ՀՀ արդյունաբերության ընդհանուր բնութագիրը

Հայաստանի արդյունաբերությունը խորհրդային տարիներին ձևավորվեց որպես տնտեսության առաջատար ճյուղ։

Արդյունաբերության հիմնական ցուցանիշների՝ համախառն արտադրանքի ծավալի և աշխատողների թվի կայուն աճի շնորհիվ Հայաստանի Արդյունաբերւթյան ճյուղային կառուցվածքում առաջատար դիրք գրավեցին մեքենաշինությունը, թեթև սննդի և քիմիական  արդյունաբերության ճյուղերը։

ՀՀ անկախության տարիներն սկսվեց արդյունաբերական ճկնաժամ։ Քայքայվեց տարիների ընթացքում ձևավորված արդյունաբերության ճյուղային կառւոցվածքը։

Արդյունաբերությունը հետագայում զարգացավ հենվելով տեղական բնական, արտադրական և աշխատանքային ռեսուրսների վրա։

ՀՀ արդյունաբերությունը դեռևս անհավասարաչափ է տեղաբախշված։ Արդյունաբերության արտադրանքի ծավալի ավելի քան 40%-ը բաժին է ընկնում Երևանին։

Օրգանիզմի անհատական զարգացում՝սաղմնային և հետսաղմնային, լրիվ և թերի կերպարանափոխություն, որն է դրնաց կենսաբանական նշանակությունը։

Օրգանիզմի անհատական զարգացում՝սաղմնային և հետսաղմնային, լրիվ և թերի կերպարանափոխություն, որն է դրնաց կենսաբանական նշանակությունը։
1․Ին՞չ է  կերպարանափոխությունը, թվարկել տեսակաները։
Կերպարանափոխությունը այն է, երբ կենդանի օրգանիզմը ժամանակի ընթացքում փոխում է մաշկը, օրգանիզմը և այլն։

2․ Նկարագրել լրիվ և թերի կերպարանափոխության դերը օրգանիզմի բազմացման, զարգացման և տարածման պրոցեսում։
Լրիվ և թերի կերպարանափոխությունն ապահովում են օրգանիզմների զարգացում, հարմարում և տարածում՝ նվազեցնելով սննդային մրցակցությունը։

«Безмолвный пациент» Алекс Михаэлидис

«Безмолвный пациент» — популярный психологический триллер Майкла Идани, впервые опубликованный в 2019 году. В книге рассказывается история Алисии Беренсони, красивой и успешной художницы, которая однажды стреляет себе в лицо, когда ее муж возвращается домой, после чего она замолкает. Она не разговаривает, не объясняет, что произошло, и вынуждена обратиться к психиатру, который решает выяснить причины молчания Алисии. «Безмолвный пациент» известен своим шокирующим финалом, полным неожиданных поворотов. Книга была высоко оценена за свою эмоциональную силу, интенсивные идеи и обиду, которые заставляют читателя хотеть закончить книгу немедленно.

Բայական անդամի լրացում

Բայական անդամի լրացումներ։ Խնդիրներ։

Բայական անդամի լրացումները բաժանվում են երկու խմբի՝ խնդիրներ և պարագաներ:

Խնդիրներ 

Խնդիրները լինում են ուղիղ և անուղղակի: 

Ուղիղ խնդիրը ցույց է տալիս այն առարկան, որն իր վրա է կրում գործողությունը: Պատասխանում է ու՞մ, ի՞նչ(ը) հարցերին:

Մայրը սիրում է որդուն: Երեխան բացեց դուռը:

Դրվում է հայցական հոլովով: Այսինքն՝ անձի առման դեպքում նման է տրականին, իրի առման դեպքում՝ ուղղականին։ 

Առաջադրանք 1․ Գտել ենթական և ուղիղ խնդիրը։

1․ Մեսրոպ Մաշտոցն (ենթակա) ստեղծեց հայոց գրերը (ուղիղ խնդիր)։

2․Տղան (ենթակա) միայնակ վերանորոգեց տունը (ուղիղ խնդիր)։

3․ Գիրքը (ուղիղ խնդիր) փոխանցեց ընկերոջը։

4․ Հեքիաթները (ուղիղ խնդիր) հորինում են մարդիկ (ենթակա)` կյանքի տխրությունը ցրելու համար։

5․ Նա (ենթակա) սիրում է մայրիկին (ուղիղ խնդիր)։

Անուղղակի խնդիրը ցույց է տալիս գործողության հետ ոչ անուղղակի կապ ունեցող առարկան: Անուղղակի խնդիրներն են՝ ներգործող, հանգման, միջոցի, անջատման:

Հանգման անուղղակի խնդիրը դրվում է տրական հոլովով և ցույց է տալիս այն առարկան, որին հանգում է ենթակայի կատարած գործողությունը։ Մի շարք բայերի հետ հիմնականում գործածվում են հանգման խնդիրներ․ դրանք են՝ հպվել, դիպչել, հանգել, ձուլվել, մոտենալ, ուղղվել, նշան բռնել, հենել, կռթնել, թիկն տալ, իջնել և այլն։ 

Հանգման խնդիրը պատասխանում է ու՞մ, ինչի՞/ն/, ու՞մ վրա, ու՞մ դեմ, ինչի՞ դեմ, ընդդեմ ու՞մ, ընդդեմ ինչի՞, ու՞մ հանդեպ, ինչի՞ հանդեպ, ու՞մ հետ հարցերին։

Օրինակ՝ Նա հանգեց այդ մտքին։ Հարցն ուղղված է տնօրենին։ Ես նրան դիմեցի մի հարցով։ 

Հանգման խնդիրները կարող են հանդես գալ նաև կապերի (դեմ, ընդդեմ, վրա և այլն) և կապվող բառերի հետ։ 

Օրինակ՝ Սվիններն ուղղված էին թշնամիների դեմ։ Շունը հաչում է անցորդի վրա։ 

Առաջադրանք 2․ Գտնել հանգման անուղղակի խնդիրները։

Զբոսաշրջիկները մոտեցան եկեղեցուն։

Երեխան հավատում էր մոր խոսքին։

Ծեր կինն աղոթում էր Աստծուն ։

Փողոցով քայլելիս ժպտում էր բոլորին։

Առաջադրանք 3․

Գտիր նախադասությունների ենթական, ստորոգյալը, ուղիղ խնդիրը և հանգման խնդիրը։

  • Աշակերտը (ենթակա) մի անգամ հարց (ուղիղ խնդիր) ուղղեց (ստորոգյալ) վարպետին (հանգման խնդիր):
  • Կարճ ժամանակում նա (ենթակա) վաճառեց (ստորոգյալ) ապրանքը (ուղիղ խնդիր) անգլիացիներին (հանգման խնդիր):
  • Դասղեկը (ենթակա) գիրքը (ուղիղ խնդիր) հանձնեց (ստորոգյալ) երեխային (հանգման խնդիր):
  • Իմ մտքում հրաժեշտի խոսքեր (ուղիղ խնդիր) եմ ասում (ստորոգյալ) հին քաղաքին (հանգման խնդիր), իմ ընկեր Անդոյին (հանգման խնդիր):
  • Աստված (ենթակա) Մովսեսին (հանգման խնդիր) պատվիրում է (ստորոգյալ) մոլորյալ ժողովրդին (հանգման խնդիր) դարձի բերել (ուղիղ խնդիր):

Present Perfect Continuous

Ex. 1
Fill in the Present Perfect Progressive.
1. Why is he so tired? He has been playing (play) football for two hours.
2. How long have you been working (you work) in the garden?
3. Carol has been studying (study) Spanish for four years.
4. Frank and Bill have been travelling (travel) around Europe for about a month.
5. Samuel has been wearing (wear) those jeans since Tuesday.
6. How long have you been studying (you study) English?
7. We have been waiting (wait) here for three hours.
8. She has been watching (watch) too much television lately.
9. Susan has been speaking (speak) on the phone for an hour.
10. How long has he been waiting (he wait) for us?
11. Peter has been reading (read) the books for weeks.
12. The girls have been watching (watch) too many DVDs.
13. He is very tired. He has been working (work) hard all day.
14. I have been reading (read) for 3 hours.
15. Tara has been practising (practise) for her performance for four hours.

Interesting, funny, creative ways of earning a living

If you love animals and enjoy being outside, pet sitting or dog walking is a great way to earn money. Apps like Rover make it easy to connect with clients. While it won’t make you rich, taking surveys for companies can be an easy way to earn some extra cash during your free time. There are plenty of websites that pay you for your opinion. If you have things you don’t use often, you can rent them out for extra cash! Websites like Fat Llama let you rent out cameras, bikes, or even power tools. If you’re crafty, you can sell your handmade items on platforms like Etsy. Whether it’s jewelry, prints, or home decor, it’s a fun way to turn a hobby into income. If you like writing, you can freelance for blogs, websites, or businesses. It’s a flexible gig, and you can do it from anywhere. If you don’t use your car every day, you can rent it out on platforms like Turo. You’ll earn money while you’re not using it! Take a day to declutter your home and sell anything you don’t need on eBay, Facebook Marketplace, or Depop. It’s a quick way to earn money and get rid of things you’re not using. If you have a blog, social media, or a YouTube channel, you can make money by promoting products through affiliate links. If people buy through your link, you earn a commission.

Թումանյանի ծննդյան օրը

Թումանյանի ծննդյան օրը

Կազմել փաթեթ՝

1.Ներկայացնել հետաքրքրիր փաստեր Թումանյանի մասին` կազմելով սահիկաշար։

2. Գտնել Թումանյանի այն բանաստեղծությունները, որոնք վերածվել են երգերի։
Անուշերգ
Բարձր սարերերգ
Ամպի տակից ջուր է գալիսերգ
Ախ ինչ լավ է էն սարի վրաերգ
Հայրենիքիս հետերգ
Կաքավի գովքըերգ

3.Գտնել Թումանյանի այն հեքիաթները, որոնց հիման վրա նկարահանվել են մուլտիֆլմեր և ֆիլմեր։
Ոսկու կարասը
Ծիտը
Փարվանա
Ոսկի քաղաքը
Անխելք մարդը
Անբան Հուռին

4. Ո՞րն է Թումանյանի քո ամենասիրելի ստեղծագործությունը և ինչու՞։
Շունն ու կատուն, քանի որ այն անդրանիկ ստեղծագործությունն էր, որը կարդացել եմ, և այդ ստեղծագործության շնորհիվ եմ ծանոթացել Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններին։

5. Ի՞նչ ես կարծում՝ ինչո՞ւ է Թումանյանը «ամենայն հայոց բանաստեղծ»։
Թումանյանը «ամենայն հայոց բանաստեղծ» կոչումը ստացել է նրա բացառիկ ներդրման համար հայ մշակույթի և գրականության մեջ: Նրա ստեղծագործություններում կարելի է գտնել ինչպես սիրո, հայրենիքի, մարդկության մասին պատկերներ, այնպես էլ դաժան իրականության պայքարի մասին պատկերներ։

Ուսումնական նախագիծ` «Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմների վրա»

Տևողությունը` շուրջտարյա

Մասնակիցներ՝ Ավագ դպրոցի 9-12 րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

  1. Իմանալ, թե ինչպես է մագնիսական դաշտն ազդում Երկրի կենսաբանական օբյեկտների վրա
  2. Սովորել աշխատել տեղեկատվության հետ
  3. Բացահայտել մագնիսական դաշտերի հատկությունները և վերլուծել ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմների վրա

Խնդիրները՝

  1. Ուսումնասիրել մագնիսական դաշտերի ազդեցությունը բուսական և կենդանական օրգանիզմների վրա
  2. Ուսումնասիրել մագնիսական դաշտի ազդեցության աստիճանը մարդու առողջության վրա
  3. Բացահայտել մագնիսական դաշտերի դրական և բացասական կողմերը
  4. Գտնել արդյունավետ միջոց՝ լուծելու մագնիսական դաշտերի ազդեցության խնդիրը

Ընթացքը՝

  1. Մագնիսական դաշտը և դրա հատկությունները
    Մագնիսական դաշտը ֆիզիկայի մեջ այն միջավայրն է, որն ազդում է մագնիսական հատկություններով օժտված մարմինների վրա՝ մագնիսների և էլեկտրական հոսանքների վրա: Այն առաջանում է մագնիսական նյութերի կամ էլեկտրական հոսանքի գործունեության արդյունքում: Մագնիսական դաշտը ստեղծվում է էլեկտրական լիցքերի շարժման արդյունքում և ազդում է մագնիսացված նյութերի ու լիցքավորված մասնիկների վրա։ Երկրի մագնիսական դաշտը պաշտպանում է մոլորակը արևային քամուց և կոսմիկական ճառագայթումից։
  2. Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը բույսերի վրա
    Մագնիսական դաշտը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ բույսերի աճի վրա՝ խթանելով արմատների զարգացումը, ծաղկումը և նյութափոխանակությունը: Այն բարելավում է բույսերի դիմադրողականությունը սթրեսների նկատմամբ և կարող է արագացնել սերմերի բողբոջումը: Սակայն, ուժեղ մագնիսական դաշտերը նաև կարող են բացասաբար ազդել բույսերի աճի վրա: Դաշտի ազդեցությունը կախված է ուժգնությունից և բույսի տեսակից:
  3. Մագնիսական դաշտ և ջուր
    Մագնիսական դաշտը կարող է ազդել ջրի կառուցվածքի վրա։ Այն հաճախ շեղում է ջրի մոլեկուլների դասավորությունը, ինչը կարող է փոփոխել նրա ֆիզիկա-քիմիական հատկությունները, օրինակ՝ իոնների շարժունակությունը և լուծույթների հատկությունները։ Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը ջրի վրա կարող է բարելավել որոշ биոկենսական գործընթացներ, ինչպես նաև փոփոխել ջրի ներծծման և արտահոսքի արագությունը։
  4. Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը մարդու վրա
    Մագնիսական դաշտը կարող է բարելավել արյան շրջանառությունը, նվազեցնել սթրեսը և ակտիվացնել բջիջների մեթաբոլիզմը: Որպես բուժական միջոց, այն օգտագործվում է մագնիսային թերապիայում: Սակայն ուժեղ դաշտերը կարող են առաջացնել գլխացավեր, հոգնածություն և կենտրոնացման դժվարություններ:
  5. Մագնիսական փոթորիկներ
    Մագնիսական փոթորիկներ (կամ արևային փոթորիկներ) տեղի են ունենում, երբ արևից դուրս եկած էլեկտրոմագնիսական գոտիները և հոսանքները փոխազդում են Երկրի մագնիսական դաշտի հետ: Սա կարող է հանգեցնել ռադիոահասքերում խափանումների, արբանյակային համակարգերի խնդիրների և էլեկտրական ցանցերի աշխատանքի խանգարումներին:
  6. Ինչ՞ տեղի կունենա, եթե Երկրի մագնիսական դաշտն անհետանա:
    Եթե Երկրի մագնիսական դաշտը անհետանա, Երկիրն ավելի շատ կշրջվի արևի ռադիացիայի ու կոսմիկական ճառագայթների ազդեցության տակ, ինչը կարող է վնասել կենսաբառարանին: Բացի այդ, արբանյակային համակարգերը, էլեկտրական ցանցերը և կապի միջոցները կարող են խանգարվել, և հնարավոր են տեխնոլոգիական խնդիրներ։
  7. Մագնիսների կիրառումը մարդու կյանքում
    Մագնիսները օգտագործվում են մարդու կյանքում տարբեր ոլորտներում, ինչպիսիք են: Բժշկություն՝ մագնիսային թերապիա, մագնիսադաշտով ախտորոշում (MRT): Էլեկտրոէներգետիկա՝ մագնիսներ՝ էլեկտրական շարժիչներում և գեներատորներում: Տեխնոլոգիա՝ մագնիսներ արբանյակներում, սենսորներում և կոմպյուտերային սարքերում: Տրանսպորտ՝ մագնիսային լողացող գնացքների տեխնոլոգիա:
  8. Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը կենդանիների վրա
    Մագնիսական դաշտը կարող է ազդել կենդանիների վարքի և նավարկման վրա: Շատ կենդանիներ, օրինակ՝ թռչունները, ծովային կենդանիները և մեղուները, օգտագործում են Երկրի մագնիսական դաշտը որպես ուղղություն գտնելու միջոց: Այն կարող է նաև ազդել որոշ կենդանիների ֆիզիոլոգիական գործընթացների վրա, ինչպիսիք են ճնշումը, սրտի զարկը և հորմոնալ մակարդակները: