
2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.


2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

Առաջադրանք 1
Առաջադրանք 1
13-րդ դարի նշանավոր տիրակալները
Բնութագրել Ինոկենտիոս 3-րդ պապին:/Աղբյուրը՝ Համաշխարհային պատմություն ,7-րդ դասարան, դասագիրք էջ 57-65, համացանց
Ինոկենտիոս 3-րդ պապը շատ կրթված էր, նա սովորել էր աստվածաբանություն, իսկ համալսարանում՝ հռոմեական իրավունք: Ես ընթերցելով իր մասին հասկացա, որ նա շատ նվիրված է Աստծուն, այդ իսկ պատճառով նա բարձրագույն էր համարում Հռոմի պապի իշխանությունը: Ինոկենտիոս III–ը կազմակերպեց նաև խաչակրաց չորրորդ արշավանքը: Նաև իր շնորհիվ XIII դարի սկզբին Հռոմի պապերի իշխանությունն
աննախադեպ վերելք ապրեց:
Համեմատել Ֆրիդրիխ Երկրորդ և Լյուդովիկոս Իներորդ արքաներին:
Ես կարծում եմ, որ նրանք երկունել շատ կարևոր գործեր են արել երկրի համար: Օրինակ՝Ֆրիդրիխ Երկրորդը ուներ փայլուն կրթություն: Նա գրում էր երկեր, բանաստեղծություններ: Նա նաև Նեապոլ քաղաքում հիմնադրեց համալսարան, ինչը շատ կարևոր էր ուսման համար: 1228 թ. Ֆրիդրիխ II–ը կազմակերպեց խաչակրաց VI արշավանքը: Նա Եգիպտոսի սուլթանի հետ համաձայնագիր ստորագրեց, որի համաձայն Երուսաղեմը, Նազարեթը և Բեթղեհեմը ժամանակավորապես վերադարձվեցին քրիստոնյաներին: Լյուդովիկոս Իներորդը նույնպես շատ կարևոր մարդ էր: Նրա օրոք Ֆրանսիայում ամրապնդվեց թագավորական իշխանությունը: Նա վերահսկում էր հարկերի գանձումը և ծախսերը: Լյուդովիկոսը իրականացրեց նաև դրամական բարեփոխում: Թագավորական տիրույթում արգելվեցին ավատատերերի միջև տեղի ունեցող պատերազմները: Մտցվեց «Արքայի 40 օր» կոչվող օրենքը: Բախման մեջ հայտնված կողմերը քառասուն օրվա ընթացքում պետք է դիմեին թագավորին: Պատերազմել կարող էին միայն այն դեպքում, երբ թագավորի միջնորդությամբ չէին հաշտվում: Արգելվեց վեճերի լուծումը մենամարտերի միջոցով: Ահա այս ամենից հետո ես կարծում եմ, որ երկուսնել իրենց կարևորությունը ունեին, բայց Լյուդովիկոսի օրոք ավելի շատ բան փոխեց և վերելք ապրեց, թեև երկուսնել շատ կարևոր մարդիկ էին:
Տալ հետևյալ հասկացությունների բացատրությունը.
Հերետիկոս-Պաշտոնապես ընդունված հավատի կանոններից որևէ շեղում համարվում էր հերետիկոսություն: Հերետիկոսները մերժում էին խաչի պաշտամունքը, հոգևորականների անհրաժեշտությունը, մարդու մեղսածին լինելու և եկեղեցու միջնորդությամբ փրկվելու գաղափարը:
Ինկվիզիցիա-Այն հատուկ դատարան էր, որը հետաքննում էր միայն հերետիկոսների գործերը: Եպիսկոպոսական բոլոր թեմերում ստեղծվեցին ինկվիզիցիայի դատարաններ, որոնք անմիջապես ենթարկվում էին պապին:
Բանադրանք-Բանադրանք նշանակում է նզովք, անեծք:
Կատարներ-XII–XIII դարերում ամենատարածված հերետիկոսություններից էին կատարները և վալդենսները: Նրանք լայն գործունեություն էին ծավալել Հարավային Ֆրանսիայում:
Վալդենսներ-XII–XIII դարերում ամենատարածված հերետիկոսություններից էին կատարները և վալդենսները: Նրանք լայն գործունեություն էին ծավալել Հարավային Ֆրանսիայում:
Աղանդներ-
Աղանդի հետևորդները կոչվում են աղանդավորներ. դրանք մարդկանց (հավատացյալների) խմբեր են, որոնք անջատվել են ավանդական եկեղեցուց և, չընդունելով նրա դավանանքի որոշ կետեր կամ դավանանքն ամբողջությամբ, քարոզում են իրենց առաջնորդի կողմից առաջ քաշած գաղափարները:
Պատմել 13-րդ դարի խոշորագույն գիտնական Թովմա Աքվինացու մասին: Թարգմանիր, ընտրիր քեզ դուր եկած միտքը, հիմնավորիր եթե համաձայն ես Թովմա Աքվինացու այդ մտքի հետ:
Աղբյուրը՝ Համաշխարհային պատմություն ,7-րդ դասարան, դասագիրք էջ 57-65, համացանց
Առաջադրանք 2
Բնութագրել «դասային միապետություն» հասկացությունը:
Ավատատիրական հասարակության ներսում կատարված տեղաշարժները նպաստեցին, որ ձևավորվի նոր տիպի պետություն՝ դասային միապետություն: Ֆինասական միջոցների պակասը թագավորներին ստիպում էր դրամ վերցնել բնակչության տարբեր դասերից, մասնավորապես՝քաղաքացիներից:
Ազգային պետությունների կազմավորումը
Բնութագրիր «ազգային հերետիկոսություն» հասկացությունը, այդ գործողությունների արդյունքում ինչ փոփոխություններ տեղի ունեցան Եվրոպայում:
Վաղ միջնադարում սկսվեց ժամանակակից Եվրոպայի ազգային լեզուների ձևավորումը: Ինչպես գիտեք, կաթոլիկ եկեղեցու արարողությունները կատարվում էին մարդկանց մեծ մասի համար անհասկանալի լատիներենով: Այդ պատճառով նրանք ցանկանում էին դարձնել արարողությունները իրենց մայրենի լեզվով: Եվ նրանց անվանեցին Ազգային Հերետիկոսներ
Հիմնավորիր ստորև գրված մտքերից քո ընտրածը:
Տալ «պետության» սահմանման քո տարբերակը :
Պետությունը պետք է ծառայելով մարդկանց ապահովի քաղաքացիների կյանքը:
Հիմնավորիր կամ հերքիր ազգային լեզուների նշանակությունը ազգային պետությունների ձևավորման հարցում:
Ես կարևորում են ազգային լեզուն, քանի որ քո լեզուն գեղեցկացնում է քո երկիրը և երբ այլ երկրում դու տեսնում ես քո ազգությամբ և քո լեզվով խոսող մի մարդ դու ուրախանաս, բայց երբ տեսնես հայ, բայց օրինակ անգլերեն խոսող, դու այնքան չես ուրախանա, որքան առաջ:
Աղբյուրները՝ Համաշխարհային պատմություն , 7-րդ դասարան , դասագիրք էջ 72-81, համացանց
Լրացուցիչ աշխատանք
«Քաղաքակիրթ Եվրոպան մի քանի դար առաջ»-Հետաքրքիր պատմություններ միջնադարյան եվրոպայի մասին./ թարգմանություններ այլալեզու աղբյուրներից/
Մեր տոհմը Լոռու հին ազնվական տոհմերից մեկն է։ Իր մեջ ունի պահած շատ ավանդություններ։ Այդ ավանդություններից երևում է, որ նա եկվոր է, բայց պարզ չի՛, թե ո՛րտեղից։ Թե եկվոր է՛լ է, անհերքելի հիշատակարանները ցույց են տալիս, որ նա վաղուց է հաստատված Լոռու Դսեղ գյուղում։
Իմ հայրը, Տեր Թադեոսը, նույն գյուղի քահանան էր։ Ամենալավ և ամենամեծ բանը, որ ես ունեցել եմ կյանքում, այդ եղել է իմ հայրը։ Նա ազնիվ մարդ էր և ազնվական՝ բառի բովանդակ մտքով։ Չափազանց մարդասեր ու առատաձեռն, առակախոս ու զվարճաբան, սակայն միշտ ուներ մի խոր լրջություն։ Թեև քահանա, բայց նշանավոր հրացանաձիգ էր և ձի նստող։
Իսկ մայրս բոլորովին ուրիշ մարդ էր։ Երկու ծայրահեղորեն տարբեր արարածներ հանդիպել էին իրար։ Մայրս – Սոնան, որ նույն գյուղիցն էր, սարում աչքը բաց արած ու սարում մեծացած, մի կատարյալ սարի աղջիկ էր, ինչպես գյուղացիքն են ասում,— մի «գիժ պախրի կով»։ Նա չէր կարողանում համբերել հորս անփույթ ու շռայլող բնավորությանը, և գրեթե մշտական վեճի մեջ էին այդ երկու հոգին։ Ա՛յդ էր պատճառը, որ հայրս երբեմն թաքուն էր տեսնում իր գործը։ Շատ է պատահել, որ, մայրս տանից դուրս է գնացել թե չէ, ինձ կանգնեցրել է դռանը, որ հսկեմ, ինքը ցորենը լցրել, տվել մի որևէ պակասավոր գյուղացու կամ սարից իջած թուրքի շալակը։
Իրիկունները, երբ տուն էինք հավաքվում, մայրս անդադար խոսում էր օրվան անցածի կամ վաղվան հոգսերի մասին, իսկ հայրս, թինկը տված՝ ածում էր իր չոնգուրն ու երգում Քյորօղլին, Քյարամը կամ ո՛րևէ հոգևոր երգ։
Ահա այս ծնողներից ես ծնվել եմ 1869 թվի փետրվարի 7-ին։ Մանկությունս անց եմ կացրել մեր գյուղում ու սարերում։
Մի օր էլ մեր դռանը մայրս ճախարակ էր մանում, ես խաղում էի, մին էլ տեսանք, քոշերը հագին, երկար մազերով ու միրքով, երկաթե գավազանը չրխկացնելով, մի օտարական անցավ։
–Հասի՛ր, էդ կլեկչուն կա՛նչիր, ամանները տանք, կլեկի,– ասավ մայրս։ Խաղս թողեցի, ընկա ուստի ետևից կանչեցի։ Դուրս եկավ, որ կլեկչի չէ, այլ մեր ազգականի փեսա տիրացու Սհակն է։ Սկսեցի զրույց անել։ Տիրացուն խոսք բաց արավ իր գիտության մասին։
– Տիրա՛ցու ջան, բա ի՜նչ կլինի, մեր գեղումը մնաս, երեխանցը կարդացնես,– խնդրեց մայրս։
– Որ դուք համաձայնվեք, ինձ պահեք, ես էլ կմնամ, ի՜նչ պետք է ասեմ,– հայտնեց տիրացու Սհակը։
Գյուղումն էլ տրամադրություն կար, և, մի քանի օրից հետո, տիրացու Սհակը դարձավ Սհակ վարժապետ։ Մի օթախում հավաքվեցին մի խումբ երեխաներ, տղա ու աղջիկ շարվեցին երկար ու բարձր նստարանների վրա, եղավ ուսումնարան, և այստեղից սկսեցի ես իմ ուսումը։
Մեր Սհակ վարժապետը մեզ կառավարում էր «գաւազանաւ երկաթեաւ»։ Իր երկաթե գավազանը, որ հրացանի շամփուրի էր նման, երբեմն ծռում էր երեխաների մեջքին, ականջները «քոքհան» էր անում և մեծ կաղնենի քանոնով «շան լակոտների» ձեռների կաշին պլոկում։ Ես չե՛մ կարողանում մոռանալ մանկավարժական այդ տեռորը։
Վարժապետի առջև կանգնած երեխան սխալ էր անում թե չէ, սարսափից իրան կորցնում էր, այլևս անկարելի էր լինում նրանից բան հասկանալ, մեկը մյուսից հիմար բաներ էր դուրս տալի։ Այն ժամանակ կարմրատակում, սպառնալի, չուխի թևերը էտ ծալելով, տեղից կանգնում էր վարժապետը ու բռնում… Քիթ ու պռունկն արյունոտ երեխան, գալարվելով, բառաչում էր վարժապետի ոտների տակ, զանազան սրտաճմլիկ աղաչանքներ անելով, իսկ մենք, սփրթնած, թուքներս ցամաքած, նայում էինք ցրտահար ծտերի նման շարված մեր բարձր ու երկար նստարանների վրա։ Ջարդած երեխային վերցնում էին մեջտեղից։
– Արի՛,– դուրս էր կանչում վարժապետը հետևյալին…
Մի երեխայի ուսումնարան ղրկելիս հայրը խրատել էր, թե՝ «վարժապետն ի՛նչ որ կասի, դու էլ էն ասա»։ Եկավ։
Վարժապետն ասում է՝ «Ասա՛ այբ»։
Նա էլ կրկնում է՝ «Ասա այբ»։
– Տո շան զավակ, ես քեզ եմ ասում՝ «Ասա այբ»։
– Տո շան զավակ, ես քեզ եմ ասում՝ «Ասա այբ»։
Այս երեխայի բանը հենց սկզբից վատ գնաց, և այնքան ծեծ կերավ, որ մի քանի ժամանակից «ղաչաղ» ընկավ, տանիցն ու գեղիցը փախավ, հանդերումն էր ման գալի։ Բայց մեր Սհակ վարժապետի չարությունից չէր դա։ Այս տեսակ անաստված ծեծ այն ժամանակ ընդունված էր և սովորական բան էր մեր գյուղական ուսումնարաններում։ Գյուղացիներից էլ շատ քչերն էին բողոքում։ Այդ ծեծերից ես չկերա, որովհետև վարժապետը քաշվում էր հորիցս, բայց մանավանդ մորիցս էր վախենում։ Չմոռանամ, որ Սհակ վարժապետին սիրում էին մեր գյուղում և մինչև օրս հիշում են։
Տասը տարեկան, մեր գյուղից հեռացել եմ Ջալալօղլի, ուր մեծ և օրինակելի ուսումնարան կար, այդ ժամանակ Լոռում շատ հայտնի «Տիգրան վարժապետի» հսկողության տակ։ Այնտեղից էլ անցել եմ Թիֆլիս՝ Ներսիսյան դպրոց, որ չեմ ավարտել։Շատ վաղ եմ սկսել ոտանավոր գրել։ 10—11տարեկան ժամանակս Լորիս-Մելիքովի վրա երգեր էին երգում ժողովրդի մեջ։ Այդ երգերին տներ էի ավելացնում և գրում էի զանազան ոտանավորներ–երգիծաբանական, հայրենասիրական և սիրային։ Սիրային ոտանավորներից մեկը, մի դեպքի պատճառով, տարածվեց ընկերներիս մեջ ու մնաց մինչև օրս։ Ահա՛ այդ ոտանավորը.
| Հոգուս հատոր, Սըրտիս կըտոր[1]), Դասիս համար Դու մի հոգար. Թե կան դասեր, Կա նաև սեր, Եվ ինչ զարմանք, Իմ աղավնյակ, Որ կենդանի Մի պատանի Սերը սըրտում՝ Դաս է սերտում։ |
Այս ոտանավորը գրված է 1881 կամ 82 թվին։ Չեմ կարող չհիշել, որ այն ժամանակ ոտանավոր էր գրում և իմ փոքր եղբայրը, որ կարդում էր ինձ հետ, և միշտ գտնում էին, որ նա ինձանից լավ է գրում։
Իմ տպված ոտանավորների մեջ ամենավաղ գրածը «Շունն ու Կատուն» է, որ գրել եմ 1886 թվին։ 1888 թ. ամուսնացել եմ։ Ծառայության եմ մտել մի քանի տեղ, բայց ամեն տեղ էլ չեն հավանել. այնպես որ «Պոետն ու Մուզայի» մեջ ուղիղն եմ ասել։
Սկզբնական շրջանում սիրել եմ ռուս բանաստեղծ Լերմոնտովին, ավելի ճիշտը–նրա այն գործերը, որ սովորել եմ ուսումնարանում։ Բայց, հենց որ ծանոթացել եմ եվրոպական բանաստեղծների և ավելի լայն գրականության հետ, այն օրվանից ինձ համար ամենասիրելին մնում է Շեքսպիրը։
Առաջադրանքներ
233, 235, 237, 238֊ ա,բ,գ,դ, 239֊ա,բ,գ,դ։
233.

ա) x3-y3
բ) (m-n)(m2+mn+n2)
235.

ա) m2+4m+16
բ) 1/4+1/2x2+x4
գ) 4a2+6ab+3
դ) m2c2+m4c+m6
237.

ա) x3-y3
բ) a3-125
գ) 8m3-125n3
դ) 343p3+q3
ե) 1/8x3-1/27y3
զ) 0,001a3-0,008b3
238.

ա) 1000q3-27p3
բ) 8n3+343m3
գ) a3b3-27
դ) k3m3-n6
239.

ա) (m-1) (m2+m+1)
բ) (p-3q)(p2+3pq+9q2)
գ) (5x-2y)(25x2+10xy+4y2)
դ) (4a+10b)(16a2-40ab+100b2)
Առաջադրանքներ
217, 218, 219։
217.


ա) անկյուն 7 հավասար է անկյուն 5 (որպես հակադիր անկյուններ)
անկյուն 1 հավասար է անկյուն 3-ին (որպես հակադիր)
ստացվում է, որ անկյուն 3 և անկյուն 5-ի գումարը 180աստիճան է
անկյուն 3-ը հավասար է 37աստիճան
անկյուն 5-ը 143աստիճան
բ) Եթե Խաչադիր անկյունները իրար հավասար են, ապա ուղղիղները հաստատ զուգահեռ են
գ) Եթե անկյուն 7-ը մեծ է անկյուն 1-ից 3 անգամ, ապա 45աստիճան*3 հավասար է 135աստիճան
218.


Ապացուցվեց ըստ առաջին հայտանիշի C-A խաչադիր են
219.


Ապացուցվեց ըստ առաջին հայտանիշի, D-C խաչադիր են:

1․ Ի՞նչ դեր ունի քիմիական արդյունաբերությունը տնտեսության մեջ։
Քիմիական արդյունաբերությունը մեծ մասամբ օգտագործվում է գյուղատնտեսության մեջ և կենցաղում: Տնտեսության մեջ օգտագործվում է օրինակ՝ ծծմաբկան թթուն, իսկ կենցաղում օգտագործվում է պլասմասաներով:
2․ Նշել քիմիական արդյունաբերության զարգացման նախադրյալները։
Քիմիական արդյունաբերությունը ստեղծում է այն ինչ չկա բնության մեջ: Առանձնացվում են հին, նոր և նորագույն ճյուղերը: Հին ճյուղեր են, օրինակ՝ մետաղաձուլությունը, իսկ նոր ճյուղեր են էլեկտրաէներգետիկան և քիմիան:
3․ Ի՞նչ դեր ունի թեթև և սննդի արդյունաբերությունը տնտեսության մեջ։
Թեթև և սննդի արդյունաբերությունը տնտեսության մեջ մեծ դեր է զբաղեցնում։ Թեթև արդյունաբերության գլխավոր ենթաճյուղերն են տեքստիլի, կարի, տրիկոտաժի, կոշիկեղենի, գորգերի արդյունաբերությունը։ Թեթև ճյուղը մեզ ապահովում է հագուստով, կոշկեղենով, կենցաղային իրերով։ Սննդի արդյունաբերությունը գյուղատնտեսության հետ մեկտեղ ապահովում է բնակչության պահանջարկը սննդամթերքի բոլոր տեսակների գծով։
4․ Ի՞նչ տեղաբաշխման առանձնահատկություն ունի սննդի արդյունաբերությունը։ Նշե՜լ դրանց տեղաբաշխման սկզբունքներն ու բնորոշ գծերը։
Սննդի արդյունաբերություն տեղաբաշխումն ունի համատարած բնույթ։ Տարբեր են միայն տարբեր տարածաշրջաններում արտադրվող պարենի տեսականին և ծավալները, որոնք պայմանավորված են հողակլիմայական պայմաններով, ինչպես նաև պահանջարկի ու սպառման գործոնով։
I am photographed the Paris Tower․
I’m going to a italian market.
I’m looking at this beautiful New York view․
I have Armenian visited monuments․
I trying Armenian local food.
I meeting France local people.
I buying Armenian souvenirs.
I trying out the Armenian language.
I going on Italia an excursion.
I learning local customs.
I visting a theme park.
I am learning about history and culture.

Я — Феникс! Судьбы невзгодам не сломать меня.
И в пламени огня не сжечь мои надежды…
Чем больше трудностей, тем становлюсь сильнее я.
И верю в исполнение мечты, как прежде…
Если бы меня спросили несколько лет назад, кто же он, сегодняшний житель Армении, я бы без раздумий ответил: «Свободолюбивый, храбрый человек с радостным сердцем, любящий свою родину, работающий в поте лица, созидающий, идущий с гордо поднятой головой и готовый отдать себя без остатка для своих детей…». Но кто же он сегодня? Сегодняшний житель Армении все тот же смелый духом человек, готовый перед лицом всех бед встать плечом к плечу и свернуть горы. Все тот же добровольно идущий на войну, чтобы принять огонь на себя, чтобы 18-летние парни не погибали, чтобы жизнь продолжалась. Он все тот же свободолюбивый человек, ведь свободолюбие невозможно отнять, можно лишь попытаться подавить. А храброго человека нельзя сделать трусливым, можно лишь попытаться напугать. Любовь к родине невозможно отнять, а любовь к своим родным тем более… Но что же изменилось? Кое-что ведь, все-таки, изменилось, и он – армянин – больше не сможет быть прежним. Никто из нас не сможет быть прежним, потому что в сердцах людей пропала одна существенная деталь – радость. Без нее современный житель Армении чувствует себя потерянным и без почвы под ногами. Так чувствую себя и я.
Но одно я знаю точно։ Армения, как птица феникс. Когда приходит время умирать, фениксы сгорают, чтобы возродиться из пепла. Так и армяне, живущие веками на этой земле, поливающие кровью и потом эти земли, возродятся вновь и радость снова поселится в их сердцах. И пусть для этого потребуется время, это неважно. Главное – так будет!
Вопрсы для обсуждения։
Задания для выполнения:
-ценность —Культурная, историческая
-традиция —Интересная, многозначимая
-нагорье —Армянское
-страна —Красивая, уникальная, горная
-человек —индивидуальный, гостеприимный
-язык —индоевропейский, красивый
-традиционный —тараз
-позитивный —человек
-колоритный —
-старинный —монастырь
Байрон говорил։ «Я выучил язык армян… чтобы понимать, как и на каком языке говорили боги… ибо армянский язык есть язык богов… и Армения есть родина богов… и боги родом из долины Араратской…На земном шаре нет другой страны, которая была бы так насыщена чудесами, как земля армян…».
Стих Осипа Мандельштама։
Орущих камней государство — Армения, Армения!
Хриплые горы к оружью зовущая — Армения, Армения!
К трубам серебряным азии вечно летящая — Армения, Армения!
Солнца персидские деньги щедро раздаривающая — Армения, Армения!…
Կարդա Թումանյանի «Ահմադը» պատմվածքը։
Առաջադրանքներ
Առաջադրանքներ
221, 222, 224֊գ,դ,ե,զ, 228֊ա,բ,գ,դ,ե,զ։
221.

ա) x3+y3
բ) (m+n)(m2-mn+n2)
222.

ա) a3
բ) x+y
գ) a2-ab
դ) (x-y)2
ե) a2-b2
զ) m3n3
224.


գ) a3+1
դ) 8+x3
ե) p3+64
զ)125+ m 3
228.


ա) (M+n) (m2 — mn + n 2)
բ) (a+1) (a2-a+1)
գ) (B+2) (b2- 2b+4)
դ) (x+y2) (x2- xy2+ y 4)
ե) (p2+q2) (p4-p2+q4)
զ) (3a+b) (9a 2- 3ab+ b3)