյանի հումորը, իր բարեկամությունը, հայրենասիրությունը, իմաստությունը։

Դիտիր «Մի սիրո պատմություն» հաղորդումը։
Իսահակյանները ապրում էին Ալեքսանդրապոլում (այժմ Գյումրի)։ Իսահակյանը սիրում էր գրել սիրո մասին։ Ավետիքը՝ Իսահակյանների 7-րդ զավակն էր։ Իսահակյանի առաջին տպագիր բանաստեղծությունը նվիրված էր Շուշանիկ Մատակյանին։ Գնում է Գերմանիա սովորելու և նամակ է ստանում քրոջից, որ Շուշանիկը ամուսնացել է։

Կարդա Իսահակյանի նամակները Շուշանիկին, կարծիք արտահայտիր, գտիր մեկ այլ գրողի նամակ իր սիրելի կնոջը։
Ավետիք Իսահակյանի նամակը Շուշանիկին

Իմ կարծիքը
Այստեղ Իսահակյանը առավելագույն ձևով փորձել է, ցույց տալ և՛ իր սերը, և՛ ատելությունը։ Ինձ որոշ չափով դուր եկավ, որովհետև նա իր զգացմունքները, որը միախառնվել էին, փորձեց արտահայտել։

Բ մակարդակ

1)

3)

3)

4)

4)

1)

1)

2)

1)

4)

Թեմա՝ «Հռոմեական հանրապետություն»

Ծանոթացե՛ք հետևյալ հոդվածի հետ՝
https://hy.gov-civ-guarda.pt/arkansas

Ընտրե՛ք Հռոմեական հանրապետության որևէ քաղաքական կամ ռազմական գործիչին և ձեր բլոգում գրե՛ք նրա մասին հետաքրքրաշարժ նյութ

Հուլիոս Կեսար

Ծանոթացե՛ք նաև այս հոդվածի հետ

Հղում

Դուրս բերե’ք այն հայտնագործություններից մեկը, որոնք կարծում եք ամենից կարևորն է եղել մարդկության պատմության մեջ
Կարծում եմ ամենից կարևոր հայտնագործությունը եղել է «Իրավունքի համակարգ»-ը, որովհետև այդ հայտնագործության շնորհիվ մարդիկ սկսեցին պատժվել իրենց կատարած հանցագործության համար։